"Mi temas ne pri la angla, kiun ne eblas pro la globala dominado en scienco kaj komerco, distro kaj interreto plu konsideri kiel fremda lingvo. Mi temas pri tio ke ekzemple portugalo sciu la polan, estono la hispanan kaj svedo la slovenan,"
En nunaj kondiĉoj estas tre aktuala kaj grava prezenti al Å tataj edukaj instancoj pruvilojn pri la propedeÅtika valoro de Esperanto. Espereble en Akademio de Esperanto oni tion preparis/as. Nun oni parolu ne pri anstataÅigo de aliaj lingvoj per eo sed pri utilo de eo por lingvoinstruado.
Nun pri Lingvolancxilo.
Lige kun bezono de esplorrezultoj pri propedeutika valoro de
Esperanto, kion mi atendas de AdE, Renato Corsetti diras ke tion oni
diskutas en la google-grupo Lingvolancxilo. Li donas la retposxtan
adreson lingvol...@googlegroups.com kaj aldonas ke "Estus interese
se iu el Estonujo povus sekvi tiujn diskutojn..."
Sed vizitante la adreson http://groups.google.com/group/lingvolancxilo
evidentigxas ke la grupo estas SEKRETA kaj por ekscii pri kio tie
temas oni devas komence membrigxi (se oni estos akceptata...).
Cxar mi estas hazarde leginta iom pri Lingvolancxilo en Libera Folio
mi ne timas ke tie estas internacia krima mafio au politika terorisma
grupo. Tamen mi kutime ne membrigxas en grupojn pri kiuj mi nenion
scias (la celo, temoj, grupanoj k.t.p.) same kiel mi ne subskribas
dokumentojn sen legado de la enhavo au same kiel mi ne acxetas libron
nevidinte gxin kaj ne havanta fidindajn informojn pri la enhavo.
La problemo estas pli largxa ol nur tiu unu grupo.
Cxe Google estas nun 206 grupoj kies lingvo estas Esperanto. (Por vidi
la liston klaku sur "pri la grupo" kaj tie sur "lingvo: esperanto").
Sercxante per google pri grupoj uzante la vorton "esperanto" oni
ricevas liston de 171 grupoj en 13 lingvoj (inter ili 70 en esperanto)
En la lasta listo estas ekzemple notita grupo en la abkhaza lingvo kio
fakte estas esperantlingva grupo "rundaj esperantistoj" (de
esperantoparolantoj de Burundo, Afriko) kie jam 3 jarojn cxefaktivas
R.Corsetti. Sed ne tia lingvonoma konspirado estas nuna temo. La temo
estas stranga sekreteco de esperanto-grupoj. Mi komprenas ke povas
esti iuj privataj grupetoj kiuj preferas arkivi siajn leterojn en
Googlegrupo kaj tiaokaze malpublikeco estas komprenebla. Iuj timas
spamadon kaj malhelpon de mense malsanaj au malamikaj personoj (tiaj
okazoj ja estas). Tiuokaze ja suficxas kondicxo ke posxtigi mesagxojn
povas nur membroj aprobitaj.
Se sekreta estas Europo-Demokratio-Esperanto (politika partio) au
rejm-aktuale (Informilo de REJM pri aktualaj temoj (Rusio)) do povas
esti la celoj estas kasxendaj, sed kial estas sekretaj esperantisti
toscani au FOTE-Foto Organizo Tutmonda de Esperantistoj au Corso di
esperanto di 3* grado? Kio estas sekreta en esperanto-kurso ke gxiaj
tekstoj estu al publiko nelegeblaj?
Inter la mondmilitoj dum la pasinta jarcento estis en Estonio
Esperanto-societoj kiuj estis esperantaj nur launome por kasxi sian
vera politikan agadon komunistan. Espereble la google-grupoj tamen
agas por esperanto.
Do konklude mi devas aserti ke malmulte helpas informacio sekrete
kasxita en nebublikaj grupoj. Publike legeblas ekzemple bona artikolo
de Otto Haszpra en Literatura Foiro 2007 pagxoj 265-276.
Peeter Aitai
>Kara Peter,
>mi efektive ne komprenas pri kio vi parolas. La grupo
>'lingvolancxilo' funkcias jam de kelkaj jaroj kaj havas multajn anojn
>kaj agantojn.
>
Eble jes sed pri kio tie temas ne eblas ekscii sen anticipa membriĝo.
>Mi ne scias, kiel oni legas g'iajn arkivojn, c'ar mi legas la
>mesag'ojn en la listo.
Se al vi estas pli komforte ĉion legi nur en via poŝtkesto do estas via elekto. De tempo al tempo tamen konsilindas viziti ankaŭ grupon kaj tie havi superrigardon ĉar ofte surloke oni ricevas pli klaran vidon pri aferstato ol penante leterojn grupigi en la poŝtkesto.
Ekzemple malfermante la temon en grupo malfermiĝas ĉiuj mesaĝoj (ĝis 25) tie kaj eblas vidi diskuton. En iuj poŝtkestoj samtemaj mesaĝoj aperas grupe (se oni ne ŝanĝas temon, sed ĉiun mesaĝon necesas malfermi aparte), en iuj poŝtkestoj mesaĝoj dume ne grupiĝas laŭ temo kaj ili estas listigitaj laŭ alvenordo tempa.
Nuntempe google-grupoj estas ne simple dissendolistoj de mesaĝoj. Ili estas forumoj diverseblaj kaj iom similas al retaj gazetoj. Por vidi tion vizitu por momento ekzemple la grupon http://groups.google.com/group/eliro kie estas ne nur diskuttemoj sed ankaŭ paĝoj kaj alŝutitaj dokumentoj... Plejparto de vizitoj al grupoj faras legantoj kiuj ne estas membroj de la grupo (same kiel oni legas rete gazetojn (precipe nacilingvajn) sen membriĝo aŭ oficiala abonado). Ankaŭ ne ĉiuj grupanoj abonas ĉar al iuj estas pli oportune legi en la grupo kaj ne spamigi vane la poŝtkeston.
Laŭ mi kaŝado de tekstoj de iu ajn grupo (krom iuj tre specifaj maloftaj okazoj) estas tute nenormala fenomeno.
>Mi rediras ke AdE ne pretigas ion pri propedeuxtika valoro, pri kiu
>cetere, almenau' hisotrie, mi kredas ke vi trovas multon en Vikipedio
>kaj g'enerale en la reto.
Bedaŭrinde pri propedeŭtiko troveblas tre malmulte!!! kaj eĉ tio kion oni povas trovi estas ne tre pruva.
Estas tre malĝojige ke AdE ne okupiĝas pri scienca klarigo de valoroj de la lingvo Esperanto. Strange ke tiom grava afero estas resigita por hobio de unuopuloj (eble eĉ amatoroj)!
>Kio ne plac'as al vi en la nomo "rundaj esperantistoj"? Oni diskutis
>pri g'i, kaj g'i estas kompromisa nomo, c'ar rund- estas la loka
>radiko por la log'antoj de Burundo.
Mi nenion estas dirinta pri la grupnomo "rundaj esperantistoj" (do aserti ke io ne plaĉas al mi estas fantazio).
Mi notis tiun grupon pro tio ke la grupo estas registrita ne per la vera nomo de la lingvo uzata tie (Esperanto) sed la lingvon ial oni nomis la abkhazia. Mi trovis la grupon hazarde antaŭ jaro ĉar ĝi estas en Google sola grupo uzanta la abĥazian kaj mi post iama vizito de Abĥazio (sur norda bordo de La Nigra Maro) deziris vidi la abĥazan lingvon.
Ligiĝas tio kun sekreteco (nepublikeco) de esperantistaj grupoj per tio ke malgraŭ tio ke la tekstoj estas publikaj neniu trovas la grupon (nek esperantistoj serĉante per la lingvo Esperanto, nek interesiĝantoj pri Burundio ĉar temas pri Kaŭkazia lingvo).
Tekstojn de la grupo Estonio povas legi ĉiuj. Aliĝo al la grupo estas ankaŭ libera kaj ne bezonas aprobon (ne multa nedezirata spamado okazis dum pli ol jaro).
Post klarigoj retis bedaŭrinde tro malmulta tempo por daŭrigi la lingvopolitikan temon. Do mi daŭrigos estonte.
Peeter Aitai
Nuntempe google-grupoj estas ne simple dissendolistoj de mesag'oj.
Lau' mi kas'ado de tekstoj de iu ajn grupo (krom iuj tre specifaj maloftaj okazoj) estas tute nenormala fenomeno.
Bedauxrinde pri propedeuxtiko troveblas tre malmulte!!! kaj ecx tio kion oni povas trovi estas ne tre pruva.
Estas tre malÄ ojige ke AdE ne okupiÄ as pri scienca klarigo de valoroj de la lingvo Esperanto. Strange ke tiom grava afero estas resigita por hobio de unuopuloj (eble eĉ amatoroj)!
Mi notis tiun grupon pro tio ke la grupo estas registrita ne per la vera nomo de la lingvo uzata tie (Esperanto) sed la lingvon ial oni nomis la abkhazia.
La prezidanto diris:
"Mi temas ne pri la angla, kiun ne eblas pro la globala dominado en scienco kaj komerco, distro kaj interreto plu konsideri kiel fremda lingvo. Mi temas pri tio ke ekzemple portugalo sciu la polan, estono la hispanan kaj svedo la slovenan,"
Amuzajn aferojn diras prezidantoj, elprenante ilin el la raportoj de EU. Se oni ne plu konsideras la anglan fremda lingvo, tio memorigas min pri la tempoj, en kiuj oni ne povis konsideri la rusan fremda lingvo.
Kompari uzadon kaj lernendon de la angla kun sovetia propagando de la rusa lingvo neniel eblas char en unu okazo temas pri libervola deziro kaj en la alia perforta devigo (same kiel diferencas libervola geedzigho kaj amindumado de perfortigo kaj homraba devigo vivi en haremo lau la haremmastra ordo).
HISTOIRE DE L'ESTONIE ET DE LA NATION ESTONIENNE
"Historio de Estonio kaj de la estona nacio"
Jen la libro de franco Jean-Pierre Minaudier. Hodiau aperis en
Postimees intervjuo de Marek Tamm kun la autoro.
(Cxar mi enigas nun tekston per la mobiltelefono kaj tio estas tre
temporaba, mi donas nur mallongan fragmenton de la intervjuo).
J.P.M.: "... En Francio intelektulaj debatoj okazas tute alitemaj
ol en Estonio, au se ecx okazas samteme do tiam konsento de
intelektuloj, scienculoj kaj gazetuloj en tiuj cxi landoj estas tre
malsimilaj, ekzemple se oni parolas pri nacio kaj naciecemo..."
M.T.: La idea centro de via libro estas ne gxenerala historio de
Estonio sed precipe formigxo de la estona nacio. Samtempe, kiel vi
atentigis, oni komprenas la naciecon en Estonio kaj Francio tre
malsame. Kia estas via kompreno pri nacio kaj naciecemo?
J.P.M.: Mi ne havas personan koncepton pri nacio: mi logxas en lando
kie dominas pritakso politika (franco estas persono kiu havas Francian
pasporton, sendepende kiun lingvon li parolas) kaj mi esploras iun
alian landon kie dominas pritakso kultura (estono estas persono kiu
parolas la estonan lingvon, sendepende de tio civitanecon de kiu lando
li havas).
Por mi unu el ili ne estas pli bona ol la alia kaj ambau estas ne
simple transpreneblaj, ili bazigxas sur malsimilaj historiaj spertoj.
Kio rilatas al naciecemo do okcidenteuropanoj de mia generacio estas
trejnitaj por granda atentemo pri eblaj deflankigxoj naciecemaj kaj mi
konsentas pri la atentemo; samtempe mi opinias pravigita defendon de
siaj lingvo kaj kulturo, se ili estas en dangxero, kondicxe ke tio ne
transiras al perforto au agreso - alivorte nacieco estas por mi ne
nepre negativa fenomeno.
Estona naciecemo, kio esprimas vivkonservemon de longtempe subpremita
nacieto, estas al mi pli simpatia ol nuntempa franca naciecemo kio
ofte esprimas ridindan ofendemon de iama grandpotenco kio ne povas
trankviligxi pri perdo de la pozicio; sed samtempe mi komprenas
naciismon de la francaj batalantoj kontrau nazioj 1940-1945.
M.T.: Venante de Francio vi rimarkas pri nia estinto kaj nuno tion
kion ni mem ne rimarkas au ne deziras rimarki. Ekzemple tion ke estona
nacieco estas naskigxinta en sino de germana kulturo, kio grave estas
forminta nian hodiauan aspekton. Antau kelkaj jaroj vi priskribis en
Vikerkaar (2002) vian unuan venon en Estonion "Kio min vere mirigis
estis tio ke elirinte de la aerodromo, post trapaso de malgxojiga
ruinaro de postsocialisma realeco (estis la jaro 1996) mi atingis ...
Germanujon."
Cxu vi klarigas kiusence Estonio estas Germanio?
J.P.M.: Kompreneble Estonio ne estas Germanio sed Estonio estas tre
germaneca lando kaj malkovro de tio estis vera surprizo cxar estonoj
mem ne sxatas montri tiun flankon. Mi havas nenian malsxaton de tio
kio estas germandevena kaj mi opinias ke la germana heredajxo
pliricxigas estonan kulturon. Ekzemple la malnova urbo Tallinn tre
similas germanan urbon. Au ekzemple iuj estonaj kolektivaj preferoj
kiel korusa kantado, plejparto de estona popolmuziko kion eblas
auskulti en radio, graveco kion oni atribuas al la lingvo en la nacia
identeco, seriozeco de estonoj en rilato al laboro, ilia precizeco dum
venado al renkonto k.t.p. k.t.p. Ecx la estona lingvo estas plena da
germanaj esprimsxablonoj...
... Mi tamen opinias bezonata pliprecizigi ke Estonio rememorigas al
mi Germanion romantikan kaj liberalan de 1848 kaj ne de 1914 au tute
ne la militeman kaj autokratan de 1934 ..."
22.03.2008 aperis en Postimees artikolo de Alo Lõhmus pri verko de
rusa historiisto bone ilustranta situacin en kia Stalin ekhavis
militajn bazojn en Baltaj landoj. Cxio estas en plena konkordo kun la
Molotov-Ribbentropa kontrakto kaj eble diras ion al tiuj kiuj estante
en malproksimo emus kredi pri libervola enpasxo de Baltaj landoj en
Sovetion.
-----------------
"La afero urgxas. Por eviti pli malbonan, mi konsilas al vi akcepti
postulojn de Soveta Unio," diris popolkomisaro (ministro) de eksteraj
aferoj de Soveta Unio Vjacxeslav Molotov vespere la 24-an de septembro
1939 al ministro de eksteraj aferoj de Estonio Karl Selter
"Ne devigu Sovetan Union uzi forton por atingi siajn celojn," daurigis Molotov.
"Pritaksante niajn proponojn ne esperu je Britio kaj Germanio. Britio
ne estas kapabla fari ion sur La Balta Maro kaj Germanio estas ligita
per la milito en okcidento. Nun estas espero pri ekstera helpo iluzio.
Vi povas esti certa ke Soveta Unio firmigas sian sekurecon tiel au
aliel."
La supredonita citajxo estas el la libro "La perdita eblo de Stalin"
de rusa historiisto Mihhail Meltjuhhov, kio aperis ankau estone.
Meltjuhhov skribas kiel paralele kun interparoloj en Kremlo oni
organizis grupon de Sovetiaj armeaj tacxmentoj cxe limoj de Estonio
kaj Latvio.
Jam la 13-an de augusto formis sxtatdefenda popolkomisaro marsxalo
Vorosxilov en Leningrada armeodistrikto Novgorodan armeogrupon kio la
14-an de septembro estis transformita al la 8-a armeo. En Kalinina
armeodistrikto disvastigxis per mobilizado la 7-a armeo kaj
tacxmentojn oni formis ankau en direkto de Kingissep.
Plifortigon de armeaj grupoj oni devis fini al la 29-a de septembro
kaj al ili oni starigis taskon "doni al Estona armeo fortegan kaj
decidan baton". La Kingissepa armeogrupo devis movigxi tra Rakvere kaj
Tapa al Tallinn. La 8-a armeo devis samon fari tra Tartu.
Aldone oni planis movi kelkajn tacxmentojn de la 8-a armeo al Pärnu
kaj Valga. La 7-a armeo devis kovri operacion de siaj kunuloj en
direkto de Latvia limo kaj okaze se Latvio provas helpi Estonion
milite kapti Rigan. La Balta Militsxipanaro ricevis taskon detrui
Estonian sxipanaron kaj doni baton al Estoniaj sxiparaj bazol.
Vespere la 28-an de septembro la popolkomisaro informis estron de
Leningrada militregiono: "La kontrauestonia militplano estas
konfirmita kaj komencon de la operacio mi fiksos per speciala decido."
Meltjuhhov opinias ke gxuste dilemo pri akcepto de kontrakto pri
militaj bazoj au milito devigis estraron de Estonio decidi por la
militbaza interkonsento. Kiam gxi estis subskribita, bonhumora Stalin
gratulis Seter-n "Mi povas al vi diri ke farante interkonsenton
(kontrakton) kun Soveta Unio la estraro de Estonio agis sagxe kaj
favore por estona popolo. Kun vi estus povinta okazi samo kio okazis
al Pollando."
Meltjuhhov notas ke informoj pri militeca premo al Estonio estis vaste
disvastigxinta inter sovetaj militistoj. Ekzemple instruisto de milita
medicina lernejo bataliona komisaro G.M.Ikonnikov asertis dum sia
prelego en Leningrada Autotransporta Instituto en komenco de 1940 ke
Estonio subigxis dank' al milita ultimato.
"Enigo de Rugxa Armeo en Baltajn landojn similas ekzemplon kie oni
permesas amikon en sian logxejon, kaj tiu okupas komence unu cxambron,
poste la tutan logxejon kaj elpelas la mastron," parolis Ikonnikov al
studentoj. Post tio pri li okupigxis speciala fako de NKVD.
"Perdinte apogon de Europaj grandaj landoj, Baltal sxtatoj restis
fronte al postuloj de Sovetiaj gvidantoj" skribas Meltjuhhov.
Gxuste dangxero pri milita okupado devigis Baltajn landojn subskribi
la kontrakton, cxar tion oni konsideris malplidangxera ol milito,
konkludas la rusa historiisto.
Kelkvorte aldone pri lingvopolitiko
En unu el siaj asertoj por pruvi atakendon de la angla lingvo R.C. diras ke en Britio estas absoluta indiferenco pri fremdlingvoj.
Mi donis tiujn ĉi ekzemplojn pro tio ke kontraÅ-angla histeriko plifortiÄ as ankaÅ en Esperanto-medio kaj anstataÅ logikaj argumentoj oni uzas sentojn de malamikeco.
Ni penu ĉiel protekti la mondan lingvaron. Ni agu por disvastigo de Esperanto!
Batalo milita kontrau' la angla bonajn rezultojn ne donas!
Do ni vidas tute malsaman rilaton al maldemokrataj okazoj depende cxu ili okazas en lando kun "sxatata" sxtatpotenco au ie fore en lando kian oni ial opiniis riprocxinda.
Sed nun ni agu en espero ke nia UEA estas neutrala organizo kaj penu konduti organize tiel ke poste ne-necesos honti.
Renato Corsetti . . . (estante prezidanto de UEA donis gravan helpon ecx al esperanta civitana organizo tie)
al li tre gravas eksporto de socialismo en ajna formo.
cxu en terurajxoj okazantaj en Darfur UEA staras sur flanko de demokrataj fortoj de la mondo kondamnante Cxinian subtenon de la konflikto kaj precipe vendadon de armiloj, au oni estas sur flanko de Cxinio kies regximo ja estas komunista. Jen la demando.
Via grupo cxe yahoo daure funkcias.
http://groups.yahoo.com/group/estonaj-esperantistoj
Lasta mesagxo tie estas de la pasinta monato (la unua de la marto
2004).
(Bonvolu esti honesta kaj ne uzi falsxajn argumentojn por atingi siajn celojn).
(ekzemple unu el ili,
ricevinte vian mesagxon en kio vi instigis lin ecx kasxi sian
esperantistecon, respondis al vi ke en Slovenio oni ilin toleras kaj
junularo pli juna ol 20 ne scias pri ili. Ja ne pri esperanto temas,
sed versxajne pri komunisteco...)
Mi neniam estis kontrau rusa lingvo en uzado inter malsametnanoj
internaciskale en okazo se ambau scipovas gxin.
Konscia agado por demokratio kaj siaj lingvaj rajtoj ne signifas
malamon de tiuj kies maldemokratajn privilegiojn oni penas kontraui.
Nemalamike
Pri tio atestas mesagxoj en la google-grupo esperanto-mondcivitano.