Engelli Bireyin Eğitim Hakları Nelerdir?
3 views
Skip to first unread message
Şerife Elmalıca
May 28, 2012, 3:49:35 AM5/28/12
to Zihin Engelliler Öğretmenliği
Engelli Bireyin Eğitim Hakları Nelerdir?
Özürlü bireyler temel eğitim ilkeleri doğrultusunda genel eğitim, özel
eğitim ve mesleki eğitim görme haklarını kullanabilmektedirler.
5378 sayılı Özürlüler Kanunu'nun 15. Maddesinde "Hiçbir gerekçeyle
özürlülerin eğitim alması engellenemez. Özürlü çocuklara, gençlere ve
yetişkinlere, özel durumları ve farklılıkları dikkate alınarak,
bütünleştirilmiş ortamlarda ve özürlü olmayanlarla eşit eğitim imkânı
sağlanır." ibaresi yer almaktadır.
Özel Eğitim Hizmetlerinin Yasal Dayanağı Nedir?
Özel eğitim hizmetleri 573 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve
31.05.2006 tarih ve 26184 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak
yürürlüğe giren "Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği" nde belirtilen
esaslar doğrultusunda yürütülür.
Özel Özel Eğitim Merkezlerinden Hizmet Almak İçin Nereye Başvurmak
Gereklidir?
Hastaneden alınan "eksiksiz" doldurulmuş "özürlüler için sağlık kurulu
raporu" ile ikamet edilen ilçede bulunan Rehberlik Araştırma
Merkezlerine müracaatta bulunulmalıdır.
Eğitsel Değerlendirme Ve Tanımlama Nedir?
Rehberlik Araştırma Merkezlerinde, bireyin tüm gelişim alanındaki
özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterliliklerinin
değerlendirilmesi amacıyla nesnel, standart testler ve özürlü bireyin
özelliklerine uygun ölçme araçlarıyla yapılan tüm uygulamalardır.
Eğitsel Değerlendirme Ve Tanımlama İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
· Özürlü bireyin velisinin veya okul/ kurum yönetiminin yazılı
başvurusu,
· Okula/ kuruma kayıtlı özürlü bireyin bireysel gelişim raporu,
· İkametgah belgesi,
· Özürlüler için sağlık kurulu raporu,
Özel Eğitim Ücretlerinin Ödemesi Hangi Kurum Tarafından Yapılmaktadır?
Özel eğitime ihtiyacı olduğu "Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu"
tarafından tespit edilen tüm özürlü bireylerin yararlandığı özel
eğitim hizmetlerine ilişkin ödemenin Bütçe Uygulama Talimatı ile
belirlenen kısmı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır.
Bu miktar Milli Eğitim Bakanlığı tarafından özel eğitim hizmeti veren
kuruma ödenmektedir.
Özel Eğitim Ücretlerinin Ödemesi Nasıl Yapılmaktadır?
Doğuştan ya da herhangi bir hastalık veya kaza sonucu fiziksel, görme,
işitme, konuşma, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal yeteneklerini
çeşitli derecelerde kaybetmiş özürlü çocukların eğitim ve
rehabilitasyon hakkından yararlanabilmeleri için, yukarıda sayılan
yetersizlikleri ile ilgili olarak Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu
Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre düzenlenmiş özürlü sağlık kurulu
raporu geçerli belge sayılacaktır.
Düzenlenecek raporda tıbbi tanılamanın yanı sıra varsa çocuk gelişimi
ve eğitimcisi, sosyal çalışmacı, psikolog, fizyoterapist ve gerek
görülen diğer meslek elemanlarından en az biri veya birkaçının
eğitimsel tanılama ve özürlünün durumunu değerlendirmeleri ve yazılı
olarak bildirecekleri görüşlerinin belgelendirilmek suretiyle özürlü
sağlık kurulu raporuna eklenmesi gerekmektedir.
Özel eğitim merkezleri, fatura edilen fiziksel, görme, işitme,
zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal özürlü olan çocuklara yönelik
özel eğitim, grup eğitimi ve rehabilitasyon hizmetlerinin
verilebilmesi için ilgili mevzuatında öngörülen gerekli beceriye sahip
meslek elemanlarını çalıştırdıklarını belgelemek zorundadırlar.
Özürlü çocukların rehabilitasyonlarının ve eğitimlerinin, ruhsat
aldıkları kurumların ilgili yönetmeliklerinde belirlenen esaslar
doğrultusunda gerekli personeli istihdam eden resmi (kamu kurum ve
kuruluşları ile üniversiteler tarafından açılan merkezler) ve özel
rehabilitasyon ile özel eğitim merkezlerinde sağlanması durumunda;
özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi tarafından hazırlanan aylık/
yıllık çalışma programı, bireyselleştirilmiş eğitim planı ve
belirlenmiş rehabilitasyon programları doğrultusunda aldıkları; Grup
eğitimi için aylık 89 TL, aylık/yıllık çalışma programı
bireyselleştirilmiş eğitim planı ve belirlenmiş rehabilitasyon hizmeti
bedelinin ise aylık 311 TL tutarı kadarı karşılanacaktır. Bu
miktarları geçen kısım ise ilgili tarafından karşılanacaktır.
Özürlü çocukların özel eğitim ve rehabilitasyon programlarından
yararlanmasının gerekli ve zorunlu olup olmadığı ve bunlara ilk
başlama tarihi esas alınarak belirli dönemler halinde hastadaki
iyileşme durumunun, özel eğitime ve rehabilitasyona devam edilip
edilmeyeceği hususunun yetkili sağlık kurumlarından alınacak ayrıntılı
gelişimsel ve eğitimsel tanılama raporları ile tevsiki gerekmektedir.
Sağlık kurulu raporlarının en geç iki yılda bir yenilenmesi gerekir.
Raporda daha kısa bir süre belirtilmişse, bu süre esas alınır.
Özürlülere verilecek sağlık kurulu raporunun yenilenmesi için süresi
sona ermeden en az bir ay önce, özürlü ve ailesinin ilgili sağlık
kuruluşuna başvurmaları için, hizmet aldıkları rehabilitasyon merkezi
tarafından rehberlik yapılacaktır. Özürlüye verilen eğitim ve
rehabilitasyonun sürekliliğinin sağlanması için özürlülere verilecek
sağlık kurulu raporunun zamanında yenilenmesi hususunda yetkili sağlık
kurumlarının gerekli hassasiyeti göstermeleri ve ailenin de işlemleri
tamamlamak üzere gerekli takibi yapması gerekmektedir.
Özürlü çocukların eğitimlerinin, tıbbi rehabilitasyonlarının ve psiko-
sosyal rehabilitasyonlarının yapılacağı özel eğitim ve rehabilitasyon
merkezlerinin denetimleri, ilgisine göre Milli Eğitim Bakanlığı veya
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünden kuruluş
açma ve işletme izni veren kurum denetim elemanlarınca yapılır. Bu
merkezlerden usulüne uygun olarak işletilmeyen ve hizmet sunmayanlar
hakkında kuruluş açma ve işletme izni aldıkları kurum mevzuatına göre
işlem yapılır.
Ödemelerde bu hususlar göz önünde bulundurulacaktır.
Özel Eğitim Ve Rehabilitasyon Hizmetlerinde Ailenin Görevi,
Sorumlulukları Ve İşlevi Nedir?
Özel eğitimin temel ilkelerinden biriside ailelerin özel eğitim
sürecinin her boyutuna aktif olarak katılımlarının ve eğitimlerinin
sağlanmasıdır. Eğitsel değerlendirme ve tanılamanın her sürecinde
aileler, okul ve uzmanlar işbirliği içinde çalışırlar. Gerektiğinde
ailenin görüşü alınır. Ailenin görüş ve onayı alınmadan özel eğitim
süreci ile ilgili hiçbir açıklama yapılamaz.
Özürlü Bireyin Ailesine Yönelik Eğitim Hizmetleri Nasıl Verilmektedir?
Aile eğitimi tüm eğitim kademelerindeki özürlü bireyin eğitimine katkı
sağlamak "rehberlik ve danışmanlık" hizmetlerini içeren bir eğitimdir.
Aile Eğitim Hizmetleri Rehberlik ve Araştırma Merkezleri Özel Eğitim
okul ve Kurumları, kaynaştırma uygulamaları yapılan okullar tarafından
hazırlanan ve yürütülür. İhtiyaç halinde bu hizmet evlerde de
yürütülebilir.
Kaynaştırma Programında Görme Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sınav
Yoluyla Değerlendirmeleri Nasıl Yapılır?
· Yazılı sorularda Braille yazılan cevaplar sınavından hemen sonra
öğretmenin öğrenciye okutmasıyla değerlendirilir.
· Bu öğrenciler, çizimli ve şekilli sorulardan muaf tutulurlar.
· Az gören öğrenciler için sınav soruları kalın ve büyük puntolu
hazırlanır.
Kaynaştırma Programında İşitme Yetersizliği Olan Çocuklara Uygulanan
Muafiyetler Nelerdir?
İlköğretimde ve ortaöğretimde bu öğrencilerin istekleri doğrultusunda
yabancı dil programlarındaki bazı bilgi ve becerilerin öğretimininden
veya dersin tamamından muaf tutulurlar.
Kaynaştırma Programında Devam Eden Zihinsel Yetersizliği Olan
Öğrencilerin Başarı Durumları Nasıl Değerlendirilir?
Bu öğrencilerin özellikleri dikkate alınarak daha sık aralıklarla ve
kısa süreli sınavlar yapılır.
Otistik Öğrenciler İle Duygusal Ve Davranış Bozukluğu Olan
Öğrencilerin Başarıları Nasıl Değerlendirilir?
Bu öğrencilerin iletişim özellikleri ile sosyal- duygusal huzur
bulmuşlukları dikkate alınarak değerlendirme yapılır.
Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Öğrencilerin
Başarıları Nasıl Değerlendirilir?
Bu öğrencilerin özellikleri dikkate alınarak daha sık aralıklarla ve
kısa sürekli sınavlarla yapılır.
Kas Ve Sinir Sistemi Bozukluğu Olan Öğrencilerin Eğitimi Nasıldır?
Motor beceri gerektiren derslerin uygulamak bölümlerinden istekleri
doğrultusunda muaf tutulurlar.
Üniversite Sınavına Giren Özürlü Öğrenciler İçin Ne Tür Kolaylıklar
Sağlanmaktadır?
Üniversite sınavına giren özürlü öğrenciler için gerekli fiziksel
düzenlemeler yapılmaktadır. Ortopedik ve görme özürlüler için uygun
düzenlenmiş sınav mekanları hazırlanmakta, görme özürlüler ve az
görenler için 30 dakikalık ek sınav süresi verilmekte, sınav
sorularını okuyacak ve söylenecek yanıtları yazacak uygun eğitimde ve
düzgün diksiyonlu "yardımcı refakatçi" eşliğinde sınava girme olanağı
tanınmaktadır.
Özürlü Üniversite Öğrencilerine Sağlanan Kolaylıklar Nelerdir?
Başarılı ve ihtiyaç sahibi özürlü öğrencilere Yükseköğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu tarafından öncelikli olarak öğrenim kredisi, katkı
kredisi ve yurt tahsisi yapılmaktadır.
20.06.2006 tarih ve 26200 sayılı resmi gazetede yayımlanan
"Yükseköğretim Kurumları Özürlüler Danışma ve Koordinasyon
Yönetmeliği" gereğince üniversitelerde, öğrencilerin öğrenim
hayatlarını kolaylaştırmak için gerekli tedbirleri almak ve bu yönde
düzenlemeler yapmak üzere "Özürlüler Danışma ve Koordinasyon Birimi"
oluşturulması sağlanmıştır.
Özürlü bireyler temel eğitim ilkeleri doğrultusunda genel eğitim, özel
eğitim ve mesleki eğitim görme haklarını kullanabilmektedirler.
5378 sayılı Özürlüler Kanunu'nun 15. Maddesinde "Hiçbir gerekçeyle
özürlülerin eğitim alması engellenemez. Özürlü çocuklara, gençlere ve
yetişkinlere, özel durumları ve farklılıkları dikkate alınarak,
bütünleştirilmiş ortamlarda ve özürlü olmayanlarla eşit eğitim imkânı
sağlanır." ibaresi yer almaktadır.
Özel Eğitim Hizmetlerinin Yasal Dayanağı Nedir?
Özel eğitim hizmetleri 573 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ve
31.05.2006 tarih ve 26184 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak
yürürlüğe giren "Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği" nde belirtilen
esaslar doğrultusunda yürütülür.
Özel Özel Eğitim Merkezlerinden Hizmet Almak İçin Nereye Başvurmak
Gereklidir?
Hastaneden alınan "eksiksiz" doldurulmuş "özürlüler için sağlık kurulu
raporu" ile ikamet edilen ilçede bulunan Rehberlik Araştırma
Merkezlerine müracaatta bulunulmalıdır.
Eğitsel Değerlendirme Ve Tanımlama Nedir?
Rehberlik Araştırma Merkezlerinde, bireyin tüm gelişim alanındaki
özellikleri ve akademik disiplin alanlarındaki yeterliliklerinin
değerlendirilmesi amacıyla nesnel, standart testler ve özürlü bireyin
özelliklerine uygun ölçme araçlarıyla yapılan tüm uygulamalardır.
Eğitsel Değerlendirme Ve Tanımlama İçin Gerekli Belgeler Nelerdir?
· Özürlü bireyin velisinin veya okul/ kurum yönetiminin yazılı
başvurusu,
· Okula/ kuruma kayıtlı özürlü bireyin bireysel gelişim raporu,
· İkametgah belgesi,
· Özürlüler için sağlık kurulu raporu,
Özel Eğitim Ücretlerinin Ödemesi Hangi Kurum Tarafından Yapılmaktadır?
Özel eğitime ihtiyacı olduğu "Özel Eğitim Değerlendirme Kurulu"
tarafından tespit edilen tüm özürlü bireylerin yararlandığı özel
eğitim hizmetlerine ilişkin ödemenin Bütçe Uygulama Talimatı ile
belirlenen kısmı Milli Eğitim Bakanlığı tarafından karşılanmaktadır.
Bu miktar Milli Eğitim Bakanlığı tarafından özel eğitim hizmeti veren
kuruma ödenmektedir.
Özel Eğitim Ücretlerinin Ödemesi Nasıl Yapılmaktadır?
Doğuştan ya da herhangi bir hastalık veya kaza sonucu fiziksel, görme,
işitme, konuşma, zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal yeteneklerini
çeşitli derecelerde kaybetmiş özürlü çocukların eğitim ve
rehabilitasyon hakkından yararlanabilmeleri için, yukarıda sayılan
yetersizlikleri ile ilgili olarak Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu
Raporları Hakkında Yönetmeliğe göre düzenlenmiş özürlü sağlık kurulu
raporu geçerli belge sayılacaktır.
Düzenlenecek raporda tıbbi tanılamanın yanı sıra varsa çocuk gelişimi
ve eğitimcisi, sosyal çalışmacı, psikolog, fizyoterapist ve gerek
görülen diğer meslek elemanlarından en az biri veya birkaçının
eğitimsel tanılama ve özürlünün durumunu değerlendirmeleri ve yazılı
olarak bildirecekleri görüşlerinin belgelendirilmek suretiyle özürlü
sağlık kurulu raporuna eklenmesi gerekmektedir.
Özel eğitim merkezleri, fatura edilen fiziksel, görme, işitme,
zihinsel, ruhsal, duygusal ve sosyal özürlü olan çocuklara yönelik
özel eğitim, grup eğitimi ve rehabilitasyon hizmetlerinin
verilebilmesi için ilgili mevzuatında öngörülen gerekli beceriye sahip
meslek elemanlarını çalıştırdıklarını belgelemek zorundadırlar.
Özürlü çocukların rehabilitasyonlarının ve eğitimlerinin, ruhsat
aldıkları kurumların ilgili yönetmeliklerinde belirlenen esaslar
doğrultusunda gerekli personeli istihdam eden resmi (kamu kurum ve
kuruluşları ile üniversiteler tarafından açılan merkezler) ve özel
rehabilitasyon ile özel eğitim merkezlerinde sağlanması durumunda;
özel eğitim ve rehabilitasyon merkezi tarafından hazırlanan aylık/
yıllık çalışma programı, bireyselleştirilmiş eğitim planı ve
belirlenmiş rehabilitasyon programları doğrultusunda aldıkları; Grup
eğitimi için aylık 89 TL, aylık/yıllık çalışma programı
bireyselleştirilmiş eğitim planı ve belirlenmiş rehabilitasyon hizmeti
bedelinin ise aylık 311 TL tutarı kadarı karşılanacaktır. Bu
miktarları geçen kısım ise ilgili tarafından karşılanacaktır.
Özürlü çocukların özel eğitim ve rehabilitasyon programlarından
yararlanmasının gerekli ve zorunlu olup olmadığı ve bunlara ilk
başlama tarihi esas alınarak belirli dönemler halinde hastadaki
iyileşme durumunun, özel eğitime ve rehabilitasyona devam edilip
edilmeyeceği hususunun yetkili sağlık kurumlarından alınacak ayrıntılı
gelişimsel ve eğitimsel tanılama raporları ile tevsiki gerekmektedir.
Sağlık kurulu raporlarının en geç iki yılda bir yenilenmesi gerekir.
Raporda daha kısa bir süre belirtilmişse, bu süre esas alınır.
Özürlülere verilecek sağlık kurulu raporunun yenilenmesi için süresi
sona ermeden en az bir ay önce, özürlü ve ailesinin ilgili sağlık
kuruluşuna başvurmaları için, hizmet aldıkları rehabilitasyon merkezi
tarafından rehberlik yapılacaktır. Özürlüye verilen eğitim ve
rehabilitasyonun sürekliliğinin sağlanması için özürlülere verilecek
sağlık kurulu raporunun zamanında yenilenmesi hususunda yetkili sağlık
kurumlarının gerekli hassasiyeti göstermeleri ve ailenin de işlemleri
tamamlamak üzere gerekli takibi yapması gerekmektedir.
Özürlü çocukların eğitimlerinin, tıbbi rehabilitasyonlarının ve psiko-
sosyal rehabilitasyonlarının yapılacağı özel eğitim ve rehabilitasyon
merkezlerinin denetimleri, ilgisine göre Milli Eğitim Bakanlığı veya
Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğünden kuruluş
açma ve işletme izni veren kurum denetim elemanlarınca yapılır. Bu
merkezlerden usulüne uygun olarak işletilmeyen ve hizmet sunmayanlar
hakkında kuruluş açma ve işletme izni aldıkları kurum mevzuatına göre
işlem yapılır.
Ödemelerde bu hususlar göz önünde bulundurulacaktır.
Özel Eğitim Ve Rehabilitasyon Hizmetlerinde Ailenin Görevi,
Sorumlulukları Ve İşlevi Nedir?
Özel eğitimin temel ilkelerinden biriside ailelerin özel eğitim
sürecinin her boyutuna aktif olarak katılımlarının ve eğitimlerinin
sağlanmasıdır. Eğitsel değerlendirme ve tanılamanın her sürecinde
aileler, okul ve uzmanlar işbirliği içinde çalışırlar. Gerektiğinde
ailenin görüşü alınır. Ailenin görüş ve onayı alınmadan özel eğitim
süreci ile ilgili hiçbir açıklama yapılamaz.
Özürlü Bireyin Ailesine Yönelik Eğitim Hizmetleri Nasıl Verilmektedir?
Aile eğitimi tüm eğitim kademelerindeki özürlü bireyin eğitimine katkı
sağlamak "rehberlik ve danışmanlık" hizmetlerini içeren bir eğitimdir.
Aile Eğitim Hizmetleri Rehberlik ve Araştırma Merkezleri Özel Eğitim
okul ve Kurumları, kaynaştırma uygulamaları yapılan okullar tarafından
hazırlanan ve yürütülür. İhtiyaç halinde bu hizmet evlerde de
yürütülebilir.
Kaynaştırma Programında Görme Yetersizliği Olan Öğrencilerin Sınav
Yoluyla Değerlendirmeleri Nasıl Yapılır?
· Yazılı sorularda Braille yazılan cevaplar sınavından hemen sonra
öğretmenin öğrenciye okutmasıyla değerlendirilir.
· Bu öğrenciler, çizimli ve şekilli sorulardan muaf tutulurlar.
· Az gören öğrenciler için sınav soruları kalın ve büyük puntolu
hazırlanır.
Kaynaştırma Programında İşitme Yetersizliği Olan Çocuklara Uygulanan
Muafiyetler Nelerdir?
İlköğretimde ve ortaöğretimde bu öğrencilerin istekleri doğrultusunda
yabancı dil programlarındaki bazı bilgi ve becerilerin öğretimininden
veya dersin tamamından muaf tutulurlar.
Kaynaştırma Programında Devam Eden Zihinsel Yetersizliği Olan
Öğrencilerin Başarı Durumları Nasıl Değerlendirilir?
Bu öğrencilerin özellikleri dikkate alınarak daha sık aralıklarla ve
kısa süreli sınavlar yapılır.
Otistik Öğrenciler İle Duygusal Ve Davranış Bozukluğu Olan
Öğrencilerin Başarıları Nasıl Değerlendirilir?
Bu öğrencilerin iletişim özellikleri ile sosyal- duygusal huzur
bulmuşlukları dikkate alınarak değerlendirme yapılır.
Dikkat Eksikliği Ve Hiperaktivite Bozukluğu Olan Öğrencilerin
Başarıları Nasıl Değerlendirilir?
Bu öğrencilerin özellikleri dikkate alınarak daha sık aralıklarla ve
kısa sürekli sınavlarla yapılır.
Kas Ve Sinir Sistemi Bozukluğu Olan Öğrencilerin Eğitimi Nasıldır?
Motor beceri gerektiren derslerin uygulamak bölümlerinden istekleri
doğrultusunda muaf tutulurlar.
Üniversite Sınavına Giren Özürlü Öğrenciler İçin Ne Tür Kolaylıklar
Sağlanmaktadır?
Üniversite sınavına giren özürlü öğrenciler için gerekli fiziksel
düzenlemeler yapılmaktadır. Ortopedik ve görme özürlüler için uygun
düzenlenmiş sınav mekanları hazırlanmakta, görme özürlüler ve az
görenler için 30 dakikalık ek sınav süresi verilmekte, sınav
sorularını okuyacak ve söylenecek yanıtları yazacak uygun eğitimde ve
düzgün diksiyonlu "yardımcı refakatçi" eşliğinde sınava girme olanağı
tanınmaktadır.
Özürlü Üniversite Öğrencilerine Sağlanan Kolaylıklar Nelerdir?
Başarılı ve ihtiyaç sahibi özürlü öğrencilere Yükseköğrenim Kredi ve
Yurtlar Kurumu tarafından öncelikli olarak öğrenim kredisi, katkı
kredisi ve yurt tahsisi yapılmaktadır.
20.06.2006 tarih ve 26200 sayılı resmi gazetede yayımlanan
"Yükseköğretim Kurumları Özürlüler Danışma ve Koordinasyon
Yönetmeliği" gereğince üniversitelerde, öğrencilerin öğrenim
hayatlarını kolaylaştırmak için gerekli tedbirleri almak ve bu yönde
düzenlemeler yapmak üzere "Özürlüler Danışma ve Koordinasyon Birimi"
oluşturulması sağlanmıştır.
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages