Shahed phien ban My

[Giu Tran]

Lay tren FB cua DVNP. Doc cho biet.

G

(())

GẬY ÔNG ĐẬP LƯNG ÔNG

Ngày 16 tháng 7 năm 2025, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã giơ cao một chiếc máy bay không người lái tại một sự kiện ở Ngũ Giác Đài. Nó có cánh tam giác, cánh quạt đẩy và hình dáng mà bất cứ ai theo dõi cuộc chiến ở Ukraine đều có thể nhận ra ngay lập tức.

Đó là bản sao Shahed-136 của Iran, loại máy bay không người lái cảm tử mà Nga đã bắn hàng ngàn chiếc vào các thành phố của Ukraine, loại vũ khí mà Iran phân phối cho lực lượng Houthi ở Yemen, loại máy bay đã làm bẽ mặt các hệ thống phòng không phương Tây nhờ số lượng lớn và giá thành rẻ. Chỉ khác là chiếc này của Mỹ. Được chế tạo bởi một công ty khởi nghiệp ở Arizona có tên SpektreWorks từ một khung máy bay của Iran bị thu giữ.

Bảy tháng sau, vào ngày 28 tháng 2 năm 2026, CENTCOM xác nhận rằng Hệ thống Tấn công Chiến đấu Không người lái Chi phí thấp (Low-cost Unmanned Combat Attack System) đã lần đầu tiên tham chiến trong Chiến dịch "Epic Fury". Chiến dịch này nhắm vào Iran, quốc gia đã thiết kế ra phiên bản gốc.

Tuyên bố của CENTCOM rất thẳng thắn: “Lực lượng đặc nhiệm Scorpion Strike, lần đầu tiên trong lịch sử, đang sử dụng máy bay không người lái tấn công cảm tử chiến đấu trong Chiến dịch Epic Fury. Những máy bay không người lái chi phí thấp này, được mô phỏng theo máy bay không người lái Shahed của Iran, hiện đang thực hiện sự trả đũa do Mỹ sản xuất.”

Lực lượng đặc nhiệm Scorpion Strike được thành lập vào tháng 12 năm 2025 với một nhiệm vụ rõ ràng. Một quan chức Mỹ nói với The War Zone rằng đơn vị này được tạo ra “để đảo ngược tình thế đối với Iran.” Vào ngày 16 tháng 12, một máy bay không người lái LUCAS đã được phóng thử nghiệm từ tàu chiến ven biển USS Santa Barbara ở Vịnh Ba Tư. Mười tuần sau, tình thế đã đảo ngược.

Xét về mặt kinh tế, đây là vấn đề. Một tên lửa hành trình Tomahawk có giá khoảng 2 triệu đô la. Máy bay không người lái LUCAS có giá 35.000 đô la. Với giá của một tên lửa Tomahawk, bạn có thể phóng 57 máy bay không người lái LUCAS. Một chiếc Shahed-136 do Nga sản xuất có giá khoảng 80.000 đô la mỗi chiếc tại nhà máy Alabuga. Phiên bản do Mỹ sao chép ngược có giá chưa bằng một nửa so với bản sao được cấp phép của Nga dựa trên sản phẩm gốc của Iran. SpektreWorks đã nhận được hợp đồng sản xuất ban đầu trị giá 30 triệu đô la. Số tiền đó đủ để mua 857 máy bay không người lái cảm tử với số tiền mà Hải quân chi để bảo trì một số ít tên lửa Tomahawk.

Nhưng chi phí không phải là câu chuyện thực sự. Shahed-136 nguyên bản điều hướng bằng GPS được lập trình sẵn và hệ thống dẫn đường quán tính. Nó bay đến một tọa độ cố định và phát nổ. Nó không thể được điều chỉnh mục tiêu trong khi bay. Nó không thể liên lạc với các máy bay không người lái khác. Nó không thể tự thích nghi. LUCAS tích hợp với mạng lưới MUSIC, một kiến trúc truyền thông hệ thống không người lái đa miền cho phép mỗi máy bay không người lái hoạt động đồng thời như một vũ khí tấn công và một nút chuyển tiếp liên lạc. Một số đơn vị mang theo thiết bị đầu cuối Starlink, đặc biệt là biến thể Starshield dành cho quân đội, cho phép liên lạc vệ tinh ngoài tầm nhìn trực tiếp, giám sát của con người theo thời gian thực và điều phối bầy đàn tự động trong môi trường không có GPS và bị gây nhiễu điện tử. Shahed nguyên bản là một quả bom bay có tọa độ. Phiên bản của Mỹ là một nút tình báo được kết nối mạng và phát nổ.

Các nhà bình luận quân sự Nga đã bắt đầu gióng lên hồi chuông cảnh báo. Việc tích hợp Starlink với khung máy bay có thể sản xuất hàng loạt đại diện cho một loại mối đe dọa mà các hệ thống tác chiến điện tử hiện có không thể đối phó một cách đáng tin cậy. Bạn không thể gây nhiễu mạng lưới dạng lưới giống như cách bạn gây nhiễu bộ thu GPS. Máy bay không người lái không đến được mục tiêu vẫn truyền dữ liệu mục tiêu cho máy bay không người lái phía sau nó. Mỗi thiết bị mà kẻ thù bắn hạ khiến bên phòng thủ phải trả nhiều chi phí đạn dược cho tên lửa đánh chặn hơn số tiền mà bên tấn công đã bỏ ra để chế tạo nó. Đó là phép toán Shahed, logic mà Iran đã phát minh ra và Nga đã hoàn thiện ở Ukraine. Hoa Kỳ chỉ đơn giản là áp dụng nó vào quốc gia đã viết ra phương trình đó.

Chỉ bảy tháng kể từ khi Ngũ Giác Đài giới thiệu đến khi được đưa vào triển khai chiến đấu. Để dễ hình dung, một chương trình mua sắm quốc phòng lớn truyền thống thường mất bảy năm để đạt đến Giai đoạn B.

Iran đã dành cả thập kỷ để hoàn thiện đứa con Shahed-136. Hoa Kỳ đã phân tích ngược kỹ thuật, cải tiến nó, kết nối nó với mạng lưới và đưa nó về nước trong vòng chưa đầy một năm.