CHIN NATIONAL DAY (ZOMI NAMNI) PIAN KHIATNA.
Agelh ~ Thang Khan Dal.

Photo Credit : Sihpi
Thumasa.
Tedim; Tonzang gam a teeng tengin Chin national day pen ei aituam khat in ngaih sun in ZOMI Namni ih ci hi. Minam min tawh ciapteh na ah Chin National Day a ki ciamteh a hihna zong ih theih ding kisam veve hi. Kei zong Tozang ah 1964 kum in tan sagih ka awn khit ciangin Tonzangah tan 10 om nai lo ahih man in Kawlpi ah Kapute kiang ah om in sang kah ka zom hi. Tan 9 ka sim lai tak in nidang in Kawlpi ah ki bawl ngei nai lo Zomi namni bawl dingin JAT a sem Sia Suang Za Khup tawh ka ki kum uhhi. A mah zong hong lung lut bilbel in a kisam sum zong dingin kei hong seh pah in kei zong Zomi sang naupang teng tung ah K2/-ta ka don ciangin ki bawl zo hi. A hi zong in ka lung sim ah Zomi namni ci-in Laisuan te ah vaipuak nei ten hong at ding ka sak leh Kawllai in Chin Amiauta Nih cih hong ki at hi. Zo pau in thu ki gen lo in Kawl pau vive hong ki zang hi. Hih Zomi namni bawlna sung ah Falam leh Khalkha te zong tampi hong kihel uhhi.Tua te tawh pau ki theilo ih hih man in Kawlpau zat kul na hihi.Tua hun a ki pan Zomi namni bang ci pian khiat hiam cih theih nopna hong piang in ka hih theih zah in ka kan toto hi. Hih Zomi namni pian khiat na thu ih tel theih ciangin Zomi namni laigil ciam kha pan ding ihhihi.
Zomite’tangthu tom.
Asia nisuah khang lam minam te Mongo minam pan
(1). Mon - Khama.
(2). Tibet - Myanmar.
(3). Thai - Chinese min tawh kipai suk hi. Tibet-Myanmar minam te sung pan in
(a). Chin - Kachin.
(b). Myanmar - Nidang Myanmar minam.
(c). LoLo - Muhso.cin in tang thu ah kicianteh hi.
Chin a ki ci minam te pen Kawl gam Tagaung khua tung masa uhhi. Tagaung pan in Irawadi gun zui suk uh a, Chindwin gun tawh ki tuah na mun ah hun sau pi teeng uhhi. Sagaing khua pan in tai 10 bang a gamla khua khat pen tudong Chinywa kici lai hi. Tua mun pan in pawl khat Chindwin gun kantan in Pakuko; Magwe leh Kawl gam mun tuamtuam ah ki zel in ki teeng hi. Pawl khat te Chindwin gun dung zui to in gun dung ah tawlpi khat teeng uh hi. Chin te teen na kuam a cih na in nidang in Talawadi gun pen Chindwin gun in a min ki khel hi.Chindwin gun pang pan in Kalewa; Kalay zang kuam ah tungin tawlpi khat a ki teen khit ciangin Khamtung mun tuamtuam ki zel in ki teeng hi. Tua bang in a tuam ciatin a ki teen ciangin kikawm na haksat ban ah gal le sa tam na hang in mun khat le mun khat ki thu zak na tawm mahmah ahih man in a mun zui-in kam pau leh minam min na ngawn a nuai a bang in ih ki lam dang hi.
(1). Naga mual tung Sumpara mun; Khamti; Mawlaik gam kuam te a teeng Chin a ki ci te pen a mau leh a mau TangKhul minam na kici uhhi.
(2). Tedim; Tonzang gam a teengte midang ten Chin ong cih te pen ei leh ei Zomi ih kici hi.
(3). Falam; Khalkha gam a teengte midang ten Chin akici te a mau leh a mau Laimi; Hualngo; Mizo cih bang in ki sam uhhi.
(4). Matupi gam a teengte midang ten Chin a cih uh mite a mau leh a mau Mara;Zotung; Zophei cih bang in ki sam uhhi.
(5). Mindat leh Kanpalet gam a teeng Chin a kici te a mua leh a mau Cho kici uhhi.
(6). Paletwa gam a teeng Chin a kici minam te a mau leh a mau Khumi ki ci uhhi.
(7). Rakhine gam khen pawl khat a teeng Chin a kici mi te a mau leh a mau Mru kici uhhi.
(8). Tilin; Longshe a teeng Chin a kici mite a mau l eh amau Yaw kici uhhi.Hih minam te a taktak in Chin (Zomi) hi na pi Chin minam sung ah ki hel lo in Kawlmi sung kihel hi.
(9). Gangaw gam a teeng Chin a kici mite a mau leh a mau Sungsi ki ci uhhi.
(10). Tamu; Kabaw zang kuam a teeng Chin a kici mite a mau leh a mau Kuki;Thado cih bang in ki sam uh hi.
(11). Magwe gam khen (Minbu; Pakoku; Tayet; Mintung; Am; Ngaphe; Ngyiangpenta); Madalay gam khen (Pyinmana; Lewei; Yametin; Myinchian). Pegu gam khen. (Pyi; Pauhgaung; Pataung; Toungngoo; Phiu); Irawadi gam khen (Ingapu; Henthada; Kyiakin cihte zang gam a teeng Chin a kici te a mau leh a mau Sho, Azo; Asho cih bangin ki sam uhhi.
(12). Rakhine gam khen sung a teeng Chin a kici mi pawl khat Kyaw/Chaw ci-in a mau leh a mau kisam uhhi.Hih kisap na pan Kyaw/Chaw cih pen Kawl te’n a sap ciang aw suah ki tuak lian theilo a hih man in Chin a a sap uh pen Chin min ih ngah na hi pan hi kha thei ding in ki ngaih sun hi.
Chin ong kici minam te pen tang tawng pek in Kawlgam ah kitung a, minam kim a ki bang in a teeng khawm te ihhihi. Kawlgam mun tuamtuam ah kizel a ih ten na thu Sia Judson’ ki thuahpih Francis Mason in 1835 kum in Thavoy ah a masa pen Chin nupi khat tuiphum hi cih Burma Baptist Chronicle laibu laimai (107)na ah ciapteh na zui in hong kilang hi. Chin a kici minam te pen a dang minam te mah bangin kua man hong uk ngeilo in ei leh ei a ki uk te ihhihi. Kawlgam sung ah Ukpi tuamtuam khang in a ki uk hangin Thukhun Upadi(code) taktak a nei zo omlo hi. A hi zongin Zomi nam te sungah Kam Hau upadi ang tan huai tak in a nei te ihhihi.
Acing akim in Simna Link : http://www.laibusaal.com/2017/02/chin-national-dayzomi-namni-pian.html
Et kak thu le la kaih khop nate.
1. A khangkhang aa,ki gen tangthute.
2. Pu Thang Tuan (Mualpi Hausa)’manuscript.
3. Zomite’Zia,Zat leh KamHau Upadi.. By.Thang Khan Dal. 2013.
4. Guite’ khang thu.By Pa Gin Khua Thang , 1986.
5. History of Guite, Raja Go Khua Thang Memorial Trust. 2008.
6. Kam Hau Gam Ukpite’tangthu leh Tonzang khua tangthu.(Authors- Khup Za Mung,Sian Lian Pau,Thang Do Pau, Khup lam Thang)
7. In Search of Chin Identity,a study in Religion Politics and Ethnic Identity in Burma (By-Lianh.Sakhong:-For his doctoral Dissertation,Uppsala, January, 2003)
8. Zo History. By Dr. Vumson. September,1986.
9. Zo People and Their Culture .By Sing Khua Khai. 1995.
10. Chinese Invasion background & Sequel. By. V.B. Karnik.
11. The Chin Hills,A History of the people,our dealings with them,Their Customs and Manners And a Gazetteer of their Country, By Bertram s.Carey C.L.E. Assistant Commissioner,Burma,and Political officer,Chin Hills and H.N.Tuck. Extra Assistant Commissioner,Burma,and Assistant Political Officer,Chin Hills. Volume-I 14-5-1896.
12. Tonzang Jubilee laibu AD 2000 JUBILEE.
13. Tanlai sang ngah kum 50 cin Phawkna Magazine(1953-2003),Tansawm sang Tozang zogam.
14. Nikonghong,Siyin online Magazine since.2011.
15. Maung Shwe Wa,Burma Baptist Chronicle.
16. The life of Adoniram Judson. By. Edward Judson AD.F.Randolph & Company.1883.
17. Diamond Jubilee laibu (1939-2014) Kalay Diocese.
18. 66 Anniversary ChinNational Day Magazine.
Source :
ZOMI KHANG TANG THU.
(ZOMI CHRONICLES).
Internet , Online tung pan ol-no tak in Laibu tuamtuam, Thu tuamtuamte aki sim theih na ding Na pilna, na siamna, naneih nalam'te tawh hanciam toto khawm ni cih' Laibusaal pan iki zawn hi.
Zomi eLibrary / Laibusaal pan ngetna :
Zomite ading in aman pha Thu leh la tuamtuam, Tangthu, Tuanthu, Thuluui/Article, Lim leh Photos tuamtuamte aa kipan etc.. Muhdan, sandan tuamtuam, deihsak pulaakna, Ngaihsut hoih (Advice) piakna te cinp...@gmail.com ah nong khak nang un huhna hong ngen ingh. Lungdam.
| Reply via web post | • | Reply to sender | • | Reply to group | • | Start a New Topic | • | Messages in this topic (1) |