ABC & Jonah from Tongan

306 views
Skip to first unread message

Jione Havea

unread,
May 5, 2014, 4:08:10 PM5/5/14
to tasil...@googlegroups.com

Kau Tasilisili 'oku 'i Aust, kataki kau manako sio TV vakai ange ki he hoha'a 'a e tangata'eiki ko eni. ko e me'a lelei ke fai ha fakakohukohu ai he Tasilisili kae'uma'aa 'a e ngaahi media

 

kuo 'osi tohi 'a Andrew ki he Sydney Morning Herald mo e ABC, pea 'oku forward atu 'ene hoha'a ke mou me'a ki ai

 

 

 
Bula!

 
Carolyn returned home and let me know your displeasure with this forthcoming ABCTV programme, with Chris Lilley (Australian) playing a Tongan (Jonah). Incidentally I met Mele at a Presbytery meeting this morning and she feels the same as you.
 
You may not be aware that this TV program will also be shown on BBC3 for the first time later this week and is due to run on HBO in the USA.
 
I am very distressed with this as I am a strong ABC supporter and realize that any "noise" which I make might be used by detractors to punish the ABC. But at the same time, my concern for the "ethics" of this type of programme overrides other considerations.
 
This morning I wrote a brief letter to the SMH and I have been told that it may be published in tomorrow's edition.
The substance of that letter I then included in a letter to the ABC. To my surprise I received a reply to that letter from the very top executive of Comedy Programs, which indicates their concern perhaps at the reaction which may come.
 
The Executive Producer gives his own email address and makes it clear regarding the various complaint procedures which can be followed.
 
I leave this matter to you to let as many people as possible know about  the program on Wednesday evening so that all viewers may make up their own mind and then take action if they wish to.
 
Here is a copy of today's correspondence with the ABC: It begins with the response of the Executive Producer to my letter which you can read at the bottom of his letter.
 
Yours in Christ,
 
Andrew Thornley.
 
 
Dear Andrew Thornley,

I am writing in response to your complaint about the series Jonah from Tonga, screened on ABC iView over the past weekend of May 2-4 and on air from Wednesday May 7 at 9.00pm on ABC1.
 
As your correspondence pre-dated broadcast, I would like to personally respond on behalf of the ABC Fiction commissioning team.

I sincerely regret any alarm or concern you have been caused as a result of your viewing or reading about Chris Lilley portraying the character of Jonah Takalua, an a troubled (and troublesome) Tongan youth with poor social skills and limited prospects from Sydney's West. 
 
Jonah Takalua is an established and well known character, having featured to widespread acclaim in the 2007 series Summer Heights High on ABC Television.

I would like to assure you that the character of Jonah is portrayed as a deeply flawed, disenfranchised and troubled young man with extremely poor communication and decision making skills. His conduct is the subject of intense scrutiny in the unfolding narrative which fully explores how Jonah's actions impact on those around him and the serious and profound personal repercussions that befall him as a result of his poorly chosen words and deeds.

In commissioning the series, Jonah From Tonga was required to meet all relevant editorial standards detailed in the ABC's Editorial Policies and Code of Practice.

These editorial standards do not prohibit content which plays with stereotypes if presented in the legitimate context of humorous, satirical or dramatic work. 

As you have identified in your correspondence, Chris Lilley is widely known and highly regarded comic performer.  He is celebrated for his ability to embody characters that exaggerate human qualities to shine a humorous light on the prejudices and sacred cows that are part of the human condition across cultures.  His characters display foibles, complexities and contradictions in a humorous and sometimes confronting way.

As with all his character creations across multiple series, Chris alters his natural appearance when portraying Jonah and populates the world with a vast number of richly drawn, culturally diverse characters.

In line with the ABC's Editorial Policies, the series does not encourage or condone prejudice.  Instead, Chris Lilley's portrayals mock and satirise the narrow minded attitudes expressed by some of its characters, including his own. It is also important to note that no other Tongan characters in the show are presented in a buffoonish light, other than Jonah himself and, by series end, Jonah Takalua has traversed a strong narrative journey and learned a great deal about tolerance and acceptance. 

Following the broadcast of Jonah From Tonga, should you have specific concerns regarding the content, you may elect to lodge a complaint using the online form at http://abc.net.au/contact or write to ABC Audience and consumer affairs, GPO Box 9994, in your capital city. 

Audience and Consumer Affairs is responsible for the independent investigation of complaints alleging breaches of the Editorial Policies of Code of Practice for programs which have been broadcast.
 
I do hope I have been able to provide some further insight into the deep consideration given to the commissioning of Jonah From Tonga.
 
Yours sincerely,

Brett Sleigh
Executive Producer, Comedy TV Fiction
E. sleigh...@abc.net.au
------------------------------------------------------------

To: Audience & Consumer Affairs
From: Andrew Thornley (thor...@exemail.com.au)
Subject: General observation
Date: 05/05/14 08:08

Below is the result of your feedback form.  It was submitted by Andrew Thornley (thor...@exemail.com.au)
---------------------------------------------------------------------------
ABC program: Jonah from Tonga

Response required: true

Date of program: This coming Wednesday

Contact type: Complaint

Location: NSW

Subject: General observation

Comments: 
[my letter]
Dear Sir,Madam,

I am very concerned about the stereotypical implications of the comedy program Jonah from Tonga.

Here is a copy of a letter I sent to the SMH this morning:

Dear Sir/Madam,

I have every respect for Chris Lilley's gifts as a comedian.(SMH TV Review 5 May). But let's reflect for a moment. How would the ABC (and the Australian community for that matter) react to Chris Lilley, a non-indigenous person, sending up indigenous ethnicity? I think the answer in today's rightly sensitive environment is obvious. So the question then becomes: is it valid and really fair-go for a non-Tongan to send up Tongan ethnicity?.

Andrew Thornley

North Parramatta.

98905493


Network - ABC Television
RecipientName - Audience & Consumer Affairs Referer - ABC TV
---------------------------------------------------------------------------

 -

Touhuni Hala Puopua

unread,
May 5, 2014, 5:02:15 PM5/5/14
to tasil...@googlegroups.com
Mālō 'aupito Jione Havea hono fokotu'u mai eni.  Ne u 'osi tohi mo au ki he ABC pea ko  ena 'oku ou fokotu'u atu 'i lalo mo e tali ne fai mai 'e he ABC.  'Oku ou 'osi fokotu'u foki he tohi'ata´ (fb) 'eku ta'efiemālie ki he Faka'aluma ko eni´ pea te mou vakai pē ki he 'uhinga 'eku ta'e fiemālie ki ai´'i he tohi 'i lalo´.  'Oku ou kole atu kiate kimoutolu  'i 'Aositelēlia´ ni ke mou tohi 'o fakahā homou loto´ he 'oku 'ikai fakafōtunga lelei 'e he Faka'aluma ko eni he TV kitautolu Tonga´ tautefito ki he'etau fānau´.   Ko e taimi eni 'oku nau palopalema lahi ai he feinga'i ke 'ilo'i pe 'oku nau tu'u ko ā 'i fē ke nau kau he lau´fonua´ ni.  Kuo hū mai 'a Chris Lilley  'o fakakata'i 'aki kitautolu 'i he fa'ahinga faka'aluma 'oku lele lalo ai e lau lanu,  fakataau, mo e ta'e faka'apa'apa ki hotau kakai, ki hotau 'ulungaanga fakafonua mo hotau fonua.  Kapau te mou fie ngāue'aki e fakakaukau 'oku 'i he tohi ko ena 'a Andrew mo 'eku tohi´ pea mou kātaki 'o tohi fakahangatonu kia Brett Sleigh 'i hono tu'asila 'īmeili´ pea mou 'ave ha tatau (cc) kia  Mark Scott (Managing Director 'o e ABC) 'i he 'īmeili ko ena´:  scott...@abc.net.au 

Uani. 

> To: tou...@hotmail.com
> Date: Mon, 5 May 2014 15:50:35 +1000
> Subject: Jonah From Tonga - ABC Fiction Pre Broadcast Response

> Dear Uani Havea,

> I am writing in response to your complaint about the series Jonah from Tonga, premiering on ABC iView over the past weekend of May 2-4 and on air from Wednesday May 7 at 9.00pm on ABC1.


> As your correspondence pre-dated broadcast, I would like to personally respond on behalf of the ABC Fiction commissioning team.

> I sincerely regret any alarm or concern you have been caused as a result of your viewing of Chris Lilley portraying the character of Jonah Takalua, an a troubled (and troublesome) Tongan youth with poor social skills and limited prospects from Sydney's West. 


> Jonah Takalua is an established and well known character, having featured to widespread acclaim in the 2007 series Summer Heights High on ABC Television.

> I would like to assure you that the character of Jonah is portrayed as a deeply flawed, disenfranchised and troubled young man with extremely poor communication and decision making skills. His conduct is the subject of intense scrutiny in the unfolding narrative which fully explores how Jonah's actions impact on those around him and the serious and profound personal repercussions that befall him as a result of his poorly chosen words and deeds. 

> Regrettably, a short promotional trailer does not provide the opportunity to outline the way in which the six part series fully articulates the depth of this characterisation and the redemptive journey that occurs for Jonah across the series. 


> In commissioning the series, Jonah From Tonga was required to meet all relevant editorial standards detailed in the ABC's Editorial Policies and Code of Practice. 

> These editorial standards do not prohibit content which plays with stereotypes if presented in the legitimate context of humorous, satirical or dramatic work. 

> Chris Lilley is widely known and recognised for his ability to embody characters that exaggerate human qualities to shine a humorous light on the prejudices and sacred cows that are part of the human condition across cultures. His characters display foibles, complexities and contradictions in a humorous and sometimes confronting way. As with all his character creations across multiple series, Chris alters his natural appearance when portraying Jonah and populates the world with a vast number of richly drawn, culturally diverse characters. 

> In line with the ABC's Editorial Policies, the series does not encourage or condone prejudice. Instead, Chris Lilley's portrayals mock and satirise the narrow minded attitudes expressed by some of its characters, including his own. It is also important to note that no other Tongan characters in the show are presented in a buffoonish light, other than Jonah himself and, by series end, Jonah has traversed a strong narrative journey and learned a great deal about tolerance and acceptance.


> Following the broadcast of Jonah From Tonga, should you have specific concerns regarding the content, you may elect to lodge a complaint using the online form at http://abc.net.au/contact or write to ABC Audience and consumer affairs, GPO Box 9994, in your capital city. 

> Audience and Consumer Affairs is responsible for the independent investigation of complaints alleging breaches of the Editorial Policies of Code of Practice for programs which have been broadcast. 

> I do hope I have been able to provide some further insight into the deep consideration given to the commissioning of Jonah From Tonga.

> Yours sincerely,

> Brett Sleigh 
> Executive Producer, Comedy TV Fiction
> E. sleigh...@abc.net.au
> ------------------------------------------------------------
>

> To: Audience & Consumer Affairs
> From: Uani Havea (tou...@hotmail.com)
> Subject: Protest
> Date: 02/05/14 11:36

> Below is the result of your feedback form. It was submitted by Uani Havea (tou...@hotmail.com)
> ---------------------------------------------------------------------------
> ABC program: Jonah of Tonga

> Response required: true

> Date of program: Wednesday 7 May 2014


> Contact type: Complaint

> Location: NSW

> Subject: Protest

> Comments: I'm originally from Tonga and I do not understand how the ABC could allow the screening of this mockumentary called Jonah of Tonga. How Chris Lilley could produce this 6 series mockery means that he does not understand nor does he respect our culture. It is totally unacceptable that the Show uses the name of Tonga. He (and indeed the ABC) is not respecting our people, our culture and our nation. This portrayal of our youth is abusively derogatory and it is hiding racial vilification and discrimination under the name of comedy. How the ABC allows this to be screened is beyond me. At a time where our young people are struggling to make sense of their identity and to find acceptance within this society, the ABC comes up with this terrible steoretype and is taking us backwards. I protest against the disrespect of our people and our culture in this mockery, Jonah of Tonga.


> Network - ABC Television
> RecipientName - Audience & Consumer Affairs Referer - ABC TV
> ---------------------------------------------------------------------------



Rosaline Uanivā Havea
"'Inamo"
90 Wattle Road
Jannali  NSW  2226

Phone:  0421 767 316
email: 
tou...@hotmail.com



From: jio...@nsw.uca.org.au
To: tasil...@googlegroups.com
Subject: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan
Date: Mon, 5 May 2014 20:08:10 +0000
--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.

Oto Faiva

unread,
May 5, 2014, 6:36:48 PM5/5/14
to tasil...@googlegroups.com

Malo Uani mo Jione

 

Koe fakamalo vaivai atu pe he ngaue lelei ko ‘eni. Kau toki fakalea kia Andrew ha faingamalie.

 

‘Ofa atu

 

Rev. 'Oto Faiva

Minister, Bathurst UCA/Perthville UCA

Phone:  (02) 6331 1306    

Mobile:  0405636088

Email: oto-...@bigpond.com

Church Office

Phone: (02) 6332 1197

Fax:     (02) 6332 1227

140A William Street

bat...@iinet.net.au

http://www.bathurstunitingchurch.com.au/

 

Tevita Finau

unread,
May 5, 2014, 7:06:04 PM5/5/14
to tasil...@googlegroups.com
Poupou atu ki he ngaue lelei koeni 'oku mou fai Jh, Touhuni, Oto mo
kimoutolu. Ko e ngaue ffaingata'a lahi 'ena pea 'ofa ke ongona pea
mahino ki he kau me'a na. Ka 'oku 'iai ha tatau te mau ala sio kiai
pea 'e sai.

'Ofa pe he'ikai te nau ngaue'aki ia 'e kinautolu ke langa'ia ai 'a
hono toe tu'uaki atu 'o e faiva na mo ha'ane kau mamata tokolahiange.
'Ofa atu.

--
Tevita Finau,
North Shore Methodist Tongan Congregation,
137 Queen St.,
Northcote Point,
North Shore 0627,
New Zealand.
Tel (649) 4800846; M (64) 211501970; F (649) 4800845

Touhuni Hala Puopua

unread,
May 5, 2014, 11:31:38 PM5/5/14
to tasil...@googlegroups.com
Mālō e poupou mei hena Tēvita Fīnau.

Kuo´ u ongo'i lotolahi he lau e tohi 'a Jione Havea´ hono fakahoko mai e tohi 'a Andrew Thornley pea pehē mo e poupou meia koe mo 'Oto pea ko ena kuo´ u toe 'oatu 'eku tohi ki he Sydney Morning Herald (tatau ena 'i lalo). 

Ne u fakakaukau ki he me'a 'oku´ ke tokanga mai ki ai´ na'a toe manakoa ange ai e Faka'aluma ko eni he TV, ka 'oku ou pehē 'oku sai ange ke tau fakahā hotau loto´ mo fai ha me'a 'oua te tau nofo noa.  'Oku ma'u e fu'u pa'anga lahi 'a e ABC he 'oku lele ki 'olunga e manakoa ia hono mamata'i e Jonah of Tonga pea 'e hulu'i he pō 'apongipongi´ pea 'oku 'osi mahino pē ia 'e lele he 'ataa´ hono manakoa´.  Ka ko e manakoa ko eni´ 'oku tu'unga ia hono tukuhifo'i mo hono faka'aluma'i kitautolu Tonga´.  

Mahu'inga taha e ngāue 'oku fai 'e he tokolahi 'o kitautolu ma'ae to'utupu Tonga he fonua´ ni pea kapau 'oku ngali ofiofi e faka'aluma ko eni´ mo e me'a 'oku hoko´ he ngaahi feitu'u 'e ni'ihi he fonua´ ni, 'oku 'ikai 'uhinga ia ke fakakata'i 'aki.  'Oku au tokanga ke veteki e ngaahi palopalema ko ia´ 'i he anga e nofo 'a e Tonga´ 'i he tapa kehekehe 'o māmani.  Ka he'ikai ke u tali ke taku 'oku pehē kotoa 'etau fānau´ he kuo nau kaka he ngaahi tu'unga lahi faufaua pea nau kolosi he ngaahi hala fakakavakava faingata'a ke nau tu'u mo'unga 'i he tapa kehekehe 'o e mo'ui´.  'Oku 'ikai ke te loto ke tukuhifo'i e ngāue mahu'inga ko eni´ 'e ha faiva faka'aluma, 'oku tau fiema'u ke tau laka atu kimu'a.

Mālō,
Uani. 


From: tou...@hotmail.com
To: let...@smh.com.au
Subject: Jonah of Tonga
Date: Tue, 6 May 2014 03:17:30 +0000

Dear Sir


As a Sydneysider originally from Tonga, I am highly offended by Chris Lilley's  Jonah of Tonga (SMH TV Review 5 May).  It does an injustice to the culture, the people and the nation of Tonga.  This is disrespect at its worst and its portrayal of our youth is abusively derogatory.  At a time when our young people are struggling to make sense of their identity  and to find acceptance within Australian society, the ABC allows this mockery, a stereotype of Tongan youth,  that is doing more harm than good.  In this country, there is no tolerance for racial vilification and racial discrimination.  How is Jonah of Tonga allowed to be screened on Australian television?


Uani Havea
Jannali

Phone: 0421 767 316



Rosaline Uanivā Havea
"'Inamo"
90 Wattle Road
Jannali  NSW  2226

Phone:  0421 767 316
email: 
tou...@hotmail.com


> Date: Tue, 6 May 2014 11:06:04 +1200
> Subject: Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan
> From: tfi...@gmail.com
> To: tasil...@googlegroups.com

Daphne Taukolonga

unread,
May 6, 2014, 1:50:34 AM5/6/14
to tasil...@googlegroups.com
Uani
 
Malo 'a e tu'u kalikali, kuou lau ho'o ongo tohi fakatoloua, koe tangi 'a e tokotaha 'oku tangi kotoa. 
'Oku mau kau atu he fakapuepue atu meihe Blue Mountain. 
Koe tohi 'eni 'e taha 'i lalo kuo 'osi sent.
 
ofa lahi atu
daphne 
 
 
 
Forwarded Message -----
From: Tongan Community <tonganc...@yahoo.com.au>
To: "let...@smh.com.au" <let...@smh.com.au>
Sent: Tuesday, 6 May 2014 3:40 PM
Subject: Jonah of Tonga
To Whom It May Concern

As per the subject matter, this program has  crossed the “red line” of the  Indirect Anti-Discrimination Act of NSW-Australia.
 
You have offended the Australian-Tongan Community in Australia for airing this program. 
 
You are reminded, that the Australian People through the Government have funded Welfare Organisations in Australia that have promoted ‘equality and fairness’ via their services provided, in order to ‘EMPOWER’ the members of the Ethnic Communities of Australia that are powerless and voiceless,  such as those who have migrated from the South Pacific - (Non English Speaking Background), including those who have migrated from Tonga, especially the ‘youth’.
 
I am an Australian, originally I migrated from Tonga.  I have worked for the Australian-Tongan Community as a Welfare Community Worker more than 20 years to date.  I have seen young people in our community that have suffered psychological, emotional, social traumas, due to the ‘indirect discrimination’ in many dysfunctional forms and types of services, including Chris Lilley’s  ‘Jonah of Tonga’.   
 
I believe, Chris Lilley and ABC have exposed the ‘youth’ of the Australian-Tongan community to wrong perception and both indirect and direct discrimination by some Non-Tongans.  
 
I wonder what makes Chris Lilley believes that he is entitled to stigmatise the ‘youth’ of our community through Jonah of Tonga?      
 
 
We will seek the intervention of the State and Federal Governments on this matter in accordance to the Indirect Anti-Discrimination Act of NSW if we do not receive the reassurance and cooperation that our community needs from ABC and Chris Lilley's ‘Jonah of Tonga’.       
 
Yours faithfully
 
D. Lemeki
 An Australian-Tongan Community Worker
Blacktown-Mt Druitt   NSW


Litia Simpson

unread,
May 6, 2014, 2:05:58 AM5/6/14
to tasil...@googlegroups.com
Hear, hear!  Malo e mamahi'i hotau fa'ahinga.  Ko e lavea 'a e kupu 'e taha ko e lavea ai pe ia 'a e 
sino kotoa.  Fakamonu'ia'i atu e ngaahi feinga kotoa ke langa, malu'i mo fakaha atu 'a e lelei hotau tupu'anga.  

Tu'a 'ofa atu 

Litia Vea Simpson

kolo maile

unread,
May 6, 2014, 3:15:48 AM5/6/14
to tasilisili
Malo Uani 

Sent from my HTC

----- Reply message -----
From: "Touhuni Hala Puopua" <tou...@hotmail.com>
To: "tasil...@googlegroups.com" <tasil...@googlegroups.com>

Jione Havea

unread,
May 6, 2014, 3:42:04 AM5/6/14
to Tasilisili
Mahino ko e tali tatau 'oku tau ma'u mei he ABC, ka ko e me'a lelei hono lesisita hotau le'o
 
ko e ngaue hoko, ka hili hono hulu e series 'a e ABC, pea fakafehu'i kinautolu he kuo pau honau loto 'oku 'ikai ha maumau he ko 'enau fakakata pe 'a kinautolu.  ko e fa'ahinga fakakata ia 'oku totonu ke tafulu'i pea fu'u pekalae ke tuku e fakatamaiki vale
 
ko e fakatalanoa pe, jh

Lauleti Tu'inauvai

unread,
May 6, 2014, 5:01:14 AM5/6/14
to tasil...@googlegroups.com
Malo Uani, Jione mo Daphne ‘a e taukave ma’atautolu katoa!
Mo’oni ‘a e ma’u ‘a JH ki he tali ‘oku nau fai mai hange ko e “cut and paste”.
'E lava nai ketau pehe ko e laulanu (racism) ‘a e Jonah of Tonga?
Fefe ke teke’i ‘a e “racism aspect” ‘o e faiva ni he ‘oku ongo mamafa ma’u pe hano talanoa’i ha fakakaukau laulanu (racism)! Pea ‘e lava ke poupou mei he Lao ‘o e Fonua mo ‘eke’i ke fakatotolo’i ‘o kau mai ‘a e kau fakahinohino lao fakafonua pea pehe ki he kau fakafofonga falealea (politicians)ki ha’anau faka’uhinga (interpretations) ke vakai’i pe ‘oku hao mei he laulanu ‘a e faiva ni. fFfe ketau taukave: “Jonah of Tonga is Racism against Australians of Tongan origin/descend.” Pea ‘oku tapuha pe foki ke fai ha fakakata ‘oku laulanu (racist jokes).
Pea ‘alu ki he media mo e kau politicians ki ha’anau interpretations. ‘Oku ‘i ai ‘a e va’a Justice Mission ‘a e Uniting Church tenau lava ‘o tokoni heni ‘i hano interpret ‘oku racist ‘a Jonah of Tonga.
Ko e ki’i article pe ena ‘i lalo na’a tokoni ki he taukave he ‘oku te’eki ke u fanongo kuo lele heni (Melipoane) ‘a JOT. Ka te u ki’i fakafanongo takai ka ‘oku mou fu’u tokolahi ‘aupito foki hena pea manakoa ‘a e kau Tonga ‘i NSW.
Pe ko e lahi pe sio he ngaahi me’a kehe ‘oku te’eki ai ke u fanongo ai ‘ia JOT.
Mo e lotu ai pe.
Lauleti
 

Racism and the law

Australian laws make it illegal for people to engage in racist activity or to encourage, incite or permit racist acts to occur and are aimed at protecting individuals who make complaints about racism.

It is unlawful to discriminate on the basis of race, colour, nationality, descent, ethnic or ethno-religious background. Discrimination against a person on the grounds that the person has a relative or associate who is of a particular race is also unlawful under Australian legislation.

Commonwealth and State laws relating to racial discrimination generally cover discrimination in employment, the provision of goods and services, education and accommodation although there is variation between different acts. Sanctions exist against both direct and indirect racial discrimination. There are a number of criminal laws that apply to physically violent racist behaviour.

The Racial Discrimination Act (1975) and its 1995 amendment the Racial Hatred Act are the Commonwealth laws relating to racial discrimination. In addition, all Australian states and territories have anti-discrimination laws that cover racial discrimination. Australia is also a party to a number of international conventions and declarations which impose obligations in regard to racism and racial discrimination when ratified in Australian law. The Commonwealth Human Rights and Equal Opportunity Commission Act (1986) gives effect to several international conventions and declarations such as the Convention on the Rights of the Child (1990) and the Declaration on the Elimination of All Forms of Intolerance and Discrimination Based on Religion or Belief (1981).

Some people mistakenly believe that the public expression of racist attitudes is a legal and acceptable form of free speech. In Australia, as internationally, the right to freedom of speech carries with it certain responsibilities and restrictions which protect the rights of others against open hostility and discrimination. Australian law expressly prohibits incitement to discrimination, hostility or violence on the basis of race.

Australian legislation relating to racial discrimination covers many aspects of racist behaviour but not all forms of racism. While legislation makes racism unlawful in several contexts, legislation cannot address the underlying social issues. Education together with effective legislation provide the best hope for developing a society free from racism.

Tevita Finau

unread,
May 6, 2014, 6:20:01 AM5/6/14
to tasil...@googlegroups.com
On 06/05/2014, Touhuni Hala Puopua <tou...@hotmail.com> wrote:

> Ne u fakakaukau ki he me'a 'oku´ ke tokanga mai ki ai´ na'a toe manakoa ange
> ai e Faka'aluma ko eni he TV, ka 'oku ou pehē 'oku sai ange ke tau fakahā
> hotau loto´ mo fai ha me'a 'oua te tau nofo noa. 'Oku ma'u e fu'u pa'anga
> lahi 'a e ABC he 'oku lele ki 'olunga e manakoa ia hono mamata'i e Jonah of
> Tonga pea 'e hulu'i he pō 'apongipongi´ pea 'oku 'osi mahino pē ia 'e lele
> he 'ataa´ hono manakoa´. Ka ko e manakoa ko eni´ 'oku tu'unga ia hono
> tukuhifo'i mo hono faka'aluma'i kitautolu Tonga´.
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Poupou fefeka atu Uani. Ko e ki'i fonua si'isi'i foki 'eni ia, kae
vakai pe pe 'e 'aonga atu 'a e me'a ni he kuo mau 'osi foua mai 'a e
me'a meimei natula tatau pehe na.

'I heni 'oku 'iai 'a e me'a ko e NZBA (Broadcasting Authority) na'e
'ave kiai 'emau launga 'oku maumau'i mo uesia kovi 'aupito 'a e
tuukunga taau (standard) fakamafola lea pe 'ata etc.

'Oku 'iai 'a e Potungaue heni 'a e pule'angaa ko e Human Rights
Commission (HRC) pea toe 'ave 'a e me'a na'a mau tokanga kiaii ki he
va'a Race Relations 'o e Potungaue ni HRC.

Na'e ngata pe 'emau feinga fakatonutonuu he ongo va'a koenaa pea ngata
ai homau ivi mo e pa'anga etc, kae kei toe 'a e Fakamaau'anga ke fai
ha feinga kiai ke ta'ofi leva faka-e-fakamaau'anga 'a e polokalama kae
'oua ke fai ha fakatonutonu fakalao.

Na'e 'ikai te mau lava ke hoko atu ki he faka'ilo 'o e provider ke o
'o hopo pea 'eke'i 'a e maumau 'oku hoko kiate kitautolu.

Hei'ilo Uani pe 'oku 'iai ha ngaahi ma'u mafai pehee hena he ko e fu'u
fonua poto ange 'ena mo lahi ange. Ka ko e fakahoko atu pe 'a e ngaahi
halafononga kehekehe heni 'oku ala foua 'oka hoko ha me'a pehee.
Talamonuu atu.

Sami Pakofe

unread,
May 6, 2014, 6:29:02 AM5/6/14
to tasilisili
2014-05-06 13:31 GMT+10:00 Touhuni Hala Puopua <tou...@hotmail.com>:
  'Oku au tokanga ke veteki e ngaahi palopalema ko ia´ 'i he anga e nofo 'a e Tonga´ 'i he tapa kehekehe 'o māmani.  Ka he'ikai ke u tali ke taku 'oku pehē kotoa 'etau fānau´ he kuo nau kaka he ngaahi tu'unga lahi faufaua pea nau kolosi he ngaahi hala fakakavakava faingata'a ke nau tu'u mo'unga 'i he tapa kehekehe 'o e mo'ui´.  
---------------------------------------------------------------------------------------- 
Malo Jh , mo Uani hono tuku mai e me'a ni, he kohono poupou'ii 'o Jonah Takakula, mahalo koe lelei taha 'eni he ngaahi faiva 'a Chris Lilley , kae tuku ketau siofi 'apongipongi katau toki Tasilisili,,,,,

Kuou 'osi Kole 'e au 'a'emau kau Ngaue kenau kataki kanau siofi mu'a e ki'ii faiva ni, pea ihe tu'apulelulu ke nau tanaki mai 'e nau ngaahi view , keu vakai kiai, neu kolenga kianutolu kenau tui hoku suu mohoku matasio'ata 'a pongipongi , kenau hoko koe Tonga, pea nau toki siofi e ki'i haafe houa,pea kau ai mohoku mali , pea ko'enau view mo'eku view 'a'aku koia teu toki fakaha atu , pea ka kapau e to kitu'a ,, koe Kovana Seniale pe e sai ke li kiai ha ki'ii tohi eee..

" ka koe 'atunga foki ee takatu'u 'ae Fanau Uani, kuo lavea ai e Takanofo ee.." neongo koe fa'autalanoa pe.

sami.

 
 
  

Daphne Taukolonga

unread,
May 6, 2014, 9:30:43 PM5/6/14
to tasil...@googlegroups.com
Lauleti
 
Koe definition 'eni 'e taha 'o e fa'ahinga maumau lao ko ia 'oku 'ui koe 'indirect discrimination' 
 
Indirect discrimination refers to applying a provision, criterion or practice which disadvantages people of a particular group (defined by sex, race, disability, sexual orientation, religious belief or age). Indirect discrimination is illegal if it cannot be justified as a proportionate means of achieving a legitimate aim.
 
Kuo lahilahi mai he taimi ni 'a e fanau 'i hotau community kuo 'osi ma'u mata'itohi meihe ngaahi universities 'ihe legal studies.  Kou tui pe 'e 'iai 'a e 'aho 'e 'iai 'a e ni'ihi 'o 'etau faanau tenau toe malohi ange hono faka'ali'ali 'oku fakatu'utaamaki fakalao hano holoki ki lalo fakasaikolosia pe fakasosiale ha fa'ahinga matakali pe 'ihe fonua ni, 'okapau 'e toe kolosi mai ha ngaahi palopalema pehe ni 'ihe kaha'uu. 
 
Koe founga pe 'e taha hono tekolo'i 'a e fa'ahinga palopalema pehe ni, 'o hangee ko ia 'oku fakafou mai 'ihe 'Jonah of Tonga' ko hono 'ave 'ehe community Tonga 'a e ABC kihe fakamaau'anga, 'okapau he'ikai kenau fakahoko 'a e founga lelei taha kia kitautolu community 'oku uesia 'ehe polokalama.
 
Ko 'eku tui koe case faingofua 'aupito 'eni ke 'eke'i 'a e maumau 'oku malava ke hoko 'o uesia ai 'a e kakai Tonga 'o e fonua ni, he koe faingata'a'ia 'a e to'utupu, 'i hano fakatonulea'i hala 'enau to'onga mo'ui, tupu mei hono faka'ai'ai 'ehe polokalama ni, 'oku uesia ai pe 'a e ngaahi matu'a mo honau ngaahi famili. 
 
'Oku ou tui tatau mo koe, koe fakatongia fakapolitikale 'eni 'o e Pule'anga 'Aositelelia, koe 'uhii he koe ngaahi community iiki hangee ko hotau community, 'oku faingata'a ke fakapa'anga hano 'eke'i 'enau tau'ataaina mo 'enau totonu meihe fakaeehaua 'a e 'malohii'.  
 
 
daphne

From: Lauleti Tu'inauvai <lau...@bigpond.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Tuesday, 6 May 2014 7:01 PM
Subject: Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan

tv

unread,
May 7, 2014, 11:02:16 AM5/7/14
to Tasilisili-he-ngaluope
Interesting! 'Osi mahino pe foki ko e fu'u siana (ABC), kuo maau 'enau homeworks he legal sides of putting programming together! Manatu ki he 'ita 'a Kazakhstan he faiva 'Bora: Culltural Learning ..etc, pea 'i ai mo e ngaahi debate malie ki he after-effects of the movie ki Kazakhstan.'

Koe me'a 'uluaki 'oku lele mai ko e - "ka ne ko homau taimi ena 'i Tonga kuo vevela 'a Jonah". Neu ki'i muimui hifo (facebook) he taalanga ki he hiki on camera e taa 'i 'Atele he ta'u atu kuo 'osi, pea mo e taa 'i Toloa he ngaahi mahina kuo 'osi. Pea mahino e ongo tafa'aki ki he taa e fanau.

Toe muimui hifo he ngaahi reactions pea ko e malie taha e reactions 'ae kau faiako Tonga he ngaahi 'apiako muli 'i he demographic of community 'o hangee 'oku 'i ai 'a Jonah. Pea pehee ki he reactions 'a e fanau ako Tonga from such communities. Interesting



sep...@optusnet.com.au

unread,
May 7, 2014, 7:54:21 PM5/7/14
to tasil...@googlegroups.com
 


From:
To:
"Tasilisili-he-ngaluope" <tasil...@googlegroups.com>
Cc:

Sent:
Wed, 7 May 2014 08:02:16 -0700

Subject:
Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan
Koe me'a 'uluaki 'oku lele mai ko e - "ka ne ko homau taimi ena 'i Tonga kuo vevela 'a Jonah".
---

Ma'u mai 'a Jonah 'o toe li fakafoki kihe kete 'oe fu'u Ika ke toe takai ha 'aho 'e 3 kehe pea to e toki foki mai 'o talamai ki Tonga ko e haa ko aa e fekau 'oku ne feinga ke 'omai he ki'i fo'i katuni kapekapee netau sio ai..

Kapau 'e lava 'o fai ha fetu'utaki ki he kau Tonga nenau haa mai he fo'i Katuni, pe ko e ha nenau fie act faiva pehe ai ?...'oku tonu 'eku lau nai, ko e uncle a Jonah na'e ako 'i Sia'atoutai hhh .
Ko e me'a neu ako mei he fo'i Katuni Kapekape..

1. Ko ';eku toki sio lelei e he 'ata 'eku fanau 'i Lokiako .
2. Ko e faingata'a'ia 'ae Kau Faiako he fanau ako Tonga.
3. 'Oku 'ikai ke tonu ma'u pe fakakaukau ki hono 'ave 'oe fanau ki tonga, tenau liliu ai.

Lahi pe..ka 'oku 'ikai ko ha me'a ia ke tuku ai 'etau feinga ke tuku e siolalo maii 'ae ki'i fo'i Katuni ee

poupou atu ki he ngahi tohi..fefe mu'a kemou 'ai mai e tohi ke kupesi taha pe, pea mau fakamo'oni pe ai 'o send ?

Tekolo'i mai e uncle 'a Jonah  ee..

Takamuli.



Email sent using Optus Webmail

sep...@optusnet.com.au

unread,
May 7, 2014, 8:09:58 PM5/7/14
to tasil...@googlegroups.com
'Oku fakatupu fifili kiate au 'ae fo'i li nima mai 'ae Uncle 'a Jonah he veeni  lanu kulokula ne kau he act 'oe fo'i Katuni pea ko e tui'inima 'o uncle ne hifo tonu he fo'i lea ne tohi 'e nephew Jonah,ko e " Homo "hufanga he fakatapu....

Ko hono toe fakahingoa e ki'i tamasi'i ko Jonah 'oku ou toe fifili ai he 'oku hange ha fekau 'oku 'omai he kapekape ma'a tautolu Tonga.

Puke mai a Jonah 'o toe 'ave kihe lalo lepo 'i Ninive  ee ....

Touhuni Hala Puopua

unread,
May 7, 2014, 8:54:25 PM5/7/14
to tasil...@googlegroups.com
Mālō 'aupito Daphne, Tēvita Fīnau, Litia, Lauleti, Sami, TV, Jione mo kimoutolu 'oku kau mai ki he tālanga´ ni.  Fakamālō atu he poupou mo e faitohi ki he ABC pehē ki he tokoni fale'i mo e poupou. 
 
'Oku mahino 'aupito e tu'u ia 'a e Lao´ 'oku tapu e lau lanu´ ko e 'uhi´ pē 'oku kehe ha taha, 'i hono fōtunga, matakali 'oku ha'u mei ai, fonua tupu'anga, lanu, ta'u motu'a, hoa tangata pe fefine, pe ko ha toe 'uhinga pē.  Ka 'oku 'i ai e ngaahi "ngofua" pea 'oku kau e faiva´pe ko ha toe tafa'aki 'o e 'aati´ 'i he ngofua ko eni´ pehē ki he tafa'aki 'o e lotu´ (he taimi ni'ihi ko e me'a ia 'oku kei fai ai e lāunga ke Faifekau 'a Fafine he ngaahi siasi 'e ni'ihi, Faifekau 'a e kau Fakatangata mo Fakafefine, mo e alā me'a pehē). 
 
'Oku fatu leva 'e he ngaahi kautaha fakamafola'ata mo e fakamafola lea hangē ko e ABC 'enau ngaahi kaveinga ngāue mo e ngaahi tu'utu'uni ngāue´ 'o fakatatau ki he lao mo e ngofua ko eni´ 'a eni 'oku lava ai 'o fakalele mai e "Jonah of Tonga" 'i he TV.  Ko e fehu'i´ leva, 'oku totonu nai ke 'i ai mo ha "ngofua" makehe ma'ae ngaahi matakali hangē ko kitautolu Tonga´ ke 'oua 'e hanga 'e he ngofua 'oku faka'atā 'e he lao´ 'o tanumaki e lau lanu´ ki ha tu'unga 'oku tau tangutu pē 'o kata mo pehē 'oku sai?  Lolotonga ia´ 'oku mahino lelei 'oku tukuhifo'i kitautolu mo 'etau fānau Tonga´ 'i ha founga pango mo'oni, kau ai e fakafōtunga 'etau lea, 'etau lotu mo e anga faka'apa'apa. 
 
Kapau 'oku ngali tatau ha fa'ahinga tō'onga he faiva´ mo 'etau fānau Tonga 'e ni'ihi, ko e me'a kehe ia pea 'oku 'ikai ko ha me'a ia ke fakakata 'aki. 'Oku tau ngāue lahi 'i he feitu'u takitaha 'oku tau fokoutua ai 'i muli ke taki si'etau fānau ko eni´ ki ha hala 'oku lelei ange´.  Tau 'uluaki vakai'i e lahi e taimi 'oku tau 'oange ma'ae fānau´ mo e ngaahi me'a 'oku tau mo'ua ki ai mo 'etau fānau´, kau ai mo e pa'anga 'oku tau fakamole ki hono ako'i kinautolu 'i he tapa kehekehe 'o e mo'ui´, mahalo ko e 'uluaki sitepu ia mei 'api´.
 
Ka 'oku ou fakafehu'ia e ngaahi lao 'oku faka'atā ai ke fa'iteliha pē e Faiva Faka'aluma´ ia neongo 'ene fakasi'isi'i mo tukuhifo'i ha ni'ihi 'i he sōsaieti´ ko e 'uhi´ ke oli'ia ai mo tānaki pa'anga ai e kakai ko ia 'oku nau fa'u´.  'Oku fiema'u ke vakai'i mo fai ha liliu ki he ngaahi konga lao ko ia´. Tau vakai si'i pē ki he hisitōlia´ ne fakangofua 'e he lao´ e ngaahi me'a lahi ne fakavalevale pea 'oku kei faingatāmaki ai e tokolahi mo honau ngaahi hako´ he 'aho´ ni.  Ka na'e sai pē ia ki he tokolahi 'i he 'aho ko ia´ 'ikai fehu'ia.  'Oku 'a tautolu ke fai ha fehu'i pea toho kimu'a e liliu´ ke 'oua 'e tāmoloki ha ni'ihi ko e 'uhi´ pē he 'oku ngofua he lao´.
 
Mālō,
Uani.
 



Lauleti Tu'inauvai

unread,
May 8, 2014, 12:37:47 AM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com
Malo Uani ‘a e kei ma’u taimi ke talanga’i ‘a “Jonah From Tonga” (JFT). 
Pea fakamalo atu ki he toenga ‘o e kau felafoaki he kaveinga ni.
‘Oku ou tui ki he “tau’ataina” kae ‘ikai ko e “fa’iteliha” ‘a e ngaahi Kautaha Ongoongo (lea mo e ‘ata). Pea ‘oku ou tui ‘oku ‘i ai pe ‘a e ngata’anga ‘o e tau’ataina fakalao kuo foaki ki he ngaahi kautaha ongoongo ni ‘e he lao ‘a ‘Aositelelia ni. Hange ko ki’i fakamatala ko ena ‘i lalo mei he website ki he fanauako – Racismnoway: Anti-racism education for Australian schools:
 
“Some people mistakenly believe that the public expression of racist attitudes is a legal and acceptable form of free speech. In Australia, as internationally, the right to freedom of speech carries with it certain responsibilities and restrictions which protect the rights of others against open hostility and discrimination. Australian law expressly prohibits incitement to discrimination, hostility or violence on the basis of race.”
 
Na’e ‘ikai te u sio ‘ia JFT ‘anepoo he na’a ku mo’ua he ki’i fakataha ka kuo u faka’amu au ke tukuaki’i ‘a e faiva ni ‘o hange ko ‘eku email kimu’a:
 
“’Jonah From Tonga’ is Racism against Australians with Tongan descent
and Tongans in the world!”
Kuo tau ‘osi tali foki ‘i ‘Aositelelia ko e fonua multi-cultural eni pea ke tau faka’apa’apa’i ‘a e ngaahi matakali kotoa pe.
‘Oku ou tui kapau ‘e lava ‘e he Tongan Communities ‘i ‘Aositelelia ni mo ha toe tapa pe ‘i mamani ‘o fakamo’oni’i ‘oku hanga ‘e JFT ‘o tukuhifo, fakangalivale’i pea mo fakamaa’i hotau Tonga, ko e ‘uhi ko hotau lanu, ‘ulungaanga etc, pea ‘e ivi lahi pe ia ke ne ‘ave’aki ‘a e ABC mo JFT ki falehopo. Ko kitautolu pe Tonga te tau ongo’i hotau fakangalivale’i. He ‘ikai ongo’i ia ‘e ha Siaina hano fakangalivale’i ‘o Tonga he ‘oku ‘ikai ke ne ma’u ‘a e loto’i-Tonga.
Feefee ke fa’ufa’u ha fo’i tohi tangi ki he kau taki ‘o ‘Aositelelia (Palemia, Fakafofonga Falealea, ABC, Ngaahi Siasi etc) ‘o fokotu’u atu ai ‘a e ngaahi fakakaukau ‘oku tau tui ‘oku laulanu (racist) ai ‘a e JFT pea fakaafe’i ‘a e kakai Tonga (ngaahi siasi, kalapu kava-Tonga etc) ke nau fakamo’oni ai pea ‘ave ki he kau ma’u mafai ke nau toe ‘analaiso ‘a JFT pe ‘oku hao mei he laulanu.
Faka’ulia ko e tuva ee: Willie O From Tonga ... Kefu From Tonga ... Palu From Tonga ... Mo’onia From Tonga ...
Mo’oni e lau ‘a e  motu’a ‘e taha: “Tahataha e ki’i humu ia pea manakoa hono talanoa’i ...”
 
Kae tuku ke u kamata atu ha fakakaukau ke tukuaki’i ai ‘oku laulanu ‘a e JFT ketau lavelave ai.
1. Hange kiate au ko e hingoa ‘o e ‘otu-faiva ni: “Jonah From Tonga” kuo ‘osi lau lanu pe ‘iate ia. Kuo ne ‘osi tuhu’i pau mai ko Jonah mo hono ‘ulungaanga makehe (identity) ‘oku tala ko e Tonga. Kiate au , ko ‘eku tala pe ha feitu’u ko e Tonga au ka ‘oku ‘i ai ha ni’ihi kuo nau ‘osi sio ‘ia JFT, kuo ‘osi lele pe ‘enau fakakaukau, koe’uhi ko e Tonga au, kia JFT.
2. Na’a ku ‘eke ki hoku foha ne sio ‘ia JFT ‘anepoo pea ne talamai ne lahi ‘a e kapekape faka-Pilitania mo e fo’i kapekape faka-Tonga pe taha. Kuo ‘osi hanga pe ‘e he kakano (contents) ia ‘o JFT, kiate au, ‘o tukuhifo ‘etau nonofo fefaka’apa’apa’aki nofo-‘a-kainga faka-Tonga tukukehe ange kapau ko e kapekape ko e fanau iiki (under 18 y.o.) ‘oku kau he faiva.
Kae tuku ke kumi ha faingamalie ke u sio ‘ia JFT kae toki hoko atu.
Mo e ‘ofa mo e lotu.
Lauleti From Tonga
 
 

sep...@optusnet.com.au

unread,
May 8, 2014, 1:14:07 AM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com
 


----- Original Message -----

To:
<tasil...@googlegroups.com>
Cc:

Sent:
Thu, 8 May 2014 14:37:47 +1000

Subject:
Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan
Mo’oni e lau ‘a e  motu’a ‘e taha: “Tahataha e ki’i humu ia pea manakoa hono talanoa’i ...”
 
---
Na'e 'ikai koe lele lahi Matapule ne taa tikite ai Koe , Ko e lele moe Kofu kava ne taa tikite ai Koe.



Takamuli.

Daphne Taukolonga

unread,
May 8, 2014, 1:24:02 AM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com
Lauleti, Uani moe kau memipa kotoa 'oku taalanga'i 'a e isiuu 'o e tepile ni.  
 
Malo 'a e vahevahe, 'oku mahu'inga ange faufau homou taimii ki he taalanga ni. 'Oku mahu'inga mo ho'omou 'ilo moe taukei.  
 
Koe kakano 'ena 'oe kaveinga ni kuo 'osi tukumai kihe tepile ni 'e kimoutolu, Uani, Sami, TFinau, Takamuli, pehee kia koe Lauleti . 
 
Na'e 'osi 'ave 'a e 'u tohi kimu'a, koe 'uhi ke 'raise the awareness' 'a e ABC 'oku 'ikai ke fiemalie 'a e kakai 'Aositelelia mei Tonga 'ihe polokalama ni, 'aki 'a e ngaahi 'uhinga na'e 'osi fakahaa'i 'ehe 'u tohi.   
 
Na'a nau teki mai?  hala'ataa..... 
 
Koe fehu'i,  where do we go from here? 
 
ofa atu
 
daphne
 
 
 
 
From: Lauleti Tu'inauvai <lau...@bigpond.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Thursday, 8 May 2014 2:37 PM
Subject: Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan

tv

unread,
May 8, 2014, 2:34:44 AM5/8/14
to Tasilisili-he-ngaluope

Koe fehu'i,  where do we go from here? 
 
ofa atu
 
daphne
---------

Fefe ke kole ke nau (ABC) commission another series 'o e hoko atu 'a Jonah 'i Tonga ... pea 'omai mu'a ki ha kau Tonga ke nau fo'u e series ko ia? Pea koe faingamalie ia ke tau tapale ai pe defend?? 

Lauleti Tu'inauvai

unread,
May 8, 2014, 5:21:10 AM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com
Daphne: Koe fehu'i,  where do we go from here?
Malo Daphne,
‘Oku ou kei feinga ke sio he Konga ‘Uluaki ‘o Jonah From Tonga.
‘Oku ou fakakukau ke faka’eke’eke ki he va’a ‘o e Uniting Church ko e Justice and International Mission Unit ‘i he Sinoti Vic-Tas (‘oku ‘i ai mo e va’a pehe ‘a e Sinoti NSW) ki ha’anau opinion ‘o fekau’aki mo e tukuaki’i ‘oku laulanu (racist) ‘a JFT mo ha founga ke ongona ai ‘a e le’o ‘o e kau vaivai (minority groups) ‘e he kau taki. Ko honau mala’e eni pea kuo nau maheni mo e kainga Tonga he Uniting Church.
‘Oku takimu’a foki ‘a e Uniting Church ‘i hono ‘eke’i e totonu ‘a e tangata, fefine, fanau, talavou, kau vaivai, tangata-fefine, fefine-tangata, ngaahi matakali pea ‘oku teu fai ‘a e konifelenisi ‘a e kakai Tonga ‘o e Uniting, Tongan National Conference (TNC) ki Senee na ‘i Sune. ‘E lava foki ke ‘ave ha launga ‘a e TNC ‘o fakafou he Uniting Church Assembly ki he ABC.
‘Oku ‘i ai mo e Potungaue ki he Multiculturalism ‘i he State Government ‘o Vokatolia pea te u toe vakai ki ha’anau opinion he ‘oku ngali uesia ‘e JFT ‘a e fetoka’i’aki fakamatakali mo fakafonua. Fefe Community ‘a e Kakai Tonga? Te u talanoa heni kia Rev Feke Kamitoni he ko ia ‘oku sea he Community ‘a e Kainga Tonga ‘i Melipoane ni.
Daphne, kataki kapau kuo ke ‘osi sio ‘ia JFT, ko e haa ha ngaahi me’a ai ‘oku ‘asi ngali laulanu kiate koe?
Mo e ‘ofa mo e lotu.
LFT

Sitiveni

unread,
May 8, 2014, 6:23:08 AM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com
'Oku kau e ki'i polokalamani he faile 'atamai. Hhhhh. Kou tui ko e taha eni e ngaahi faingamalie ke tau talanoa ai mo 'etau fanau (raise the important social, financial, spiritual, and cultural issues in this series with our youths at church, home, community, etc) 'o kau ki he ngaahi me'a lalahi 'oku fke'a 'e he ki'i faiva ni. Hange ko ha fiema'u fkpa'anga ha ngaahi famili kuo mate ha taha he ongo matu'a, pe 'oku 'i ai ko aa ha responsibility 'a e ngaahi siasi ke tokoni ki ha famili pehe ni. Fefe 'a e to'onga e fanau 'i lokiako, etc, pe 'oku hohoa tatau ko aa 'enau me'a 'oku fai 'i 'api pea mo 'enau to'onga 'i he ako. Fefe 'a e me'a ko e fk'apa'apa? Etc, etc, etc, the list goes on. Oku mahino pe kiate au e tukunga fk'aluma, pe laulanu e ki'i faiva ni, ka 'oku hanga 'e he ki'i faiva ni ia 'o address e ngaahi issues lalahi 'aupito 'aupito he 'ikai lava ia ke tau ta'ota'ofi 'aki 'e tau fkha hotau ngaahi le'o 'i ha'atau tangi laulanu. Ko e me'a eni ia 'oku hoko pe ia, pea 'oku melemo hifo pe ia he 'oseni 'o taimi. Kaekehe, ko e ki'i faingamalie - while the issues are being raised nationally - 'oku taimi nounou pea fu'u mahu'inga fau ke tau tokanga pe ki hono tafa'aki negative. Malo

Sione Filimone

unread,
May 8, 2014, 6:27:20 AM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com

Pou pou peseti e 101kihe meani  .oku nau mau paanga ai.ka oku nau tuku hifo ki tau tolu ki lalo.
Malo

tapus...@live.com

unread,
May 8, 2014, 7:03:03 AM5/8/14
to JIONE HAVEA
Malo e talanoa e kau memipa e `api ni! `Oku `ikai kole ha ngofuaa ke fakamafai`i mei he PM`s Office he `oku kaunga tonu ki si`otau Tonga? Pea kapau `oku ne lomia hotau Tonga? `Oku `ikai fakaengaue hono ngaue`aki e founga ni! . God Bless Tonga!
Sent from my BlackBerry® smartphone from Digicel Pacific

From: Sione Filimone <sfil...@gmail.com>
Date: Thu, 8 May 2014 20:27:20 +1000
Subject: Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan

Oto Faiva

unread,
May 8, 2014, 7:36:17 AM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com
Sitiveni

Malo hono fokotu'u mai 'ae fakakaukau ko 'eni. Kuo lave mai 'a Uani, Lauleti etc ki he ngaahi tafaaki 'oku totonu ketau tokanga ki ai. Pea 'oku ou fakamalo lahi kiate kianautolu. Pea teu kau au he fakahaha loto (in wrting) kapau 'e fiema'u.

Ka 'oku ou mahu'inga'ia 'i he fokotu'u fakakaukau 'oku ke 'omai. 'Oku ou fakakaukau pehe mo au o hnage ko ho'o lau: "Kou tui ko e taha eni e ngaahi faingamalie ke tau talanoa ai mo 'etau fanau (raise the important social, financial, spiritual, and cultural issues in this series with our youths at church, home, community, etc) 'o kau ki he ngaahi me'a lalahi 'oku fke'a 'e he ki'i faiva ni."

I was taught to use the following set of questions, and those associated with Emmaus Movement are familiar with this - when we commend someone’s sermon/essay/proposal/movie etc: 1) What is good about it?, 2) What’s not so good? 3) What can you do or suggest to improve? I try to follow these questions in meetings – asking about the good things first before the negative side followed by suggestions.

'Oku faka'ea 'ehe movie 'ae discrepancy 'i he me'a 'oku tau tui mo akoaki ki heetau fanau. Pea 'oku toe fakae'a 'e he faiva 'ae to'onga mo'ui 'a 'etau fanau he taimi 'oku nau mavahe ai mei 'api. 'Oku 'ikai ko 'eku fakamaau'i 'eni ha tamai pe fa'e. Pe 'oku hala e kae tonu e! 'Ikai. Koe feinga 'eni ke ma'u ha lelei mei he faiva 'oku ngali fekauhalaaki mo 'etau tui, ma'u, 'ulunganga fakatonga, anga fai 'oe lotu 'i Australia.

'Oku si'isi'i ha me'a lelei 'oku ou ma'u mei he faiva ni. Ka 'oku ou mahuinga'ia he matavaivai 'ae anga 'o 'etau fai 'ae lotu 'oku faka'ea 'e he director mo 'ene fatu ta'anga na'e fai. Faka'apa'apa atu ki taukave 'a Lauleti, Uani, Daphne etc.

'Oku ou mahu'inga'ia ma'u pe ke fakapaupau'i 'ae me'a oku te tui ki ai. Ka 'i he taimi tatau 'oku ou fa'a tokanga ke reflect theologically he ngaahi me'a 'oku fokotu'u mai 'e he media fekau'aki moe siasi mo 'etau anga fai 'ae lotu. Kei tu'u pe 'a Folofola (tohitapu) koe lulafua!

Hange ko ho'o lau, kou tokanga na'a 'melemo hifo pe ia [Jonah from Tonga] he 'oseni 'o taimi' kae 'ikai ke vakai'i 'ae le'o pe perspectives 'oe kakai 'oku 'ikai ketau tui tatau.

Pe ko ia koaa pe 'ikai. Kau poaki atu ai pe.

'Ofa atu


Rev. 'Oto Faiva
Minister, Bathurst UCA/Perthville UCA
Phone: (02) 6331 1306
Mobile: 0405636088
Email: oto-...@bigpond.com
Church Office
Phone: (02) 6332 1197
Fax: (02) 6332 1227
140A William Street
bat...@iinet.net.au
http://www.bathurstunitingchurch.com.au/


Lauleti Tu'inauvai

unread,
May 8, 2014, 8:18:42 AM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com
??? Wrote - 'Oku kau e ki'i polokalamani he faile 'atamai. Hhhhh.
'Oku ou toe tui tatau mo e tokotaha ni ki he faile 'atamai 'a Jonah From
Tonga (JFT) pea mahu'inga foki ke fai ha ako mei ai pea "tuli e koa na'a
mate" he ko e me'a mo'oni ne hoko 'o hange ko e lau 'a Brett Sleigh mei he
ABC:
I sincerely regret any alarm or concern you have been caused as a result of
your viewing of Chris Lilley portraying the character of Jonah Takalua, an a
troubled (and troublesome) Tongan youth with poor social skills and limited
prospects from Sydney's West.
'Oku ou tui kuo 'osi lahi 'anoa 'a e ngaahi faiva faile 'atamai, 'oku 'ikai
kenau hanga 'o tukuhifo ai ha fa'ahinga matakali, ke fai ai 'a e ako mo e
fakatokanga me'a mahu'inga mei ai.
Kuo u manako he sio faiva 'a e kau 'Ulu'uli mei 'Amelika pea ko e kau
'uli'uli pe 'oku nau hanga 'o faiva'i faka'aluma'i 'enau ngaahi palopalema
faka'uli'uli. Hange 'oku toe fakae'a mai 'a e laulanu mo e siolalo 'a e JFT
'i hono 'eti 'e he muli 'a e to'onga mo e 'ulungaanga 'a e Tonga.
Ka kape 'uli'uli (N...) (hhft) ha 'uli'uli ki ha 'uli'uli pea 'oku 'ikai lau
ia ko e laulanu! Ka kape 'uli'uli ha hinehina ki ha 'uli'uli pea laulanu
leva ia!!!
Hoko atu pe faile 'atamai ka mau tali atu mei he muileleu ni ki he kau Tonga
mei Sydney West kenau fakamaama mai 'a e ngaahi me'a mo'oni 'oku hoko hotau
kainga Tonga 'i he hihifo 'o Senee he ko e fakamahamahalo atu pe mei heni.
Nau, 'oku ke 'i Sydney West ko aa ha ha?
Ka te u feinga ke fai mo sio'i 'a JFT Konga 'Uluaki eee.
Ko e faile 'atamai atu pe ka 'oku olo e mata ke fakatou-tu'a pe hele ha ha.
Lauleti

Jione Havea

unread,
May 8, 2014, 8:34:48 AM5/8/14
to Tasilisili

Sami Pakofe

unread,
May 8, 2014, 10:06:22 AM5/8/14
to tasilisili
 Malo 'etau Lava,, Hange koe fakalea neu fai atu kimu'a, na'aku fakaafe'ii e kakai koe kau muli, kau ai 'eku pule , mohoku Mali kenau siofi e Faiva,, 

Kau Tasilisili kamata pe ki'ii faiva mo'eku Kata, fiefia pe he vakai kihe fakaoli 'ene "totu'a' pehe", faifai pe peau tangi,,, " very sad " not angry" koe fehu'ii koee kiate au,,," KUO MONUKA E NOFO FAKA'APA'APA IHE LOTO FALE 'OE TONGA ", he kuo hanga 'ehe ki'ii faiva ni 'o" FAKAOLI 'AKI 'ETAU FAKA'APA'APA". ,

1. he kuo tau kapekape pe 'ae "Jonah mo'ene tamai or uncle (what ever),,pea ikia ngata ai, ,

2.Toe kapekape'ii pe 'e Jonah 'a hono tuofefine ( first cousin)

3. Hiva fakalotu, tau kape 'a Jonah mo'ene uncl or tamai

4.Ikai malava 'ehe Faiako ke mapule'i, 'a Jonah, pea nau hoko atu kihe Tau kapekape

5.Lea KOVI 'AUPITO ( FULIKIVANU) kihe faiako fefine.
 
na'e fa'u 'e Emosi 'Alatini e ki'i hiva ma'ae Lautohi Pule'anga 'a Tokomololo,, " Pea kohono fakalea 'eni,, " Ko fe koaa 'ae Fala ne fofola " ka ma'u 'ehe taha 'eni pea tokifakakato mai.

Ihe taimi kai ho'ata 'ane nai nemau fakataha mai ai, 'o talanoa kihe Faiva ni, koe " Ola 'oe siofi 'e hoku kaunga ngaue pea mo hoku mali 'ae Faiva,,,,,,,,  ikai tenau sa'ia ai,, koe 'uhi fu'u Ongovevela 'aupito e Kapekape, pea mo'ene ta'e toka'ii 'ae kau faiako.

Teu toki talanoa atu kihe faka'uhinga 'a'aku kihe Faiva ni, oku 'iai hono lelei ke " tau ngaue kiai ,, koe Hiva ( music) ,, ne hiva'i fakatonga , pea oku pehee ," TAMASI'I PAU'UU , AKO'I KE TALANGOFUA " pea kiate au koe Taumu'a ia 'oe Faiva ni,,

Koe me'a 'e taha ketau manatu'i,, koe ta'u 39 'eni ia o Chris Lilley, pea oku tonounou 'aupito 'ene feinga ke Fakatamasi'i  'ene to'onga, koe to'onga koee oku ne fai koe to'onga ia 'ae Tangata Lahi, 

Ihe 'eku vakai 'oku ikai mahino lelei kihe fanga ki'i tamaiki, pe koe ha koaa 'ae ngaahi " fakaoli" Joke 'a Jonah, koe fakaoli kotoa pe ke kapekape pe.. 

Neu tele foni leva ihe taimi 3... kihe ofisi 'oe Kovana 'o NSw, pea pehe 'ehe fefine meihe 'Ofisi, 'oku ikai ha'a nau mafai kihe ABC, koe ABC oku ihe malumalu ia 'oe Federal , pea koe Pule kiai koe Minisita Fetu'utaki ( Minister of Communication ) pea 'oku 'ata pe pea moe Kovana Seniale ke fai kiai ha tohi, ke vaka'ii e faiva ni , kapau "oku ne ' Abusing 'ae Molumalu 'oe Nofo Famili pea moe 'ulungaanga FakaTonga ihe Community Tonga..

kae kehe koe fakalea tu'u atu pe 'eni , kei femo'uekina he ki'ii me'a koeeee..

Kamou kataki Heneli Vete 'o kumi atu 'a Ti (feti)Malekamu Manu, he na'e kau ia he faiva, pea ikai ngata ai nene 'osi ihe Taki mamata,," Koe ha 'ene lau, kihe taimi ne nau fa'u ai e faiva ni,,Koe faiva ni, 'e lava ke hulu'ii e Tonga ? ikai.........


 mou kataki, ko Jonah ke fakainukava tonga'i, 'aki ha me'ikava taufua ee, kae sio ia kihono poto ee,,

malo.







 

Tevita Finau

unread,
May 8, 2014, 2:44:43 PM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com
Poupou atu Touhuni Uani.

mulikitonga

unread,
May 8, 2014, 7:33:06 PM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com
kaunga poupou atu he ngaue lelei 'oku mou fai mei henaa kau aussie.  mahalo pee 'oku ikai ke mau mamata atu mei nz ni ki he polokalama ko 'enii ka 'oku tui pau ko e mamahi tatau pee te mau 'iaii 'okapau te mau sio atu ki he polokalama ko 'enii.  pea kapau tfinau 'oku tau access ki he polokalama ko 'enii pea kii fakalika mai pee.  malo.  Kou manatu'i pee foki ' ae loto mamahi pehee 'a e kau mauli 'I he comedian pee 'a nautolu heni kuo pekia ko Billy T James.  na'a ne faa fakahua'aki 'a e toonga mo e ulungaanga ko ee 'a e kau mauli.  Ka ko e kehekehe he ko Billy ia ko e tama mauli pee ia.  Neongo na'e loto mamahi ai e kau mauli niihi ka nae fai atu pee 'o mahino kia kinautolu 'a e fakakaukau mo e values 'a e matapule ni.  pea na'a nau fakalangilangii mo kei acknowledge 'a hono taleniti 'o a'u mai ki he taimi ni.  Pea nau toki fa'u ki mui 'a e faiva 'iloa ko ia 'I heni ko e once were warriors 'a ia 'oku ne fkmatala'i ai e toonga mo'ui 'a e kau mauli koe'uhii ke sio ki ai ' ae to'utupu pea nau fou atu aa kinautolu 'iha hala kehe.
ko e fakakaukau ko eni 'o hono fakatata'i 'e  Chris Lilley ha me'a 'oku 'ikai kene 'ilo pauuu mo ongo'i 'I hono lotoo o hangee ko e ongo'i 'a e tonga 'oku ou tui he'ikai ke ongo lelei ia kia kitautolu.  Pea kapau nau fie 'ai ha hingoa 'o ha fonua pea koehaa 'oku 'ikai ke nau 'ai atu ai ha hingoa mei 'afilika 'I honau ngaahi koloniaa ke sio angee pee 'e loto e fonua ko iaa ki ai pee create pee ha hingoa 'o ha kii fonua ki he 'enau polokalama like Jonah from la'i mei island or  Jonah from la'u fusi island h h h ...koma pee na'a ma'u au 'e chris lilley o taahalu h h h h.

On Tuesday, May 6, 2014 8:08:10 AM UTC+12, Jione Havea wrote:

Kau Tasilisili 'oku 'i Aust, kataki kau manako sio TV vakai ange ki he hoha'a 'a e tangata'eiki ko eni. ko e me'a lelei ke fai ha fakakohukohu ai he Tasilisili kae'uma'aa 'a e ngaahi media

 

kuo 'osi tohi 'a Andrew ki he Sydney Morning Herald mo e ABC, pea 'oku forward atu 'ene hoha'a ke mou me'a ki ai

 

 

 
Bula!

 
Carolyn returned home and let me know your displeasure with this forthcoming ABCTV programme, with Chris Lilley (Australian) playing a Tongan (Jonah). Incidentally I met Mele at a Presbytery meeting this morning and she feels the same as you.
 
You may not be aware that this TV program will also be shown on BBC3 for the first time later this week and is due to run on HBO in the USA.
 
I am very distressed with this as I am a strong ABC supporter and realize that any "noise" which I make might be used by detractors to punish the ABC. But at the same time, my concern for the "ethics" of this type of programme overrides other considerations.
 
This morning I wrote a brief letter to the SMH and I have been told that it may be published in tomorrow's edition.
The substance of that letter I then included in a letter to the ABC. To my surprise I received a reply to that letter from the very top executive of Comedy Programs, which indicates their concern perhaps at the reaction which may come.
 
The Executive Producer gives his own email address and makes it clear regarding the various complaint procedures which can be followed.
 
I leave this matter to you to let as many people as possible know about  the program on Wednesday evening so that all viewers may make up their own mind and then take action if they wish to.
 
Here is a copy of today's correspondence with the ABC: It begins with the response of the Executive Producer to my letter which you can read at the bottom of his letter.
 
Yours in Christ,
 
Andrew Thornley.
 
 
Dear Andrew Thornley,

I am writing in response to your complaint about the series Jonah from Tonga, screened on ABC iView over the past weekend of May 2-4 and on air from Wednesday May 7 at 9.00pm on ABC1.
 
As your correspondence pre-dated broadcast, I would like to personally respond on behalf of the ABC Fiction commissioning team.

I sincerely regret any alarm or concern you have been caused as a result of your viewing or reading about Chris Lilley portraying the character of Jonah Takalua, an a troubled (and troublesome) Tongan youth with poor social skills and limited prospects from Sydney's West. 
 
Jonah Takalua is an established and well known character, having featured to widespread acclaim in the 2007 series Summer Heights High on ABC Television.

I would like to assure you that the character of Jonah is portrayed as a deeply flawed, disenfranchised and troubled young man with extremely poor communication and decision making skills. His conduct is the subject of intense scrutiny in the unfolding narrative which fully explores how Jonah's actions impact on those around him and the serious and profound personal repercussions that befall him as a result of his poorly chosen words and deeds.

In commissioning the series, Jonah From Tonga was required to meet all relevant editorial standards detailed in the ABC's Editorial Policies and Code of Practice.

These editorial standards do not prohibit content which plays with stereotypes if presented in the legitimate context of humorous, satirical or dramatic work. 

As you have identified in your correspondence, Chris Lilley is widely known and highly regarded comic performer.  He is celebrated for his ability to embody characters that exaggerate human qualities to shine a humorous light on the prejudices and sacred cows that are part of the human condition across cultures.  His characters display foibles, complexities and contradictions in a humorous and sometimes confronting way.

As with all his character creations across multiple series, Chris alters his natural appearance when portraying Jonah and populates the world with a vast number of richly drawn, culturally diverse characters.

In line with the ABC's Editorial Policies, the series does not encourage or condone prejudice.  Instead, Chris Lilley's portrayals mock and satirise the narrow minded attitudes expressed by some of its characters, including his own. It is also important to note that no other Tongan characters in the show are presented in a buffoonish light, other than Jonah himself and, by series end, Jonah Takalua has traversed a strong narrative journey and learned a great deal about tolerance and acceptance. 

Following the broadcast of Jonah From Tonga, should you have specific concerns regarding the content, you may elect to lodge a complaint using the online form at http://abc.net.au/contact or write to ABC Audience and consumer affairs, GPO Box 9994, in your capital city. 

Audience and Consumer Affairs is responsible for the independent investigation of complaints alleging breaches of the Editorial Policies of Code of Practice for programs which have been broadcast.
 
I do hope I have been able to provide some further insight into the deep consideration given to the commissioning of Jonah From Tonga.
 
Yours sincerely,

Brett Sleigh
Executive Producer, Comedy TV Fiction
E. sleigh...@abc.net.au
------------------------------------------------------------

To: Audience & Consumer Affairs
From: Andrew Thornley (thor...@exemail.com.au)
Subject: General observation
Date: 05/05/14 08:08

Below is the result of your feedback form.  It was submitted by Andrew Thornley (thor...@exemail.com.au)
---------------------------------------------------------------------------
ABC program: Jonah from Tonga

Response required: true

Date of program: This coming Wednesday

Contact type: Complaint

Location: NSW

Subject: General observation

Comments: 
[my letter]
Dear Sir,Madam,

I am very concerned about the stereotypical implications of the comedy program Jonah from Tonga.

Here is a copy of a letter I sent to the SMH this morning:

Dear Sir/Madam,

I have every respect for Chris Lilley's gifts as a comedian.(SMH TV Review 5 May). But let's reflect for a moment. How would the ABC (and the Australian community for that matter) react to Chris Lilley, a non-indigenous person, sending up indigenous ethnicity? I think the answer in today's rightly sensitive environment is obvious. So the question then becomes: is it valid and really fair-go for a non-Tongan to send up Tongan ethnicity?.

Andrew Thornley

North Parramatta.

98905493


Network - ABC Television
RecipientName - Audience & Consumer Affairs Referer - ABC TV
---------------------------------------------------------------------------

 -

Daphne Taukolonga

unread,
May 8, 2014, 9:13:15 PM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com
Sami, 'io koe founga pe 'ena 'oku ke fakamatala mai hano tekolo'i.
 
'Oku malie foki 'a e fokotu'u mai, ke fai ha taalanga kihe ngaahi founga 'e fakalelei'i ai 'a e tauhi faanau.   'Oku fakafoki au 'ehe fokotu'u ko ia, fakataha pe moe 'Jonah of Tonga'  kihe case 'a hoku nephew.
 
Ko hoku nephew na'e pusiaki'i he'ene kui, pea si'i mate 'a e kui kae hokoatu 'o tauhi 'ehe tokoua 'ene fa'ee.  
 
Na'e ngaahi kovi'i lahi 'ehe mali 'o e tokoua 'ene fa'ee, mei he kei ta'u si'i pe 'a e ki'i tamasi'i ni.   Na'e a'u mai kihe tu'unga, ne 'ave leva 'ihe 'ene kei kalasi 6 kihe special group 'ehe 'apiako ne ako ai.  Ko hono fakalea 'e taha, koe fa'ahinga ia na'e tuai honau 'atamai, neongo nenau ta'u 10, ka 'oku hangee 'enau to'onga mo'ui ha ta'u 5. 
 
Na'e hu 'a e ki'i tamasi'i ni kihe high school, koe me'a tatau pe, 'ave kihe special group.  Na'e kamata leva 'ene fakakina kihe kau faiako.   Na'e fa'a tuli mai meihe ako, koe fuhu moe ngaahi kovi kehekehe.  
 
Neongo na'e fakakina 'a e ki'i tamasi'i ni 'ihe 'apiakko, ka na'e fa'a ha'u foki 'o kole kihe tokoua 'ene fa'ee ke 'alu mu'a kihe 'apiako 'o talaange kihe pule'ako, ke 'ave ia kihe ngaahi polokalama ako nomolo (mainstream).  Ka koe taimi koee hono kole atu kihe faiako pule, toki hanga mai 'ehe faiako pule ia, 'o taukapo'i 'oku totonu pe ke tuku pe ki'i tamasi'i ia, 'ihe kalasi 'disadvantaged group' 'o e 'apiako. 
 
 
Na'e a'u mai kihe ta'u 'e 2 kihe 3 kuohili, na'e kole leva 'e hoku ongo foha 'e toko ua kiate au, keu hanga mu'a 'o kole kihe tokoua 'a e fa'ee 'a e ki'i tamasi'i ni, ke tukumai 'a e ki'i tamasi'i kena hanga 'e kinaua 'o tokanga'i mo nau nofo.  Na'e iku pe 'ou hanga 'o 'oange 'a e me'a'ofa kihe tokoua 'ene fa'ee, koe 'uhii kae tukuange mai 'a e ki'i tamasi'i ni.    
 
Ko ia, lolotonga ia 'ene kalasi 11 'ihe high school,  kuo tukumai ke 'guardian' 'a e taha hoku ongo foha (fakalao).  Na'e toe kole pe 'ehe ki'i tamasi'i ni ki hoku ongo foha, kena oo mu'a 'o lea kihe pule'ako, ke faka'ataa ia ke kau 'ihe kulupu ako mainstream. 
 
Ne 'alu hoku foha 'e taha 'o kole kihe pule'ako mo hono tokoni, pea foki mai, 'ikai ke lava 'a e me'a ne kole ki ai 'a e ki'i tamasi'i, hanga 'ehe puleako ia 'o poloka. 
 
Na'e toe 'alu 'a hoku foha 'e taha, 'o kole kihe pule'ako, kae 'ikai pe ke malohi ha 'uhinga ia 'ihe 'uhinga 'a e pule'ako moe kau faiako, ne iku 'o tuku pe 'a e ki'i tamasi'i 'ihe 'disadvantaged group'.  
 
Na'e kole mai leva hoku ongo fohaa kemau talanoa.  Na'a na lea mai kiate au, kou lava 'e au, 'o taukapo'i 'a e tokotaha kotoa 'oku faingata'a'ia, ka koe ha 'oku 'ikai teu lava ai 'o 'alu 'o lea kihe pule'ako ke 'ave ki'i tamasi'i kihe kalasi mainstream.
 
Ko ia ai, na'aku 'alu leva moe ki'i tamasi'i ni kihe 'apiako.  Na'e ha'u 'a e pule'ako mo hono tokoni 'omau talanoa 'ihe 'ofisi.  'Ihe 'emau tangutu atu pe, kuo lea mai 'a e puleako 'oku fiema'u ke 'uluaki lea mai hili iaa peau toki lea ange.  Na'a ne 'osi 'ilo koe 'uhinga ia 'ema 'alu atu ke feinga'i 'a e ki'i tamasi'i ke hiki kihe kalasi mainstream, ko 'ene kalasi 11 ia.  
 
Teu ngaaue 'aki 'a e 'John' kihe hingoa 'o e ki'i tamasi'i ni.   
 
Na'e lea mai 'a e puleako, ko John 'oku 'alu pe ia 'o va'inga 'ihe taimi ako, 'oku 'ikai tokanga ia kihe ako.  Kapau 'e 'ave 'a John kihe 'mainstream' (kalasi nomolo)  he'ikai tokoni ia kia John, 'e uesia lahi ai 'a e kaha'u 'o John he'e tomui 'aupito ia he lesoni, koe 'uhi 'e lele 'i mu'a 'a e lesoni ia.  Pea koe ha 'eku poa ka tupu hake 'a John 'o iku ki 'api popula, moe haa fua 'ene ngaahi fakamatala.  Na'e a'u kihe 'ene pehee, he'ikai tali 'a John ia 'eha TAFE College, pea he'ikai ke lava ke ma'u ha'ane apprentice.  Na'e hangee ka tangi 'a e puleako he'ene fakamatala, kau tangutu pe 'o siosio atu mo John.  Kou tui ko 'ene 'frustrate' he koe fiha ee 'a e fa'ahinga 'oku 'alu atu 'o kole ke 'ave mu'a 'a John kihe 'mainstream'.
 
Na'e hili pe fakamatala 'a e puleako, peau talaange kou faka'apa'apa lahi 'aupito kiate ia, ka kou faka'amu keu fakamatala ange hoku 'background faka'ekatemika' pea teu 'fakamatala ange mo hoku background fakangaaue', koe 'uhii ke mahino pe ki ai 'oku 'ikai teu 'oho noa'ia, ka 'oku ou 'ilo 'a e 'uhinga 'oku ou tangutu ai 'o fanongo atu kihe 'ene talanoa.   
 
Na'e hili pe 'eku fakamatala kotoa 'a hoku background, pea kapau na'a mou sio 'ihe toohifo 'a e puleako mo hono tokoni,  koe ha leva ha 'ground' kena fakafehu'ia ai 'eku 'iai?   Ko hono fakanounou,  teu fakalea, koe lau lanu ne totu'a, siolalo, moe ta'etoka'i, ka na'aku tangutu atu ke fakamahino'i kiate ia, that  " not all Tongans can not challenge him (the system)".
 
Na'e 'iai 'ene respond, na'ane 'eke mai, pe koe ha leva 'eku lau kihe 'alu pe 'a John ia 'o va'inga 'i tu'a he taimi ako?  Na'aku talaange, ko hono 'uhinga he 'oku 'ikai ke hanga 'ehe founga fakafaiako 'oku nau ngaaue 'aki 'o fakalata'i 'a John 'i faleako.   Pea ne 'eke mai leva, pe koe fakakaukau pe 'a John ke kole ke hiki kihe mainstream, pea talaange, 'Io, ko John na'ane toutou kole kia kimautolu hono famili, pea 'oku totonu kemau fanongo kotoa pe kia John, 'o a'u ki ai moe kau faiako, he 'oku 'ilo ange 'e John 'a e founga 'e lelei kiate ia, ka koe 'ikai ke 'iai ha taha 'e fanongo ange ki ai.  
 
Na'e kau foki he'eku fakamatala kihe puleako mo hono tokoni, 'a 'eku talaange, kapau teu pehee ke apprentice 'a John, kou fakapapau ange 'e ma'u pe 'a e apprentice 'a John he 'aho pe na'amau talanoa ai, pea na'a na 'osi 'ilo pe 'e kinaua 'eku 'uhinga ki ai.
 
Na'aku foki mai mo John meihe 'apiako kuo 'osi fakamo'oni 'a e pule'ako ke hiki 'a John kihe 'mainstream'. 
 
 'Ihe uike hoko pe ai, na'e hanga leva 'e hoku son (guardian 'a John) 'o to'o 'a John 'o 'ave 'o ako 'ihe high school 'e taha, ka koe mavahe 'a John kuo ne 'osi hiki kihe 'mainstream'.   Na'e lea leva 'a John 'o tala ki hoku foha, ko ia na'a ne ngaaue 'aki 'a e maliuana talu pe 'ene kamata 'ihe high school.  Na'a mau shock kotoa ai.  Na'e arrange leva 'o 'ave 'a John 'ihe konga pe kimu'a 'o e ta'u kuo 'osi kihe 'counselling session', aia na'e kalasi 12 'ihe ta'u kuo 'osi.
 
 
Koe ta'u ni, 'i Sanuali pe, hanga 'e hoku son 'o 'ave 'a John 'o ngaue as a storeman.  Koe lava 'eni 'a e mahina 'e 4 'a e ngaue 'a John, kuo 'osi hono ta'u 18.  Koe taumu'a  'a John ke a'u ki Sune (2015) kuo ne fakatau hano 'apartment' 'o rent atu.  
 
Mou faka'uta ange kihe talanoa ko 'enaa,  pea ko 'eku fakalea leva 'a e 'Jonah of Tonga'  'oku ne hanga 'o 'reflect' 'a e fail 'a e system, fail 'a e kau faiako, fail lahi taha 'a e pule'angaa.  
 
It takes 'us' Tongans to expose the 'injustice towards our own children', hangee koe lau 'a Uani.  
 
Let me put it this way, na'e' ikai sio 'a e puleako ia ki hano 'explore the possibilities' 'i hano 'transform' 'a e fanau hangee ko 'John', na'e sio pe ia ke 'justify' hono 'exploit the weaknesses' 'o John.  
 
 
ofa atu
 
daphne    
    

 

Lopiseni Fungalei

unread,
May 8, 2014, 9:30:04 PM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com
--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.


Tonu ange ke ui ko e "Jonah of Syd" pe "Jonah of Aussie"..hhhh...he 'oku 'iai pe e Jonah ia i NZ ni, 'ouaa kehe atu ia..Talamonu atu ki ha wknd lelei.

Aisea Matangi

unread,
May 8, 2014, 9:43:33 PM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com
Ko kimoutolu ko e 'oku fiesio ki he Jonah of Tonga, mou ki'i tab hake pe ki he utube 'o seach ai 'a e motu'a Sydney ko  Jonah 'oku 'i ai 'a e ngaahi fo'i clip kuone 'osi fakaikiiki mai ai pe 'a e me'a 'oku hoko hotau 'aho.......katau toki siofi fakalelei
From: 'Lopiseni Fungalei' via Tasilisili-he-ngaluope <tasil...@googlegroups.com>
To: "tasil...@googlegroups.com" <tasil...@googlegroups.com>
Sent: Friday, 9 May 2014 1:30 PM
Subject: Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan

Sitiveni

unread,
May 8, 2014, 9:49:29 PM5/8/14
to tasil...@googlegroups.com
Malo e fepoupou'aki ki he lelei fklukufua 'a e Tonga. Kiate au 'oku hanga 'e Jonah 'o fkmanatu mai kia au ha me'a fekau'aki mo 'eku fanau. 'A ia, 'ikai ko ha fanga ki'i angelo 'eku fanau, ka ko e fanau ne fanau'i mai ko e angahala. 'I he'ene pehe leva 'oku pole'i au 'e he faiva ni keu matu'aki tokanga 'aupito ki he ngaahi me'a 'oku fafanga fklaumalie mo fk'atamai 'aki 'eku fanau. 'Ikai ko ia pe ka 'oku toe fkmanatu mai 'e Jonah e konga 'o e Tonga 'oku 'ikai ke tau loto ke talanoa'i constructively - 'a e konga ko ee 'oku fktupu houhau. Mahalo pe 'oku fu'u lahi 'etau fkkaukau ko e kakai lelei kitautolu he'etau fu'u 'ita pehe kia Jonah. Hhhh. Kou fktokanga'i 'oku lahi ange e kapekape ia 'a e faiako 'ia Jonah pea 'oku tonu ketau kau atu ki he ngaahi me'a 'a e ngaahi 'apiako 'oku ako ai 'etau fanau koe'uhi ketau 'ilo'i e kakai 'oku nau ako'i 'etau fanau telia na'a ko e poto 'etau fanau 'atautolu he kapekape ko 'ene ako pe 'e ia mei he faiako... Hhhh. Kae fefe pe a 'api ia e! Kou poaki atu mo e fk'apa'apa lahi atu.
Message has been deleted

Jione Havea

unread,
May 8, 2014, 11:04:10 PM5/8/14
to Tasilisili
2014-05-09 11:49 GMT+10:00 Sitiveni <skf...@gmail.com>:
Malo e fepoupou'aki ki he lelei fklukufua 'a e Tonga. Kiate au 'oku hanga 'e Jonah 'o fkmanatu mai kia au ha me'a fekau'aki mo 'eku fanau.
 
 
+ fakamanatu mai e me'a fekau'aki mo kitautolu!

sep...@optusnet.com.au

unread,
May 9, 2014, 12:28:27 AM5/9/14
to tasil...@googlegroups.com
Ko e fa'e ,'oku 'ikai ko ha fatongia faingofua he'etau omai ke ma'u famili,  tau toki sioloto ai ki he tou'anga 'a si'i ngahi Fa'e kiate kitautolu, pe ko moutolu eni ki he fanau 'oe 'aho ni.
Si'i ngahi Fa'e 'o Tasilisili, 'oku 'oku fakakakau atu 'ae talamonu kiate kimoutolu ,'ofa kemou ma'u ha Sapate Fa'e fiefia mo fakafo'ou homou ivi ki he fakahoko fatongia he famili, lotu mo e ngahi fatogia kotoa pe.

Ko Sihova ai pe homou ma'u'anga ivi mo e kelesi ke matu'ekina 'aki homou ngahi fatongia..

Takamuli.






Sitiveni Faupula

unread,
May 9, 2014, 12:29:05 AM5/9/14
to Tasilisili-he-ngaluope

Matamata koe uhinga ia oku tau fuu ita pehe ai ka Jonah koene hoata mei ai e ngaahi mea oku tau fehia ke fke'a o kau kiate kitautolu.

--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to a topic in the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this topic, visit https://groups.google.com/d/topic/tasilisili/68jM4UFIByQ/unsubscribe.
To unsubscribe from this group and all its topics, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.

Litia Simpson

unread,
May 9, 2014, 2:01:43 AM5/9/14
to tasil...@googlegroups.com
Malo 'aupito Takamuli.  Fakaa'u atu e taalomonu ki he ngaahi fa'e kotoa he paenga ni.

Tu'a 'ofa atu

Litia Vea Simpson


--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.

Daphne Taukolonga

unread,
May 9, 2014, 2:19:06 AM5/9/14
to tasil...@googlegroups.com
'Oku 'iai pe 'a e mo'oni ia 'a kimoutolu koee 'oku taukapo 'oku hanga 'e 'Jonah of Tonga' 'o fakamanatu atu ha ngaahi tonounou 'o e tauhi fanau, ka koe 'alu atu ee ta'u mo 'etau topiki tatau aipe. 
 
 
'Ai aa mo ki'i fakakaukau kihe tu'u fakalukufua, ka koe 'language' foki ia 'a e kakai 'oku fakahoko fatongia kihe fanau 'a e kakai kehee, tautefito kihe 'off trackies'. 
 
Koe lahi ange koee 'a 'ete ngaaue kihe to'utupu hangee ko Sami, koe faingofua ange ia kete fakatokanga'i 'a e fatongia 'o e pule'anga, fatongia 'o e siasi moe fatongia 'o e komiuniti  ki hono ohi hake 'a e fanaau he ngaahi 'ataakai 'public'.
 
'Oku kau atu ki honau ngaahi fatongia hono malu'i 'a e 'self esteem' 'a e faanau, pea 'oku malava ia 'i hono faka'apa'apa'i 'a e fanau, ka 'oku 'ikai ko hono 'exploit' fakapolitikale mo fakasosiale.
 
daphne 

 

sep...@optusnet.com.au

unread,
May 9, 2014, 2:22:29 AM5/9/14
to tasil...@googlegroups.com

----- Original Message -----

To:
"Tasilisili-he-ngaluope" <tasil...@googlegroups.com>
Cc:

Sent:
Fri, 9 May 2014 14:29:05 +1000
Subject:
Re: [tasilisili] Re: ABC & Jonah from Tongan



Matamata koe uhinga ia oku tau fuu ita pehe ai ka Jonah koene hoata mei ai e ngaahi mea oku tau fehia ke fke'a o kau kiate kitautolu.

---

'Oku tau fiema'u e tokotaha 'oku " sio ta'aki " kia Jonah.. pea ko hono anga pe ena Veni, siofi ke 'osi hono anga kakano mo fakatupu'ita kae haa mai 'a hono anga akonekina kitautolu, 'e Jonah.

'Oku ou fakatonulea fo'ou e fo'i lea  hua mo manuki 'aki ko e " sio ta'aki "hufanga he fakatapu, 'aki e 'uhinga kuo fokotu'u atu 'i 'olunga...kataki kinautolu nenau 'uluaki pu'aki mo hono 'uhinga, kei faka'apa'pa atu pe..

Ko ia mei he me'a 'oku ou tui ki ai, 'oku 'ikai ko e pehe ia ke fakaafe'i kitautolu ke sio ki ha fekau 'oe ki'i fo'i faiva, ke tuku ai hono taufale'i 'o Jonah , 'Ikai ! Ko e ongo me'akehekehe pe ia.. ka 'oku 'ikai ke u sio au he tafa'aki laulanu 'oe ki'i fo'i Katuni Kapekape, sio au he fulikivanu hotau mamani hono kei faka'ataa e kapekape ke lovatuki mai he TV. Fei mo tuku atu ke me'a ki ai 'a Tonga, pea ko e ha 'enau lau 'anuatolu..

Kuo u tui au 'e kehekehe 'etau view 'a tautolu moe view ae 2nd Gen...Tau sio peka Jonah, ko e fa'ahinga tautolu e tangata 'oua 'e sio 'aki e laulanu he'e tetau faingata'a'ia lahi ai, ka 'oku 'ikai totonu ia ketau a'u ki ai.

Takamuli

Sitiveni Faupula

unread,
May 9, 2014, 3:11:46 AM5/9/14
to Tasilisili-he-ngaluope
ko e malie ia 'o e sio ta'aki takamuli he 'oku tau ta'aki mai e kovi kotoa 'o Jonah 'o tau fihia ai mo kitautolu... hhhhhhh, kae si'i fk'ofa pe 'a e ki'i jonah ko ee 'oku vulnerable pea toe fu'u confuse 'aupito 'ene mo'ui. kaekehe, 'oku 'ikai keu fkhalaki 'e au ha tokoni 'aha taha 'I he me'a ni, ka ko e laku atu pe ki loto ke tau vakai'i e ngaahi tafa'aki kehekehe 'oku tokanga ki ai a jonah. Jonah from Tonga ki ai. hhhhhh.


--

Lauleti Tu'inauvai

unread,
May 9, 2014, 3:40:43 AM5/9/14
to tasil...@googlegroups.com
Jonah from Tonga ki ai. hhhhhh.
...........................................
'Io Veni ee ha ha ....
Ko e haa ne ‘ikai ui ai ko Jonah From Sydney West? Ke mahino ko e me’a totonu ne hoko ‘i Sydney West he tali mei he ABC?
Ka e ui ko e JFTonga ke ‘efihia mo e kakai Tonga mei he ngaahi feitu’u kehe (neongo kuo hoko pe te’eki hoko ai ‘a e me’a tatau mo ia ‘i Sydney West) kae ta’aki hake hono “Tonga” neongo ne ‘ikai fa’ele’i ‘a Jonah (Chris) ’i Tonga pea mahalo ko Jonah Takalua (mo’oni) Sydney West ne fa’ele’i mo ia ‘i ‘Aositelelia.
Ko e me’a lelei ke faile ‘atamai mei he ngaahi me’a mo’oni kuo hoko hotau kainga ‘i Sydney West ‘o fakae’a ‘e JFT kae taa atu e lango kei mama’o ...
Mo e ‘ofa mo e lotu kia “Jonah Mo’oni” (‘ofa ‘oku ‘i ai hano ‘inasi copyright loyalty mei he JFT) kae ‘ikai ko Jonah Takalua (muli) kuo kumi tu’umalie mei hono fakakata’aki ha to’onga mo’ui ‘a ha matakali kehe pea kau ai mo e Lotu Lelei kuo toe
fakakata’aki ‘e JFT.
Jonah From Sydney West ki ai ... Ha ha ...
Lauleti

Sepesi H. Piukala

unread,
May 9, 2014, 11:59:00 PM5/9/14
to tasil...@googlegroups.com
Malo e ngaue Daphne, poupou atu ,mole ke mama'o hano fksi'isi'i 'etau mamahi ki he anga fulikivanu 'a Jonah, ka 'oku ou tokanga ki he ha e 'uhinga ne fo'u ai e fo'i faiva ? Kapau ko e 'uhinga e oku fai ai 'etau mamahi, na'e 'uhinga pehe nai mo Jonah ? Na'e taumu'a nai 'a Jonah ki he laulanu ?
'Oku ou tui ki he fktokanga 'ae ta'etaau 'oe fo'i faiva, ka 'oku ou mahalo ne 'ikai taumu'a 'a Jonah ki he ongo me'a kuo u lave ki ai.
Mahino 'aupito mo maama 'ae me'a 'oku mou tokanga ki ai, pea 'oku te'eki ke pehe ia ne sia'a e fo'i faiva,ka 'oku 'iai hono anga fktokanga ki he tauhi fanau..hoko atu pe feinga fklao he tetau fepoupouaki pe ai ke mahino 'oku kovi e kovi...Vakai atu  na ko Jonah mei Kolomotu'a mo Makapaeo..malo.

Subject: Re: [tasilisili] Re: ABC & Jonah from Tongan

--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.

Sami Pakofe

unread,
May 10, 2014, 2:20:16 AM5/10/14
to tasilisili
 Malo 'etau lava kau Tasilisili pea malo mu'a e teuteu ke fakamanatu si'i ngaahi 'Aho 'oe "Ngaahi Fa'ee, 'ofa atu kihe ngaahi fofonga 'ofa si'i Ngaahi Fa'ee oku nau kei ma'u 'ae mo'ui, moe fakataunge ke 'ohifo ha ngaahi 'aho lahi mo'onautaolu ihe kaha'u na...

Hange ko'eku lave kimu'a, 'oku 'iai e konga malie 'oe faiva ke fakatokanga'ii " KOE MUSI'C NE taa mai ihe lolotonga 'ae Faiva , " koe TAMSI'I PAU'UU KAE AKO'II KE TALANGOFUA "..
Kau Tasilisili,koe lea ( language) koia 'ae maumau 'anga 'oe me'a koe nofo Fakafamili, fakamatakali, fakaFonua, Fakapule'anga ,Fakamamani lahi......... Ka 'ikai ke mapule'ii lelei,pea koe consequence  leva 'eni 'aia kuo tau mataa tonu meia Jonah( Chris lilley)..

Kapau koe Fakakaukau, 'oe Faiva, ke tau toe foki 'o vakai 'ae tauhi Fakafanau ,, Koe fe leva 'ae FALA NE FOFOLA IHE NGAAHI LOTO FALE 'OE FAMILI ? kuo 'ai ai ke toki ha'u pe 'a Jonah , pea tau toe foki 'o vakaili 'etau founga tauhi fakafanau ? 

KO fee Lotu lelei 'aee ne tau pehe koia 'ae " TALAMALU 'O TONGA " kuo 'ai ai ketau toe vaka'ii 'etau tauhi fanau koe 'uhi koe 'asi mai 'a Jonah ?

Kiate au, hange oku tau nofonoa , kae 'oua leva pe kuo hoko mai ha fakatamaki pea tau toki tu'u ....

Koe me'a kuo hoko he faiva,,,,,,,, 'oku mahino mai "KUO FAKATAU ( buying) 'e Chris lilley hotau " Taufatungamotu'a -koee , koe " MOLUMALU" 'ke hoko ko'ene feinga pa'anga 'aki..

Ka u Tasilisili,,, koe me'a ne hoko kiate au, koe Confused not ANGRY to Jonah ,, na'aku mo'utafu'ua kana'e ikai keu 'itangia 'a Jonah ( Chris Lilley)..

Koia koe faiva hangehange kiate au , 'e hoko koe permanent program ( Show) ihe efiafi Pulelulu kotoa pe 'ihe ABC ,,

Sai koe fehu'ii,,,,,, tukuange 'a Chris Lilley , kene taufale'i hotau 'ulunaanga Fakatonga mo'etau  molumalu he uike kotoa pe , katau siosio pe, hange ha fu'u vale ta'e lea atu ? 'oua , mou 'ofa mai ketau feinga'ii ke liliu..

Na'e'iai e Faiva 'etaha kimu'a atu koe " The Other side of the World " koe faifekau mamonga nene 'a'ahi ki Tonga pea kohono faiva'i ( fakatata'ii) ne ikai koe kau Tonga ka koe kau ha'amoa moe ngaahi motu kehe pe, kae pehe koe kau Tonga fu'u fakavlevale 'aupito, ke ngaue'aki ha kakai kehe kenau 'eti(acT) ha me'a FakatOnga kapau 'oku ikai tenau mahino'ii lelei 'ae " molumalu " 'oe 'ulungaanga FakaTonga.....

Ko Eric Shumway kuo ne 'osi fakapapau'ii koe kakai pe 'etaha 'i mamani, oku kehe 'enau 
" Fakafeangai - fakafonua " , ko Tonga pe taha,,,,,,,koe 'uhi , koe molumalu hono fetauhi'aki e faka'apa'apa moe nofo 'ae famili......

Koe Tukunga Faka'apiako oku ikai koe me'a ia oku maumau'ii 'e Chris Lilley,,,,,

koe me'a koee oku maumau'i 'ehe faiva ni koe " faka'aluma'ii hotau " molumalu fakatonga, ''aki ha ngaahi me'a loi ( ta'e faka'apa'ap) ",KOIA' 'ae me'a  oku si'i mapuhoi mai kiai 'a Uani , Daphne , Lauleti etc,,,,,,,,, Koe maumau'ii 'oe " NOFO HE FALA 'A KAINGA " koia e me'a OKU MAUMAU'II 'EHE FAIVA NI, he oku ne tala kihe kau mamata, koe " FOTUNGA EEE 'oe TONGA ,

mahalo kuo toe saiange 'a Jonah ia 'ia au ee, hhhhhhhh ,,

koe fakalanga, pe " Ko Fe koaa e Fala ne fofola "''''' Kuo tau Fakatau ia (sell),kihekakai Muli, kae 'ohake e tu'a fala ia ketau nonofo moia ?

teu hunuki hee, Lotu moe 'ofa atu aipe ,,

sami.




2014-05-10 13:59 GMT+10:00 Sepesi H. Piukala <sep...@optusnet.com.au>:
Malo e ngaue Daphne, poupou atu ,mole ke mama'o hano fksi'isi'i 'etau mamahi ki he anga fulikivanu 'a Jonah, ka 'oku ou tokanga ki he ha e 'uhinga ne fo'u ai e fo'i faiva ? Kapau ko e 'uhinga e oku fai ai 'etau mamahi, na'e 'uhinga pehe nai mo Jonah ? Na'e taumu'a nai 'a Jonah ki he laulanu ?
'Oku ou tui ki he fktokanga 'ae ta'etaau 'oe fo'i faiva, ka 'oku ou mahalo ne 'ikai taumu'a 'a Jonah ki he ongo me'a kuo u lave ki ai.
Mahino 'aupito mo maama 'ae me'a 'oku mou tokanga ki ai, pea 'oku te'eki ke pehe ia ne sia'a e fo'i faiva,ka 'oku 'iai hono anga fktokanga ki he tauhi fanau..hoko atu pe feinga fklao he tetau fepoupouaki pe ai ke mahino 'oku kovi e kovi...Vakai atu  na ko Jonah mei Kolomotu'a mo Makapaeo..malo.
Sent: 9/05/2014 4:19 PM

Sitiveni

unread,
May 10, 2014, 3:14:04 AM5/10/14
to tasil...@googlegroups.com
vakai na'a kuo tau fu'u sioma'olunga ki hotau "so called" 'ulungaanga fktonga kae ngalo 'iate kitautolu 'oku 'ikai ke 'I ai hatau kehekehe mo jonah. fai e feinga ia ke fkha hotau loto ke ta'ofi hono 'omi he tv hotau 'ulungaanga ko ee 'oku kovi pea 'oku ou poupou malohi atu ki ai, ka 'oku tonu ke tau mahino'i ko e satire e ki'i faiva ni pea ko e fa'ahinga genre eni 'I he mala'e fa'u faiva 'oku fokotu'u mai ai ha ngaahi 'ulungaanga 'oku kovi - in a funny way - koe'uhi ke lava ai hono criticise e fa'ahinga 'ulungaanga kovi ko ia. 'a ia, 'oku tohoaki atu 'e he ki'i faiva ni 'etau tokanga ke tau sivisivi'i ange mu'a e ngaahi fehalaaki 'oku hook pea felaalave'i 'I he anga 'etau nofo 'I he pule'anga koeni. malo

Sami Pakofe

unread,
May 10, 2014, 8:34:22 PM5/10/14
to tasilisili

Mo'oni lahi e fakatalanoa oku ke fai Veni,, koe 'uhi ihe 'eku fakatalano he Po Falaite kihe fanau ne fa'ele'i kinautolu i Senee ni, koe tokoua, ikai ha'ane tali kana kata pe , pea koe toko ua , na'e 50/50 % 'ena fakamatala, 'ona pehee, mahalo ko'ene vevela 'ae me'a ni, kiatekinautolu pe koee na'e fanau'ii mo ako i Tonga, ka ko kinautolu na'e fa'ele'i 'i muli ni 'oku ikai fu'u fefee 'enau lau kihe faiva ni..

Kae hange foki Veni ko'eku Fakatalanoa,, me'a ni,, 'e Hoko nai e comedy 'a Chris Lilley koha " ako'anga " pe koha Talatalaifale " pe oku ne fakahuhukia'ii 'a'etau " fa'ahinga tauhi pe tui kihe molumalu fakatOnga ?

Kuou tui lahi oku ikai malava 'eha taha fakaoli ke fulihi ha me'a pe 'omai ha me'a lelei ma'a ha taha,, koe me'a oku e omai koe " kata-'ea " pe pea 'osi,,,ka e mahalo foki , 'e mahino leleiange ia kiatekimotuolu ne mou tutupu hake ihe fonua muli ni..

koe talanoa kuou fai, he oku ou siofia e ngaahi fofonga 'oe fanau na'e ikai teu fakakaukau tenau ihe Pilisone , he na'a nau ako 'i muli ni , pea kai lelei, mohe lelei, ma'u seniti lelei,pea heka pasi mo ka, pea sio faiva etc, pea tupu he 'ataki lelei mo faka'ofo'ofa ,  kae kei Faingata'a'ia pe,, na'a koe 'uhinga koaa ia 'a Chris Lilley ? kapau koia , koe ne ikai fa'u aipe ha'ane faiva pea ui koe " fakaleleianga ' pe fakalelei'ulungaanga ",,

Veni, kuou faka'apa'pa lahi khe fakamatala kuo ke tuku mai, hange koe talanoa 'ae fanau nemau inukava he po Falaite,, faka'ofo'ofa 'enau talanoa mai kihe fakatalanoa neu fai...he oku malav eu vakai ai, kihe kehekehe 'ae tupuahke 'i Tonga moe tupuhake'i muli ni...


Koe toenga ia, 'oe kau inukava, mahalo kapau ne huu ange 'a Chris Lilley lolotonga 'emau inukava , 'oi hoto fakapoo ee,, kae kehe, koe fakatalaoa pe .

sami. 

sep...@optusnet.com.au

unread,
May 11, 2014, 6:53:33 PM5/11/14
to tasil...@googlegroups.com
 Lolotonga e Polave mo e fa'e 'ae fanau mo talitali ki ha'anau a'u ange ke ma'u e tunu vauvau 'o e Sapate Fa'e , kuo u faka'eke'eke ki ai e ngahi fehu'i ko eni.

1. Ko e ha e me'a 'oku ke 'amanaki mei ho'o fanau ?
Fa'e: kenau talangofua.

2. Ko e ha leva e me'a 'oku ke fakaha ai 'oku ke 'ofa mo'oni 'i ho'o fanau ?
Fa'e: Te'eki ke u lava ke u sio atu ki he'enau vala manusinusi mo vala 'uli, pea 'oku ou kei kuku mai pe me'a lelei te u ma'u ha feitu'u ke 'oange ma'a nautolu neongo kuo nau lalahi.

3. Ko e ha e me'a 'oku 'ilo ai 'oku 'ofa ho'o fanau 'iate Koe ?
Fa'e: 'Oku sai 'a me'a mo me'a , he 'oku nau fai e me'a na'aku fai kiate kinautolu , ka oo ki ha feitu'u 'oku kuku mai ma'aku..

4.Ko e ha 'ae me'a 'ae 'Otua 'oku fai ma'a 'ene fanau ?
Fa'e : Foaki mai e ngahi tapuaki .

5. Ko e ha e me'a 'oku ke fakaha 'aki ho'o 'ofa ki he 'Otua ?
Fa'e: Ko e fakafeta'i mo e fakamalo he'ene 'ofa.

Kuo u fakalavelave atu leva: Mei he 'aho ni ke ke manatu'i pea 'oua na'a ngalo 'i ho loto ko kitaua 'oku fai ai 'ae foaki mo e tokonaki me'a 'ae 'Otua ki he fanau,, ko ho'o pehe ko ee 'oku ke fakaha 'aki ho'o 'ofa ki he 'Otua e fakafeta'i mo e fakamalo he'ene foaki mo tokonaki me'a ma'atautolu, ko ia ke ke 'amanaki mei ho'o fanau ko ha'anau ,fakamalo atu , pea tanaki atu ki ai mo ha'o 'amanaki ki ha'anau pehe atu " sorry mum" 'i ha 'ikai kenau talangofua.

Kuo u tui Kainga Tonga kuo 'osi nofo 'amanaki e fa'e mo e tamai honau ngahi 'aho fakamamafa, ke hapai mai 'e he fanau ha me'a 'ofa ma'anautolu, ka 'oku taau pe kiate au ketau 'amanaki lelei mo fiefia ki ha taimi kuo naufakamalo ai e fanau he'etau fakaongosia he fatongia totonu pe ia ko hono tauhi kianutolu pea kenau fakamalo mo fakafeta'i ki he 'Otua he tauhi kuo ne fai mai 'iatekitautolu matu'a..

'Oku lahi mo lelei ange 'ae ngahi me'a 'oku toe ke tanaki mai ki he tali kaitunu vauvau kuo u talanoa ki ai,,ka 'oku 'iai e faingamalie ke toe vakai e ngahi 'amanaki 'oku 'i he ngahi fa'e ki he'enau fanau.

Litia, 'ofa nemou ma'u ha 'aho fiefia pea to e fakafo'ou ai homou ngahi ivi ki he fatongia foaki mo tokonaki me'a 'ae 'Otua ki he famili fou mai 'iate kimoutolu.

Takamuli. 


----- Original Message -----

To:
<tasil...@googlegroups.com>
Cc:

Sent:
Fri, 9 May 2014 19:01:43 +1300
Subject:
Re: [tasilisili] Sapate Fa'e.

Saikolone Taufa

unread,
May 11, 2014, 7:05:21 PM5/11/14
to tasil...@googlegroups.com
Koe article ‘ena ‘e taha he pepa ‘i Auckland ni.. http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=11252011 fakatauange ‘e tokoni atu. Moe ‘ofa moe lotu. Lone

sep...@optusnet.com.au

unread,
May 11, 2014, 8:30:20 PM5/11/14
to tasil...@googlegroups.com
 Faifai atu e fakaongosia si'i ngahi Fa'e, pea kuo nau ongosia.. kuo te fanongo atu fanau fakamamahi talu 'eku hela ho'omou kei iiki koloto ko aa ke 'ofa mai taha 'o tokoni mai he fatongia ko ee.. 'Ikai ke u 'amanaki temou tutupu ta'e'ofa hake( ha 'ikai ke ne kumi mai ha'ate fo'i Suluka), pea kuo tau fakamatala 'etau hela... ka ko e fanau fakafehu'i tenau pehe mai : Mum , 'oku 'ikai ko ha'aku fili mo tu'utu'uni ke 'i heni he 'aho ni, ko Koe mo Dad ne mo fakahoko e t'utu'uni ko ia.. 'e toe fakaoli ange ka pehe mai e fanau.. Pe 'oku ke 'ilo ko e 'Otua ne ne fakahoko ke u 'i heni ma'au,pea ko ho fatongia pe ke akonaki'i mo tokonaki pea 'e kau ai mo ha'o tali 'e ku talangata'a....

fakamahamaha atu pe ngahi puputu'u 'o e tauhi fanau, he 'aho fakamanatu kuo tau situ'a ki ai.

Takamuli.


----- Original Message -----

To:
<tasil...@googlegroups.com>
Cc:

Sent:
Mon, 12 May 2014 08:53:33 +1000

Subject:
Re: [tasilisili] Sapate Fa'e.


 Lolotonga e Polave mo e fa'e 'ae fanau mo talitali ki ha'anau a'u ange ke ma'u e tunu vauvau 'o e Sapate Fa'e , kuo u faka'eke'eke ki ai e ngahi fehu'i ko eni.

1. Ko e ha e me'a 'oku ke 'amanaki mei ho'o fanau ?
Fa'e: kenau talangofua.

2. Ko e ha leva e me'a 'oku ke fakaha ai 'oku ke 'ofa mo'oni 'i ho'o fanau ?
Fa'e: Te'eki ke u lava ke u sio atu ki he'enau vala manusinusi mo vala 'uli, pea 'oku ou kei kuku mai pe me'a lelei te u ma'u ha feitu'u ke 'oange ma'a nautolu neongo kuo nau lalahi.

3. Ko e ha e me'a 'oku 'ilo ai 'oku 'ofa ho'o fanau 'iate Koe ?
Fa'e: 'Oku sai 'a me'a mo me'a , he 'oku nau fai e me'a na'aku fai kiate kinautolu , ka oo ki ha feitu'u 'oku kuku mai ma'aku..

4.Ko e ha 'ae me'a 'ae 'Otua 'oku fai ma'a 'ene fanau ?
Fa'e : Foaki mai e ngahi tapuaki .

5. Ko e ha e me'a 'oku ke fakaha 'aki ho'o 'ofa ki he 'Otua ?
Fa'e: Ko e fakafeta'i mo e fakamalo he'ene 'ofa.

Kuo u fakalavelave atu leva: Mei he 'aho ni ke ke manatu'i pea 'oua na'a ngalo 'i ho loto ko kitaua 'oku fai ai 'ae foaki mo e tokonaki me'a 'ae 'Otua ki he fanau,, ko ho'o pehe ko ee 'oku ke fakaha 'aki ho'o 'ofa ki he 'Otua e fakafeta'i mo e fakamalo he'ene foaki mo tokonaki me'a ma'atautolu, ko ia ke ke 'amanaki mei ho'o fanau ko ha'anau ,fakamalo atu , pea tanaki atu ki ai mo ha'o 'amanaki ki ha'anau pehe atu " sorry mum" 'i ha 'ikai kenau talangofua.

Kuo u tui Kainga Tonga kuo 'osi nofo 'amanaki e fa'e mo e tamai honau ngahi 'aho fakamamafa, ke hapai mai 'e he fanau ha me'a 'ofa ma'anautolu, ka 'oku taau pe kiate au ketau 'amanaki lelei mo fiefia ki ha taimi kuo naufakamalo ai e fanau he'etau fakaongosia he fatongia totonu pe ia ko hono tauhi kianutolu pea kenau fakamalo mo fakafeta'i ki he 'Otua he tauhi kuo ne fai mai 'iatekitautolu matu'a..

'Oku lahi mo lelei ange 'ae ngahi me'a 'oku toe ke tanaki mai ki he tali kaitunu vauvau kuo u talanoa ki ai,,ka 'oku 'iai e faingamalie ke toe vakai e ngahi 'amanaki 'oku 'i he ngahi fa'e ki he'enau fanau.

Litia, 'ofa nemou ma'u ha 'aho fiefia pea to e fakafo'ou ai homou ngahi ivi ki he fatongia foaki mo tokonaki me'a 'ae 'Otua ki he famili fou mai 'iate kimoutolu.

Takamuli. 


Peli Fima

unread,
May 11, 2014, 10:18:01 PM5/11/14
to tasil...@googlegroups.com
Kamata sio hake pe pea u ongo'i 'oku mole hoku taimi ..... 'oku 'ikai ke fu'u laulaunoa pehe ni e tamaiki tonga ia .... tokanga ha taha he kau fa'uy faiva ne 'iai ha mo'ua ki ai ha taha Tonga he kei ako ha ha ha ha!!!!!.

Taimi ke tutu'i ki'i fale news ko ena ke vela e ..... pango'ia !!!!




On Mon, May 12, 2014 at 12:05 PM, Saikolone Taufa <saik...@gmail.com> wrote:
Koe article ‘ena ‘e taha he pepa ‘i Auckland ni.. http://www.nzherald.co.nz/nz/news/article.cfm?c_id=1&objectid=11252011 fakatauange ‘e tokoni atu. Moe ‘ofa moe lotu. Lone

--

Sitiveni Faupula

unread,
May 11, 2014, 10:42:38 PM5/11/14
to Tasilisili-he-ngaluope
malo fkongo pea vakai'i fklelei pe 'etau kau inukava he 'oku tokolahi pe ai e tamaiki ia ko e kau second gen kinautolu ia na'a si'i lomekina pe honau le'o 'onautolu he me'a 'a e kau paipa ne tupuhake 'i tonga. hhhh. ko e ki'i article 'aonga 'aupito ee ne tuku mai 'e saikolone he 'oku mahino mai ai 'a hono mahino'i ange 'e he fanau nz ia e 'ulungaanga 'o Jonah  'i he fanau tonga aussie. hhhhh. malo e talanoa ko e ki'i tukuhua pe pea fkfeta'i ki he 'eiki 'i he'etau a'u mai ki he uike fo'ou ni. malo


--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to a topic in the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this topic, visit https://groups.google.com/d/topic/tasilisili/68jM4UFIByQ/unsubscribe.
To unsubscribe from this group and all its topics, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.

Daphne Taukolonga

unread,
May 11, 2014, 10:52:18 PM5/11/14
to tasil...@googlegroups.com
Sitiveni mo Tasilisili
 
'Oku te'eki teu lau 'a e ngaahi post kehee.  Na'aku talanoa moe tokotaha 'oku ngaaue 'ihe ABC he efiafi Falaite.  
 
Sitiveni, hangee ko ho'o fakaleaa koe 'satire' pea ko hono taumu'a kotoa 'oku ke lave ki ai 'i ho'o fakamatala ko 'eni. 
 
Na'aku ma'u aipe moe konga 'o e hisitolia 'o Chris, na'ane fa'u 'a e episode ni kongakonga 'e 6. 
 
Na'e ako 'ihe private school, pea na'e faiako high school (qualified teacher), pea ko 'ene hanga 'o fa'u 'a e polokalama 'o fakatatau kihe 'ene experiences as a teacher.  
 
'I hono fakalea ke mahino ange kiate au meihe tokotaha 'ihe ABC, koe fa'ahinga art 'oku fa'u, pea lava pe ke tekeutua 'oku 'ikai mo'oni (hange koe 'ulungaanga fakaTonga) ka 'oku ne 'attract' 'a e 'attention', 'o hangee pe koe ngaahi 'reactions' ne fai 'a e a'u ki ai 'ihe uike kuo 'osi.  Mahino leva na'e fiefia 'a e ABC ia, he 'oku mahino ai 'a e lelei 'o e 'satire' 'a Chris.  
 
Na'e kau 'ihe 'eku fakafehu'i, 'why Tongans, why not other ethnic groups'?  Ne toki mahino ai, ta 'oku 'osi 'iai pe 'ene satire kehe 'a'ana kihe matakali kehee.  Ka 'oku hanga 'ehe sipoti lelei 'etau fanau (Tongans) 'o fakamahino'i 'a honau mahu'inga, 'o tokoni lahi ia kihe hanga 'e Chris 'o fa'u  'a e 'satire'.
 
Kuou 'osi fiemalie he taimi ni, fakaeeau pe ia, he neongo na'aku fakatonulea'i  'oku lau mai ki he'etau culture,  kae hange pe ko ho'o lauu Sitiveni, ka na'ane 'osi fakatotolo'i pe 'e ia kimu'a, lol,  pea 'oku 'ikai ko 'etau culture 'oku ne fakaanga'i  ka koe education system moe pule'anga. 
 
ofa atu
 
daphne

Daphne Taukolonga

unread,
May 11, 2014, 11:15:41 PM5/11/14
to tasil...@googlegroups.com
Sami
 
Na'aku talanoa mo hoku son 'aneafi, na'e fanau'i mo tupu hake pe  'i 'Aositelelia ni,  pea 'oku 'osi 'iai 'ene ki'i fanau 'e toko 3, toko ua kuo na 'osi huu kihe ako.  Na'e toe ako lelei pe foki.
 
Na'aku 'eke ki ai, pe na'e sio 'ihe 'Jonah of Tonga'.  Na'e 'ikai teu tala ki ai 'a e fetalanoa 'aki 'i Tasilisili ni mo 'eku talanoa moe tokotaha 'oku ngaaue 'ihe ABC, kau hanga 'o 'eke ki ai, pe koe ha 'ene lau.  
 
Na'a ne fakamatala mai leva kiate au 'a e fa'ahinga art ko ia 'oku lau ki ai 'a Sitiveni koe 'satire'.
 
Teu 'ai tonu atu pe Sami 'ene lea,.....na'a ne pehee mai, koe kakai ako 'o e 'aho ni tenau tali pe 'e kinautolu, pea he'ikai tenau 'feel offended' kinautolu ia 'ihe 'Jonah of Tonga', pea hoko atu pe 'ene fakamatala............   
 
Na'e iku leva 'ou talaange, na'e 'osi 'iai 'a e 'u tohi na'e 'ave kihe ABC meihe kakai 'o e community Tonga.  Na'a ne talamai leva, koe to'utupu ia na'e tupu hake 'i mulii, hangee koe lau 'a Sitiveni, he'ikai tenau 'offended' kinautolu ia, ka 'iai pe ha taha 'e 'offended' koe 'uhinga pe koe 'ikai tenau 'ilo koe ha 'a e taumu'a 'a e 'satire'.
 
kae toe fefee Sami mo Sitiveni, koe ange ia 'eku 'old school', mahalo toe fiema'u pe ke fai ha foki ki faleako eee, hehehehe.
 
ofa atu
 
daphne 

From: Sami Pakofe <smpa...@gmail.com>
To: tasilisili <tasil...@googlegroups.com>
Sent: Sunday, 11 May 2014 10:34 AM
Subject: Re: [tasilisili] Re: ABC & Jonah from Tongan

Sitiveni Faupula

unread,
May 11, 2014, 11:45:41 PM5/11/14
to Tasilisili-he-ngaluope
malo daphne hono fkma'ala'ala mai e ngaahi me'a ni pea kou tui 'oku tokoni lahi 'aupito ia ki hono fkfokifoki hifo e levelo hotau toto ki ha tu'unga fkfiemalie. hhhhhhh. malo


You received this message because you are subscribed to a topic in the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this topic, visit https://groups.google.com/d/topic/tasilisili/68jM4UFIByQ/unsubscribe.
To unsubscribe from this group and all its topics, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.

Peli Fima

unread,
May 12, 2014, 12:11:07 AM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Ko e ha ko a daphne 'a e ''uhinga ho son ki he "art ko e Satire!!!???" 'oku fihi ko e 'ai a e lau 'a e tokotaha!!???! kataki fakamaama mai ange .....

'ofa atu All

Touhuni Hala Puopua

unread,
May 12, 2014, 12:43:25 AM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Mālō 'aupito Daphne mo Sitīveni mo kimoutolu ko eni 'oku mou taukave'i 'oku sai pē ia he ko e faiva faka'aluma (satire) kapekape mo ta'e faka'apa'apa lahi ko eni´ he 'oku tau ako ai ki he'etau fānau´?  Ko e hā nai 'oku tau tali ai ke ha'u ha fa'ahinga faiva pango, fonu kapekape mo ta'e faka'apa'apa peheni ke ne ako'i kitautolu?   Tatau ai pē pe ko e hā hono fa'ahinga ui, pe ko e satire, parody, mockumentary mo e hā fua.  Hangē leva eni ia e tō'onga tali 'a e ABC ko eni 'oku fakahoko mai ki he taha kotoa he tohi tatau pē, 'oku pehē na'e 'ikai ke tau ako kitautolu ke tau 'ilo'i e 'uhinga 'o e sature, parody, mockumentary mo e alā me'a pehē. Ko e fa'ahinga fakamatala ia 'oku faka'apa'apa kae hū ai e tuki lalahi 'o e me'a ko e sio lalo (patronising) pea 'oku 'ikai ke u tali 'e au e fakamatala 'a e ABC. 
 
Kātaki ka ko e me'a ia ne u 'osi lave atu ai kimu'a 'i he tapa kotoa 'o e mo'ui´'oku ui  e eni tō'onga ia ko eni´ ko e lau lanu, ka ko e 'uhi´ 'oku hao ia mei he lao´ he ko e "artistic expression".  Kuo hē 'aupito e taumu'a ia 'a Lilley he kuo mālohi ange e fusi 'a e ta'e faka'apa'apa´ mo e faka'aluma´ 'o mālohi ange ai e lau lanu. 
 
'Oku tokolahi e fānau to'utupu ne nau ako lelei pea 'oku nau ngāue lelei 'oku 'ikai ke nau sai'ia kinautolu 'i he faiva´ ni.  'Oku 'ikai ke u tui ko e ako lelei´ 'oku hu'u mei ai e mahino mo e ta'emahino e "Jonah of Tonga", 'oku hu'u pē ia mei he me'a 'oku tau mahu'inga'ia mo ta'e mahu'inga'ia ai 'o fakatatau ki he founga kehekehe ne 'ohake 'aki kitautolu.
 
Mālō,
Uani.
 
 
 

Touhuni Hala Puopua

unread,
May 12, 2014, 12:45:19 AM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Ko e lau ena 'a Professor Helen Lee, 'oku mou mea'i kotoa kuo laui ta'u 'ene fai e ngaahi ako mo e fakatotolo ki Tonga pehē ki he fa'u 'ene ngaahi tohi ki ai.  'Oku ou tui pē 'oku mahino atu 'oku ou 'i he tui tatau mo Helen:
 
http://www.abc.net.au/news/2014-05-09/an-chris-lilley27s-jonah-from-tonga-criticised/5441632


 

seni taniela

unread,
May 12, 2014, 12:47:09 AM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Ikai keu ako e au ha me'a e taha mei he faiva ni.  Me'a oku ou hoha'a ki ai ko e ha uesia e he faiva ni e fanau teenage Tonga oku nau lue tapili taha holo he ngaahi fonau mulii(US, Oz, NZ) te nau sio he internet, youtube, tv etc he faiva ni.  Te nau pehee, "To be cool is to be like Jonah." Te'eki keu sio angataha au ha polokalama tv teenagers oku fonu kapekape pehee fau.

 'Oku faingata'a ki he fanau ke nau sio fakapotopoto ki he faiva ni ka 'e tataki kinautolu he'enau ongo (emotion) pea lahiange enau malie'ia he kapekapee mo e fietikaa, pea fakautuutu ai pee kuituliongonoa honau konisenisii ki he me'a oku faka'ofo'ofaa.

Toe pangoange oku ikai ko ha foi faiva pee e taha ke houa pee e taha mo e konga ki he ua hono looloa ka ko e fu'u tv show with so many episodes te ne takihala'i e lotofale Aositeleelia mo NZ.  E tui e fuu kau hinehina tokolahi ko e normal pee ena e fanau Tongaa o hangee ko e stereotype e he kau hinehina tokolahi heni ko e kakai violent e kau Polynesia kae osiange ia oku fele a e tamate fakalilifu hono fai e he kau hinehinaa.  

Na'e mei huniange kapau na'a ko ha fo'i faiva "satire/comedy" pee ke tau oo pee ki falefaiva o sio ai pea osi.  Tau sio tonu ki he palopalema oku tofanga ai etau fanau tokolahi, pea tau ako mei ai ha lesoni pea tau foki ki api pea kapau oku tau kata pe tangi pe fakaoli'ia kehe pee ke osi pea 'osi.

Ka ko eni ko e toutou hulu e fuu talanoa loloa fele a kapekape pea kuo tau hee tautolu mei he uhinga e satire ke ne omi ha message i hano fakaoli'i ha me'atonu oku hoko, ka kuo tau hoko atu kitautolu ki hono trivialize of evil pea mo hono fakalahi'i hono tookaki ki he 'uto o e fanau polinisiaa ko e fo'i tooatu ena.

Malo pee taukave ko ena a Melino Maka mei Nu'usilaa ka ko e fakatokanga atu pee kau NZ what we laugh or cry about reveals what we are made of.  Kapau ko e uhinga ena--it's just a pure entertainment--mahalo oku taimi ke toe vakai'i hotau konisenisii na'a kuo mole 'a e "the true, the good, and the beautiful" aia oku tau hohoi ki aii.

Touhuni Hala Puopua

unread,
May 12, 2014, 12:51:42 AM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Poupou mālōhi atu Seni Taniela.
 

Date: Sun, 11 May 2014 21:47:09 -0700
From: tasil...@googlegroups.com

Subject: Re: [tasilisili] Re: ABC & Jonah from Tongan

Daphne Taukolonga

unread,
May 12, 2014, 1:32:58 AM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
 
Seni mo Uani malo 'a e fakataukapo!   
 
 
From: Touhuni Hala Puopua <tou...@hotmail.com>
To: "tasil...@googlegroups.com" <tasil...@googlegroups.com>
Sent: Monday, 12 May 2014 2:51 PM
Subject: RE: [tasilisili] Re: ABC & Jonah from Tongan
Poupou mālōhi atu Seni Taniela.
 

Daphne Taukolonga

unread,
May 12, 2014, 2:34:58 AM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Malo Peli Fima
 
'Oku ou tui, ko 'ene fihii ko 'eku feinga 'a 'aku, ke fakatikitato'i mai (tulou atu) ha fakakaukau 'aha taha kihe 'eku fakakaukau mo 'eku taukavee.  'Oku tau takitaha 'entitle' pe kihe 'ene fakaukau moe me'a 'oku tau tui takitaha ki ai.   
 
Ko hono fakalea 'e taha, 'oku hangeehangee 'oku kehekehe 'a e opinion 'a kinautolu na'e tupu 'i muli ni, meia kitautolu na'e fanau'i 'i Tonga pea tau toki hikimai kihe ngaahi fonua muli, felave'i moe 'Jonah of Tonga'.  
 
Ko 'eku tui, 'oku fakatatau ia kihe 'ataakai kehekehe 'oku fai 'a e tuifio holo ai.  Fakatatau foki kihe 'etau 'experiences'. 
 
Ka 'ihe tu'u fakapolitikale mo fakasosiale ko 'ena pe kuo mahino atu meihe ngaahi taalanga 'o Tasilisili ni.
 
Koe feitu'u hala 'eni ia ke fai ai 'a e fakahaahaa loto, he 'oku 'ikai koe ABC 'eni, ko Tasilisili 'eni.   
 
Ko hono ua ki ai,  'oku tau 'osi lave 'ilo'i kotoa koe huu koee 'a e ngaahi 'ulungaanga ta'etaau ne fakafotunga mai 'ehe 'Jonah of Tonga' 'oku fepaki lahi ia mo 'etau 'ulungaanga fakafonua. 
 
Ko hono 'ai pe 'ena na'e fakahoko 'e Uani, ka 'oku te tutui atu 'ihe mala'e fakapolitikale, 'ave ha'ate tohi kihe ABC, 'ave moha ngaahi tohi kihe kau fakafofonga falealea kenau hanga 'o siofi moe laoo. 'Ave ha tohi kia kinautolu 'oku nau fa'u 'a e lao.   'Do something about it!  Na'e 'osi 'ave 'eku tohi 'a'aku, na'aku 'osi tukuatu 'i loto ni (few days ago).  
 
daphne  

Sitiveni

unread,
May 12, 2014, 4:15:00 AM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Malo e fepoupou'aki pea 'oku tau kei kau fktaha pe he fkhalaki e kapekape he ko e angahala ia. Kou tui ka mahino pe kiate kitautolu e ki'i faiva ni 'e mahino kiate kitautolu koe taha e taumu'a e ki'i faiva ni ko hono fke'a e kovi e me'a ko e kapekape. Kapau te mou vakai ki he konga fkmuimui 'o e ki'i article kuo hili hake heni 'oku pehe ai 'e Debi Enker, "Chris Lilley's portrayals mock and satirise the narrow-minded attitudes expressed by some of its characters, including his own." Ko e me'a kovi e kapekape mo e 'ulungaanga ta'e fk'apa'apa pea ko e me'a ia 'oku feinga e ki'i faiva ni ke talamai 'i ha founga fkleamafuli. Hhhhhh. Malo

Sami Pakofe

unread,
May 12, 2014, 4:59:44 AM5/12/14
to tasilisili
Malo mua' e kei fakatalanoa ,,Fakamalo atu kihe ngaahi taukave,,,,  Koe lau faka'osi 'eni kuo omai kiate au meihoku Ofefine,, oku ne ui 'ae ki'ii faiva ni" koe Bluff " koha taha oku ne holi ke fiematai pe kaiimumu'a kiha me'a oku ikai koe mo'oni ia,,,,,, mou fakamolemole pe koe talanoa 'eni 'a'aku mohoku 'Ofefine, na'ane pehe kiate au,,oku vivili ia , pe koe ha e 'uhinga kuo fonufonu ai hono "ngutu" he lea fakalielia ", ka ko'ene tui oku ikai pehe ha taha Tonga ia ..( tuku kehe kapau neu pehe au he'eku keisi'i ) -kae ikai neu talaange ikai, fu'u angalelei 'aupito he na'e kau e ta'aii hoku akonekina..


Na'e hoha'a mai mahalo koe talanoa kia 'ene fa'ee, fekau'aki mo'eku feinga ke tanaki ha ngaahi talanoa ( view ) takitaha fekau'aki moe ki'ii me'a  ni.

Na'ane pehe kiate au, kapau ko Chris Lilley, koe mataotao hange koia oku fai kiai e talanoa, Koe ha ne ikai ai kene fa'u ha " Documentary " kapau oku ne feinga ke mahino e me'a koe ako , va 'oe faiako moe fanauako , etc,, Ko me'a koe e 'oku ne fai koe feinga pe ke ma'u ha'ane seniti , 'aki 'ene " lea ta'e taau mo  "ta'etoka'i 'e 'ulungaanga Fakatonga,,

Kae kehe, Kau Tasilisili, oku ikai pe ke 'iai ha fo'i me'a ia 'a Chris Lilley he faiva ni 'e fai mei ai ha langalanga fakaako pe mo'ui fakaofiofi kiha lelei..

kUou tui kihe talanoa hokuuhiki ni,, koe " Bluff " koe me'a ia oku taukei ai e kau Comedian,,


Kuou Fakamalo kihe link ne omai e LOne, Ka'oku ke 'ilo'ii Lone , komoutolu pe kau FAIFEKAU NZ TEU FALALA ATU KIAI ,,,,,,,, koe 'uhi koe kotoa ko'eni ne nau lave mai , ne nau kau kinautolu he kaikaila ke tutu 'e taione 'ae  fuka Tonga eee,, ninimo au ai,,

kae kehe, hange pe ko'eku lave kimu'a atu, oKu ou mo'utafu'ua , ka oku ikai teu 'ita ...

koe kauitalanoa pe,, kae malo mu'a ho'o mou kei potalanoa ..

sami.



2014-05-12 18:15 GMT+10:00 Sitiveni <skf...@gmail.com>:
Malo e fepoupou'aki pea 'oku tau kei kau fktaha pe he fkhalaki e kapekape he ko e angahala ia. Kou tui ka mahino pe kiate kitautolu e ki'i faiva ni 'e mahino kiate kitautolu koe taha e taumu'a e ki'i faiva ni ko hono fke'a e kovi e me'a ko e kapekape. Kapau te mou vakai ki he konga fkmuimui 'o e ki'i article kuo hili hake heni 'oku pehe ai 'e Debi Enker, "Chris Lilley's portrayals mock and satirise the narrow-minded attitudes expressed by some of its characters, including his own." Ko e me'a kovi e kapekape mo e 'ulungaanga ta'e fk'apa'apa pea ko e me'a ia 'oku feinga e ki'i faiva ni ke talamai 'i ha founga fkleamafuli. Hhhhhh. Malo

seni taniela

unread,
May 12, 2014, 8:24:15 AM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Taha e me'a fkninimo pea toe pango hono fa'u e faiva ni ko e fa'u 'o hangee ha reality show pe documentary koe'uhii ko e founga koe 'oku fkmatala'i ai 'e he motu'a faiakoo a Jonah. Ko e 'uluaki miniti e sio hoku hoaa he faiva ni ne ne eke mai pe ko e reality show he oku hangee hono toutou fkmatala'i mai e he motu'a puleakoo a Jonah ko e founga e reality show pea ka ikai oku hangee ha preview pe commentary makehe he fo'i faivaa peau talaange oku ikai. Ko e fo'i faiva tonuu(TV show) pee ia oku lolotonga lelee.

Mislead 'aupito e faiva ni o ikai lava 'e he fanau o tala pe ko e fa'u pe koe reality show....meaning oku ikai ko e act ka ko e filimi'i e me'a oku lolotonga hoko mo'oni he 'aho takitaha oku hulu ai e show ni. Ka ko e toe haa ko e founga ai pee ia e tevolo ko hono mio'i e mo'onii mo hono fkkata'i e kovii--twisting of truth and trivializing of evil.

This is what we call a social molestation of our youth. Should we let this show continue unchallenged then we (Tongans) are selling the souls of our youth too cheap.

Sent from Yahoo Mail for iPad


From: Sitiveni <skf...@gmail.com>;
To: <tasil...@googlegroups.com>;
Subject: RE: [tasilisili] Re: ABC & Jonah from Tongan
Sent: Mon, May 12, 2014 8:15:00 AM

Malo e fepoupou'aki pea 'oku tau kei kau fktaha pe he fkhalaki e kapekape he ko e angahala ia. Kou tui ka mahino pe kiate kitautolu e ki'i faiva ni 'e mahino kiate kitautolu koe taha e taumu'a e ki'i faiva ni ko hono fke'a e kovi e me'a ko e kapekape. Kapau te mou vakai ki he konga fkmuimui 'o e ki'i article kuo hili hake heni 'oku pehe ai 'e Debi Enker, "Chris Lilley's portrayals mock and satirise the narrow-minded attitudes expressed by some of its characters, including his own." Ko e me'a kovi e kapekape mo e 'ulungaanga ta'e fk'apa'apa pea ko e me'a ia 'oku feinga e ki'i faiva ni ke talamai 'i ha founga fkleamafuli. Hhhhhh. Malo

--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+unsub...@googlegroups.com.

Peli Fima

unread,
May 12, 2014, 8:47:29 AM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Poupou atu na'a vave ange hano fakahu 'I Tonga ni ke fai ha sio fakavaha'a Pule'anga ki ai .....


To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.

tv

unread,
May 12, 2014, 11:26:44 AM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
From my own experience neu pehee 'e au koe "f"-word koe konga pe ia e Aussie lingo. Laui ta'u e feohi mo va'inga moe kau Aussie pee neu pehee ai 'e au koe "f"-word koe normal pe ia.



--
Malo e lelei

Sepesi H. Piukala

unread,
May 12, 2014, 7:12:31 PM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
..'osi normal ia..hange pe ia ha'o pehe atu " sio e Mata" hufanga he fktapu..

From: tv
Sent: ‎13/‎05/‎2014 1:26 AM
To: tasil...@googlegroups.com
Subject: Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan

From my own experience neu pehee 'e au koe "f"-word koe konga pe ia e Aussie lingo. Laui ta'u e feohi mo va'inga moe kau Aussie pee neu pehee ai 'e au koe "f"-word koe normal pe ia.



--
Malo e lelei

Lauleti Tu'inauvai

unread,
May 12, 2014, 7:41:23 PM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
..'osi normal ia..hange pe ia ha'o pehe atu " sio e Mata" hufanga he fktapu..
 
Takamuli,
‘Aaaaaaahhhhhaaaa .... Kuo ‘osi normal ia ee. Mani ee ‘emau kei tomui mei he muileleu ni he ngaahi lea nomolo faka’aho fo’ou ee ha ha...
Kuo ‘osi fakakau he malanga kapau kuo nomolo?
Mahalo na kuo ‘osi kau ia he ngaahi lea nomolo he ngaahi lotofale Tonga “tokosi’i” he’eku fanongo ka ‘oku ou tui ‘oku ‘ikai a’u ki he peseti ‘e 10 tukukehe ange taimi hamapato’a pea fakakau ai e fo’ilea ni.
Pe ‘oku nomolo pe ia ‘i mala’eva’inga (ki he taukape faka-kau va’inga/fakafaiako) mo e ngaahi feitu’u ‘i ‘apiako (ki he taukape fakatamaiki ako) mo falekalapu (ki he fehua’aki)?
Ko eni he ‘akapulu ‘aka’aka (footy) kapau ‘e pehe atu ha taha va’inga “sio e mata fakamau (“f... Ref” hhf) ‘oku tautautea mamafa ia.
Mo e ‘ofa mo e lotu.
Lauleti

Sami Pakofe

unread,
May 12, 2014, 8:21:28 PM5/12/14
to tasilisili
oku te manatu kia Siosifa Tahi,,,faka kolekole e kau Palangi ihe ngaue'anga ke 'oua mu'a naa 'asi ihe 'enau talanoa 'a "f"-word,he ka'asi mai,,  koe fuhu lahi 'aupito ia,, koia koaa Takamuli ee..

taimi " Training koee 'oe kau Ofisa ( Sela pe Polisi) ko 'ene 'asi ai hange ha 'uha, ka koe taimi 'oe matuku meihe course ka 'asi mai pea " faka'ilo ia ke mo'ua ".. fai kehe atu ia..

Ihe 2009, na'aku ihe 'apiako ( Brush Farm academy ) 'ae Pilisone, pea ihe ''emau fo'i lesoni 'e taha , na'e fai ia 'ehe 'ofisa fetu'u 3,, kamata pe 'ene lecture moe 'asi mai 'a " f ". kuou fakalea'ii leva, ta koee oku tapu ia ke fakalea'ii ha Ofisa maolunga lolotonga ha'ane lecture , ne hiki hake hono le'o o pehe mai kiate au, ke tuku ki lalo hoku nima , pea oua na'a ku toe fakahoha'asi ia, na'e ikai tuku ai 'eku feinga atu, ,

neu Fakahaa ange kiai , oku ikai ongo lelei kihoku telinga 'a'ene kapekape, 'o meimei koe setesi koe 'asi ai 'a " f ',,ne ui ekau security ,kenau huu mai, peau talaange leva , 'oku ikai koha " Sela " au ( custodial officer) , koe tokotaha Ngaue pe au he Pilisone ( siviliane), meihe Unit koe MISE , 'aia koe unit 'eni oku fa'ofua ai hono Fakalele 'oe 'api ni.

Koia, na'aku tu'u keu huu kitu'a, kan'e ikai tali, he kuo hala 'ene fo'iangai na'e fai, na'e totonu kene e'ke , pe koe kau 'Ofisa akoako kotoa ihe kalasi, koe 'uhi kane vahe'i kimautolu nemau ihe kalasi 'aia oku ikai koha kau 'Ofisa, koe kalasi ne toko 50, komautolu kau ngaue siviliane koe toko 11, meihe ngaahi tafa'aki kehe kehe kau ai e kau toketa,, si'i meimei mafuli ai pe  " ofisa faiako " he kapau ne fai hano launga'ii,, koe lue aipe ia..

kae kehe, kapau koe sipinga ee, ke kau atu aipe moe kau fakamelino hono tapalasia'ii,, faka'ofa fau........

  koe kaunga fifili aipe..

sami.


Message has been deleted

Lauleti Tu'inauvai

unread,
May 12, 2014, 8:48:17 PM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Vki na'a aonga ke to'oto'o atu e kaveinga ni kihe TNC ke fohifohi ai na'a lv
ai hano toutou kuki
.................................................................................
Selu,
Koe tohi launga eni 'i lalo 'a e Palesiteni 'o e UCA mo e Sea TNC pea mo e
fakaafe ki he ABC mo e kau fa'u faiva 'o Jonah From Tonga ke talanoa mo e
TNC 'i Sune.
Kolosi hifo ki ai 'o fakafehu'i kinautolu.
Mo e 'ofa.
Lauleti

Uniting Church in Australia Assembly

MEDIA RELEASE

Tongan Youth in Australia a Source of Pride not Prejudice
The President of Uniting Church in Australia Rev. Professor Andrew Dutney
and members of Church’s Tongan National Conference have today called for a
renewed focus on the positive achievements of Tongan youth in Australia.
“Tongans in the Uniting Church and the wider community are expressing hurt
and anger at the negative and culturally insensitive stereotyping of their
young people in the ABC TV series Jonah from Tonga,” said Rev. Prof. Dutney.
“Notwithstanding the program makers’ assurances of benign intent, the
depiction of the character Jonah is offensive to our Tongan brothers and
sisters.”
“As members of the same body of Christ we share that pain that their
nationality has been singled out for ridicule on the national broadcaster.
Young Tongan leaders make an amazing contribution to our Church and our
country. They deserve our pride not this kind of prejudice,” said Rev.
Dutney.
The Chair of the Uniting Church’s Tongan National Conference Rev. Jason Kioa
said the portrayal of Jonah sent the wrong message on so many levels.
“The image of a foul-mouthed, aggressive teenager is the absolute opposite
of the young Tongans who play dynamic roles in our Church and in our
community,” said Rev. Kioa.
“It saddens me that this crude caricature is how thousands of Australians
will relate to our Tongan young people.”
“The fact that such a racially-based program can be conceived in the first
place is symptomatic of a larger failure by the Australian media – a failure
to reflect the reality of Australia’s multicultural society.”
“Where are the voices in the Australian media that tell of the successes of
our young people and the challenges faced by the Tongan community?”
Tongan youth leaders in the Uniting Church have also voiced their concerns.
“This program devalues our Tongan culture,” said 20 year-old David Palu a
young leader of Tongan National Conference’s Next Gen group.
“It breaks my heart to see someone disrespect my culture in this way. I don’t
want my mother or my uncle to see this show on television.”
The Uniting Church is approaching the ABC and the producers of Jonah from
Tonga to hear directly from members of the Tongan National Conference in
Sydney over the June long weekend.
“The ABC needs to listen to the voices of the Church members who are
offended. As a Church called by God to promote reconciliation, we will
ensure our members’ voices are heard.” said Rev. Prof Dutney and Rev. Kioa.
“By introducing our positive role models of Tongan youth, hopefully we can
help them see more clearly the real contribution of Tongans living in
Australia.”
10 May 2014
CONTACT: Matt Pulford 0408 634 373

kolo maile

unread,
May 12, 2014, 8:51:04 PM5/12/14
to tasilisili
Lauleti. 
Kuo fakanormal ia he'e fkmaau'anga. 'Ikai koha lea ia kete ongo'i kuo abuse ai kita 'eha 'ofisa melino.Koe fe'ia leva 'ae ngatangata'anga 'oe fa'i teliha pea hoko koe faka"aluma. Koe fifili pe.

Malo moe 'ofa,
Kolo.

Sent from my HTC

----- Reply message -----
From: "Lauleti Tu'inauvai" <lau...@bigpond.com>
To: <tasil...@googlegroups.com>
Subject: [tasilisili] ABC &amp; Jonah from Tongan
Date: Tue, May 13, 2014 12:44 PM
..'osi normal ia..hange pe ia ha'o pehe atu " sio e Mata" hufanga he fktapu..
 
Takamuli,
‘Aaaaaaahhhhhaaaa .... Kuo ‘osi normal ia ee. Mani ee ‘emau kei tomui mei he muileleu ni he ngaahi lea nomolo faka’aho fo’ou ee ha ha...
Kuo ‘osi fakakau he malanga kapau kuo nomolo?
Mahalo na kuo ‘osi kau ia he ngaahi lea nomolo he ngaahi lotofale Tonga “tokosi’i” he’eku fanongo ka ‘oku ou tui ‘oku ‘ikai a’u ki he peseti ‘e 10 tukukehe ange taimi hamapato’a pea fakakau ai e fo’ilea ni.
Pe ‘oku nomolo pe ia ‘i mala’eva’inga (ki he taukape faka-kau va’inga/fakafaiako) mo e ngaahi feitu’u ‘i ‘apiako (ki he taukape fakatamaiki ako) mo falekalapu (ki he fehua’aki)?
Ko eni he ‘akapulu ‘aka’aka (footy) kapau ‘e pehe atu ha taha va’inga “sio e mata fakamau (“f... Ref” hhf) ‘oku tautautea mamafa ia.
Mo e ‘ofa mo e lotu.
Lauleti
 

sep...@optusnet.com.au

unread,
May 12, 2014, 8:54:56 PM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
 Ki'i katuni faingofua taha eni kiate au ke u fekuki mo ia..te'eki ofi eni he faingata'a 'oku faingata'a ke hiki ha'aki..tatau 'eku sio ki ai mo e sio ki ai 'ae kakai Tonga tokolahi pe ia..he'ikai ke ne uesia 'e ia ha taha...fu'u mamahi pe 'emoutolu homou Tonga 'o laka hake homou kau ki he Pule'anga 'oe 'Otua, 'oku vevela ange ka moutolu ia hono tukuhifo e Tonga, 'i ha kape ha taha mo faka'ikai'i 'a Sisu moe Tohitapu fekau'aki mo hono Pule'anga.

Ka 'oku mo'oni e malanga 'ae Toulekeleka 'oku 'i fale ni.. 'E Kainga Tonga 'e ala fakamolemole'i 'a Ha'amoa Mo Fisi , 'i Tonga ne tuku ki he Langi..pea 'oku pehe ho'omou mamahi...laka ange kamoutolu ke tatapuni e kakai 'oku lea ki homou Tonga , 'i ha'omou feinga ke tatapuni e kakai 'oku nau faikovi he lotu.

Kuo u sio ki ai , pea 'oku ou vakavakai holo au he ngahi 'elia 'o e lotu fakaKalisitiane fefe 'enau ngaue ki he ngahi 'Apiako..Ko  Brisbane ne 'osi 'ave ki he High Court 'ae appeal meihe kau Kalisitiane ki hono teu to'o e tokoni ki he Chaplaincy mei he ngahi Siasi ke faiako e lesoni fakalotu..

'Oku mau lolotonga kivoi eni he ngahi feitu'u Matatahi Tokelau 'o Sene ni , ke a'u ki he ngahi 'apiako, Potungaue 'ae Pule'anga moe fakataautaha ke mahino 'oku tokangaekina kinautolu 'e he lotu Fakakalisitiane.

'Oku lahi e ngahi feitu'u 'oku tuhu holo ki ai e ki'i fo'i Katuni kapekape ni..'oku ne tuhu'i e lotofale 'oe ngahi famili 'oku femo'uekian he lotu famili mo oo ki he lotu..ka 'oku nau kei kapekape pe..Tautolu kau Malanga 'oku kei kapekape pe he foof'nga'oe kau Talavou toki ohi mai ki ha feohi'anga...

Ko'etau fehi'a ko eni he kapekape he Katuni 'oku taau ketau fehi'a pehe ha taimi tetau kapekape ai pe lea kovi..koe'tau fehi'a ko eni he fakataau , pea 'oku taau ketau fehi'a pehe ki ha taimi 'oku tau fakataa ai.kotoa e ngahi me'a 'oku tau fehi'a ai he fo'i Katuni,. 'oku taau ketau fehi'a pehe ki ha me'a tetau fakahoko 'o ofi pe tatau mo Jonah...

Te'eki kemou tui moutolu ki he'etau Fakakautaha he lelei he'ikai mavivi ki ai ha me'a ia 'a Jonah ? 'Oku te lava pe 'e kita 'o ta'ofi e Pule lahi ha kautaha mo ha Owner ke 'oua na'a kapekape mai he'ete tepile,,

He'ikai lava 'e Jonah ia 'o hu'i hotau Tonga pe fakangali kovi'i kitautolu, ko tautolu pe ia 'oku tau fakangalikovi'i kiatuolu he fonua ni pea kuo mou 'osi mea'i..

sep...@optusnet.com.au

unread,
May 12, 2014, 9:15:12 PM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Feitu'u totonu ka lava 'omou to'oto'o atu ki he TNC,,fakaloto'i ai e fanau ki he lelei , pehe ki he matu'a tauhi fanau.

Ko e sai taha ke hulu'i he fakataha'anga pea fekau ki he kakai kenau sio ki he me'a 'oku nau pehe 'oku kovi pea langa ai ha'omou ngahi tokoni..

Mou vakaiange ki he TNC , 'e lava 'e Jonha ha me'a ki ai..'ikai ke u tui 'e lava 'e Jonah 'o ue'i e kakai 'o e TNC...

To'o atu ena Lauleti 'o faka'alefa 'aki e matu'a TNC, pea ke hola Koe 'o faikava hhh...

"ofa atu.


----- Original Message -----

To:
<tasil...@googlegroups.com>
Cc:

Sent:
Tue, 13 May 2014 10:48:17 +1000

Subject:
Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan


Vki na'a aonga ke to'oto'o atu e kaveinga ni kihe TNC ke fohifohi ai na'a lv
ai hano toutou kuki
.....................................

tv

unread,
May 12, 2014, 9:16:36 PM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Malo Takamuli poupou atu
--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.


--
Malo e lelei

Sitiveni

unread,
May 12, 2014, 9:40:00 PM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Neongo 'etau fehi'a he sio he me'a 'oku 'omai 'e he faiva ni, ka ko e mo'oni 'oku hoko e me'a ni ia he ngaahi 'apiako 'i muli (nz, oz, us). Tukukehe kapau ko e si'i kau 'angelo 'etau fanau 'atautolu? 'Oku 'i ai 'emau lea heni 'oku pehe ni - get your head out of the sand. Uhinga ke tuku hono tanu hotau 'ulu he 'one'one ka tau faofao hake 'o vakavakai fklelei he ko 'etau fanau eni 'oku nau fkfonu a pilisone, ngaue he ngaahi ngaue'anga kovi he fonua, drug dealers, etc. Ko e taha ia e ngaahi taumu'a e ki'i faiva ni ke tau tali mu'a 'oku 'i ai e tokolahi he'etau fanau 'oku nau fihia he palopalema 'oku mo'ua ai Jonah pea 'oku taau ketau fai ha me'a ke tokoni. Malo

Finau Taufalele

unread,
May 12, 2014, 9:59:48 PM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com

Malo e kei fakalaumalie e paenga ni ke fai ai étau feínasiáki pea  tau fakafetaí ki he taéhamai í heéne kei omi taimi mo kitautolu hono kotoa.

Óku iai e meá kou fktokangaí he meá koeni óku fai kiai e talanoa fekauáki mo e polokama Tv koeni 'Jonah From Tonga'

Óku taku foki e mahina ki he Tonga kotoa ko e mahina e famili. Pea kia teau óku mahuíhnga e fokotuútuú koia ketau toe tokanga ange ki he fokotuútuú moe fakalele hotau ngaahi famili takitaha.Pea kuou tui í heétau fevahevaheáki pea mo e tokoni á e Ótua Mafimafi tetau íkunaí e meá kotoa.

Kuou Tui koe taimi totnu pe en ke tuku mai ai é Chris Lilley e polokalama tv kóéni
Neu faingamalie ó Sio kotoa ánepo he Episode é 6 e polokalama TV koéni pea naá ne ómai e ngaahi meá mahuínga kia teau

1.ühinga hono fili á Tonga
2.Founga tauhi Fanau
3.Ko e ngaahi tokoni óku fiemaú éhe fanau pea mo e matuá


1.ühinga hono fili á Tonga
Hange ko e ngaahi fakatalanoa kimuá koeha óku tuva ai e ngaahi fonua telee kae ómai e kií tamasií Tonga. Ío neongo e taéíloa hotau kií fonua ka koe ulungaanga pea mo e veitapui óku tau maú óku taha pe ia he kolope pea he íkai hala ko e ofi taha ia kihe feohi pea moe moúi fakakalisitiane kapau tetau fai pau kiai.

2.Founga tauhi Fanau
Ko e meá koe óku sio ai e fanau í ápi he úluaki apiako ko e meá pea ia tenau tutupu hake moia.
Kapau teke lea lelei íkai ke tafulu maúpe pea koe meá pe ia.

3.Ko e ngaahi tokoni óku fiemaú éhe fanau pea mo e matuá
Óku í ai maúpe á e tokoni mei he puleánga pea moe ngaahi kautaha kihe ngahi famili óku fekuki mo e ngaahi faingataá pehe. Tautautefito k he ngaahi fonua muli pea óua e ma ke fakaáongai mo ngaueáki.

Óku totonu leva ke óua tetau vave kihe fakaángaí á Chris Lilley pea polokalama fakakoloa ni katau úluaki taútu hifo o siosio lelei kiai pea mo kitautolu kotoa pe.
He óku hange koéne folofola ''Ko e meá kotoa pe óku hoko ke ha ai hono langilangi pea óku ke mamaó ia pea moéne fokotuútuú maá mo maónióni.

Ófa atu mo e hufia.Pea óua naá tuku étau fehufiaáki.


Finau Halaleva Taufalele



2014-05-13 13:40 GMT+12:00 Sitiveni <skf...@gmail.com>:
Neongo 'etau fehi'a he sio he me'a 'oku 'omai 'e he faiva ni, ka ko e mo'oni 'oku hoko e me'a ni ia he ngaahi 'apiako 'i muli (nz, oz, us). Tukukehe kapau ko e si'i kau 'angelo 'etau fanau 'atautolu? 'Oku 'i ai 'emau lea heni 'oku pehe ni - get your head out of the sand. Uhinga ke tuku hono tanu hotau 'ulu he 'one'one ka tau faofao hake 'o vakavakai fklelei he ko 'etau fanau eni 'oku nau fkfonu a pilisone, ngaue he ngaahi ngaue'anga kovi he fonua, drug dealers, etc. Ko e taha ia e ngaahi taumu'a e ki'i faiva ni ke tau tali mu'a 'oku 'i ai e tokolahi he'etau fanau 'oku nau fihia he palopalema 'oku mo'ua ai Jonah pea 'oku taau ketau fai ha me'a ke tokoni. Malo

sep...@optusnet.com.au

unread,
May 12, 2014, 11:17:55 PM5/12/14
to tasil...@googlegroups.com
Malo Finau,,'ofa atu.


----- Original Message -----

To:
"tasil...@googlegroups.com" <tasil...@googlegroups.com>
Cc:

Sent:
Tue, 13 May 2014 13:59:48 +1200
Subject:
Re: [tasilisili] Re: ABC & Jonah from Tongan

tv

unread,
May 12, 2014, 11:59:55 PM5/12/14
to Tasilisili-he-ngaluope
Malo Sitiveni. Poupou atu ki he me'a 'oku ke fa'a tokanga ki ai


2014-05-12 18:40 GMT-07:00 Sitiveni <skf...@gmail.com>:
Neongo 'etau fehi'a he sio he me'a 'oku 'omai 'e he faiva ni, ka ko e mo'oni 'oku hoko e me'a ni ia he ngaahi 'apiako 'i muli (nz, oz, us). Tukukehe kapau ko e si'i kau 'angelo 'etau fanau 'atautolu? 'Oku 'i ai 'emau lea heni 'oku pehe ni - get your head out of the sand. Uhinga ke tuku hono tanu hotau 'ulu he 'one'one ka tau faofao hake 'o vakavakai fklelei he ko 'etau fanau eni 'oku nau fkfonu a pilisone, ngaue he ngaahi ngaue'anga kovi he fonua, drug dealers, etc. Ko e taha ia e ngaahi taumu'a e ki'i faiva ni ke tau tali mu'a 'oku 'i ai e tokolahi he'etau fanau 'oku nau fihia he palopalema 'oku mo'ua ai Jonah pea 'oku taau ketau fai ha me'a ke tokoni. Malo
--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.



--
"Pea u fie fai 'alaa, He sipinga na'a ke taa" -

Sitiveni

unread,
May 13, 2014, 12:58:03 AM5/13/14
to tasil...@googlegroups.com
Malo Tevita e poupou pea telia na'a ma'uhala 'e ha taha 'o pehe 'oku 'ikai ke fai ha tokanga ki he 'etau tamaiki 'oku nau lavame'a mo ta sipinga lelei 'I muli ni, 'oku mole ke mama'o ha fa'ahinga sio pehe 'I he me'a 'oku fa'a fai atu ai e fkhoha'a. 'Oku lahi 'anoa 'etau fanau ta sipinga lelei mo lavame'a 'I muli ni pea 'oku tonu ketau fkfeta'i ai ki he 'Otua. Ko e konga ko ee 'etau si'i longa'i fanau mo e si'i ngaahi famili 'oku nau si'i palopalema'ia he fekuki mo e 'aatakai 'o muli ni 'o hange ko Jonah 'oku fai ki ai e tokanga he 'oku hoko e me'a ia 'oku fk'ali'ali mai 'e Jonah neongo 'etau ta'efiefanongo ki ai. Malo mo e hufia. 

Sami Pakofe

unread,
May 13, 2014, 1:47:44 AM5/13/14
to tasilisili
Mou Fakamolemole pe kau Tasilisili, pea pehe foki kiatekimoutolu kau Tauhi Fanau,, vakai na'a mu'omu'a e fo'i faiva 'o Johan "ia SISU LAMI NA'E TAMASI;I MU'A " ,, 'e faifai atu pe 'eni pea tui ekakai 'e ni'ihi tokua koe " fo'i 'ai'ainoa'ia 'a Jonah koe fo'iakonaki Fakalotu ia,,,hhhhhh

Pea 'oku hoko 'ene fo'i lea fakalielia koe fo'i me'a ke akonaki ? 

si'ii kau tangta moe kau fefine,, 'oua na'a mou fo'i pe teki ke tala ha me'a oku ikai lelei ::ko'etau samena ia ,,,,,,,, ko'eni 'e fai atu pe pea tau tafoki hake 'o taukape mohotau fangatuofafine pea tau tala pe ia oku sai ? ........

mahalo na'a kuo taimi ketau tu'u fakataha ai,,,,,,,,, ke uki ke ta'ofi ha me'a oku ikai taau moe fonongaanga ( hange koe lau 'a Takamuli) , ka koe me'a ko'eni oku hoko kihe ki'ii 'ai'ainoa'ia 'a Jonah, tau kamata aii, pea kapau oku mou pehe tau kamata he founga 'a Jonah,,,,, mou kataki 'oua na'a hoko ai koha sipinga, .... 

mou kataki 'oku ikai ko'etau potalanoa ni, ke hoko ia koha me'a ketau " fefakalongolongo'aki ai,, ikai hange koe lau , 'ae finemotu'a ,,'amautolu mei Halaliku,,,,,,,, " mou ifo mai foki ".. hhhhhhhh

sami.


 

Sitiveni Faupula

unread,
May 13, 2014, 4:09:10 AM5/13/14
to Tasilisili-he-ngaluope
malo fkongo pea ko e me'a koena 'oku ke lave ki ai ko e me'a ia 'oku feinga mai e ki'i faiva ni ke talamai 'oku kovi. kapau te tau vakai ki he ngaahi talanoa he tohitapu 'oku fele ai e pango kehekehe (fe'auaki, fksotoma, kapekape, 'ulungaanga fkmala'ia, tamate, kaakaa, etc, etc) ka 'oku 'ikai ke feinga e 'Otua ia mo e kau hikitohi ke fkpuliki e ngaahi me'a pano ko ia telia na'a mole tokua ai hono ma'oni'oni mo hono langilangi pea mo e molumalu e 'ulungaanga fkfonua 'o e kau Siu. 'Oku 'asi kotoa pe 'a e ngaahi me'a fklielia koeni he folofola, koe'uhi ka e lava ke fkhinohino'i kiate kitautolu 'e he 'Otua 'a e kovi 'o e ngaahi me'a ko ia. 'Oku te'eki keu fanongo au kuo talaatu 'e ha taha heni ko e fo'i 'ulungaanga lelei e me'a ko e kapekape he ko hono mo'oni 'oku kovi tatau pe 'a e kapekape mo e fksotoma mo e tamate, etc, etc, ka ko e fa'ahinga founga eni ia, 'a ee ko ee 'oku ngaue'aki 'e Chris Lilley (satirising certain narrow minded behaviour), ke fke'a ai 'a e kovi e me'a ko e kapekape mo e ngaahi fa'ahinga 'ulungaanga ta'etaau 'oku mo'ui 'aki hotau kakai 'I Tonga mo muli ni f. These kind of tv shows are not meant to portray behaviour that are deemed acceptable. Rather, they are to show us what is precisely unacceptable. Kou tui kapau 'e 'ikai mahino e fo'i me'a koeni kiate kitautolu pea ko e vaihi e ha'atau fetaulaki, pea kou fk'apa'apa'i 'aupito 'e au ho'o mou hoha'a he ko e me'a pe ia 'oku ou hoha'a mo au ki ai, pea pehe foki ki he ki'i faiva koeni. Malo


--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to a topic in the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this topic, visit https://groups.google.com/d/topic/tasilisili/68jM4UFIByQ/unsubscribe.
To unsubscribe from this group and all its topics, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.

seni taniela

unread,
May 13, 2014, 2:56:53 PM5/13/14
to tasil...@googlegroups.com
Kapau Veni ko e poinii ena ko e faiva ke tau ako mei ai...ko e fehu'ii Veni

1). Me'a nii te tau tali ki ha tv show pehe ni ke ne toki ako'i kitautolu Tonga ki he pango etau tauhi fanau?
2) Sai kitaua Veni he te ta sio'aki e matasio'ata o e fkpotopotoo kaa 'e feefee eta faanau who think with their eyes and reason with their emotion?
3) kapau oku ke feinga ke justify e kapekape a e faivaa ni 'aki ho'o pehee oku fkmatala'i e he tohitapu e lelei mo e kovi eg ko e feauaki etc a e faahinga e tangataa, e sai pee kapau e toe fao'iatu e he polokalama tv show ni o fkkau mai mo e pornography he oku mo'ua mo etau fanau he pornography Tatau pee mo e kapekapee?

Ka tau fuatautau e kovi mo e lelei e faiva ni, oku mamafaange faufaua e pango e faiva ni, ikai ngata pe he kovi kia kitaua ka toe kovi ki he sky

From: Sitiveni <skf...@gmail.com>;
To: <tasil...@googlegroups.com>;
Subject: Re: [tasilisili] Re: ABC & Jonah from Tongan
Sent: Tue, May 13, 2014 4:58:03 AM

seni taniela

unread,
May 13, 2014, 3:07:50 PM5/13/14
to tasil...@googlegroups.com
Poupou atu Sami Pakofe....Hangee eni Kuo hoko a Jonah from Tonga ko e palofita oku kalanga fakapalofita ki He kau Tonga I Aussie..Mou 'aa o fktomala mei he pango ho'o mou tauhi faanau?


From: Sami Pakofe <smpa...@gmail.com>;
To: tasilisili <tasil...@googlegroups.com>;
Subject: Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan
Sent: Tue, May 13, 2014 5:47:44 AM

--

Daphne Taukolonga

unread,
May 13, 2014, 8:24:04 PM5/13/14
to tasil...@googlegroups.com
 
 'Oku 'ikai ko ha taukapo'i 'e Sitiveni ia koe foungaa totonuu 'oku fai 'e Chris Lilley.  Ko 'ene taukapo ketau 'make use' 'a e 'Jonah of Tonga' 'o ako mei ai, tautefito kiate kitautolu 'oku taki 'iha ngaahi falukunga kakai, 'o kau ai moe faanau.
 
'Oku ou tui au koe tauhi fanau 'a kitautolu 'i Tasilisili ni 'oku kehe 'aupito ia meihe tauhi faanau 'a e fa'ahinga tokolahi 'o hotau community,  pea ko 'eku talanoa meihe 'eku experience he ngaaue mo hotau community 'i Sene ni.   
 
'Oku tangi mai 'a e fanau tokolahi, tautefito kia kinautolu 'oku nau fou mai 'ihe 'alunga 'ofiofi atu 'ia 'Jonah of Tonga'.   Mahalo 'oku kau ai hono 'raise the awareness' ketau vakai'i 'etau ngaahi ouau fakaTonga mo honau ngaahi 'esenisi.   'Oku 'iai nai ha ngaahi 'esenisi 'oku ne hanga 'o uesia 'a e founga tauhi fanau 'oku tui 'a e Tonga tokolahi koe founga totonu ia 'o e tauhi faanau?   
 
Ko 'eku fakataataa,  ko 'eku tauhi faanau,'oku 'ikai teu tui au kihe taa 'a e fanau, 'a ee 'oku 'define' 'ehe 'child protection' koe 'abuse' ka 'oku kei tokolahi pe 'i Tonga mo muli ni, 'oku nau 'abuse' 'a 'enau fanau, 'o kau aipe moe kau faiako 'e ni'ihi, 'ihe ngaahi ako 'i Tonga.  Ko 'enau lauu 'a kinautolu, koe ako'i ia 'o e fanau. 
 
'Oku 'iai ha ako'i ke taa'i 'a e tamasi'i pe ta'ahine ke ilifia 'iate kita?  (kae toki 'alu ia 'o fakakina he feitu'u kehee).
Pe koe ako'i ke liliu 'a e to'onga mo'ui meihe to'onga 'ikai ke sai, kihe to'onga 'oku sai? 
 
kaikehe....  
 
Fakataunge kemou ma'u ha 'aho fakakoloa 'ihe 'aho ni.
 
daphne
 
 
 
 
 

From: 'seni taniela' via Tasilisili-he-ngaluope <tasil...@googlegroups.com>
To: "tasil...@googlegroups.com" <tasil...@googlegroups.com>
Sent: Wednesday, 14 May 2014 5:07 AM
Subject: Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan
Poupou atu Sami Pakofe....Hangee eni Kuo hoko a Jonah from Tonga ko e palofita oku kalanga fakapalofita ki He kau Tonga I Aussie..Mou 'aa o fktomala mei he pango ho'o mou tauhi faanau?

Sent from Yahoo Mail for iPad

Daphne Taukolonga

unread,
May 13, 2014, 9:02:39 PM5/13/14
to tasil...@googlegroups.com
Koe 'Jonah of Tonga'  'oku malava ke ngaaue 'aki 'i hano taukapo'i fakapolitikale,  'oku fiema'u 'a e pule'anga kenau hanga 'o 'fund' ha ngaahi polokalama-services ke tokoni'i 'aki 'a e to'utupu Tonga 'i Sene ni.  
 
Koe me'a ni 'e u'a (apetite) lelei ha politician 'i 'Aositelelia ni ke sio 'oku 'ulungaanga pehee 'a e to'utupu 'ihe fonua ni 'o hangee ko ia 'oku faka'ali'ali 'ihe 'Jonah of Tonga'?
 
Koe me'a kehe ia, pe koe Siona 'o Tonga pe 'ikai, koe poinii 'oku fiema'u 'a e pule'anga 'Aositelelia kenau 'fund' ha ngaahi services, pe ko 'enau tokoni'i 'a e ngaahi siasi  'oku 'iai 'enau 'youth' fakapa'anga, ke tokoni kia 'Jonah of Tonga'.  Koe taha ia 'a e ngaahi poini 'a Chris Lilley 'ihe 'eku fakatonuleaa. 
 
'Oku 'ikai foki ke 'iai ha ngaahi 'services' (eg. counselling services)  ke 'alu 'etau faanau, pe koe kau tauhi faanau 'o kumi fale'i mei ai, 'ihe taimi 'oku nau faingata'a'ia ai, pe fiema'u ke talanoa kiha taha falala'anga.
 
Koe taimi ia 'e taha, kapau 'oku 'iai ha taha falala'anga 'i hotau community, ka 'alu atu ki ai ha taha 'o hua'i atu hono mamahi.  Koe taimi lahi, 'ikai ke fuoloa kuo takai mai 'a e palopalema ia 'o e tokotaha ko ia meiha feitu'u kehe. 
 
Koe vakai koee na'ana tokoua pe, koe tokotaha ha'ana 'a e palopalema, moe tokotaha fanongo kihe palopalema.  Mahino mai leva koe tokotaha fanongo kihe palopalema, koe huu atu 'a e tokotaha fonu palopalema ia he matapa 'i mu'a, kae takai hake ia 'ihe matapa 'i mui 'o fakamatala 'a e palopalema 'o e tokotaha palopalema kihe kakai kehee, lol.  
 
'Oku fu'ia aipe 'a e si'i kakai 'oku mafasia he si'isi'i ha kakai falala'anga, ke hua'i ki ai honau mamahi mo palopalema.  Ko ia ai, tenau kukuta pe moe faingata'a'ia, kau aipe moe to'utupuu 'i Sene ni.
 
Koe 'uhinga ia 'oku mahu'inga ai kihe to'utupu 'a honau ngaahi kaungaa me'a, he 'oku nau fefua'aki honau mafasia mo honau mamahi.  'Oku fa'a iku leva kihe taimi 'oku hoko ai 'enau fakakengikengi,  'o iku kihe 'enau fakakina, ka koe konga pe ia 'o  'enau fefua'aki honau ngaahi mafasia.  Ko honau famili fika ua ia 'a honau ngaahi kaungaa me'aa.
 
Koe fa'ahinga 'services' ko 'eni (counselling/youth work) 'oku need 'i hotau community.
 
.
daphne

sep...@optusnet.com.au

unread,
May 13, 2014, 9:25:17 PM5/13/14
to tasil...@googlegroups.com
Mahalo 'e tokoni 'a Jonah ki he ngahi matu'a kuo na'u ma'u ha lipooti ne kapekape mo anga ta'efaka'apa'apa e fanau 'i loki ako, ka ko ho'o sio 'ia Jonah, hange ai pe ne ke tu'u he tafa'aki 'o sio ai..

Takamuli.

Sitiveni Faupula

unread,
May 13, 2014, 10:40:05 PM5/13/14
to Tasilisili-he-ngaluope
Malo 'aupito Seni e fktalanoa pea 'oku kau ho'o fktalanoa he me'a faingata'a keu taufaa atu ai. Kaekehe, tuku pe mu'a keu tautaufaa atu he tafa'aki koeni. 'Oku 'osi hanga nai 'e Sihova 'o ngaue'aki ha me'a 'oku pango ke ako'i 'aki hono kakai? 'Io, ko e tohi Hosea 'oku hanga ai 'e Sihova 'o fekau a Hosea ke 'alu 'o to'o ha fefine pa'umutu ke hoko ko hono mali, koe'uhi ke fke'a ai e fe'auaki fklaumalie 'a hono kakai. Ko 'Aisea na'e fekau ke to'o hono kofu 'o 'alu ta'ekofu holo koe'uhi ke hook ko e taipe ki 'Itiopea mo 'Isipite ('Aisea 20:1-2). Ko e fehu'i, me'ani ne 'ikai ke toe 'I ai ha founga 'e taha ke ngaue'aki 'e he 'Otua? 'Io, 'oku ou tui 'oku lahi e ngaahi founga ia, he ko e 'Otua mohu founga 'oku tau tui ki ai, ka na'a ne ngaue'aki e ongo founga koeni, he 'oku hanga 'e he pango e mali 'o Hosea 'o fke'a 'a e matakeke e tauhi 'aitoli 'a e kakai 'Isileli pea fkmahino 'ia 'Aisea e me'a 'e fai 'e Sihova ki he ongo fonua ko ee.

Neongo ko e ongo me'a kehekehe pe eni mei he faiva Jonah from Tonga, pea 'oku 'ikai keu feinga au ke fktonuhia'i e kapekape 'aki e ongo talanoa koeni, ka 'oku ou to'omai e ongo talanoa ni, he 'oku ho'ata mei ai e fkkaukau 'oku malava pe ke tau ako mei ha me'a 'oku ta'etaau, 'o tu'unga 'I he fkkaukau 'oku hanga 'e he talanoa ko ia 'o fk'ali'ali malohi 'aupito mai 'a e me'a 'oku tau lolotonga mo'ua ai. 'Oku kehe 'aupito eni ia mei he pornography he 'oku 'ikai pe ke 'I ai ha fkkaukau ia pe ko ha tafa'aki  'e taha 'I he porn production 'e ala lava ai ke tau pehe 'e hoko e porn ko e ako kiate kitautolu 'o fekau'aki mo e kovi 'o e porn.

Ko e fehu'i hono tolu 'oku 'asi ai e ngaahi ma'uhala 'o kau ki he me'a kou feinga atu ki ai. 'Oku 'ikai pe keu justify 'e au e me'a ko e kapekape. Tuku keu toe ki'i taufaa atu pe na'a faifai pe kuo mahino. Just because I say that Jonah's foul language teaches us something about the problem our teenagers (and us) struggle with, it does not mean that I find Jonah's foul language acceptable.

Ko e fehu'i mahu'inga 'aupito ho'o fehu'i hono ua he 'oku ou tui 'oku tonu 'aupito ke matu'aki tokanga e matu'a ke leva'i lelei e ngaahi show 'oku sio ai 'etau fanau he tv, he 'oku 'ikai ko Jonah from Tonga pe 'oku 'asi ai e kapekape. Kaekehe, 'oku 'ikai pe keu fk'ata 'eku fanau kenau sio ha faiva 'oku M rated 'o fai hake ai, tukukehe kapau ko ha faiva kou 'osi sio ai 'o mahino 'oku 'ikai ke tokitu'a hono ngaahi kaveinga pe ko e ngaahi me'a 'oku 'asi aai. Koe me'a foki 'e taha neu 'osi lave pe ki ai, 'oku tonu ke tau talanoa ki he'tau fanau lalahi ko ee 'oku nau sio he faiva ni, he ko e faingamalie ia ke tau 'ilo'i ai e ngaahi me'a 'oku hook he mamani 'etau fanau.

Tapuaki 'ia Kalaisi


You received this message because you are subscribed to a topic in the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this topic, visit https://groups.google.com/d/topic/tasilisili/68jM4UFIByQ/unsubscribe.
To unsubscribe from this group and all its topics, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.

Sitiveni Faupula

unread,
May 13, 2014, 10:46:02 PM5/13/14
to Tasilisili-he-ngaluope
Thank you Daphne for being constructive in the midst of all this hullabaloo (hhhhhh), he ko e ngaahi me'a ena 'oku tonu ke tau sio fklaka atu ki ai, kae tuku aa 'etau mo'unofoa he ki'i ngutu kapekape 'o Jonah (hhf). Malo


You received this message because you are subscribed to a topic in the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this topic, visit https://groups.google.com/d/topic/tasilisili/68jM4UFIByQ/unsubscribe.
To unsubscribe from this group and all its topics, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.

Taulanga Kupu

unread,
May 13, 2014, 11:57:57 PM5/13/14
to tasil...@googlegroups.com
Sitiveni hange kiate au oku lahi ae talanoa , oku fiemau ke mou fktaha mo Dafney Taukolonga moe kau Paipa hena o form ha Organtion koe Tongan Health Service . Pea mou kole leva ki he Puleanga he oku ou tui oku fkongomai e puleanga ki he needs ae pacific community.
Sent from my phone on the smartphonetwork

Sitiveni Faupula

unread,
May 14, 2014, 12:07:04 AM5/14/14
to Tasilisili-he-ngaluope

Tuku pe mua kemau talanoa he oku I ai pe homau ngutu mo tau kei moui. Ioooo. Malo

Sitiveni

unread,
May 14, 2014, 12:24:53 AM5/14/14
to tasil...@googlegroups.com
'Io Seniale 'oku lahi e talanoa ka ko e ki'i tuliki 'oku ou fkkaungatamaki atu ai heni 'oku fai pe feinga ke fkteunga'aki 'etau fanau a Kalaisi. Ko e mo'oni ena ia 'oku ke tokanga ki ai pea 'oku tau fkmalo hetau ma'u a Daphne, Uani, Jione, moe kau faifekau 'oku nau takimu'a he ngaahi me'a hotau matakali heni he 'oku nau malava 'enautolu e tafa'aki ke alea mo e pule'anga. Malo e poupou.
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-unsubscribe@googlegroups.com

Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+unsubscribe@googlegroups.com.

For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.
--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-unsubscribe@googlegroups.com

Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+unsubscribe@googlegroups.com.

For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.
--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-unsubscribe@googlegroups.com

Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+unsubscribe@googlegroups.com.

For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.

--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-unsubscribe@googlegroups.com

Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to a topic in the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this topic, visit https://groups.google.com/d/topic/tasilisili/68jM4UFIByQ/unsubscribe.
To unsubscribe from this group and all its topics, send an email to tasilisili+unsubscribe@googlegroups.com.

For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.

--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-unsubscribe@googlegroups.com

Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+unsubscribe@googlegroups.com.

For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.

--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-unsubscribe@googlegroups.com

Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to a topic in the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this topic, visit https://groups.google.com/d/topic/tasilisili/68jM4UFIByQ/unsubscribe.
To unsubscribe from this group and all its topics, send an email to tasilisili+unsubscribe@googlegroups.com.

Daphne Taukolonga

unread,
May 14, 2014, 1:33:23 AM5/14/14
to tasil...@googlegroups.com
Malo Taulanga.
 
Koe sino malohi taha pe 'o e kakai Tonga 'i 'Aositelelia ni, koe ngaahi siasi.
 
Me'apango pe he 'oku kei feinga ni 'a e community 'a e kakai Tonga, tautefito ki Sene ni,  ke fakakake meihe fo'i pango ne fai 'ehe matu'a faifekau 'o Pulela'aa.   Koe faingata'a atu 'a e langa ngaaue, he kapau koe fu'u kakai ee na'e totonu ke fai ki ai 'a e falala ne nau lohiaki'i 'a e kakai na'e falala atu kia kinautolu, 'oua 'e ofo he mole 'a e falala 'a e kakai tokolahi 'i hotau community 'i Sene ni he kau taki lotu, pe koha toe taha pee, pea 'e anga fefe ai ha ngaaue fakataha?
 
Koe ha nai 'oku pehee ai 'a e fa'ahinga ko ia 'oku 'ikai tokanga'i ke ohi lelei hake 'enau faanau?  Ko 'etau 'speculate foki'. 
 
Koe hili hono  tukumai 'e 'Aositelelia ni ' ae faingamalie kia kinautolu 'oku fakakina 'enau faanau meihe ngaahi fonua muli, pea nau hanga 'e kinautolu ia 'o ngaaue kovi 'aki.  
 
Fakataataa 'eni.  Koe ni'ihi, 'oku mahu'inga ange ke lii 'enau misinale ke sio mai 'a hai mo hai 'oku nau lii lalahi, kae 'ikai ke kumi ha computer 'a e fanau 'e tokoni kihe 'enau akoo.  Fa'ahinga 'e ni'ihi 'oku mahu'inga ange ke taanaki 'enau seniti kenau kau kihe ngaahi fakataha'anga 'oku fai ai 'a e fa'au'auhii, kae 'ikai tokanga'i 'a e fiema'u 'a e faanau.  Ko hono iku'angaa, koe fakakina 'enau faanau 'okapau he'ikai ke puke mai 'o lehilehi'i kinautolu.  
 
Koe akoo mo hono 'atakaii, 'oku malava kene liliu 'a e mo'ui 'a e fanau, 'o fakatatau kia 'Jonah of Tonga'.  
 
Koe ni'ihi leva 'oku 'ikai tenau toe 'ilo pe'e fefei'i 'enau fanau, mo'oni 'a e lau 'a e ki'i motua mei homau ki'i motuu, kuo 'osi 'a e poto, 'osi moe vale, 'ikai ke 'ilo pe koe ha 'oku pehee aipe 'a e fanau ia. 
 
Koe palopalema 'oku kei momole 'olunga pe hono siofi.  Koe ha 'oku 'ai ai ketau tali ke toki 'iai ha palopalema kae toki faito'o kae 'ikai ke 'uluaki faka'ehi'ehi pe meihe kamata'anga?   Vakai fakalelei pe, na koe palopalema ia 'oku totonu ke solova mei Tonga 'ihe tu'u kihe kaha'u loolooa ange.   
 
Koe ha 'oku 'ai ai ketau tali ke toki faka'aluma'i mai, pe toki manuki'i mai, pea tau fakateeteeloto ai?     
 
'Oku ou lolotonga fakakaunga taamaki au he Sioeli Nau Mission Inc.. pea ko 'emau tefito'i ngaaue 'oku fai ko hono 'omai 'a kinautolu 'oku fie lava mai mei Tonga 'o ako 'i 'Aositelelia ni.  'Oku lahi pe mo 'emau ngaahi polokalama kehe. 
 
'Oku ou tui mahalo 'oku pehee pe moe toenga 'o kinautolu kau memipa 'i Sene ni, 'oku nau mei fakalele 'e kinautolu 'enau ngaahi polokalama 'ihe ngaahi mala'e 'oku nau taukei ai. 
 
 daphne

Jione Havea

unread,
May 14, 2014, 1:42:49 AM5/14/14
to Tasilisili
Ko e TV series foki ko eni 'oku 'ikai ko kitautolu Tonga pe 'oku mamata ai, ka ko kinautolu kotoa 'oku fie sio he ngaahi polokalama 'a e ABC . . . 'a e ABC 'oku falala ki ai 'a e tokolahi ke 'omai 'a e ngaahi ongoongo 'aonga mo falala'anga
 
ko e taha leva e ngaahi fehu'i kiate au ... What's going on?
 
fakalea tu'u pe mei he fano, jh

sep...@optusnet.com.au

unread,
May 14, 2014, 8:42:29 PM5/14/14
to tasil...@googlegroups.com
 Ko ia, 'oku aoao polokalama e ABC ke faka'ali'ali he'enau polokalama, pea 'oku kau 'a Jonah ia he taha'i Katuni mahu'inga kiate kinautolu, mo tautolu Tonga.

He 'oku 'oku 'ikai koe palopalema 'o Jonah na'e kuo 'osi, pe'e toki hoko mai ,ka 'oku lolotonga hoko ni pea 'e fai ke fakalalahi..kuo too e muihakau ko ia 'iate kimautolu ko ee kuo 'osi e fanau mei he Ako, toe eni nautolu mo'enau fanau he 'oku nau lolotonga folau atu pe he potutahi tatau, ki he muihakau ttaau pe 'oe tauhi fanau., pea 'oku tau kau fakakatoa pe ai.
 
'Oku mo'oni e talanoa ko ia ki he ngalingali 'oku 'iai e tonounou he ngahi Ako ki hano tokanga'i mo mapule'i e fanau hange ko Jonah. Kuo mahino 'aupito e tonounou ia 'aite kitautolu tauhi matu'a, sorry atu kamoutolu ne takanofo ho'omou fanau.

Takamuli




----- Original Message -----

To:
"Tasilisili" <tasil...@googlegroups.com>
Cc:

Sent:
Wed, 14 May 2014 15:42:49 +1000

Subject:
Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan


Ko e TV series foki ko eni 'oku 'ikai ko kitautolu Tonga pe 'oku mamata ai, ka ko kinautolu kotoa 'oku fie sio he ngaahi polokalama 'a e ABC . . . 'a e ABC 'oku falala ki ai 'a e tokolahi ke 'omai 'a e ngaahi ongoongo 'aonga mo falala'anga
 
ko e taha leva e ngaahi fehu'i kiate au ... What's going on?
 
fakalea tu'u pe mei he fano, jh

--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.

sep...@optusnet.com.au

unread,
May 14, 2014, 8:56:59 PM5/14/14
to tasil...@googlegroups.com
Koe'uhi ko e 'i heni e tangata'eiki faifekau , ko ia teu 'oatu e talanoa 'ae tangata mei he taha 'oe ngahi Fai'angalotu 'i NZ, toki hiki fo'ou atu pe Faifekau hili hono fakanofo ia ko e faifekau. Ko e matapule ne ne talanoa mai , 'oku ha mei hono fofonga 'ae fiefia he'ene talanoa mai.. 'OKu  tanaki 'e he Hoa 'oe Faifekau ia e fanau 'oe Fai'angalotu 'o lele 'enau po ako pea 'oku tahikehe ange 'ae tokanga 'ae Faifekau ia ki he Fai'angalotu mo toe longomo'ui 'ene Potungauee..

Kataki pe kapau 'oku tonounou 'eku talanoa ki ho'o Potungaue..ka koe konga mahu'inga pe ena ia 'oku paaki 'e Jonah hoku manifi.kuo u to'omai mei ho'o Potungaue..

'Oku hanga leva 'e Jonah heni 'o fakatui'ulu'i holo kitautolu he ngahi tuliki 'oe mo'ui,ke vakai pe ko e ha e me'a 'oku hoko ki he kakai Tonga, kau ai e fanau

Takamuli


----- Original Message -----

To:
<tasil...@googlegroups.com>
Cc:

Sent:
Thu, 15 May 2014 10:42:29 +1000

Subject:
Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan

. Kuo mahino 'aupito e tonounou ia 'iate kitautolu tauhi matu'a, sorry atu kamoutolu ne takanofo ho'omou fanau.

Takamuli




Touhuni Hala Puopua

unread,
May 14, 2014, 9:32:15 PM5/14/14
to tasil...@googlegroups.com
Mālō Jione

'Oku ou fiefia au hono tu'usi e pa'anga 'e 43.5 miliona 'oku 'ave ma'ae ABC 'i he Patiseti 'o e pō Tūsite´.  Kapau ko e fa'ahinga faiva faka'aluma eni, Jonah of Tonga,  'oku nau faka'atā ke hulu'i mai,  ko e tuku'i hifo kitautolu Tonga´ 'aki e founga ta'e faka'apa'apa  mo e lau lanu pea 'oku ou pehē  ko e fakamole pa'anga noa'ia eni 'o 'etau tukuhau vāhenga´.  

Kuo taimi ke toe vakai'i 'e he ABC 'ene ngaahi kaveinga ngāue´ (guidelines and policies) he 'oku 'ikai ke kei 'aonga ke toitoi mai e lau lanu´mo e anga ta'e faka'apa'apa´ 'i he tu'a 'o e  fakafōtunga fakafaiva´ (artistic expression).

Kuo fakafofonga'i hotau ngaahi le'o´'e he tokolahi 'o a'u ki he Palesiteni 'o e Siasi Fakatahataha 'o 'Aositelēlia´'i he'enau ta'efiemālie ki he faiva faka'aluma ko eni´,  lahi mo e ngaahi polokalama faka'eke'eke he letioo´ pea ko e ngaahi halanga ena ki ai kuo 'osi 'ohake heni:






'Oku mau 'i he tui tatau he'ikai ako taha ia mei he Faiva´ ni.  Ko e me'a pē 'e hoko´ ko e toe tata'o atu e tūkunga fakakaukau 'a e kakai 'o e fonua´ ni ko e anga ia 'etau nofo´ mo hotau kakai´ pea nau kata mo oli'ia kae fua e kanongatāmaki´ 'e he'etau fānau´ mo kitautolu Tonga´. 'Osi ange´ 'oku fa'o 'e Lilley ia 'ene pa'anga´ ki he'ene pangikee´.

Kapau 'oku kei taukave'i ai pē 'e he tokolahi he loki ni 'oku lelei he 'oku tau ako mei ai pea mou kātaki 'o hulu'i atu hono takitaha fai'anga lotu he tā ko ena 'oku mou ako ai e me'a lahi. 

Mālō,
Uani. 








Rosaline Uanivā Havea
"'Inamo"
90 Wattle Road
Jannali  NSW  2226

Phone:  0421 767 316
email: 
tou...@hotmail.com



Date: Wed, 14 May 2014 15:42:49 +1000

Subject: Re: [tasilisili] ABC & Jonah from Tongan


Ko e TV series foki ko eni 'oku 'ikai ko kitautolu Tonga pe 'oku mamata ai, ka ko kinautolu kotoa 'oku fie sio he ngaahi polokalama 'a e ABC . . . 'a e ABC 'oku falala ki ai 'a e tokolahi ke 'omai 'a e ngaahi ongoongo 'aonga mo falala'anga
 
ko e taha leva e ngaahi fehu'i kiate au ... What's going on?
 
fakalea tu'u pe mei he fano, jh

Sitiveni

unread,
May 14, 2014, 10:31:55 PM5/14/14
to tasil...@googlegroups.com
Malo Uani pea 'oku taukeikau fktaha pe he mamahi'i e pango 'oku ha mai meia Jonah. Ko e konga atu koeni 'emau akotohitapu mo 'emau youth 'oku ou fkkau e kaveinga ko e sex he'emau akotohitapu ke mau sio ai ki he lau 'a e Tohitapu ki he sex pea teu fkkau atu ki ai mo e ki'i polokalama koeni ko Jonah from Tonga ke mau sio ai pea mau vakai leva ki he anga e lau 'a e Tohitapu ki he palopalema 'oku fekuki mo Jonah. Malo e ngaue lahi mei hena.
It is loading more messages.
0 new messages