Hruai tu rian
van dawtlian
Nan sin ah Pastor Hreng Ling nih atial mi " Hruai tu rian " timi caa kan siaher chin hna.
HRUAITU RIAN
Biahmaitthi:Phungthluk nih “No person is perfect” a ti bang, ahohmanh mitling kan um lo i, tlincia in kan chuak fawn lo. Cucaah cawn a hau lawngte kan si. Cucu rianttha thiamnak caah a si. Paul nih “Kannih cu Pathian kutchuak kan si i, Pathian nih thil ttha tuah dingah a kan tinhmi kan si i, thil ttha tuah khawh dingin ser tthan mi kan si” (Efesa 2:10) a ti.
Paul nih rian ttha a ti tikah, rian ttha cu zeidah an si?
1. Pehtlaihnak ttha ngeih/tuah
2. Chaw kengtu (stewardship) sinak
3. Mah ngeihmi skill hman thiamnak
4. A nung in a cawlcangmi sinak
5. Ningcang tein nun hmannak.
Thanchonak: Hruaitu si ahcun tthancho peng a hau. Paul nih Efesa 4:15) ah “A lamkip in kan lu a simi Khrih leiah kan tthan awk a si” a ti. Lam khat lawng siloin lamkip le lam tampi in tthan a hau. Cu tthanchonak dingah cun cawn (train) kan hau tinak a si.
Peter Wiwcharruk nih pumpak tthannak dingah Area pasarih hi thlen a hau a ti. Cu hna cu;
1. Hngalhnak (Knowledge):Hna theihnak, hmuhnak, hngalhnak le cawnnak ti bantukin knowledge tam deuh ngeih a hau.
2. Zungthiam (Skills) :Skills cu pahrang (talent) ngeihmi kha tthanter, harter a si i, cawn haumi a si thiam.
3. Lungput (Attitude) : Lungpuning ah positive mind ngeih a hau.
4. Ziaza (Behaviour): A umtu ziaza in zohchunh awktlakmi si.
5. Duhnak (The will): Duhnak , thinlung ngeihnak ..isum duhnak, cawn duhnak le thiam duhnak, ruahnak cheuh le cohlan duhnak ngeih tbt.
6. Siaherhnak (Concern): Fialmi lawng siloin mah lungin siaherhnak ngeih khi.
7. Thlarau (Spiritual): Thlarau rian cu thlarau in thlen le ttuan a hau…..
……………………………………………….
Hruaitu hi Pastor lawng an si lo, Khrihfa upa le mino upa lawng an si lo. Ahopaoh hi hruaitu kan si dih. Catang ngeilo zong hruaitu kan si kho. Kan umnak le ttuannak kip ah hruaitu kan si dih ko. Cucaah hruaitu nih mi a hruai tikah, ruah le ngeih a herhmi hna cu a tanglei ahhin kan hmuh hna.
1. Hruaimi le mipi nih zeidah an duh? Zei ruangah dah cucu an duh? ti kha ruah le kawl hmasa a hau.
2. Mipi an lung na thawhter hlanah, nangmah na lung kha thawhter hmasa. Rian siseh, biachim siseh na thawk bakin na lung a thawh a hau cang. Huam setsai loin biachim ahcun a ngaitu caah a har cang.
3. Mi nih thil an tuahmi khi a doh le soisel lei nakin hnatlakpi deuh hna law, rian na tei deuh lai.
4. Na chungtel minung le na ttuanpi hawi kha an min thei hna law, an i tinhmi le cawlcanghnak zong theih khawh i zuam.
5. Dinnak cu a tha bik zungzal. Na palh le na thiam lo zongah i pheh hlah. Bia dik chim i zuam. Mi nih an in zumh kha biapi a si. Hruaitu tampi nih ka palh tic him hi kan i harh ngai.
6. Na minung hawi nih an tuahmi thil ah theihpi khi a biapi ngai. A biana ah, inn an cawk, motor an cawkmi khi na theihpi hna ahcun, an i lawm lai. Thapek (encouragement) a herhmi lawngte kan si.
7. Mi he I chawnhbiaknak ah anmah zawn cio ah chawnhbiak a ttha. A biana ah, kumkhua upa nawn a si ko nain, san a tlaihlo ruangah nehsawh phun in chawnhbiak ding an si lo.
8. Mi hruai le hip khawhnak bik cu an herhmi thil ah va bawmh khi a si. Hi tatic hi nupi le va ton khawhnak a si ve. An herh liomi ah na va bawmh hna ahcun, Pathian tluk ah an in ruah kho men. Cucaah paul nih “A caan kan ngeih fate, mi caah thatnak tuah kha ngol hlah usih” (Galati 6:9) a ti.
9. Mi nih thil ttha an tuah khawh tikah, ka thangthat hna lai ti lawng kha bawh hlah. Cu hlanah, thangthat le conglawmhnak a um kho ve ko. Cu ve bantukin thil ttha na tuah tikah, mi nih ka thangthat hna seh ti zong kha hngak fawn hlah. Feedback a um lo zongah rian ttha a si ti na theihmi cu ttuan peng ko.
10. Mi khi a uk in uk loin, a lem tu in lem deuh hna law, hip khawh i zuam hna. Minung cu chim lo, saram hmanh khi lem khawh an si.
11. Thil na tuah khawh ttung lomi le na theih fiang lomi ah i thlak tuk hlah, i tenh tuk fawn hlah. Cun na tuah khawh lomi rian tam tuk i khinh fawn hlah.
12. Mi bia ngaih khawh hi mi hruainak lampi ttha ngai a si. Bia an in ruahmi kha tthate le lungsau tein na ngaihpiak khawh hna ahcun, an in tlaihchan colh ko lai.
13. Bia chim nakin bia ngaih hi a miak deuh. Cucaah mi he nan tthutdir le tlawnlen tikah bia va hal lengmang hna law, tampi naa chap lai i, na halmi hna zong an i lawm lai. Mifim nih mi bia an hal peng. Mi nih an in len asiloah na len hna tikah biahal um loin nangmah duhmi khan a chimh peng hna ahcun, na sunghmi a tam tuk cang tinak a si.
14. Mi he pehtlaihnak (communication) ngeih hi rian teinak pakhat a si. America president hlun Gerald Ford nih “Riantuannak ah mi he pehtlaihnak (Communication) ttha ngeih tluk a biapi mi a um lo” a ti.
15. Na mipi asiloah, na rianttuanpi hawi he i cawh, tlawngleng law an sinah i teltum law, na hruai kho deuh hna lai. An sinin na bau a tam deuh paoh le na tlolhmi a tam deuh ve ko lai.
16. A caan upat. Be on time. A caan upat lo ahcun, mi hruai khawh cu chim lo, mahte hmanh in i hruai khawh a si lo. Nikhat ah suimilam 10 chung caan kan ngeihmi ah a caan upat lo ahcun, Bazar kal in eidin va cawk ta men ah a caan a dih kho ko. Ih huam tuk zong a caan upat lo a si. Caan hman thiam a biapi tuk. (I Chanrelnak 12:32).
17. Rian hlun le ruahnak hlun lawng kha tlaihchan peng hlah. Rian thar, thil thar kha dawi law cawn le hlat i tim. Cucu tthanchonak a si.
18. Na theihmi le thiammi kha mi va hrawm hna. Chim duhmi cu mi cungah siannak le siaherhnak va ngei. An ka tluk sual lai timi lungput ngei hlah. Mi sersiam le tummer duhnak lungthin ngei law, nangmah he na mi he nan tthangcho lai.
19. Nangmah na duhmi nakin thil a herhmi tu kha usa pe deuh law, langhter i zuam. Thil dik le a herhmi nih na duhnak kha tei seh! Nangmah na duhmi tlam a tlinlo i, mipi duhnak nih a tei ahcun, lung i sak ko. Duhnak tlinlo i, nuar a hmangmi cu hruaitu ttha an si ballo.
20. Nangmah kha fuh le panh khawhmi si law, nangmah zong nih mi va fuh le panh kha i nautat fawn hlah. Cheu khat hruaitu cu mah nih mi va fuh i tim loin, rak ka fuh hna seh ti lawng khi an duh.
21. Biakhiahnak (Decision making) tuah khawh i zuam. Ruahmi cu a tam, hmuhmi zong a tam, theihmi zong a tam liangluang ko. Cucu a dihlak in lak khawh a si lo. Cu lakah nangmah nih biakhiahnak na ngeih a hau. Cun ka tuah khawh lai tiah mah le mah i zumhnak self-confidence zong ngeih ding a si. Biakhiahnak a tuah kho lomi hruaitu cu an dirhmun a fek lo.
22. Dirhmun ngeih. Hruaitu pakhat nih dirhmun set a ngei lomi le a fiang lomi cu mi nih zumh dih khawh a si lo. Na dirhmun ah na ral ttha seh. Cu dirhmun cu tlaihtleng bantuk a si.
23. Lungsau thinfual i zuam. Thin tawi nih caan ttha a tlolh tawn. Lungsau thin fual tein um le riantuan ahcun, caan tha voihnih (Second chance) a um kho. Minit 20 hngah ding kha a herh ahcun, minit 30 zong hngah ding a si ko.
24. Bia a chim hmasatu si i zuam hlah. Chim hmasa lengmang i cuh fawn hlah. A chim hmanung deuh si tu i zuam. Cucu na caah a miak deuh. Zeicahtiah na chim hlanah na theihmi nih idea tthattha an pek khawh.
25. Thil na tuah paoh ah a timing ning tein tuah. Hla sak tikah a timing loin sak ahcun, re a thei tuk. Cu ve bantukin thil tuah le biachim zong a timing loin chim le tuah ahcun, a tluang kho lo.