Vụ nhà bán đấu giá Millon chuẩn bị đem ra bán đấu giá
"Kim bảo tỷ" triều Nguyễn - Ấn vàng
“Hoàng đế chi bảo" ở Paris vào 11g ngày 31/10/2022 tới đang dấy lên dư luận sôi nổi bàn về nguồn gốc lịch sử và các phương cách hồi hương báu vật này. Ở EG cũng cuộc thảo luận như thế với tư liệu và lời bàn của các members.
Đặc biệt chúng tôi có mời thêm anh Hữu Hào ở Thụy Sĩ tham gia. Vị này không những là nhà sưu tầm đồ cổ lâu năm mà còn là tham gia đấu giá có nhiều kinh nghiệm trong nhiều năm qua, đã từng... mài mòn đũng quần ở các sàn đấu giá danh tiếng như:
Sotheby's, Christie's, Bonhams vì đa số cổ vật ở Bộ Sưu tập cổ vật tư nhân hàng ngàn món thuộc sở hữu của vị này ở Genève (Collection Genève) có xuất xứ từ các sàn đấu giá danh tiếng trên. Hơn nữa đôi khi vị này khi còn được các hãng đấu giá nói trên mời phối hợp thẩm định cổ vật trước khi mang ra sàn đấu giá.
Bàn về vụ hồi hương báu vật triều Nguyễn
Về vụ bán đấu giá "Kim Bảo Tỷ"này Groups đã đăng các bài sau:
Câu chuyện về hồi hương 2 báu vật của triều đình nhà Nguyễn (TL) - Google Groups
Kim bảo tỷ triều Nguyễn được tìm thấy như thế nào ở Hà Nội? | Archives.org.vn. Fr: Hữu Hào
Ảnh hiếm về cựu hoàng Bảo Đại - vị vua cuối cùng giữ ấn Hoàng đế chi bảo | Lao động. Fr: Hữu Hào
Nay các members cung cấp thêm thông tin từ báo chí và có bình luận như sau:
Diep Khanh Ngoc Tien:
Rao bán bảo vật triều Nguyễn tại Pháp
Phạm Ngọc Bích: Trần Đức Anh Sơn nguyên là Phó viện trưởng Viện nghiên cứu Lịch sử Trường Sa Hoàng Sa … Anh là người Huế rất có Tâm và Tầm và dám vạch trần bọn Quan liêu và đàn áp dân nghèo....
Ấn vàng triều Nguyễn giá khởi điểm 70 tỉ đồng, cơ hội nào để hồi hương?
MS: Câu chuyện này thì ta đã biết qua tư liệu lịch sử, ông này nói mông lung: cần có kế hoạch chi tiết hồi hương... mà không nói là gì?
Diệp Khanh Ngọc Tiên:
Liên quan việc đấu giá kim ấn "Hoàng đế chi bảo" sắp tới ở Pháp: Mấy gợi ý về kịch bản xử lý cho Bộ VH-TT&DL

Hữu Hào: Muốn đem Ấn Vàng của Vua Minh Mạng trở về VN thì không có gì khó cả !!!
Ngày thứ hai 31.10.2022 thì Hanoi và những nhà tỷ phú nào quan tâm đến món đồ cổ này chỉ cần ghi tên và tham dự vào phiên đấu giá công cộng do hãng Millon tổ chức ở Paris, rồi bỏ ra thật nhiều tiền để mua được món này thôi … Lot No. 101 … dễ ẹt … 👈
Cũng nên nhắc lại rằng trước khi qua đời năm 2021, Hoàng Hậu Tây Phương (aka Madame Monique Baudot, bà vợ chính thức của Vua Bảo Đại) đã gửi thư cho Hanoi qua toà đại sứ VN ở Paris, với lời đề nghị trao lại cho VN cái Ấn Vàng của Vua Minh Mạng mà Vua Bảo Đại, trước khi qua đời, đã cho bà qua tờ di chúc … với điều kiện là xác của Vua Bảo Đại phải được Hanoi mang từ Paris về Huế để làm lễ an táng và được chôn cất cạnh những vị vua khác của Nhà Nguyễn. Nhưng hình như bà Baudot không hề nhận được thư trả lời của Hanoi … Cho nên bây giờ người thừa kế chính thức của bà Baudot mới mang chiếc Ấn Vàng của Vua Minh Mạng ra nhờ hãng Millon bán đấu giá ở Paris ngày 31.10.2022.
Hữu Hào:
Chiếc Ấn Vàng của Vua Minh Mạng, được hãng Millon mang ra bán đấu giá ngày 31.10.2022 ở Paris …
Lập
luận của Hanoi về “chủ quyền” của cái Ấn Vàng là quá mơ hồ và không có
căn cứ nào phù hợp với luật của xứ Pháp và luật quốc tế về thừa kế. 😛
Nghĩ
cũng lạ … Vua Bảo Đại thì Hanoi không chấp nhận … còn cái Ấn Vàng của
Vua Bảo Đại thì Hanoi mê chết luôn đòi tìm mọi cách để “hồi hương” … 😂🤣😂
Hanoi
chỉ còn cách bỏ nhiều tiền ra để mua đấu giá công khai cái Ấn Vàng như
bao nhà sưu tầm khác. Mà nếu muốn ghi tên vào phiên đấu giá Millon, thì
người đó phải có sẵn một tài khoản có chừng 3 triệu Euro Cash trong một
ngân hàng quốc tế được Millon công nhận và được giấy chứng nhận của ngân
hàng để trình lên cho Millon xem xét. 👈
Nếu
nghi ngờ là nguồn tiền bất chánh (rửa tiền, tham nhủng, hối lộ, vv. )
thì hãng Millon cũng không chấp thuận cho tham gia vào phiên bán đấu giá
… Christie’s, Sotheby’s, Bonhams cũng có điều luật như vậy. 👈
Chuyện không khó mà cũng không dễ. 😛
Diệp Khanh Ngọc Tiên:
Hậu duệ nhà Nguyễn gửi văn bản phản đối đấu giá ấn Hoàng đế chi bảo
MS: Văn bản phản đối này chỉ là... phản đối suông mà không có lập luận gì chặc chẽ, chắc là do... đang nghiên cứu 😀 Có mấy phản biện sau:
1) Hội đồng Nguyễn Phúc tộc VN tự xưng là hậu duệ của nhà Nguyễn kế thừa... và tranh giành quyền còn hơn quyền của cả Hoàng đế và Hoàng hậu. Vậy ai công nhận là tổ chức này là hậu duệ kế thừa?
2) Cổ vật này nếu nói là bảo vật của Triều Nguyễn (đã thoái chức và mai một) thì đâu có chỗ cho Hội đồng này nhảy vào
3) Hội đồng này nói Vua Bảo Đại không được phép tiếm quyền chuyển nhượng... Trong khi đáng lẽ ra phải tập trung vào sự kiện trước đó là Pháp đã trao trả bảo vật này lại ho Hoàng đế Bảo Đại. Như vậy có hợp pháp hợp lệ hay không? Nhưng lại không nói đến, chắc chưa đủ chứng cứ và lập luận 😁
Hữu Hào: Lập luận của “Hồi Đồng Nguyễn Phúc Tộc ở Vietnam” này là một cách suy nghĩ vô cùng tào lao, không có căn cứ pháp lý gì ráo !!!
Ai là người đứng đầu của Hội Đồng này???
Trong khi đó, sau khi Thái Tử Bảo Thắng qua đời năm 2017, thì người đứng đầu chính thức của Hoàng Tộc Nguyễn Phúc là ngài Guy Georges Vĩnh San (Prince Nguyễn Phúc Bảo Ngọc, sinh năm 1933), con trai của Vua Duy Tân … chứ không phải là một chàng trai nào đang sống ở Westminster USA đâu nha. 👈
MS: Có mấy nhận xét chung như sau:
VN cùng Pháp đã ký Công ước UNESCO 1970 về bảo vệ cổ vật, chống buôn bán bất hợp pháp. Các tư liệu ở trên cho thấy VN càng xa rời các món cổ vật này nếu muốn hồi hương bằng con đường khác đấu giá (nếu có) bởi vì:
1/ Người Pháp không cưỡng chiếm mà... lượm được đem về
2/ Từ đó đến nay đã quá lâu không thấy VN đòi gì mặc dù các sự kiện về xác lập và chuyển quyền sở hữu cổ vật diễn ra công khai
3/Các chuyên gia pháp lý của nhà Millon chắc hẳn đã nghiên cứu để đảm bảo tính hợp pháp của cuộc đấu giá này
4/ VN đã thiển cận khi từ chối cơ hội mà Hoàng hậu Tây Phương
(bà Monique Baudot)
đã mang lại
5/ VN chưa bao giờ công nhận các món cổ vật đó là bảo vật quốc gia.
Do vậy cuối cùng dường như chỉ còn có 1 con đường khả thi duy nhất như chuyên gia Hữu Hào đã tư vấn là bỏ tiền ra mua đâu giá mà thôi 😭😭😭
Hữu Hào: Nói về công ước của UNESCO về cách buôn bán đồ cổ thì có thể nói là anh HH rất rành … vì đã nhiều lần đứng ra xem xét chuyện hợp pháp khi nhiều quốc gia nợp đơn xin hồi hương những món đồ cổ cực kỳ quý hiếm được công nhận là “National Treasure” (Bảo Vật Quốc Gia).
Cái gì cũng phải có cái “trước” và cái “sau”, dựa trên luật pháp quốc tế về Tài Sản !!! Chứ không phải ai muốn làm gì thì làm. 😬
Bây giờ hãy cùng nhau nhìn lại chuyện lúc “trước” liên quan đến cái Ấn Vàng của Vua Minh Mạng mà Vua Bảo Đại đã thừa hưởng từ Triều Nguyễn.
Ngày 30.08.1945, Vua Bảo Đại thoái vị (chứ không có chuyện là “tự nguyện thoái vị” như ai đó thích viết cho vui) và đồng thời trao cái Ấn Vàng và thanh Bảo Kiếm cho chánh quyền VNDCCH ở Hanoi, trao tại Huế trên lầu Ngọ Môn trước Hoàng Cung qua tay của ông Trần Huy Liệu là người đại diện của VNDCCH. Sau đó thì tin rằng hai món bảo vật này đã được đưa ra Hanoi. Nhưng ai ở Hanoi đã tiếp nhận nó từ tay của ông Trần Huy Liệu, quý trọng nó như thế nào và được cất giữ kỹ ở đâu ở Hanoi … thì chẳng có tài liệu nào ghi rõ cả !!! Không có một tờ giấy nào chứng nhận người sở hữu chính thức của hai món đồ cổ này cả, sau khi nó được Vua Bảo Đại trao lại cho ông Trần Huy Liệu năm 1945. 👈
Chiếc Ấn Vàng của Vua Minh Mạng thực sự nặng 10.78 kg.
Nhưng trong hồi ký của ông Trần Huy Liệu thì được ghi là 7 kg !!! Tại sao lại chênh lệch tới hơn 3 kg vàng khối vậy? Xài cái cân nào thế??? 😛
“Trong giây phút thiêng liêng, nếu sự việc chỉ có thế thì cũng đơn giản thôi. Nhưng trong đó còn có chuyện khá buồn cười. Hai chiếc kiếm dài nạm ngọc và ấn vàng này theo lời người ta nói đều từ Gia Long để lại tạo nên sau khi đánh đổ Tây Sơn và thống trị cả nước. Cùng với ấn kiếm còn có một túi gấm đựng bộ quân cờ bằng ngọc và những thứ lặt vặt quý giá khác. Khi tiếp nhận thanh kiếm của Bảo Đại dâng lên thì không có gì đáng kể. Nhưng khi tiếp nhận chiếc ấn vàng, tôi đã phải chịu đựng sức nặng bất ngờ của cái ấn. Chiếc ấn nặng tới 7 ki-lô-gam vàng! Nói thật với các bạn khi giơ hai tay đỡ cái ấn, tôi có ngờ đâu nó nặng đến thế nên không chuẩn bị tư thế từ trước. Tuy vậy khi chiếc ấn nặng trĩu nằm trong tay, tôi phải cố gắng vận dụng hết sức bình sinh để chống đỡ, không để nó trĩu xuống, nhất là đừng để người tôi khỏi nghiêng ngả vì tư thế của tôi lúc ấy có phải thuộc riêng của tôi đâu, mà là tư thế của một vị đại diện Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đương làm một việc rất quan trọng trong giờ phút lịch sử…” (Hồi ký Trần Huy Liệu, sđd, tr 370).
Bây giờ (Octobre 2022) thì có người viết “vì hoàn cảnh chiến tranh” nên chiếc Ấn Vàng và thanh Bảo Kiếm đã rơi vào tay lính Pháp và chính quyền Pháp đã mang nó trả lại cho Vua Bảo Đại.
Hãy quan sát xem hai món đồ cổ này có được quý trọng hay không từ năm 1945 khi nó được đưa ra Hanoi … Theo tờ biên bản chính thức thì hai người lính Pháp đã tình cờ tìm thấy nó trong năm 1946, trong một đóng gạch đổ nát của một ngôi nhà bị tàn phá hết cả tường, nhà này là của ông Hà Văn Đô ở làng Nghĩa Đô. Hai bảo vật này được giấu trong một ống kẽm (đựng thanh Bảo Kiếm) và một hộp kẽm (đựng chiếc Ấn Vàng). Cây Kiếm vì quá dài, không chui vào được trong ống kẽm, nên ai đó chẳng cần phải suy nghĩ hay tôn trọng nó, đã bẻ gãy thanh Bảo Kiếm của Vua Khải Định ra làm đôi và nhét nó và ống kẽm. Rồi mau đem hai ống và hộp kẽm này chôn giấu dưới móng nhà của ông Hà Văn Đô. Ông Trần Huy Liệu đã bàn giao Ấn Vàng và Bảo Kiếm cho ai ở Hanoi? Ai ở Hanoi đã đưa Ấn Vàng và Bảo Kiếm cho ông Hà Văn Đô ở làng Nghĩa Đô. Ông Hà Văn Đô là ai, có tư cách gì mà được quyền giữ hai bảo vật của Triều Nguyễn???
Vụ việc lính Pháp đã tình cờ tìm lại được hai bảo vật này ở làng Nghĩa Đô trong năm 1946 đã được công khai lập biên bản, từ phía lính Pháp và cũng từ phía VN, để trình lên cấp trên của họ. Những tài liệu này hiện nay đang được công khai lưu trữ trên Internet. Thế là lính Pháp không có cướp đoạt hai món này từ ai cả, mà là tình cờ đã tìm được nó trong một căn nhà đổ nát …
Từ khi hai món đồ cổ này được đưa ra Hanoi trong năm 1945, thì không hề có một văn bản nào của VNDCCH công nhận nó là những “Bảo Vật Quốc Gia” !!!
Ngày 08.03.1952, chính quyền Pháp đã làm lễ ở Hanoi để trao trả hai món bảo vật này lại cho Quốc Trưởng Bảo Đại. Ông Lê Thanh Cảnh, đại diện cho Vua Bảo Đại đã tiếp nhận chánh thức hai món này:
Ấn Vàng của Vua Minh Mạng nặng 280 lượng, 9 tiền, 2 phân (10.78 kg), và
Thanh Bảo Kiếm của Vua Khải Định nặng 4 lượng, 17 phân bị bẻ gãy làm đôi. Sau này Đức Từ Cung, mẹ của Vua Bảo Đại cho thợ hàn lại thanh kiếm một cách tinh xảo rồi mới trao lại cho Vua Bảo Đại.
Ngày 13.03.1952, ông Lê Thanh Cảnh đã đưa hai bảo vật này về Ban Mê Thuột để trao lại cho Vua Bảo Đại.
Năm 1953, thấy tình hình chiến tranh không ổn, Vua Bảo Đại ra lệnh cho thứ phi Mộng Điệp mang hai bảo vật này sang Pháp để giao cho Hoàng Hậu Nam Phương và Thái Tử Bảo Long cất giữ trong két sắt ở trong lâu đài La Perche ở làng Chabrignac.
Hoàng Hậu Nam Phương qua đời năm 1963. Hai bảo vật này được trao lại cho Thái Tử Bảo Long cất giữ.
Năm 1979, khi Vua Bảo Đại viết cuốn Hồi Ký “Le Dragon d’Annam” (Édition Plon) (Anh HH được tặng một cuốn), thì ngài kêu Thái Tử Bảo Long cho mượn chiếc Ấn Vàng Hoàng Đế Chi Bảo để đóng dấu lên cuốn sách cho oai … nhưng Bảo Long từ chối, vì Mẹ luôn dặn dò là không được tách rời hai món này ra … Cuối cùng Vua Bảo Đại phải dùng cái ấn với dấu Ngự Tiền của văn phòng của ông Nguyễn Đệ (một cựu thần của nhà Vua) để đóng lên quyển Hồi Ký.
Năm 1980, Vua Bảo Đại tức giận, kiện Thái Tử Bảo Long ra toà án Pháp để đòi lại chiếc Ấn Vàng và thanh Bảo Kiếm. Toà án phán xử: Vua Bảo Đại được giữ chiếc Ấn Vàng và thanh Bảo Kiếm được giao lại cho Thái Tử Bảo Long.
Năm 1982, Vua Bảo Đại cưới vợ chính thức là Madame Monique Baudot.
Năm 1997, Vua Bảo Đại băng hà. Trong bản di chúc, ngài dã trao lại tất cả tài sản cho Hoàng Hậu Tây Phương (aka Madame Monique Baudot), trong đó có chiếc Ấn Vàng của Vua Minh Mạng.
Thái Tử Bảo Long vì cần tiền nên đã mang bán thanh Bảo Kiếm của Vua Khải Định. Rồi năm 2007 Thái Tử Bảo Long qua đời, không có vợ con. Em trai là Thái Tử Bảo Thắng lên nối ngôi, rồi năm 2017 cũng qua đời, không có vợ con. Hiện nay là Hoàng Tử Guy Georges Vĩnh San (Prince Bảo Ngọc, sinh năm 1933), con trai của Vua Duy Tân, hiện đang sống bên Pháp, là người đứng đầu của Hoàng Tộc Nguyễn Phúc.
Năm 2021, bà Monique Baudot qua đời, không có con cái. Tài sản của bà, luôn chiếc Ấn Vàng của Vua Minh Mạng, được trao lại cho người thừa kế chính thức của bà. Trước đó bà cũng đề nghị trao lại cho Hanoi chiếc Ấn Vàng, với điều kiện là Vua Bảo Đại được mang về chôn cất ở Huế, nhưng Hanoi không chấp thuận.
Ngày 31.10.2022, chiếc Ấn Vàng của Vua Minh Mạng được người thừa kế mang ra bán đấu giá công khai ở Paris qua hãng Millon … một cách vô cùng hợp pháp, theo luật quốc tế về tài sản và quyền thừa hưởng gia tài. 👌
Vậy ai muốn sở hữu chiếc Ấn Vàng của Vua Minh Mạng nặng 10.78 kg … thì cứ công khai bỏ nhiều tiền ra đấu giá với hãng Millon … chỉ đơn giản thế thôi.
Good Luck !!! 😀
MS: Qua các lời bàn ở báo chí và ở đây, xem ra chỉ có 2 cách giải quyết khả thi để hồi hương báu vật mà thôi:
1/ Huy động tiền để tham gia đấu giá sòng phẳng
2/ Thương lượng với người sở hữu và với sàn Millon để mua lại trước khi đưa ra đấu giá
Còn việc đấu tranh pháp lý để thu hồi báu vật về cho VN thì còn mông lung xa với lắm. Tuy vậy ta hãy chờ xem,