Fwd: ĐIỂM TIN DIỄN ĐÀN 11-02-2026 (SỐ 029-2026)

[Giu Tran]

---------- Forwarded message ---------
From: soan....@hotmail.com <soan....@hotmail.com>
Date: Wed, Feb 11, 2026 at 3:45 AM
Subject: ĐIỂM TIN DIỄN ĐÀN 11-02-2026 (SỐ 029-2026)
To:

GOOD MORNING VIET NAM - CANADA - USA

ĐIỂM TIN DIỄN ĐÀN 11-02-2026  (SỐ 029-2026)

MỤC LỤC

1. Cánh Thiệp Đầu Xuân
   
2. Công việc khó khăn nhất thế gian
3. Con đỉa hai vòi
4. Khi Nào Các Bộ Phận Trong Cơ Thể Con Người Bắt Đầu Thoái Hóa? (Y Học)
   
5. Cách Sống Khỏe Mạnh
   
6. Mời xem video Lễ khai mạc TVH mùa Đông tại Ý vào tối hôm thứ sáu 6/02/2026
7. ĐÊM CỦA NGƯỜI "TRINH NỮ"
   
8. Chuyện quan chức vi hành
   
9. Tết: “Trở Về Đường Cũ, Hái Mơ Xưa”
   
10. Chanh cốm
    
11. Những Món Ăn Trong Ngày Tết (theo phong tục miền Nam)
    

Cánh Thiệp Đầu Xuân

 - Proshow: Tony Phước

• Cánh Thiệp Đầu Xuân - Proshow: Tony Phước

   

  Cánh Thiệp Đầu Xuân - Proshow: Tony Phước

  
  

  Cánh Thiệp Đầu Xuân - Proshow: Tony Phước

  
  

• Công việc khó khăn nhất thế gian

  Anh Chi TTV2 - Quan điểm cá nhân

  January 13, 2026

   

  Mỗi lần ôm vợ vào lòng, tôi đều phải nín thở. Không phải vì tôi đang đắm chìm trong tình yêu, mà vì nếu hít vào, tôi sợ mình sẽ nôn mửa ngay lập tức.

   

  Hàng xóm thường mang đồ ăn sang biếu và thì thầm: "Mark, anh đúng là một vị thánh." Những cô y tá ở trung tâm chăm sóc cuối đời vỗ vai tôi bảo: "Cô ấy thật may mắn khi có một người chồng vững chãi như anh." Tôi chỉ gật đầu, mỉm cười và làm tròn vai diễn của mình: một người chồng Mỹ tận tụy, giữ trọn lời thề thủy chung lúc ốm đau cũng như khi mạnh khỏe.

   

  Nhưng đây là lời thú nhận mà tôi chẳng thể nói với cha xứ, bạn bè hay cả các con mình: Người phụ nữ tôi yêu nhất đời giờ đây đã trở thành một nguồn cơn kinh hoàng về mặt sinh học đối với tôi. Và tôi ghét bỏ bản thân mình vì điều đó, mỗi ngày.

  
  

  Tôi là Mark, 58 tuổi. Vợ tôi, Sarah, đang chết dần.

   

  Lẽ ra giờ này chúng tôi đang cùng nhau du ngoạn trên chiếc xe dã ngoại, tận hưởng tuổi xế chiều. Thế nhưng, phòng ngủ của chúng tôi đã biến thành một căn phòng bệnh vô trùng. Chiếc giường y tế thô kệch cho thuê chễm chệ nơi từng là tổ ấm của hai vợ chồng. Tủ đầu giường không còn sách hay kính lão, mà là một "tiệm thuốc" đầy morphine, khăn ướt và nước muối sinh lý.

   

  Suốt hai năm qua, căn bệnh ung thư xương đã gặm nhấm cô ấy. Tôi đã phải học cách làm những việc mà chẳng người chồng nào nên làm. Tôi thay túi hậu môn nhân tạo. Tôi lau rửa những vết loét trên lưng không bao giờ lành của cô ấy. Tôi lau người cho cô ấy bằng khăn ướt, vì cô ấy đã quá yếu để có thể cử động.

   

  "Anh là nguồn sống của em, Mark ạ," cô ấy thì thầm, đôi mắt to trũng sâu trên gương mặt xám xịt, gầy sọp chỉ còn da bọc xương. "Em còn trụ được đến giờ là nhờ có anh."

  Nhưng tôi chỉ là một diễn viên trong chính ngôi nhà của mình.

   

  Chẳng ai nói cho bạn biết về "mùi" của cái chết. Phim ảnh thường lãng mạn hóa sự ra đi với ánh sáng dịu nhẹ và nhạc buồn. Nhưng thực tế, cái chết có mùi. Rất tệ. Đó không chỉ là mùi thuốc tẩy tôi dùng để lau sàn. Đó là một mùi ngọt lịm, nồng mùi kim loại của sự thối rữa. Đó là mùi của một cơ thể đang lịm đi, của sự phân hủy hóa học, của mồ hôi chua loét. Nó ám vào rèm cửa, vào thảm và vào từng lỗ chân lông của tôi. Ngay cả khi đã tắm rửa sạch sẽ đến mức đỏ cả da, tôi vẫn cảm thấy cái mùi bệnh tật đó bám đuổi mình.

   

  Bất chấp những cơn đau và làn sương mờ của thuốc giảm đau, Sarah vẫn còn một trái tim. Cô ấy vẫn muốn được cảm thấy mình là một người phụ nữ, chứ không phải một hồ sơ bệnh án.

   

  Tối thứ Ba tuần trước, khi ngôi nhà hoàn toàn tĩnh lặng, cô ấy đưa bàn tay run rẩy chạm vào ngực tôi. Làn da cô ấy khô khốc như tờ giấy cũ. "Mark," cô ấy thào thào bằng giọng khàn đặc. "Lại đây nằm với em đi. Làm ơn. Chỉ cần ôm em thôi. Da chạm da." Cô ấy nhìn tôi với một sự khao khát đến tuyệt vọng. "Hôn em đi," cô ấy nói. "Hôn em như ngày xưa ấy. Như thể em vẫn là người phụ nữ xinh đẹp của anh."

   

  Ngay khoảnh khắc đó, não bộ tôi gào thét: "Đó là tình yêu của đời mày đấy! Hãy an ủi cô ấy đi!" Nhưng dạ dày đã phản bội tôi. Cổ họng tôi nghẹn đắng. Da gà nổi hết lên. Tôi nhìn cô ấy — nhìn thật sự — và tôi không thấy Sarah đâu cả. Tôi chỉ thấy những ống truyền. Tôi thấy đôi mắt vàng đục. Tôi ngửi thấy cái mùi phân hủy nồng nặc đến buồn nôn. Bản năng nguyên thủy của tôi lúc đó không phải là tình yêu; mà là muốn tháo chạy. Là sự ghê tởm.

   

  Thế là tôi đã nói dối.

   

  Tôi cúi xuống, đặt một nụ hôn nhanh, lạnh lẽo lên trán cô ấy. Một nụ hôn khô khốc, giống như nụ hôn của người cha dành cho con. Tôi lùi lại ngay lập tức. "Em yêu, anh không thể," tôi nói và chỉnh lại gối để tạo khoảng cách giữa hai người. "Anh sợ làm em đau lắm. Xương sườn của em giờ yếu lắm. Tốt nhất là em cứ nằm yên thế này nhé."

  Tôi đã dùng sự yếu ớt của cô ấy làm tấm khiên che đậy cho sự ghê tởm của chính mình. Sarah im lặng rất lâu. Rồi một giọt nước mắt lăn dài trên gò má xám xịt. "Em biết là anh ghê sợ em rồi," cô ấy khẽ nói. "Sarah, không phải thế đâu—" "Đừng nói dối nữa Mark," cô ấy ngắt lời tôi, không giận dữ, chỉ có một nỗi thất vọng tràn trề. "Em thấy cách anh nhìn em mà. Anh không còn nhìn em như một người vợ nữa. Anh nhìn em như một cái xác còn đang thoi thóp."

   

  Tôi đã phủ nhận. Tôi đã thề thốt trước Chúa. Tôi nói cô ấy là người phụ nữ đẹp nhất thế gian. Nhưng cô ấy biết. Tôi thấy ánh sáng trong mắt cô ấy tắt lịm. Không phải là ánh sáng của sự sống, mà là ánh sáng của lòng tự trọng. Tôi đã tước đi thứ cuối cùng cô ấy còn giữ lại được: cảm giác mình còn được khao khát, dù chỉ trong một giây phút ngắn ngủi.

   

  Tôi sống trong nỗi khiếp sợ rằng cô ấy sẽ trút hơi thở cuối cùng mà vẫn nghĩ rằng tôi không còn yêu cô ấy. Bi kịch ở chỗ, tôi yêu cô ấy hơn bất cứ thứ gì trên đời này. Tôi yêu tâm hồn cô ấy, yêu tiếng cười của cô ấy, yêu 40 năm ký ức chúng tôi đã cùng nhau xây dựng khi nuôi dạy các con trong ngôi nhà này.

   

  Nhưng bệnh tật đã biến thánh đường hôn nhân của chúng tôi thành một ngôi nhà ma ám.

   

  Đôi khi, khi cô ấy đã thiếp đi, tôi vào phòng tắm, vặn vòi nước thật to để cô ấy không nghe thấy gì, rồi òa khóc nức nở vào chiếc khăn tắm. Tôi nhìn mình trong gương và thì thầm: "Đồ hèn hạ. Đồ rác rưởi. Hãy hôn cô ấy đi! Đó là vợ mày mà! Hãy vượt qua đi!"

  Nhưng rồi khi quay lại phòng ngủ, cái mùi ấy lại giáng vào tôi như một cái tát, và bức tường ngăn cách lại dựng lên.

   

  Tôi là Mark. Tôi là người chồng "hoàn hảo". Nhưng sự thật là tôi đang đếm từng ngày. Không phải vì tôi muốn cô ấy ra đi, mà vì tôi khao khát có thể yêu cô ấy một lần nữa ở "thì quá khứ". Tôi muốn nhắm mắt lại và nhớ về cô ấy lúc khỏe mạnh, sạch sẽ, thơm mùi vani. Tôi muốn được yêu ký ức về cô ấy mà không cần phải nín thở.

   

  -----------------

  Đây là một câu chuyện cực kỳ đau lòng về sự mâu thuẫn giữa tình yêu tâm hồn và phản ứng vật lý của con thể trước cái chết. Nó cho thấy sự tàn khốc của bệnh tật khi chúng phá hủy cơ thể người bệnh và bào mòn cả tinh thần của người ở lại.

   

  ***

  Gửi đến bạn – người đang lặng lẽ gánh vác cả thế giới trên vai:

   

  Đọc câu chuyện của Mark, có lẽ bạn thấy đâu đó bóng dáng của chính mình, cùng những nỗi sợ và sự tội lỗi mà bạn chưa bao giờ dám nói thành lời. Mình muốn ôm bạn một cái thật chặt và nói với bạn rằng: “Bạn không phải là một kẻ xấu. Bạn chỉ là một con người bằng xương bằng thịt mà thôi.”

   

  Chăm sóc một người thân yêu đang đi về phía bên kia cuộc đời là một trong những thử thách nghiệt ngã nhất của kiếp người. Đó là nơi mà tình yêu sâu đậm nhất phải đối mặt với thực tại trần trụi nhất của thể xác. Việc bạn cảm thấy sợ hãi, mệt mỏi, hay thậm chí là một chút "ghê sợ" trước những biến đổi tàn khốc của bệnh tật, không hề phủ nhận tình yêu mà bạn dành cho họ. Đó chỉ là phản ứng tự nhiên của sự sống trước cái chết, của bản năng trước sự lụi tàn.

   

  Đừng tự dằn vặt mình vì những khoảnh khắc bạn muốn trốn chạy. Hãy nhớ rằng:

  Việc bạn vẫn ở đó, vẫn kiên trì thay từng chiếc khăn, bón từng thìa cháo, đó đã là một nghĩa cử vĩ đại của tình yêu rồi.

   

  Sự tận tụy của bạn được đo bằng hành động, chứ không phải bằng những cảm xúc xáo trộn trong lòng.

   

  Bạn có quyền được đau lòng, được kiệt sức, và được phép là một con người không hoàn hảo.

   

  Người thân của bạn, ở một tầng sâu thẳm nào đó trong tâm hồn, họ hiểu và biết ơn sự hiện diện của bạn hơn tất cả. Những gì họ cần nhất đôi khi không phải là một sự hoàn hảo không tì vết, mà chỉ đơn giản là hơi ấm và sự kiên trì của bạn mỗi ngày.

   

  Hãy tha thứ cho bản thân mình. Hãy hít thở sâu, và nếu có thể, hãy dành cho mình một khoảng lặng nhỏ để khóc, để nghỉ ngơi, để rồi lại tiếp tục nắm lấy bàn tay ấy. Bạn đang làm rất tốt một công việc khó khăn nhất thế gian này rồi.

   

  TG Văn Chương

   

  Nguồn: https://www.facebook.com/anhchiquandiemcanhan/posts/pfbid0o74AFA1dWQiWupnABSDtXhMk12YQn5JCuYBYBd7sybNsAviwWWuHaL2PFK8cppdal

   

  
  

  
  

  The "perfect" husband

  The Story Maximalist

  January 11, 2026 

   

  I hold my breath when I hug my wife. Not because I am overwhelmed with love, but because if I inhale, I will vomit.

   

  The neighbors bring tuna casseroles and whisper, "Mark, you’re a saint." The hospice nurses pat my arm and say, "She is so lucky to have a rock like you." I nod. I smile. I play the part of the devoted American husband standing by his vows in sickness and in health.

  But here is the confession I cannot make to my pastor, my friends, or my children: The love of my life has become a source of biological horror to me, and I hate myself for it every single day.

   

  My name is Mark. I am 58 years old. My wife, Sarah, is dying.

   

  We were supposed to be traveling the country in an RV right now, enjoying our golden years. Instead, our bedroom has turned into a sterile hospital ward. A heavy, rented hospital bed sits where our queen mattress used to be. The nightstand is no longer for books and reading glasses; it is a pharmacy of morphine, wipes, and saline solutions.

  For two years, bone cancer has been eating her alive. I have learned to do things no husband should have to do. I change her colostomy bag. I clean the sores on her back that simply won't heal. I bathe her with sponge cloths because she is too fragile to move.

  "You are my lifeline, Mark," she whispers to me, her eyes huge and sunken in a face that is now just sharp angles and gray skin. "I’m still here because of you."

   

  I am an actor in my own home.

   

  Nobody tells you about the smell. Movies make dying look tragic and beautiful, with soft lighting and sad music. In reality, dying stinks. Literally. It isn't just the antiseptic smell of the cleaners I use to scrub the floor. It is a sweet, metallic, rotting odor. It is the smell of the body shutting down, of chemistry failing, of acid sweat. It has soaked into the curtains, the carpet, and my pores. Even after I shower and scrub my skin red, I can still smell the sickness on me.

   

  Despite the pain, despite the morphine haze, Sarah still has a heart. She still wants to feel like a woman, not a medical chart.

   

  Last Tuesday night, the air conditioning was humming, and the house was quiet. She reached out a trembling hand and placed it on my chest. Her skin felt like dry parchment paper.

   

  "Mark," she whispered, her voice rasping. "Come lie down with me. Please. Just hold me. Skin to skin."

   

  She looked at me with a desperate hunger. "Kiss me," she said. "Kiss me like you used to. Like I’m your beautiful girl."

   

  In that second, my brain screamed: She is the love of your life. Comfort her. But my stomach betrayed me. My throat closed up. My skin crawled.

   

  I looked at her—really looked at her—and I didn't see Sarah. I saw the tubes. I saw the yellowing eyes. I smelled that stale, cloying scent of decay. My primal instinct wasn't love; it was flight. It was revulsion.

   

  So, I lied.

   

  I leaned in and gave her a quick, sterile peck on the forehead. A dry, fatherly kiss. I pulled back immediately.

   

  "Honey, I can't," I said, adjusting her pillow to create distance between us. "I’m terrified I’ll hurt you. Your ribs are so fragile right now. It’s better if you just stay comfortable."

  I used her fragility as a shield for my own disgust.

   

  Sarah didn't say anything for a long time. Then, a single tear rolled down her cheek, cutting through the gray pallor of her skin.

   

  "I know I disgust you," she said softly.

   

  "Sarah, no—"

   

  "Don't lie, Mark," she cut me off, her voice devoid of anger, just filled with a crushing defeat. "I see how you look at me. You don't look at me like a wife anymore. You look at me like a corpse that hasn't stopped breathing yet."

   

  I denied it. I swore to God. I told her she was the most beautiful woman in the world.

  But she knew. I saw the light go out in her eyes. Not the light of life, but the light of her dignity. I had taken away the last thing she had: the feeling of being desired, even for one fleeting second.

   

  I live in terror that she will take her last breath thinking I don't love her. The tragedy is, I love her more than anything in this world. I love her spirit. I love her laugh. I love the forty years of memories we built raising our kids in this house.

   

  But the disease has turned the temple of our marriage into a haunted house.

   

  Sometimes, when she finally drifts off to sleep, I go into the master bathroom, turn on the faucet so she won't hear, and I sob into a towel. I look at myself in the mirror and whisper, "You coward. You piece of trash. Kiss her! She is your wife! Get over it!"

   

  But then I walk back into the room, the smell hits me like a physical blow, and the wall goes back up.

   

  My name is Mark. I am the "perfect" husband. But the truth is, I am counting down the days. Not because I want her to be gone, but because I am desperate to love her again in the past tense. I want to close my eyes and remember her healthy, clean, and smelling of vanilla perfume. I want to love her memory without having to hold my breath.

   

  https://www.facebook.com/thestorymaximalist/posts/i-hold-my-breath-when-i-hug-my-wife-not-because-i-am-overwhelmed-with-love-but-b/

  
  

Vì sao nhiều người qua đời không lâu sau khi bước qua tuổi 80?

•                                 https://youtu.be/6Ao5MnHqPvg?si=-XBs0cXV1e69wmpo

                    Vì sao nhiều người qua đời không lâu sau khi bước qua  tuổi 80?

  Bạn có bao giờ tự hỏi vì sao rất nhiều người dường như qua đời không lâu sau khi tròn 80 tuổi?
  Đây là một câu hỏi khiến nhiều người băn khoăn — và có lý do chính đáng.
  Sự thật là, vượt qua ngưỡng tuổi 80 không chỉ đơn giản là “già đi”.
  Nó còn liên quan đến cách ta chăm sóc bản thân, cách cơ thể phản ứng với tuổi tác, và những thói quen hàng ngày — thứ có thể bảo vệ ta hoặc ngược lại, khiến cơ thể yếu đi.

  Trong khi có người vẫn sống khỏe mạnh tới tận 90 tuổi, thì những người khác lại cảm thấy sức khỏe sa sút nhanh hơn họ tưởng.
  Trong bài này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu 6 nguyên nhân quan trọng khiến nhiều người cao tuổi có tuổi thọ ngắn hơn sau 80.
  Những điều này không phải là suy đoán ngẫu nhiên, mà là những mẫu hình và thực tế lặp đi lặp lại trong đời sống của người già trên khắp thế giới.

  Mỗi nguyên nhân sẽ giúp bạn hiểu điều gì đang rút ngắn tuổi thọ — và quan trọng hơn, làm sao để ngăn chặn nó.
  Hãy ở lại đến cuối, vì nguyên nhân cuối cùng có thể là điều bạn chưa từng nghĩ đến, nhưng lại tạo nên khác biệt rất lớn trong cách bạn đối mặt với tuổi già.

  1. Suy giảm cơ bắp và khả năng vận động

  Một trong những yếu tố quan trọng nhất rút ngắn tuổi thọ sau 80 là sự suy giảm sức mạnh cơ bắp và khả năng di chuyển.
  Khi thời gian trôi qua, quá trình mất cơ tự nhiên — gọi là sarcopenia — trở nên rõ rệt hơn.
  Ngay cả khi bạn từng năng động khi còn trẻ, khả năng duy trì khối cơ sẽ giảm đi trừ khi bạn chủ động tập luyện để giữ lại.

  Khi cơ yếu đi, thăng bằng và phối hợp vận động cũng giảm, khiến nguy cơ té ngã tăng cao.
  Với người trên 80 tuổi, một cú ngã nghiêm trọng có thể làm thay đổi hoàn toàn cuộc sống — dẫn đến nằm viện lâu ngày, mất khả năng tự lập, và sự suy giảm sức khỏe khó đảo ngược.

  Khi khả năng vận động giảm, mức độ hoạt động chung cũng giảm theo.
  Điều này tạo thành vòng luẩn quẩn: ít vận động → cơ yếu hơn → càng khó di chuyển → lại càng ít hoạt động.
  Những việc đơn giản như leo cầu thang, đứng lên khỏi ghế hay mang đồ cũng trở nên nặng nề.
  Và khi các hoạt động thường ngày trở nên mệt mỏi, nhiều người bắt đầu né tránh — từ đó đẩy nhanh quá trình mất cơ.

  Theo thời gian, ít vận động còn ảnh hưởng đến tim và phổi, làm giảm sức bền và khả năng chống chịu bệnh tật.
  Sự mất sức này không chỉ là vấn đề thể chất mà còn ảnh hưởng đến tâm lý — khiến người già dễ nản, tự ti, hoặc thu mình khỏi các hoạt động xã hội.
  Cô đơn và căng thẳng kéo dài lại làm yếu thêm hệ miễn dịch, khiến cơ thể dễ mắc bệnh hơn.

  Một ví dụ thực tế: ông Harold, 84 tuổi, từng rất thích làm vườn.
  Nhưng một mùa đông lạnh, ông ngừng đi dạo hằng ngày.
  Chỉ sau vài tháng, ông nhận ra mình nhanh mệt hơn, đôi chân yếu đi, và khi mùa xuân tới, việc cúi xuống trồng hoa cũng trở nên khó khăn.
  Sự thay đổi diễn ra nhanh hơn ông tưởng.

  Tin tốt là: ngay cả ở tuổi 80 trở lên, vẫn có thể làm chậm quá trình này.
  Tập thể dục nhẹ như đi bộ, tập kháng nhẹ, hoặc các bài tập trên ghế đều giúp duy trì sức mạnh và sự dẻo dai — điều quan trọng là sự đều đặn.
  Giữ cơ thể vận động hằng ngày chính là cách bảo vệ khả năng tự lập và chất lượng cuộc sống.

  2. Dinh dưỡng kém và ăn uống không đủ năng lượng

  Một nguyên nhân lớn khác khiến nhiều người không sống lâu sau 80 là chế độ dinh dưỡng nghèo nàn hoặc ăn quá ít.
  Ở tuổi này, cảm giác thèm ăn tự nhiên thường giảm — do ít vận động, thay đổi vị giác, hoặc tác dụng phụ của thuốc.
  Kết quả là cơ thể không nhận đủ năng lượng và dưỡng chất để duy trì sức khỏe.

  Theo thời gian, việc ăn uống kém khiến hệ miễn dịch yếu, cơ teo, và phục hồi sau bệnh chậm.
  Nhiều người lớn tuổi gặp khó khi nhai hoặc nuốt, nhất là khi răng yếu, nên tránh ăn rau, thịt nạc hay các loại hạt — những thực phẩm vốn rất giàu dinh dưỡng.
  Thay vào đó, họ chọn đồ chế biến sẵn, dễ nhai nhưng lại thiếu protein, vitamin và khoáng chất.

  Đặc biệt, thiếu protein khiến cơ thể nhanh yếu, mất sức và dễ ngã.
  Một số người thậm chí bỏ bữa vì cảm thấy nấu nướng quá mệt, nhất là khi sống một mình.

  Ăn uống lành mạnh sau 80 không phải là ăn nhiều, mà là ăn đúng — chọn rau quả tươi nhiều màu, thịt nạc, ngũ cốc nguyên hạt và chất béo lành mạnh.

  3. Bệnh mạn tính không được kiểm soát

  Khi bước sang tuổi 80, phần lớn mọi người đều sống chung với ít nhất một bệnh mạn tính như tim mạch, tiểu đường, viêm khớp hoặc bệnh phổi.
  Vấn đề là những bệnh này cần theo dõi sát sao để không trở nặng.
  Đáng tiếc, nhiều người hoặc xem nhẹ việc chăm sóc hằng ngày, hoặc gặp khó khăn trong việc duy trì thói quen điều trị.

  Việc bỏ khám định kỳ, quên thuốc, hoặc xem nhẹ triệu chứng sớm khiến bệnh tiến triển mà không được phát hiện.
  Những dấu hiệu như mệt mỏi, khó thở hay phù chân có thể bị cho là “già yếu thôi”, trong khi thật ra là dấu hiệu của biến chứng tim hoặc thận.

  Dù bệnh mạn tính không thể chữa dứt điểm, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát bằng việc tuân thủ điều trị, tái khám đều, và trao đổi cởi mở với bác sĩ.

  4. Cô đơn và thiếu gắn kết xã hội

  Sau 80 tuổi, thiếu kết nối xã hội là yếu tố cực kỳ quan trọng nhưng hay bị bỏ qua.
  Bạn bè, người thân có thể qua đời hoặc sống xa, còn cơ hội giao tiếp thường ngày cũng ít dần.
  Khi cô đơn kéo dài, cả tinh thần lẫn thể chất đều suy yếu.

  Cô đơn không chỉ là cảm giác — nó có tác động sinh học rõ ràng: làm tăng huyết áp, gây viêm mạn tính và suy giảm miễn dịch.
  Về tâm lý, nó dễ dẫn đến trầm cảm, khiến người già mất động lực ăn uống, vận động, hay tuân thủ thuốc men.

  Giữ mối quan hệ xã hội sau 80 cần chủ động — tham gia câu lạc bộ, tình nguyện, đi lễ, hoặc đơn giản là thường xuyên gặp gỡ con cháu, bạn bè.
  Kết nối xã hội không phải là xa xỉ — nó là nhu cầu sinh tồn.

  5. Sức đề kháng yếu và dễ nhiễm bệnh

  Sau 80 tuổi, hệ miễn dịch suy yếu tự nhiên (gọi là immunosenescence).
  Những bệnh tưởng như nhẹ — cảm cúm, viêm phổi, nhiễm trùng tiểu — có thể trở nên nghiêm trọng hơn nhiều.

  Cơ thể sản xuất ít tế bào miễn dịch hơn, vết thương lâu lành, và khi mắc bệnh, khả năng hồi phục cũng chậm hơn.
  Những người mắc bệnh mạn tính (như tiểu đường, tim mạch) càng dễ bị nhiễm trùng nặng.

  Phòng bệnh là then chốt — tiêm chủng đầy đủ (cúm, viêm phổi, COVID, zona), giữ vệ sinh, chăm sóc răng miệng, ăn uống lành mạnh và đi khám sớm khi có dấu hiệu bất thường.

  6. Lối sống ít vận động

  Một thói quen gây hại nhất sau 80 là ngồi quá nhiều và ít di chuyển.
  Hoạt động thể chất giúp tim khỏe, giữ cơ bắp, bảo vệ xương và cải thiện thăng bằng.

  Nhiều người lớn tuổi giảm vận động vì đau khớp, mệt mỏi hay sợ té ngã.
  Nhưng càng ít hoạt động, cơ càng yếu, trí nhớ càng kém, và cơ thể càng nhanh suy kiệt.

  Ngay cả những hoạt động nhẹ như duỗi người, đi bộ ngắn, làm vườn hoặc tập trên ghế cũng mang lại lợi ích lớn.
  Điều quan trọng không phải là cường độ — mà là duy trì sự vận động đều đặn.

   

  Kết luận

  Chúng ta vừa cùng điểm qua 6 nguyên nhân phổ biến khiến tuổi thọ sau 80 bị rút ngắn:

  • Suy giảm cơ và vận động
  • Dinh dưỡng kém
  • Bệnh mạn tính không kiểm soát
  • Cô đơn
  • Hệ miễn dịch yếu
  • Lối sống tĩnh tại

  Mỗi yếu tố trên đều có thể được cải thiện.
  Những thay đổi nhỏ — như đi bộ mỗi ngày, ăn uống cân bằng, duy trì giao tiếp xã hội và tuân thủ điều trị — có thể tạo ra khác biệt lớn.

  Cuộc sống sau 80 vẫn có thể tràn đầy ý nghĩa, niềm vui và sức sống — nếu ta chủ động bảo vệ sức khỏe và giữ kết nối với thế giới quanh mình.

   

• 
  

Con đỉa hai vòi

• 
  

  Chú Tám cầm tấm giấy đi lãnh đồ mà nước mắt rưng rưng. Vợ chồng Chú từ ngày đổi đời tới giờ cứ trông đứng trông ngồi tin tức của đứa con gái độc nhứt của mình. Mình già rồi, biết sống nay chết mai gì, mà sao sống cơ cực quá. Mình như mặt trời xế bóng mà con cái thì biền biệt tăm hơi. Cầu mong cho nó còn sống nó gởi thơ dìa để mình mừng, để coi bầy cháu ngoại bây giờ ra sao. Nếu nó có dư giả gửi dìa chút đỉnh thì cũng tốt, bằng nó chưa khá, mà có lòng tưởng tới mình thì gởi thơ cho biết tin tức không cũng được. Chú luôn luôn nói với Thiếm như vậy, rồi ngày lại ngày hai vợ chồng ngóng thơ con. Mà ác ôn, Cô Hai, con chú gần 2 năm sau mới có điện tín về, gồm vỏn vẹn chỉ có hai câu: “Cháu gởi lời thăm chú thiếm được bình yên. Tụi cháu luôn luôn nhớ chú thiếm.” Dưới có ký tên thời con gái của cô Hai: Lê. Gặp Ông Bảy Năm Trên, chưa kịp chào hỏi, chú Tám đã khoe mặc dầu trong cách nói chú làm ra vẻ trách móc thở than: 

  - Anh Bảy coi con Lê tui nó ác hông? Ai đời ra đi bỏ cha mẹ không tin tức gì hết mấy năm trời, bây giờ gởi thơ dìa cũng hà tiện chữ. Viết có hai câu mà lại kêu bằng chú nữa.” Rồi chú chép miệng: Nó sợ cái gì kỳ cục vậy hỗng biết! Con cái người ta thơ từ tin tức rần rần, nó thì không thơ. Mình muốn biết tin tức của nó mà nó làm cái mửng nầy thì cũng như không.

  Ông Bảy hỏi lại, coi bộ ông cũng mừng lây:

  - Bộ con Lê nó gởi thơ về thiệt hả? Vậy tốt quá trời rồi.

  Rồi ông nói luôn không để chú Tám kịp trả lời:

  - Mà nó bây giờ ở đâu vậy. Bên Mỹ hả? Anh phục tài tui chưa? Hồi đó tui quả quyết nó đi Mỹ mà hổng tin tui, anh cứ bán tín bán nghi. Hồi đó tui nói như vậy cũng có lý do, hổng lẽ tụi nó chết mất xác cả hai vợ chồng với mấy đứa con?

  Chú Tám phân trần:

  - Thì ai biết đâu nè! Sau vụ ngàn cân treo sợi tóc đó mà mình hổng thấy tăm hơi gì tụi nó hết, thì nghĩ một là tụi nó chết hai là nó di tản rồi mà không kịp báo cho mình. Anh nhớ không, hồi đó cách mạng pháo kích căn cứ nó nát nhừ mà. Tui nghi tụi nó bị chết mất xác, anh nghi tụi nó đi Mỹ cũng hợp lý thôi. Hổng lẽ anh trù ẻo con tui. Còn tui ngày nào cũng van vái cho anh nói đúng. Bây giờ nó ở Mỹ, điện tín gởi từ bên đó dìa nè.

  Chú Tám đưa cái điện tín ra để làm chứng. Tấm điện tín đã nhàu nát vì chú móc ra móc vô nhiều lần. Ông Bảy liếc sơ qua rồi gật gù:

  - Nó viết như vậy là nó khôn dàn trời rồi, nó sợ liên lụy cho anh đó. Đời bây giờ cẩn thận là phải. Lỡ một cái là chết. Con nhỏ tính kỹ thiệt.

  Ông Bảy khen không tiếc lời. Chú Tám nghe con được khen khoái trong bụng, vỗ vai ông Bảy:

  - Thôi dầu hèn gì cũng thể. Chiều nay anh qua nhà tui. Mình lai rai ba sợi với đế quốc doanh chơi. Chút nữa tui về bẻ sẵn một mớ me dốt để đưa cay. Cha, cây me sau nhà năm nay đậu quá, hổm rày tui nói dèm với bả hoài mà bả làm thinh, bây giờ mình có cớ rồi: nhậu để mừng đoàn tụ.

  Ông Bảy Năm Trên chặt ngang không vị nể:

  - Đoàn tụ khỉ gì, mới có thơ chớ bộ nó dìa đây sao mà nói đoàn tụ.

  Chú Bảy không giận trái lại còn vui vẻ:

  - Thì mình nói bậy vậy mà, thấy thơ cũng như thấy người.

  Rồi chú triết lý:

  - Chết mới hết chứ còn sống là còn gặp. Trái đất tròn mà!

  Chiều hôm đó ông Bảy Năm Trên được dịp khề khà ly rượu đế quốc doanh đưa cay với me dốt để kể chuyện về thời con gái của cô Lê với chú Bảy, làm như chú Bảy không phải là cha của cô Lê. Kể chuyện đã đời, ông Bảy ngâm thơ ngang xương:

  - Chồng gần không lấy, lại lấy chồng xa

  Mai sau cha yếu mẹ già

  Chén cơm ai đỡ, chén trà ai bưng?

  Rồi ông chép miệng:

  - Hồi đó tới giờ tui ít thấy ông bà mình nói trật, mà từ hồi kẻ khôn đi học, thằng ngu dạy đời tới giờ sao tui thấy nhiều chuyện ngược đời quá. Lấy chồng xa vậy mà cha mẹ được nhờ. Nay gởi thơ mai gởi đồ. Cơm nước chè cháo gì cũng có. Còn lấy chồng gần thì hi hi...

  Một lúc sau ông nói thêm:

  - Thằng cha Mỹ Phước chủ nhà thuốc Tây đằng chợ gả con cho khỉ rừng xanh. Con lấy chồng gần mà có giúp đỡ gì được nó đâu. Vẫn bị đánh tư sản như thường, nhà bị đuổi lên đuổi xuống nên nhờ thằng con rể. Nó lên mặt dàn trời. Ai đời nó nói với ông già vợ mà nó nói trổng không. Con mình thì nó ngủ, mình thì nó khi dể. Thằng chả tức cành hông. Lâu lâu nó còn nẹo tiền sau khi bòn rút đã đời tiền của con gái thằng chả. Đúng như ông bà mình nói vừa bị cướp ngày, vừa bị cướp đêm.

  Chú Tám vừa nhâm nhi vừa gật gù đồng ý. Chú thỏa mãn quá trời. Con mình thì biệt tăm biệt tích vậy mà có thớ quá, mình được nhờ, mà không bị mang tiếng gì hết. Như vậy là có phước dàn trời rồi còn gì. Hổng hơn mấy thằng cha tính non tính già, đem con dâng cho tụi nó còn bị dằn vặt, bòn rút? Rồi chú tự thưởng mình thêm một ly nữa. Rượu đế quốc doanh bậy bạ vậy mà khi vui uống cũng bắt đáo để! Cắn vô nửa trái me dốt thì còn sướng hơn làm vương làm tướng. Chú còn đang miên mang tận hưởng khoái lạc thì ông Bảy đập mạnh vô vai:

  - Như vậy anh là người có hạng trong xóm mình đó nhé. Năm ngoái thằng trưởng phòng công an phường với thằng tổ trưởng an ninh còn hăm he mấy người có con di tản ra nước ngoài chớ năm nay thì hết rồi. Bây giờ nhà nước cần những người như anh đó anh Tám. Tui nói rồi để anh coi. Hổng chừng rồi đây anh được giấy ban khen cho mà coi.

  Chú Tám thiệt thà không hiểu kịp lời ông Bảy Năm Trên nên hỏi lại:

  - Bộ anh nói giả ngộ sao chớ, tui có biết cách mạng cách miết gì đâu mà anh nói vậy! Đánh Tây thì tui mới hụ hợ có vài ba năm gì đó rồi thấy mấy chả chèn ép quá trời tui bỏ dìa đây tới giờ. Đánh Mỹ thì tui còn bù trất hơn nữa, có theo mấy chả hồi nào đâu, đã vậy mà con Lê...

  Nói tới đây chú Tám nín ngang, ý chừng chú muốn nói con Lê với chồng con đang ở Mỹ nhưng chú sợ vạ miệng nên thôi.

  - Ấy, tui nói rồi anh coi hổng trúng phóc anh lấy cây anh đập lên trên đầu tôi.

  Ông Bảy Năm Trên xác nhận:

  - Nhà nước bây giờ sau chiến tranh nên nghèo, lại bị tụi phản động quấy phá trong nước không còn cho tiến lên xã hội chủ nghĩa. Phía Bắc thì bị bọn bá truyền Trung Quốc hăm he, phía Nam thì bọn tay sai bạo quyền phát động chiến tranh tiêu hao nên cần tiền ngoại tệ. Đâu có ngoại tệ để canh tân. Những người như con Lê gởi tiền bạc, hàng hóa về không phải giúp nước thì là gì. Mà không có anh thì sao nó gởi? Hỏi hổng phải anh có công sao? Không cấp bằng khen anh thì cấp cho ai?

  Chú Tám nghe có lý nên gật gù:

  - Anh nói tui mới thấy. Vậy mà thằng tổ trưởng an ninh cứ nói mấy thằng già tụi mình không còn lao động sản xuất được chỉ là tụi ăn bám. Tụi nó ăn bám thì có. Lớ quớ tui thà chịu nghèo biểu con đừng gởi đồ dìa thì Nhà Nước trơ mỏ. Tui nói dậy anh thấy phải không?

  Tuy nói vậy, cái nghèo vẫn khiến chú Tám chờ đợi hằng ngày quà của con gái gởi về. Từ đó một vài tháng chú nhận được một lá thơ của con. Mỗi lần như vậy chú thiếm vui mừng hết cỡ, hết khoe người này lại khoe người kia. Và hôm nay chú nhận được giấy báo nhận quà. Trong giấy ghi rõ chú lên Tân Sơn Nhứt đúng 8 giờ sáng để lãnh, và phải cầm theo sổ hộ khẩu. Thiếm Tám phân vân hơi trỏng:

  - Hổng biết con Lê gởi gì dìa đây? Vái trời nó khôn vong gởi mình mấy thứ bán được kha khá tiền để mình xoay sở, chớ đừng gởi bánh trái, mắc công đi lãnh hổng lợi ích gì.

  Chú Tám rầy vợ:

  - Bà sao nói năng hổng nghe lọt lỗ tai chút nào hết. Chuyện này mà cũng vái cái gì. Đồ tới đây rồi đang nằm chình ình ở Tân Sơn Nhứt mà bà mới vái thì bộ ông Trời ổng đổi được sao. Mà tui biết con Lê nó hổng đến nổi ngốc để gởi dìa mấy thứ đồ mắc dịch mắc ôn đâu. Tui nói rồi bà coi có trúng phóc không cho biết! Nó ở xứ văn minh chứ đâu phải xứ mạt rệp như mình vậy!

  Thiếm Tám mỉm cười chịu đựng. Thiếm quá quen thuộc với cái tính làm ông hoàng ông trắm với vợ của chồng từ ngày mới cưới tới giờ.

  
  

  * * *

  Chú Tám xuống xe lam lúc trời mới còn tưng bửng sáng. Cảnh vật chung quanh vẫn còn ngái ngủ sau một đêm dài. Mấy năm trước chú có đi qua đây; chợ trời Lăng Cha Cả nhộn nhịp người mua kẻ bán, xập hàng tùm lum tà la mà bây giờ coi trống trơn, lạnh lẽo làm chú khớp ngang, phân vân không hiểu mình tới trúng chỗ không. Chú hỏi người tài xế xe lam cổng vô chỗ lãnh đồ từ ngoại quốc gởi về. 

  - Bây giờ còn sớm, bác lại đằng đầu hẻm kia.

  Anh vừa chỉ vừa cười:

  - Chỗ đó trước đây là đường vào động của mấy chú GI ngơ ngác, chỗ có mấy đứa nhỏ đi ra, đi vô đó đứng đợi, tới giờ sẽ có xe vô trỏng lãnh.

  Chú Tám lững thững đi về phía có ánh đèn nơi anh tài xế xe lam chỉ. Mấy đứa nhỏ chạy ra mời níu một cách thân thiện:

  - Ông Hai ngồi đây đi ông Hai. Ăn miếng mì thịt nghe?

  - Bác ngồi nghỉ đây, uống cà phê đi bác. Chưa tới giờ đâu!

  Vài người đã tới trước giờ tò mò nhìn chú. Chú hỏi bâng quơ không để ý tới lời mời mọc:

  - Hổng biết chừng nào mới được vô hé?

  Một bà nhanh nhẩu:

  - Độ 8 giờ thì có xe nhà nước cho vô, mỗi người góp ngàn rưỡi tiền tổn phí xăng nhớt.

  Chú Tám nghĩ thầm:

  - Bộ đây vô trỏng xa lắm sao cà? Từ Gò Đen lên đây mấy trận xe lam mới hết 5 ngàn. Ở đây vô trỏng nhà nước ăn ngàn rưỡi thì chắc Tân Sơn Nhứt này rộng lắm. Ừ mà phải rộng như vậy mới đủ chỗ chứa đồ gởi về. Biết bao nhiêu người đi. Họ gởi đồ dìa, nếu chỗ nhỏ lấy đâu mà chứa?

  Nhưng tánh tiếc tiền làm chú đặt câu hỏi:

  - Mà bận ra có tốn tiền hông?

  Chú chỉ thắc mắc về tiền phải trả chớ không thắc mắc về tiền có thể trả. Tiền ăn uống là tiền có thể không cần xài. Chú nghĩ thầm: Mình ráng nhịn lát nữa dìa ăn cho ngon.

  Có tiếng một đứa nhỏ nào đó chẩu mỏ vô giọng đểu cáng:

  - Hổng tốn cũng được nếu ông già chịu khó đi bộ, cha hà tiện hoài. Mỗi lần lãnh được cả chục ngàn đồng, có vài đồng mà cũng tiếc!

  Chú Tám giận cành hông nhưng chú làm thinh. Mình có nói gì đâu mà nó dằn vặt mình vậy cà? Lại còn kêu bằng ông già này ông già nọ. Bộ mình không đáng tuổi cha nó sao? Rồi chú lảng ra chỗ khác để lại sau lưng những tiếng léo nhéo của mấy đứa nhỏ mất dạy:

  - Hừ! Hà tiện gắt máu. Bữa nào cũng gặp mấy ông già nầy mở hàng thì mắc phong lông hết trọi. Xui hôm qua tới giờ còn xui. Chắc phải đốt phong lông mới được!

  Chầu chực tới 4 giờ chiều Chú Tám mới được kêu tới nhận hàng. Chú đang đói bụng dữ tợn. Từ sáng tới giờ có gì dằn bụng đâu. Chờ hoài chờ hủy. Củ khoai mì ăn trước khi lên đường đã tiêu đâu mất rồi, làm cho chú thấy sự chờ đợi là cả một cực hình. Chú nhớ tới lời ông Bảy Năm Trên: Ở nước xã hội chủ nghĩa mình phải xếp hàng cả ngày. Đừng mất bình tĩnh, phải kiên nhẫn. Khi nghe đến tên mình chú đâm lo. Hộp quà bự xộn được đẩy ra trước mặt chú, nó đẹp đẽ, sạch sẽ nhưng có dấu mở ra và dán lại ở bên hông. Chú phân vân. Ai mở ra trước vậy cà? Mình tính đem dìa vợ chồng cùng mở ra để cùng đoán coi con Lê nó gởi gì dìa. Cho bả mừng vậy mà. Vợ chồng già lâu lâu chỉ nhờ có chuyện này để hủ hỉ với nhau.

  Tiếng người cán bộ, giọng Bắc, lạnh lùng trống không:

  - Ký tên vào đây xác nhận đã nhận đủ và không có gì thắc mắc khiếu nại!

  Chú Tám cầm cây viết lên tính ký bỗng chú hỏi:

  - Gói này của tui hả? Mà ai mở ra trước vậy?

  Tên cán bộ trả lời quẹo đeo:

  - Nhà nước! Bộ không muốn cho nhà nước xét hả? Biết đâu tụi nó nhân mình cho gởi quà về cho vào đấy những món hàng phản động, chống phá cách mạng, tuyên truyền sách động hay văn hóa đồi trụy.

  Rồi hắn đánh đòn thực tế hơn:

  - Thắc mắc hử? Ký vào chỗ này. Đi về chờ giải quyết sau. Chừng nào ở đây giải quyết xong sẽ có giấy báo trở lại nhận hàng.

  Chú Tám không dè câu hỏi của mình coi chơi chơi vậy mà đưa đến cái khó khăn chú không lường trước được, có thể không nhận được quà hay có thể mang tội tày trời nào chắc, chú bèn thả bàn toán Tàu trong đầu. 

  Chú giả lả:

  - Đâu có! Tui hỏi cho biết dậy mà! Đâu.. ký ở đâu?

  Tên cán bộ vẫn không đổi thái độ:

  - Chỗ này. Nhưng phải đóng thuế đã. Thuế bảy trăm tám mươi nhăm đồng. Tiền thuế 9 mét hàng hai trăm bảy mươi đồng, 10 hộp kem Hoa Lan hai trăm, 2 gói bột ngọt bốn chục, 3 hộp sâm cao ly trăm rưỡi. Cộng với tiền thuế thuốc linh tinh và tiền tồn kho sáu mươi nhăm, vị chi là sáu trăm sáu mươi nhăm đồng. Có đem theo tiền không­?

  Chú Tám như rớt từ cung trăng xuống, chú chặc lưỡi:

  - Chết hôn. Lúc đi mình cẩn thận đưa tiền bả giữ, mình chỉ cầm có 10 ngàn đủ tiền xe cộ bây giờ tiền đâu mà đóng thuế. Chú nặn trán suy nghĩ và thất vọng. Giấy bảo lãnh chỉ biểu đem theo sổ hộ khẩu, đâu có nói đến tiền bạc thuế má gì đâu. Chú đứng tần ngần mặt thộn ra. Tên cán Bộ hỏi, giọng bực bội:

  - Không có tiền hả. Khi nào có tiền trở lại. Phải đóng thuế mới lãnh hàng ra được.

  Rồi hắn đẩy gói hàng ra một bên, sửa soạn kêu tên người khác. Chú Tám nhìn gói quà mà lòng đau như xé. Nó đó mà mình không nhận được. Đúng như ông bà mình nói: Cơm đưa tới miệng còn chưa chắc được ăn. Nghe kêu tên mình mừng thấy ông bà ông vải mà bây giờ phải xách đít về không hổng biết chừng nào mới lãnh được. Chú đứng như trời trồng, nhìn chầm bẩm cái tên và địa chỉ của mình trên gói hàng. Đúng là chữ của con Lê rồi. Bỗng nhiên Chú muốn ứa nước mắt sống.

  Tiếng tên cán bộ kêu tên người khác rồi người khác làm Chú đau lòng hơn. Họ kế tiếp nhau lấn Chú xa dần. Chú không còn biết đói bụng là gì. Mắt Chú như bị gói quà thôi miên. Giờ đây nó đang từ từ cách rời xa Chú như lúc nhỏ Chú chơi thả tàu ở ao, tàu bị nước đánh ra xa Chú chỉ biết nhìn mà không biết làm gì khác hơn. Lúc đó Chú ước ao phải chi có ông tiên nào đi qua hóa phép cho tàu Chú trở vô bờ lại. Bây giờ Chú lớn rồi, Chú không còn ước ao có ông tiên nữa, nhưng cũng chỉ biết đứng nhìn thôi. Chú chớp chớp nước mắt để nước mắt khỏi trào ra. Lê ơi, con có biết cảnh nầy?

  Có ai vỗ nhẹ vào lưng Chú:

  - Chào Bác, Bác đi nhận hàng từ ngoại quốc gởi về hả?

  Chú Tám không trả lời, Chú khinh khỉnh quay đi. Thằng hỏi dị hợm! Ai vô đây chơi được? Ai ở không mà vô đây chơi? Người thanh niên không giận vì thái độ giận cá chém thớt của Chú, tiếp tục thân thiện:

  - Cháu cũng đi lãnh quà mà chưa tới tên. Chú bị chuyện gì trục trặc vậy?

  - Họ biểu đóng thuế, mà tui không có đem theo tiền.

  - Vậy hả? Mắc công quá há. Cháu cũng bị cảnh đó 6 tháng trước. Họ biểu về đợi giấy báo lại lần nữa. Chờ 6 tháng nay mới nhận được giấy báo lãnh 2 ngày hôm qua. Họ bỏ hồ sơ mình xuống cuối.

  Chú Tám làm mặt lanh:

  - Bộ giống như đi mua hàng hợp tác xã vậy hả? Họ kêu tên mình không có ở đó, họ để hộ khẩu xuống dưới chót. Bộ ở đây cũng làm như vậy hả?

  Người thanh niên cười vui vẻ:

  - Dạ Bác nói đúng! Ở đâu cũng làm vậy mà thôi. Nhiều quá họ đâu có thì giờ làm giấy đi làm giấy lại hoài.

  Rồi anh ta hỏi nhỏ:

  - Mà Bác bị đóng thuế bao nhiêu?

  - Tui nhớ không rõ, đâu hơn 700 đồng mới, hổng biết bao nhiêu đồng tiền mình. Tiền mới cũ tui lộn xộn lắm, tính không ra.

  - Mà Bác có nghe Bác được gởi gì về?

  Chú Tám buồn buồn:

  - Nghe đâu như có 9 thước hàng và 10 hộp kem Hoa Lan. Tui hổng biết kem Hoa Lan là kem gì. Hổng biết phải cà lem hông. Mà chắc hông phải đâu. Chảy hết còn gì!

  Người thanh niên bật cười:

  - Đó là kem thoa mặt cho đàn bà. Nó là đồ mỹ phẩm. Thứ nầy đóng thuế nặng nhưng bán ra chỉ có 2, 3 đồng thôi. Ai gởi cho Bác mà kỳ vậy? Sao Bác không biểu họ gửi thứ gì về ít bị đóng thuế mà bán ra được khá khá tiền phải có lợi hơn không?

  - Vậy hả? Tui đâu có biết. Mà tui với bả đâu có cần thứ kem đó làm gì? Bả già rồi. Hồi nào giờ Bả đâu có xức kem xức kiết gì đâu.

  Rồi Chú từ giã:

  - Thôi Cậu ở lại, tui dìa. Chờ sớm mơi tới giờ đói bụng muốn rã ruột mà phải dìa tay không.

  Người thanh niên chận Chú lại nói nhỏ:

  - Cháu thấy Bác tội nghiệp cũng muốn giúp, nhưng mà số tiền nhiều quá, gần 400 ngàn lận. Mà Bác ở đâu?

  - Tui ở Gò Đen. Xin giấy phép đi đường cũng hết một buổi. Chỉ đi được có một ngày.

  - Cháu ở Nhà Bè lận.  Phải chi ở gần cháu đưa Bác mượn đỡ rồi một hai hôm xuống thăm Bác nhận lại sau. Mình phải giúp đỡ nhau khi khó khăn túng ngặt. Nhưng mà....

  Anh ta chắc lưỡi, làm bộ suy nghĩ rồi ấp úng:

  - Cháu đề nghị như vầy Bác nghe có phải không rồi quyết định sau. Cháu đưa tiền Bác đóng thuế. Bác trả cháu bằng 5 thước hàng và 10 hộp kem Hoa Lan. Bác cho cháu một vài món thuốc tây. Cũng như cháu bán đồ dùm Bác vậy mà. Bác hổng biết chứ đem ra chợ trời tụi nó mua rẻ mạt mà nhiều khi còn bị gạt lấy mất đồ nữa. Tụi làm ăn ở chợ trời hổng tin nổi đâu.

  Chú Bảy suy nghĩ thật nhanh: Mình còn lại 4 thước vải, kem thì mình hổng cần rồi, thuốc tây thì mình đâu biết thuốc gì trị bịnh gì. Thôi chịu đại cho rồi. Nói qua nói lại hết thì giờ. Hổng biết chừng nào mới được kêu trở lại lần nữa. Mỗi lần đi là mỗi lần khó.

  
  

  * * *

  Thiếm Tám mặt mày tươi rói ra mừng chồng!

  - Dữ thần hông, đi lâu quá trời. Chờ muốn rục xương sống từ lúc 5 giờ sáng tới giờ.

  Rồi Thiếm ước thầm trong bụng:

  - Mong nó gởi đồ dìa nhiều nhiều để vợ chồng già qua khỏi cơn túng ngặt này.

  Thiếm vừa đỡ gói đồ trên tay người chồng vừa nhìn Chú Tám áy náy:

  - Ông đi sao lâu dậy? Có mệt lắm hông? Cơm nước gì chưa?

  Chú Tám không thèm trả lời, Chú quạu quọ bước vô nhà nhìn xéo về cái lồng bàn đậy mâm cơm. Đói muốn rã ruột mà còn gặp chuyện buồn. Đồ con gái gởi về bị chúng lấy hết phân nữa vì tiền thuế. Không biết thuế gì mà mắc dàn trời, gần 400 ngàn đồng bạc. Thiếm Tám lẽo đẽo đi theo chồng. Chú Tám nói mà không quay lại:

  - Đó Bà mở ra coi. Tui mệt quá rồi.

  Thiếm Tám vừa cười mỉm mỉm vừa lắc gói hàng. Bỗng Thiếm kêu giựt ngược:

  - Ông ơi, sao lỏng lẻo vậy nè?

  Thiếm Tám trả lời luôn:

  - Bộ họ ăn bớt hả?

  Chú Tám biết chuyện này rồi, Chú bực mình quay lại chưa kịp trả lời thì có tiếng khàn khàn của tên trưởng phòng công an xã trước cửa:

  - Có Chú Tám Thiếm Tám ở nhà không?

  Chú Tám nói thầm thì với vợ:

  - Không biết có chuyện gì mà thằng này nó kiếm mình giờ nầy?

  Mấy thằng công an mà kiếm thì chắc là không có chuyện tốt lành gì. Chú nói lớn:

  - Dạ có!

  Hắn đon đả:

  - À Chú Tám về tới rồi à!

  Rồi hắn bước vào nhà không cần đợi mời. Mang tiếng trưởng phòng công an như hắn mà phải lên tiếng trước khi vào nhà là nhẹ thể quá rồi. Hắn liếc mắt lên gói quà nói giọng tấn ơn:

  - Hôm qua Chú xin phép xin đi thành phố Hồ Chí Minh, thông cảm lắm mới cấp giấy phép sớm. Bà con mình mà. Chớ người khác thì phải đợi cả tuần. Lúc nầy công việc nhiều quá mà nhân viên thì bận công tác đột xuất hoài.

  Chú Tám và Thiếm Tám trao đổi cái nhìn với nhau. Chú chỉ biết vuốt đuôi trong khi chờ đợi nó muốn gì:

  - Dạ tui xin cám ơn ông trưởng phòng.

  Tên công an ngồi xuống cạnh đó, không kịp mời. Tự nhiên như thanh niên Hà Nội. Hắn nói giọng chậm rãi vừa cố làm thân, vừa nói giọng của kẻ cầm quyền ra lệnh:

  - Lát nữa 7 giờ rưỡi, mời Chú đi họp tổ. Bữa nay có một đồng chí trên quận xuống thuyết trình đề tài rất hấp dẫn: Đế Quốc Mỹ là con đỉa hai vòi. Xin Chú đến đúng giờ. Tôi cũng có ở đó nữa.

  Chú Tám cố nén cái thở dài, nói nhỏ xụi lơ:

  - Dạ, ăn cơm xong tui sẽ đến.

  Hắn làm bộ đứng dậy:

  - Thôi tui về để Bác xơi cơm. Mà gói hàng đây à? Bác có thể mở ra xem tí được không? Hàng bên Mỹ không tốt và bền bằng hàng của Liên Xô ta, tuy vậy nó có cái mã bề ngoài đẹp đẽ. Tui muốn xem để chúng ta cùng chia vui vậy mà. Mình ở trong một xã như ở trong một gia đình lớn.

  Chú Tám ngần ngừ, đưa mắt hỏi ý kiến vợ. Thiếm Tám làm bộ không thấy cứ tiếp tục đủng đỉnh sửa soạn lại hai đôi đũa trong mâm cơm. Hắn nói tiếp:

  - Tụi Mỹ nó đểu lắm. Mình đánh với nó hơn 20 năm nó mới chịu cút đi mà vẫn chưa chịu bỏ cuộc, vẫn tìm cách phá hoại cách mạng. Tụi nó gởi tài liệu chống phá cách mạng về mãi à! Tụi tui ở đằng cơ quan nhờ quần chúng giác ngộ chỉ điểm đã phát hiện nhiều lần rồi.

  Vợ chồng Chú Tám xanh mặt, thằng nầy muốn gì ở đây mà giở giọng dọa nạt nói xa nói gần. Nếu người khác thì dễ đối phó. Chú tuy thiệt thà, nhưng cũng đủ miệng lưỡi để đối phó, đằng nầy nó là xếp công an chỗ mình, đời thiệt éo le. Lúc mình làm cách mạng thì nó chắc còn mũi dãi lùm tùm, ở truồng dòng dõng tắm nước mưa. Mình đã thấm thía cái cách mạng đó nên rã hùn không chơi nữa. Bây giờ nó nhơn danh bảo vệ cái cách mạng mình chối bỏ để dòm hành, bắt chẹt mình... Chú không thèm giấu diếm tiếng thở dài, quay lại nói với vợ:

  - Đâu Bà nó mở ra coi con nó gởi gì dìa, sẵn có ông trưởng phòng đây đến chia vui với mình. Tui ăn qua loa ba hột cơm tối rồi còn đi họp.

  Thiếm Tám trả lời hậm hực, một thái độ ít thấy từ ngày cưới nhau đến giờ:

  - Thì ông mở hổng được sao, phải tui mới được?

  Hắn ngó Thiếm rồi quay lại ngó Chú, chắc hắn giận lắm nhưng cố nén. Hắn châm điếu thuốc Phù Đổng, hút một hơn dài để dằn cơn giận và lấy lại vẻ tự nhiên.

  Để không khí khỏi ngột ngạt, Chú Tám giả lả phân bua:

  -Ông trưởng phòng thấy đó, nhiều khi bả chướng vô lý hết sức, tui chịu đựng mấy chục năm nay rồi lận.

  Hắn đỡ lời:

  -Có lẽ Thiếm muốn dành cho Chú danh dự mở quà vì Chú có công lao đi nhận lãnh về. Vậy cũng tốt thôi. Ta tranh thủ thời gian để còn đi họp. Buổi họp tối nay quan trọng lắm ta không thể trễ được.

  Gói hàng được mở ra, 3 cái đầu chụm lại. Nhìn xuống đáy hộp khi tất cả mọi thứ đều được lấy ra đặt lên bàn: xấp vải mỏng dánh, mấy gói thuốc thông thường, 2 gói bột ngọt, 2 gói thuốc dán, mấy chai dầu xanh, 1 bao rau câu, 2 gói sâm Cao Ly, một lá thư, 2 hộp kem Hoa Lan.

  Hắn cầm hộp đựng quà lên săm soi:

  - Cái hộp này chẳng có gì đặc biệt, chắc chẳng có gì giấu trong đó. 2 hộp kem này tui đem về cơ quan nghiên cứu. Đời bây giờ gián điệp tinh vi lắm. Gì cũng có thể ngụy trang được hết. Nhiều khi họ giấu dưới đáy hộp đồ quốc cấm hay chuyển về đây hóa chất bí mật ngụy trang dưới hình thức mỹ phẫm. Khi nào nghiên cứu xong, cơ quan sẽ gởi giấy mời Chú đến lãnh về.

  Thiếm Tám bực mình nói cho hả tức:

  - Tôi chắc chắn không có gì bất hợp pháp. Sau khi nghiên cứu xong, ông trưởng phòng cứ liệng vô thùng rác, đừng tính chuyện gởi lại làm gì cho mất công mất linh. Lần sau tui biểu nó gởi món gì có thể nhìn thấu qua được để khỏi nhọc lòng ông trưởng phòng.

  Hắn cố tình không hiểu:

  - Vứt chi cho phí của giời, ta có thể cho vào hộp trở lại nếu khi lấy ra ta chứa trong cái gì sạch sạch. Thứ nầy để đàn bà thoa mặt rất tốt. 

  Hắn vừa nói vừa cho 2 hộp kem vào túi quần xùng xình của hắn. Ta phải tận dụng phế thải và phát huy sáng kiến, đó là lời chỉ dẫn sáng suốt của Đảng và nhà nước.

  Chú Tám nói điều ơn nghĩa:

  - Thôi coi như vợ chồng tôi biếu bà nhà. Bà nhà tui cũng không cần thứ quỷ quái đó làm gì. 

  Chú nhìn về phía vợ thật mau vừa kịp bắt gặp tia sáng bất mãn trong ánh mắt bà vợ. Chú làm bộ ngầy ngà Thiếm:

  - Thôi Bà đem cất mấy thứ lỉnh kỉnh này đi, lấy chỗ rót nước mời ông trưởng phòng. Rồi dọn cơm tui ăn để còn đi họp.

  
  

  * * *

  Tên cán bộ trên bàn thuyết trình viên nói thật hăng say. Hắn vung tay bên nầy, quơ tay bên kia bọt mồm vung vãi tùm lum tà la hai bên mép:

  - Bác Hồ thật sáng suốt khi ví đế Quốc Mỹ với con đỉa hai vòi. Thật không còn hình ảnh ví von nào đúng hơn. Đỉa hai vòi hút máu người bằng cả hai đầu. Đế Quốc Mỹ hút máu nhân dân thế giới cũng bằng hai vòi. Một vòi nó bóc lột nhân dân trong nước. Nó làm cho nhân dân Mỹ ngày càng nghèo đói. Một vòi nó hút máu các dân tộc nhược tiểu khiến cho các dân tộc nầy ngày càng đói khổ, cơ cực, tài nguyên ngày càng khô kiệt. Bác Hồ vô vàn kính yêu của nhân dân ta đã nhận định rất cao siêu và chí lý rằng...

  Mặc cho tên thuyết trình viên nói nhăng nói cuội, trên trời dưới đất, dưới nầy Chú Tám tâm sự với ông Bảy Năm Trên:

  - Từ cha sanh mẹ đẻ tới giờ tui mới nghe con đỉa hai vòi. Hồi trước tới giờ tui chỉ nghe đỉa con, đỉa mẹ, đỉa mén, đỉa trâu chớ có nghe chuyện con đỉa hai vòi đâu. Bây giờ tui mới hiểu nghĩa con đỉa hai vòi là tụi cầm quyền. Tụi ở Mỹ bị đỉa hai vòi hút máu quá nên nghèo không thể gởi đồ dìa cho mình nhiều hơn. Ở xứ mình trước khi nhận quà từ ngoại quốc gởi về mình bị vòi đỉa thuế hút máu. Sau khi đi tới nhà còn bị vòi công an hút thêm lần nữa.

  Rồi Chú cười:

  - Sau khi bị con đỉa hai vòi hút máu, gói đồ của con Lê, ốm nhom, ốm nhách, nhẹ hều nhẹ hểnh.

  Ông Bảy Năm Trên thêm:

  - Chưa hết đâu, thằng mà anh nói giúp đỡ anh ở Tân Sơn Nhứt cũng là một vòi đỉa thôi. Vòi mới mọc ra sau nầy. Vòi ăn theo. Nó chịu ăn với tụi trong đó để bắt chẹt anh đó chớ. Lúc nầy ai mà ở không vô đó làm chuyện bao đồng. Chúng ta, nhân dân Việt Nam mình bây giờ không bị nạn con đỉa hai vòi mà con đỉa cả chục vòi, cả trăm vòi lận. Bác Hồ của tụi nó là thánh cũng không thể nào tưởng tượng được con đỉa cộng sản một trăm vòi đang hút máu nhân dân Việt Nam.

  Rồi ông hỏi nhỏ:

  - Anh nói thằng đó lấy hết 10 hộp kem Hoa Lan sao lại còn 2 hộp cho thằng công an bợ hay vậy?

  Chú Tám cười gượng ngạo, rồi nói bằng một giọng thật cảm động:

  - Tui năn nỉ nó lấy 1 hộp sâm cao Ly chừa 2 hộp kem lại để bả thử bôi coi sao. Mấy tháng sau này bả lao động xã hội chủ nghĩa nhiều quá nên da mặt xần xùi đen đúa quá.

  Ngưng một lúc lâu Chú nói như tâm sự:

  - Mà hồi đó tới giờ tui có mua được cho bả một thứ mỹ phẩm nào đâu. Mỹ phẩm sang nhứt của bả là xà bông Cô Ba, bồ kết với dầu dừa thôi.

  Ông Bảy Năm Trên vỗ đùi cái chách vừa ngó chừng lên bàn thuyết trình vừa kề tai Chú Tám nói nhỏ:

  - Tôi hiểu rồi, ông bạn già muốn cho chỉ ở nhà, trắng da dài tóc chứ gì?

  Rồi Ông nói một câu khó hiểu:

  - Nhưng trước khi muốn cho bả trắng da dài tóc thì anh phải chặt đầu mấy con đỉa đi.

  Ông nói phần cuối câu thật lớn. Mấy người lối xóm ngồi gần nhìn hai ông bạn già, ngơ ngác.

  (Trích Câu Hò Vân Tiên)

  Nguyễn Văn Sâm

  
  

  
  

Khi Nào Các Bộ Phận Trong Cơ Thể Con Người Bắt Đầu Thoái Hóa? (Y Học)

      Già là một điều không ai tránh khỏi . Hiện nay các viện nghiên cứu y khoa đã cho biết một cách chính xác các bộ phận trong cơ thể của con người bắt đầu thoái hóa từ lúc nào. Các bác sĩ người Pháp đã tìm thấy chất lượng tinh trùng bắt đầu suy thoái từ tuổi 35, bởi thế khi người đàn ông 45 tuổi thì một phần ba số lần mang thai sẽ dẫn đến sẩy thai. Angela Epstein đã viết trong Daily Mail,  tuổi của các bộ phận trong cơ thể bắt đầu suy thoái như sau :

- Não Bắt Đầu Suy Thoái Lúc 20 tuổi .

       Khi chúng ta trưởng thành, các tế bào não  bị giảm dần. Và não cũng teo nhỏ lại. Khởi đầu con người có 100 tỉ tế bào não, nhưng đến tuổi 20 con số nầy giảm dần, và đến tuổi 40 con người mất mỗi ngày 10.000 tế bào ảnh hưởng rất nhiều đến trí nhớ và có tác dụng rất lớn đến tâm sinh lý người già...

- Ruột Bắt Đầu Suy Giảm Từ Tuổi 55.

       Ruột tốt có sự cân bằng giữa các vi khuẩn có ích và có hại. Vi khuẩn có ích sẽ giảm đi đáng kể sau tuổi 55, đặc biệt ở phần ruột già. Sau 55 tuổi bộ tiêu hóa bắt đầu xấu đi và sẽ gây hại cho các bệnh đường ruột. Táo bón là một bệnh thông thường của tuổi già, cũng như dịch vị từ bao tử, gan, tuyến tuỵ, ruột non bị suy giảm .

- Bọng Đái Bắt Đầu Suy Thoái Từ Tuổi 65 .

       Người già thường mất kiểm soát bọng đái Nó bắt đầu co lại đột ngột, ngay cả khi không đầy. Phụ nữ dễ gặp trục trặc này hơn khi chấm dứt kinh nguyệt. Khả năng chứa nước tiểu của bọng đái một người già chỉ bằng nửa so với người trẻ tuổi, khoảng 2 cốc ở tuổi 30 và 1 cốc ở tuổi 70. Điều này khiến người già phải đi tiểu nhiều hơn, và dễ nhiễm trùng đường tiểu.

- Vú Bắt Đầu Thoái Hóa Từ Năm 35 tuổi .

       Khi người đàn bà đến 30 tuổi thì vú mất dần các mô và mỡ, sự đầy đặn và kích cỡ của bộ vú bị suy giảm. Khi 40 tuổi núm vú bị teo lại và vú thòng xuống.

- Phổi Lão Hóa Từ Tuổi 20.

       Sụn sườn vôi hóa, lồng ngực biến dạng, khớp cứng ảnh hưởng tới thở, nhu mô phổi giảm đàn hồi, giãm phế nang. Dung tích của phổi bắt đầu giảm dần từ tuổi 20. Ðến tuổi 40 có nhiều người đã bắt đầu khó thở vì các cơ bắp và xương sườn buồng phổi bắt đầu xơ cứng .

- Giọng Nói Bắt Đầu Yếu Và Khàn Kể Từ Tuổi 65.

       Phụ nữ có giọng khàn và nhỏ trong khi đàn ông giọng cao và nhẹ

- Mắt Lão Hóa Từ Năm 40

       Và phần lớn phải mang kiếng, không còn nhìn rõ một vật ở xa. Khả năng tập trung của mắt kém hơn do cơ mắt yếu hơn.

- Tim Lão Hóa Từ Tuổi 40.

       Khối lượng cơ tim giảm. Tuần hoàn nuôi cơ tim cũng giảm,  suy tim tiềm tàng, huyết áp tăng dần...Sức bơm của tim giảm dần vì các mạch máu giảm sự đàn hồi. Các động mạch cứng dần và bị mỡ đóng vào các thành mạch máu cung cấp cho tim cũng bị giảm bớt. Ðàn ông 45 tuổi và đàn bà 55 dễ bị đau tim.

- Gan Lão Hóa Từ Năm 70.

       Chức năng chuyển hóa và giải độc giảm. Tuy nhiên gan là  một bộ phận gần như không chịu khuất phục tuổi tác. Người ta có thể ghép gan của một ông già 70 tuổi cho một người 20 tuổi.

- Thận Lão Hóa Năm 50.

       Số đơn vị lọc chất thải khỏi máu bắt đầu giảm xuống ở tuổi trung niên.

- Tuyến Tiền Liệt Lão Hóa Vào Năm 50.

       Hệ thống sinh dục nam gồm có: tinh hoàn và bộ phận sinh dục phụ như đường dẫn tinh, tuyến tiền liệt, tuyến hành niệu đạo, túi tinh và dương vật.Tuyến tiền liệt thường lớn dần theo tuổi tác.  Khi tuyến tiền liệt tăng kích thước sẽ ép vào niệu đạo và bàng quang, gây khó khăn cho tiểu tiện. Nó gây nên triệu chứng tiểu ngập ngừng, tiểu nhiều lần, tăng nguy cơ nhiễm trùng tiết niệu và tiểu khó.

- Xương Lão Hóa Vào Tuổi 35.

       Cho đến giữa những năm 20 tuổi, mật độ xương vẫn còn tăng. Trẻ em xương lớn rất nhanh, cứ mỗi 2 năm lại thay đổi toàn bộ xương cũ, nhưng đến tuổi 35 thì xương đã lão,  hiện tượng mất xương bắt đầu như một quá trình già cả tự nhiên.

- Răng Suy Từ Tuổi 40.

       Răng bị hao mòn. Dễ bị bệnh nha chu. Niêm mạc bị teo dần

- Bắp Thịt Lão Hóa Từ Năm 30 .

       Thông thường bắp thịt khi bị lão hoá thì được tái tạo ngay, nhưng đến tuổi 30 thì tái tạo ít hơn là  lão hóa. Ðến tuổi 40, mỗi năm bắp thịt bị sút giảm từ 0.5 đến 2 %. Vì thế người già khó giữ thăng bằng, trở thành chậm chạp, dễ bị ngã và gẫy xương.

- Nghe Giảm Đi Kể Từ Giữa Năm 50.

         Rất nhiều người bị lãng tai kể từ năm 60

- Da Suy Giảm Kể Từ Năm 20.

       Chúng ta đã giảm dần việc sản xuất chất keo dính của da từ giữa tuổi 20. Việc thay thế các tế bào chết cũng chậm dần.

- Vị Giác Và Khứu Giác Giảm Từ Năm 60.

       Thông thưuờng chúng ta có thể nếm được 100.000 vị trên lưỡi. Các vị này chúng ta chỉ nếm được phân nửa khi già và đến tuổi 60 thì không còn ngửi và nếm một cách chính xác được nữa

- Sinh sản mất khả năng từ năm 35.

       Khả năng sinh nở của phụ nữ bắt đầu giảm sau tuổi 35, vì số lượng và chất lượng trứng trong tử cung giảm xuống.

- Tóc Lão Hóa Từ Tuổi 30.

       Thông thường cứ 3 năm thì tóc cũ sẽ được thay thế toàn bộ tóc mới. Và đến năm 35 tuổi thì tóc không còn đen nhánh nữa ngả màu đen xám và rụng dần đi .

Làm Thế Nào Để Làm Chậm Sự Lão Hóa ?

       Già không phải là một bệnh nhưng già tạo điều kiện cho bệnh phát sinh và phát triển; cần chú ý một số đặc điểm sau:

- Người già thường mắc nhiều bệnh cùng một lúc, có bệnh dễ phát hiện, nhưng cũng có bệnh rất kín đáo, tiềm tàng, nguy hiểm.

- Triệu chứng ít khi điển hình, không ồ ạt, không rõ rệt, nên khó chuẩn đoán, dễ sai lạc nếu ít kinh nghiệm.

- Khả năng phục hồi sức khỏe sau các trận ốm thường chậm hơn so với người  trẻ, nên sau điều trị phải có thời gian an dưỡng.

Một Số Biện Pháp Làm Giảm Tốc Độ Lão Hóa:

       Học thuyết âm dương của y học cổ truyền chứng minh con người là một chỉnh thể giữa âm dương, giữa khí và huyết. Luôn luôn thăng bằng với nhau từ trên xuống dưới, từ dưới lên trên, từ trong ra ngoài, từ ngoài vào trong theo một quy luật nhất định, để duy trì sự sống của con người được bền vững dài lâu. Vì thế muốn giảm tốc độ lão hóa cần phải:

       Về tư tưởng luôn luôn lạc quan yêu đời, chủ động gạt bỏ những cái làm ảnh hưởng đến bộ não, hạn chế tối đa nỗi cô đơn, giải quyết tốt nhất mối quan hệ xã hội và gia đình, có triết lý sống đúng; phải chú ý cả 3 vấn đề: lẽ sống, lối sống và hành động sao cho khoa học văn minh để loại trừ 7 nguyên nhân gây bệnh của Đông y là :  hỷ, nộ, ưu, tư, bi, kinh, khủng .

       Muốn được thảnh thơi phải có kiến thức, phải có hiểu biết để nhìn nhận vấn đề sao cho đúng đắn qua báo chí, đài phát thanh, truyền hình để làm chủ được mình và giáo dục cho gia đình, con cháu giảm các nỗi bực dọc và tự chăm lo cho mình

       Thường xuyên luyện tập đều đặn về trí tuệ và thể lực như đọc sách báo, nghe đài, xem TV... đồng thời tập thể dục thể thao, đi bộ, tập thở, tĩnh tâm thư giãn, v.v... phù hợp với hoàn cảnh và sức khỏe từng người.

       Sinh hoạt điều độ, không làm gì quá sức bình thường, giữ gìn trạng thái cân bằng giữa ngủ và nghỉ, giữa ăn và làm, giữa trí óc và chân tay, giữa trong nhà và ngoài trời, giữa lười và chăm, v.v... cũng rất quan trọng.

       Ăn uống đúng và đủ theo khả năng của mình, không nên nghiện bất cứ thứ gì, hạn chế thịt nhất là mỡ, ăn nhiều rau quả tươi, giảm chất bột, giảm bánh kẹo, bảo đảm cân bằng thức ăn âm và dương, giữ người không béo và cũng không gầy. Nên nhớ con người là giống ăn  ngũ cốc, nên thức ăn cho người phải 80% là ngũ cốc còn 20% là rau quả và các thứ khác, không nên ăn quá no, người già rất cần đạm ở đậu tương, vừng lạc, tôm cua, ốc hến...

       Cần có môi trường sống tự nhiên tốt, phần lớn các cụ sống 100 tuổi trở lên đều ở vùng núi, ở nông thôn còn ở thành phố thì rất ít và gốc cũng không phải thành thị. Hiện nay môi trường sống đang bị tàn phá nghiêm trọng đó là tự hủy hoại mình (chặt cây, phá rừng, chất thải, phân hóa học, thuốc trừ sâu...) đã làm mất đi cảnh thanh bình của thiên nhiên, là điều cũng nên hết sức tránh.

       Kiên trì áp dụng 10 bài học về sức khỏe của Nhật Bản, đất nước được mệnh danh là “vương quốc của tuổi thọ” vì có tuổi thọ cao nhất thế giới hiện nay.

10 Bài Học Đó Là:

- Bớt ăn thịt, ăn nhiều rau

- Bớt ăn mặn, ăn nhiều chất chua

- Bớt ăn đường, ăn nhiều hoa quả

- Bớt ăn chất bột, ăn nhiều sữa

- Bớt mặc nhiều quần áo, tắm nhiều lần

- Bớt đi xe, năng đi bộ

- Bớt phiền muộn, ngủ nhiều hơn

- Bớt nóng giận, cười nhiều hơn

- Bớt nói, làm nhiều hơn

- Bớt ham muốn, chia sẻ nhiều hơn

       Những bài học trên có tác dụng rất lớn đối với những người bị tăng huyết áp, bệnh tim mạch, ung thư dạ dày, viêm gan...

       Biết cách sống, ta có thể làm chậm được quá trình lão hóa, kéo dài được tuổi thọ, có thể điều chỉnh được chiếc đồng hồ sinh học trong con người chúng ta chạy chậm lại, ta cũng có thể giữ bộ máy cực kỳ tinh vi của ta được bền vững lâu dài hơn.

Nguồn : BaoMai

Nắng Cali ST - (TKH VL)

Cách Sống Khỏe Mạnh

•                 Có nhiều cách để cải thiện sức khỏe mà không tốn quá nhiều công sức.

  
  

  1. Ăn trái cây thay vì ăn bánh kẹo và đồ ngọt

  Bánh kẹo có vị ngọt vừa chứa nhiều đường hóa học và thường có nhiều fructose corn syrup. Nhưng trái cây có vị ngọt vì đường tự nhiên và loại đường này tốt cho sức khỏe do chứa nhiều chất xơ. Do đó ăn trái cây sẽ giúp bạn no lâu hơn vì chất xơ giúp phân hủy lượng đường chậm hơn, cùng lúc, giúp cho hệ tiêu hóa.

  
  

  2. Đi mua sắm khi bạn no bụng

  Nhiều nghiên cứu cho thấy, tỉ lệ bạn mua những loại thức ăn có hại cho sức khỏe sẽ thấp hơn nếu bạn ăn no bụng trước khi đi mua thức ăn. Việc này giúp bạn tránh trường hợp mua những thức ăn không tốt vì đói bụng ngay lúc đi chợ.

  
  

  3. Học nấu ăn tại nhà

  Nghiên cứu cũng cho thấy, kiêng ăn một số món nhất định lại khiến bạn thèm ăn món ấy hơn. Nhưng nghiên cứu cho thấy nấu ăn tại nhà lại có liên kết chặt chẽ tới việc ăn uống khỏe mạnh hơn và giúp bạn tiết kiệm chi phí ăn uống.

  
  

  4. Uống cà phê đen

  Nhiều nghiên cứu chứng minh rằng uống cà phê đen mang lại nhiều lợi ích sức khỏe, và thậm chí uống ba đến năm tách cà phê mỗi ngày cũng giúp bạn sống lâu hơn. Bạn cũng nên tránh thêm sữa, đường, và các loại pha chế có mùi vị nhằm tránh thêm đường và tối đa các lợi ích của cà phê.

   

  5.Thay bơ (butter) bằng trái bơ (avocado) khi ăn cùng bánh mì

  Trái bơ chứa nhiều chất béo có lợi cho sức khỏe và chứa nhiều chất potassium, magnesium, chất khoáng, vitamin C và E.

  
  

  6.Thay bánh mì thông thường bằng bánh mì nguyên chất (whole wheat)

  Bánh mì nguyên chất chứa nhiều chất xơ hơn bánh mì thường. Hơn thế nữa, chất xơ giúp bạn no lâu hơn, cùng lúc, giúp hệ tiêu hóa của bạn bằng cách giảm lượng đường hấp thu vào cơ thể.

   

  7.Chọn chén và dĩa đựng thức ăn có màu trái ngược với màu thức ăn

  Nếu muốn giảm khẩu phần ăn để giảm lượng calories, bạn nên chọn dĩa hoặc chén có màu trái ngược với màu thức ăn, theo nghiên cứu Journal of Consumer Research công bố năm 2012. Nghiên cứu này cho thấy, nhiều người nhận thấy rằng họ lấy khẩu phần ăn nhiều hơn khi màu của chén, dĩa trùng với màu của thức ăn.

  Thế nên, nếu bạn muốn ăn thêm đậu thì hãy nên chọn dĩa có màu xanh lá. Và nếu bạn muốn giảm các loại thức ăn chứa nhiều tinh bột, bạn nên tránh sử dụng các loại chén dĩa có màu trắng, vàng, hay cam.

  
  

  8. Uống nhiều nước

  Đây chắc hẳn là một lời khuyên bạn thường nghe thấy, nhưng uống nhiều nước mang lại rất nhiều ích lợi cho sức khỏe như giúp cân bằng lượng nước trong cơ thể và giúp bạn có nhiều năng lượng hơn. Một số chuyên gia dinh dưỡng cũng cho biết, uống nhiều nước giúp bạn giảm cân.

  
  

  9. Đi bộ nhanh hơn

  Theo một nghiên cứu năm 2013 của 40,000 người tản bộ, đi bộ nhanh không những giúp bạn đến đích nhanh hơn mà còn giúp bạn giảm tỉ lệ nhiễm bệnh.

  
  

  10. Đậu xe xa hơn một chút

  Đây là một trong những phương pháp đơn giản nhất để bạn vận động cơ thể. Đi bộ giúp bạn giảm calories, giúp bạn giảm căng thẳng, giúp xương săn chắc hơn, và cũng tốt cho não bộ.

  
  

  11. Dùng cầu thang

  Đây cũng là một phương pháp đốt calories hiệu quả, cùng lúc, giúp bạn có cơ bắp chân khỏe mạnh hơn, khi bạn khá bận rộn và không có thời gian để đến phòng gym.

  
  

  12. Đứng bằng một chân khi đánh răng

  Phương pháp này giúp bạn tập sự thăng bằng và giúp cải thiện sức khỏe, nhất là khi bạn cao tuổi.

  
  

  13. Thường xuyên rửa tay

  Rửa tay thường xuyên là cách phòng bệnh hữu hiệu nhất vì giúp diệt vi khuẩn và làm chậm tỉ lệ vi khuẩn lây lan.

  
  

  14. Thường xuyên giặt ra giường

  Ra giường lâu ngày không giặt là một “ổ” vi khuẩn khiến bạn dễ bệnh, theo một nghiên cứu của New York University. Hơn thế nữa, gối ngủ của bạn có thể là “nhà” của 16 loại nấm (fungus) khác nhau. Để tránh những loại vi khuẩn siêu nhỏ này xâm nhập vào cơ thể qua đường miệng hoặc mũi, các nhà khoa học khuyến cáo nên giặt mền, gối, và ra giường mỗi tuần.

  
  

  15. Bôi kem chống nắng

  Dù có mùi hơi khó chịu, nhưng bôi kem chống nắng là phương thức hữu hiệu nhất giúp bạn tránh bị ung thư da.

  
  

  16. Đeo kính râm

  Kính râm không chỉ đơn thuần là một vật phẩm thời trang mà còn giúp bảo vệ mắt bạn khỏi những tia UV. Bảo vệ mắt cũng quan trọng không kém bảo vệ da, thế nên bạn hãy đeo kính râm cắt cỏ trong vườn, đạp xe quanh khu phố, và cả chơi thể thao nếu có thể.

  
  

  17. Dưỡng ẩm

  Thường xuyên bôi kem dưỡng ẩm giúp da bạn không bị khô và bong tróc. Tuy vậy, kem dưỡng ẩm có nhiều loại và được dung cho mỗi mục đích khác nhau, do đó bạn cũng nên chú trọng đến loại kem dưỡng ẩm hiện tại của mình xem có phù hợp với nhu cầu của bản thân không.

  
  

  18. Thiền 30 phút mỗi ngày

  Nhiều người thành đạt như người thành lập Panda Express, bà Oprah Winfrey, và nhiều nhân vật khác cho biết thường thiền mỗi ngày để thư giãn đầu óc. Ngoài ra, nghiên cứu cũng giúp bạn quản lý stress tốt hơn, tăng trí nhớ, và giúp giảm huyết áp.

  Một số người thiền ít nhất 30 phút mỗi ngày, năm ngày mỗi tuần, trong vòng một tuần, cho các nhà khoa học biết họ nhận thức hành động của họ tốt hơn.

  
  

  19. Đọc sách

  Không cần dùng mạng Internet, đọc sách là một phương thức giúp bạn trau dồi kiến thức và giảm stress hiệu quả. Một nghiên cứu cho thấy, khi bạn đọc một câu chuyện đầy cảm hứng của người khác, chính bạn cũng được truyền cảm hứng.

  
  

  20. Đi ngủ đúng giờ, kể cả vào cuối tuần

  Nếu bạn đi ngủ và thức dậy mỗi giờ khác nhau vào mỗi ngày trong tuần, cơ thể của bạn có thể bị rối loạn giấc ngủ. Điều này khiến bạn khó ngủ hơn khi bạn cần chìm vào giấc ngủ. Thế nên, ngủ nướng vào buổi trưa chủ nhật có thể khiến bạn khó ngủ hơn vào ban đêm.

  
  

  21. Tắt hẳn điện thoại di động khi có thể

  Tránh thường xuyên xài di động giúp bạn thư giãn đầu óc một cách tốt hơn, nhất là trước khi đi ngủ, vì ánh sáng từ điện thoại có thể làm gián đoạn sóng não và khiến bạn khó ngủ.

  
  

  Suu Tam

   
• 
  

Mời xem video Lễ khai mạc TVH mùa Đông tại Ý vào tối hôm thứ sáu 6/02/2026

• Jeux olympiques d'hiver de 2026 : Cérémonie d'ouverture et défilé des nations |

                                                   Milan San Siro, Ital .

   

                                   https://www.youtube.com/watch?v=8Xum--Sg4lU

   

  ===

  Lễ Khai Mạc Thế Vận Hội Milan 2026–Cortina Tối Thứ Sáu: Những Điều Cần Biết

  Thế Vận Hội Mùa Đông Milan–Cortina chính thức diễn ra từ ngày 6 đến 22 tháng 2 năm 2026 tại miền bắc nước Ý, với 116 nội dung tranh huy chương thuộc 16 bộ môn, quy tụ khoảng 3,000 vận động viên đến từ hơn 90 quốc gia. Các địa điểm thi đấu trải dài từ Milan đến Cortina d’Ampezzo.

  Lễ khai mạc sẽ diễn ra tại sân San Siro ở Milan, kéo dài khoảng ba giờ. Do Thế Vận Hội được tổ chức trên nhiều địa điểm, một số phần của lễ — gồm cả diễn hành các đoàn vận động viên — sẽ diễn ra đồng thời tại Cortina d’Ampezzo, Livigno và Predazzo, và được truyền hình trực tiếp về trung tâm.

  Giờ và cách xem lễ khai mạc: buổi lễ bắt đầu lúc 8 giờ tối giờ địa phương Ý, tức 2 giờ chiều giờ miền Đông Hoa Kỳ (11 giờ sáng giờ miền Tây, 19:00 GMT). Truyền hình trực tiếp trên NBC và phát trực tuyến trên Peacock cùng nền tảng NBC Olympics. NBC cũng sẽ phát lại bản dựng cho khung giờ vàng lúc 8 giờ tối theo giờ miền Đông. Chương trình có sự tham gia của các nghệ sĩ quốc tế như Mariah Carey và Andrea Bocelli, cùng nhiều nghệ sĩ Ý. Chủ đề lễ khai mạc là “Hòa Hợp,” nhấn mạnh tinh thần Olympic trong bối cảnh thế giới còn nhiều căng thẳng.

   

  Do Ý đi trước Hoa Kỳ sáu tiếng, phần lớn các nội dung tranh huy chương sẽ được truyền hình trực tiếp vào rạng sáng hoặc sáng sớm tại Hoa Kỳ; cuối tuần buổi sáng và các buổi chiều trong tuần sẽ có nhiều nội dung trực tiếp nhất, còn chương trình buổi tối chủ yếu tổng hợp các diễn biến trong ngày.

  Về theo dõi Thế Vận Hội: NBCUniversal giữ độc quyền truyền thông tại Hoa Kỳ, phát sóng các nội dung chính trên NBC, USA Network, CNBC và các kênh trực thuộc. Toàn bộ các môn thi đều được truyền trực tiếp trên Peacock. Khán giả có thể xem miễn phí trên sóng NBC bằng ăng-ten truyền hình tại nhiều địa phương. Ngoài ra, người dùng Hulu + Live TV, Roku và Fire TV cũng có thể theo dõi qua các ứng dụng của NBCUniversal và Peacock.

   

   

  ===

  Mariah Carey hát mở màn Olympic mùa đông 2026 .

  Danh ca Mariah Carey lần đầu thể hiện một ca khúc bằng tiếng Italy - nhạc phẩm "Volare" kinh điển - tại lễ khai mạc Olympic mùa đông.

  Sự kiện diễn ra tại sân vận động San Siro ở thành phố Milan tối 6/2 (khoảng 2h ngày 7/2 giờ Hà Nội). Trên sân khấu, Mariah Carey, 57 tuổi, thể hiện ca khúc Nel Blu Dipinto di Blu (phổ biến với tên Volare) ở nửa đầu tiết mục. Nhạc phẩm do nghệ sĩ Domenico Modugno sáng tác năm 1958, đoạt giải ba của cuộc thi Eurovision cùng năm. Bản nhạc từng thắng hai giải Bài hát, Bản thu âm của năm tại Grammy lần thứ nhất.

  Năm nay, chương trình theo chủ đề hòa hợp, đồng thời tôn vinh hai thành phố đăng cai là Milan và Cortina d'Ampezzo - nơi từng tổ chức Olympic mùa đông năm 1956. Trang Variety nhận xét sân khấu Volare của Mariah Carey mang tính biểu tượng, làm nổi bật tinh thần sự kiện và tham vọng quảng bá văn hóa địa phương, tạo sức hút toàn cầu cho chương trình truyền hình trực tiếp.

  Phần sau màn trình diễn, Mariah Carey mang đến ca khúc Nothing Is Impossible thuộc album Here for it All (2025). Nhà báo Flo Clifford của Independent cho biết khán giả reo hò khi nốt cao của ca sĩ vang lên.

  

  Phần trình diễn của Mariah Carey tại lễ khai mạc Olympic mùa đông lần thứ 25. Video: X/ CazéTV

  Mariah Carey là nghệ sĩ đầu tiên thông báo tham gia biểu diễn cho Olympic hồi tháng 12. Tiết mục của cô do Balich Wonder Studio sản xuất, là màn kết hợp giữa "tinh thần Italy, sự đổi mới và cảm xúc", theo USA Today.

  Còn theo NBC, ủy ban tổ chức tại địa phương cho biết giọng ca nước Mỹ "đại diện bầu không khí xúc động gắn liền giai đoạn chuẩn bị hướng tới mùa Thế vận hội". Đại diện đơn vị nói thêm: "Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại, quy tụ những câu chuyện và cảm xúc khác nhau, hòa quyện với chủ đề hòa hợp của lễ khai mạc".

  

  Ca sĩ diện váy mang phong cách Art Deco của thương hiệu Roberto Cavalli do nhà thiết kế Fausto Puglisi thực hiện, đeo dây chuyền kim cương trị giá 15 triệu USD. Ảnh: X/ The Olympic Games

  Ngoài Carey, danh sách nghệ sĩ biểu diễn có danh ca mù Andrea Bocelli, nghệ sĩ piano Lang Lang, diễn viên The White Lotus Sabrina Impacciatore. Ca sĩ Italy Laura Pausini đảm nhiệm phần hát quốc ca. Sự kiện còn có phần tưởng nhớ "ông hoàng thảm đỏ" Giorgio Armani - huyền thoại thời trang được xem là đại sứ vĩ đại nhất của Milan. Ông qua đời ở tuổi 91 hồi tháng 9/2025.

  
  

  Nhà thiết kế Armani qua đời VnExpress Milan- "Ông hoàng thảm đỏ" Giorgio Armani qua đời bên người thân ở tuổi 91 ngày 4/9.

  
  

  
  

  

  Laura Pausini hát quốc ca Italy tại Olympic 2026. Video: X/AzzurriXtra

  Mariah Carey sinh năm 1969, là một trong những diva hàng đầu của làng nhạc thế giới. Gần 40 năm sự nghiệp, cô giành sáu giải Grammy và bán hơn 200 triệu bản thu. Cô nổi tiếng với giọng hát năm quãng tám và phong cách biểu diễn, thời trang quyến rũ, có nhiều bản hit kinh điển. Tổ chức Guinness trao cô danh hiệu "Songbird Supreme" dành cho những người có chất giọng cao nhất thế giới.

  Thế vận hội mùa đông lần đầu diễn ra năm 1924, được tổ chức bốn năm một lần. Năm nay, sự kiện còn có tên Olympic Milano Cortina, kéo dài ngày 6 đến 22/2 với khoảng 2.900 vận động viên tham gia từ hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ. Một số nội dung thi đấu đã bắt đầu từ giữa tuần. Đây là mùa giải đầu tiên được nhiều thành phố đồng đăng cai.

  Phương Thảo (theo People, Variety, USA Today)

   

• 
  

ĐÊM CỦA NGƯỜI "TRINH NỮ"

• 
  

  Đôi chân mỏi nhừ, cặp mắt Trinh đã nặng, nàng buồn ngủ ghê lắm. Mấy người khách vẫn ngồi lì trong quán, chưa đóng cửa đi ngủ, có lẽ đã quá 10 giờ, nàng đoán thế. Trong số này có anh Tình, anh tới quán từ 8 giờ tối, anh đi một mình, lúc đầu anh gọi cốc nước chanh. Anh uống thong thả từng hớp một, hết cốc nước thì cũng hết 1 tiếng đồng hồ. Anh ngồi trầm ngầm một lúc, thấy chướng quá nên gọi thêm ly cà phê đá, uống xong lại mất thêm 1 giờ nữa. Cuối cùng anh ta gọi 1 xị rượu.

  Lúc này quán đã vắng khách. Mỗi lần Trinh đến gần, anh nhìn cô, ánh mắt là một lời van lơn. Khi anh kêu cà phê, nước chanh, những món hàng rẻ tiền, Trinh mang đến rồi bỏ đi ngay. Khi anh gọi xị rượu với nem chả, cái phiếu tính tiền đã lên kha khá thì Trinh ghé lại ngồi với anh. Anh chỉ đợi có thế. Anh bắt đầu nói chuyện thơ.

  Trinh biết anh Tình là thủ kho hợp tác xã. Đã có lần Trinh đến kho, thấy anh cắm cúi làm việc, mặt mày khó đăm đăm. Nhìn lên, Trinh thấy có tờ báo tường, để giết thì giờ Trinh đứng xem. Có một bài thơ, nhan đề "Mùa lúa mới" dưới ký tên Trần Tình. Bây giờ Trinh đang khổ vì bài thơ này và nhiều bài thơ khác. Anh Tình đọc hết bài thơ này đến bài thơ khác cho Trinh nghe. Anh làm thủ kho, ngoài cái kho vật tư nông nghiệp mà nhiều hơn cả là chỗ chứa phân hữu cơ. Phân hữu cơ thường là phân xanh phân chuồng không aichứa trong kho nhưng vùng này trồng nhiều lê guym, thường dùng xác mắm là xương cá đã lấy hết thịt trong việc làm nước mắm cũng gọi là phân hữu cơ. Phân xác mắm, ướt át hôi hám, đựng trong bao nhưng vẫn để chảy ra ngoài dòng nước đen. Sống suốt ngày trong bầu không khí ô nhiễm ấy anh đã quen nên vẫn phóng bút làm thơ được. Trinh là người mới đến nên rất khó chịu. Trinh thấy người thủ kho này, ngoài mấy bao xác mắm, anh ta còn có cả một kho thơ đồ sộ. Đứng quan sát anh làm việc một lúc Trinh thấy Tình tỏ ra là một cán bộ nghiêm khắc và rất nguyên tắc về việc xuất vật tư, về thơ anh lại xuất kho một cách vô nguyên tắc, vô cùng hào phóng, thoải mái.

  Ngồi nghe nhà thơ nói chuyện một lúc Trinh thấy hết chịu nổi.Nàng còn phải dọn dẹp, quét nhà cửa, ngủ một giấc để còn sức ngày mai mở cửa hàng. Trinh là chủ một quán cà phê ở trước cửa huyện.Nói là quán cà phê nhưng Trinh bán đủ thứ, rượu, đồ nhậu. Trinh là chủ và còn là người giúp việc cho mình, cô không thuê mướn ai. Trinh 32 tuổi, chồng chết, để lại đứa con trai 12 tuổi học lớp 7. Nàng đang cư ngụ trong căn nhà của bên gia đình chồng. Cha mẹ chồng để cho nàng ở buôn bán nuôi con. Trinh có nhan sắc. Nếu thi hoa hậu chắc nàng chiếm được vương miện. Nàng hấp dẫn bọn đàn ông từ lão sồn sồn tới bọn choai choai tại cái huyện lỵ này.

  Anh Tình, ngồi coi kho, rỗi rãi cảm hứng viết ra không biết bao nhiêu bài thơ tình tặng cho nàng chủ quán góa phụ. Hôm nay nhờ xị rượu gạo nước nhất nguyên chất nó giúp cho hồn thơ anh thêm tung cánh bay cao. Nó giúp cho anh thêm can đảm để đưa ra lời đề nghị sau cùng: Rằng, đêm nay cho anh ngủ lại!

  Khi nghe anh nói, Trinh im lặng, cô đứng dậy đi ra sau. Anh Tình tưởng nàng đồng ý, ngâm nga vài câu thơ cảm tác ngay trong giây phút cực kỳ hứng khởi này. Trinh đi vô phòng, chỉ khép hờ cửa lại. Nàng cởi bộ đồ xoa bóng ra, mặc cái quần lãnh đen, khoác áo sơ mi trắng vào. Nàng quơ cái lược chải vài ba cái lên mớ tóc ngắn như tóc con trai, rồi vội vàng bước ra. Mọi sự trong chớp mắt. Thật là một kỷ lục trong việc thay đổi xiêm y! Trinh đi quanh mấy bàn, lấy thêm cục nước đá. Xị rượu, trái chanh..rồi tới bàn anh Tình. Anh khấp khởi mừng thầm, nhắc lại đề nghị, Trinh nói:

  -  Bữa nay em kẹt rồi!

  -  Kẹt gì?

  -  Bộ không thấy em mặc quần đen sao?

  Tội nghiệp nhà thơ. Mãi mộng mơ nên một sự thay trắng đổi đen như thế mà không hề biết. Giờ đây sự thực đen tối làm cho hồn thơ anh đang ở cao vút chín tầng mây bị sức hút trái đất rơi ập xuống. Tội nghiệp! Ngọn lửa trong hồn anh cũng tắt ngấm theo cái màu đen u ám đó!  Anh đứng lên trả tiền, đi về. Trinh mừng, nhủ thầm: thằng cha này dai như giẻ rách. Không có cách này hắn ngồi tới sáng!

  Trinh dọn dẹp, đóng cửa quán, lên giường nằm đúng 12 giờ khuya. Trinh vừa chợp mắt thì có tiếng gõ cửa. Tiếng gõ rụt rè nhưng trong đêm khuya nghe rất rõ. Tiếng gõ cửa gồm hai tiếng nhặt một tiếng khoan là ám hiệu quen thuộc của tay Mười Dư ở xóm trên. Lão này có lò ép bún, nuôi 12 con heo nái, mỗi năm thu... Lão luôn luôn nhấn mạnh cái tiềm năng kinh tế 12 con heo nái, nấu rượu... Giữa lão Mười Dư và Trinh là một liên minh trời sinh. Lão nấu rượu nàng bán rượu. Mười  Dư trưa nào cũng lén chờ mụ vợ ru thằng cháu nội trên võng. Cháu chưa ngủ nội đã ngủ, lão rót lít rượu gạo nước nhất giấu trong người đem đến tặng người yêu. Trinh pha lít rượu với 2 trái dừa xiêm thành ra 3 lít rượu bán cho dân nhậu.

  Đêm nay, anh Mười đến, người ân nghĩa không thể từ chối một cách sỗ sàng được. Lão lại gõ cửa, lần sau to hơn lần trước. Trinh giả vờ ngủ nhưng lão này dai quá, gõ không xong lão gọi:

  - Trinh ơi! Em Hai ơi! Dậy đi!

  Trinh sợ hàng xóm nghe, nàng ngồi bật dậy đưa chân tìm dép. Nghe có tiếng dép lê trong nhà Mười Dư rất mừng. Trinh tới bên cửa, không mở cửa và mở đèn, hỏi vọng ra:

  - Anh Mười đó hả?

  - Ừ, mở cho tui vô!

  - Không được!

  - Sao?

  - Thằng Lắm nó chưa ngủ...

  Thằng Lắm là con Trinh. Sự thực thằng bé đã ngủ từ hổi 7 giờ tối. Trinh tiếp:

  - Nó đau răng khóc cả đêm, mới cho uống mấy viên APC. Nó mà còn thức thì không được. Nó biết chuyện mét bên nội lấy lại cái nhà này thì nguy to!

  Ngoài cửa yên lặng, Trinh mừng thầm. Mười Dư nghĩ: Người ta tin ra ngõ gặp đàn bà thì xui, thiệt đúng. Lúc mới ra cửa gặpcon mụ bánh canh gánh cái gánh không trở về, quả nhiên tới gặp thằng nhỏ đau răng. Sao không đau lúc khác?Lão bước xuống sân, chân lạo xạo trong sỏi. Bên trong vọng ra tiếng an ủi rất dễ thương của Trinh: 

  - Thôi chịu phiền, để khi khác đi anh Mười...

  Trinh vô nhà, leo lên giường, thầm nghĩ: Không biết có được yên thân không? Mấy con muỗi vo ve, Trinh tốc mùng lên, lấy tờ báo cũ quơ đuổi, bỏ mùng xuống, lại nghe tiếng muỗi vo ve, nàng nghĩ, thôi mặc kệ. Vừa nghĩ tới đó thì lại có tiếng gõ cửa. Lần này tiếng gõ một chậm hai nhanh. Trong cơn chập chờn Trinh cũng biết kẻ nào đến tìm mình. Đây là ám hiệu của anh Khanh, cán bộ, anh có 8 con, trai có gái có, lại được cử làm trưởng ban kế hoạch hóa gia đình. Người đầu tiên anh vận động là vợ, chị ta nói: 

  -Tui triệt ông cũng triệt, để một mình ông lôi thôi hả? Anh nói: 

  - Triệt một người thôi, triệt chi cả hai? 

  Anh nghe bọn thanh niên nói triệt rồi thằng đàn ông giống con gà trống thiến, chỉ được cái tốt mã, hết cả máu hiếu chiến của con trống, suốt ngày lúc thúc kiếm ăn trong vườn. Lần này anh nói láo với vợ: 

  - Ừ, triệt thì triệt... 

  Trinh đứng trong nhà hỏi vọng ra:

  - Khanh phải không?

  - Ừ, anh đây, mở cửa tôi vô tí coi.

  - Làm cán bộ mà chẳng biết chi cả...

  - Biết gì?

  - Đêm nay công an đi kiểm tra hành chính.

  - Sao em biết?

  - Anh không nghe chó sủa xóm trên xóm dưới đó sao? Phía bờ sông thấy ánh đèn pin lắp ló đó!

  Trinh nói láo, nàng đứng trong nhà làm sao  thấy ánh đèn pin bên ngoài. Nhưng vì quýnh quá, Khanh không nhận ra điều vô lý ấy, vội vàng bỏ đi, chỉ kịp hẹn: "Thôi mai nhé?" Trinh ừ hữ cho qua chuyện. Ấy cũng chỉ là kế hoãn binh, mai sẽ có lý do khác để từ chối. Đêm của mình dài thực..

  Trinh chưa kịp lên giường lại có tiếng gõ cửa rụt rè. Trinh hỏi: 

  - Ai? 

  - Long Thủy lợi đây!

  Xã tuy nhỏ nhưng có tới 2 anh cùng tên Long. Một "Long Thủy lợi", giữ cái trạm bơm nước nhỏ và một là "Long Thương nghiệp". Hắn là trưởng cửa hàng, gọi thế cho oai. Chứ cái gọi là cửa hàng bách hóa đó chỉ có mấy chai nước mắm, mấy cái chổi đót, nhưng ai muốn mua cũng không đơn giản, phải có cái phiếu hai ba con dấu và chữ ký. 2 con rồng này lại chẳng ưa nhau. Tại quán Sáu Liễu đã có lần Long "Thủy Lợi" đòi tát Long "Thương nghiệp" nói xấu Long "Thủy lợi" đi chơi đêm suýt mất máy bơm nước, phải làm 8 bản kiểm điểm. Có lần họ đã choảng nhau vì Long "Thủy lợi" chê Long "Thương nghiệp" hôi hám quá! Đi hội chẳng ai dám ngồi gần. Long "Thủy Lợi" ngầm khinh Long "Thương nghiệp" nên đêm nay đến nhà Trinh anh phải xưng tên đầy đủ và thêm cả cái "hậu tố". Trinh chưa thấy lý do gì để từ chối người khách không mời thứ tư này. Song đầu óc nàng "trinh nữ" vốn rất nhanh nhạy đối phó với những vấn đề tương tự kiểu này. Chẳng cần "kích chuột" bộ nhớ trong đầu nàng liền đưa ra giải pháp. Trinh quơ vội ve dầu gió trên đầu tủ, nhỏ vài giọt vào tay xoa xoa mấy lần. Trong đêm khuya vắng mùi dầu lan tỏa rất nhanh. Trinh than:

  -  Từ chiều tới giờ em trúng gió toàn thân đau nhức, hai vai không gánh gồng gì mà mỏi nhừ, cổ cũng đau nữa, nuốt nước bọt thấy rất đau. Em ra chợ đầu cầu mua mấy viên bi (bipénicilin) uống rồi, chưa thấy đỡ tí gì.

  Long "Thủy lợi" nghe mùi dầu gió, thấy thương, nói:

  -  Tội nghiệp em Hai! Mai anh tới y sĩ Bảy, nhờ xem bệnh cho em, tới bệnh xá lấy thuốc, đừng mua thuốc tây ở chợ, coi chừng thuốc dỏm.

  Long "Thủy lợi" bỏ đi. Khi đi qua nhà mụ Bốn Hòa đầu óc anh đang nghĩ đâu đâu bỗng con chó xô ra sủa làm anh giật mình rủa thầm: "Mẹ cha mày. Bọn câu chó ở đâu không kéo cổ đi cho rồi!"

  Trinh tính leo lên giường chợt con gà cồ nhà bác Bá cất tiếng gáy. Mấy con gà trong xóm bắt chước gáy theo. Tiếng gà sôi lên khắp xóm trên xóm dưới. Trinh nhủ thầm: "Sáng rồi còn ngủ ngáy gì nữa. Thôi dậy nhen lò than nấu nước sôi chế cà phê bán cho bọn đi xe sớm".

  Bên kia hàng rào, bác Bá cũng vừa xô chiếc cửa gỗ lớn lâu ngày không tra dầu bản lề nên nó kêu cót két chói tai. Bác nhìn qua sân nhà Trinh, thấy nàng ngồi quạt lò than, bác nói: 

  - Tội nghiệp, thức cả đêm sáng phải dậy sớm làm lụng nuôi con thật cực. Người sao sung sướng quá, người sao khổ thế này... đêm của người ghê gớm thật!...

  "Phá thế độc Canh:"

  Chưa khuya nhưng trong phòng họp đã có tiếng ngáp. Hình như ngáp là bệnh hay lây nên một người ngáp, nhiều người chung quanh ngáp theo. Có người chẳng cần giữ gìn ngoác miệng ngáp một cái rõ to, thoải mái. Ở cái xã Cận Sơn này chính quyền họp dân liên miên, hết "quán triệt" này, "phát động" nọ, ra quân rầm rộ kia. Bây giờ người ta dùng từ ngữ nghe rất hay ho.Có nhiều việc buồn thấy mồ lại được khoác cho cái tên nghe rất mỹ miều hay ho: "Mở hội giao lương". Nghĩa là xúc lúa nhà đem đóng thuế. Hay viết biểu ngữ vải trắng chữ đỏ với ý nghĩa "hồ hởi phấn khởi" báo tin vui: Xã nhà có 20 thanh niên trúng tuyển... Đừng tưởng bở đậu cái bằng tú tài cử nhân gì mà trúng tuyển... Nghĩa vụ quân sự!

  Hôm nay người dân mỏi mệt sớm cũng chỉ vì suốt cả mấy giờ họ bị tra tấn bởi diễn giả quen thuộc này. Lão ta nói cái giọng tro trẹ của người Thanh, Nghệ không quen tai với dân chúng miền này, và đề tài lại cũng không hấp dẫn. Diễn giả là lão Sáu Tấn, chủ nhiệm hợp tác xã nông nghiệp, có đứa con trai đặt tên là Bộ. Ý nghĩa là cha con đều tấn bộ! Đề tài buổi nói chuyện là: Phá thế độc canh.

  Tội nghiệp,thực ra lão Tấn cũng chẳng muốn hành dân, và lão cũng chẳng thích thú gì buổi nói chuyện đêm nay, chỉ vì nghị quyết đảng phải "quán triệt" kịp thời cho dân chủ trương mới mẻ này vào đầu mùa vụ.Đứng trên bục giảng, miệng thì nói: "...đây là một chủ trương đúng đắn dựa trên cơ sở khoa học kỹ thuật, nhân dân xã ta cần "quán triệt" sâu sắc..." Đầu óc lão lại nghĩ chuyện khác. Đã 9 giờ tối, chắc em Trinh đã đóng cửa và dọn dẹp quán xong. Con nhỏ dạn hết sẩy. Mùa hè ban đêm thường ra cái giếng cạn phía sau nhà cạnh bụi tre gai rậm rạp tắm truồng. Con nhỏ chẳng sợ sệt ma quỉ rắn rết chi cả,trong bụi tre gai thỉnh thoảng có tiếng sột soạt của chuột hay có khi bọn du kích rình mò coi trộm, con nhỏ cũng chẳng ngán.Trinh chỉ sợ mái tóc xù bung, mốt mới nhất bị ướt thì hỏng. Nàng lấy cái khăn trùm đầu, túm tóc cuốn lên cao cột lại bằng sợi dây thun. Lão Tấn đang hô hào phá thế độc canh đầu óc lại tưởng tượng ra cái cảnh thú vị sau đây:Giờ này trời lành lạnh, trở về, mở cái mùng chui vô, ôm em là nhất. Mình chỉ ở lại đó chừng nửa tiếng rồi về,con mụ vợ già ở nhà không nghi mà có hạch hỏi thì nói, họp dân xong còn phải ở lại thống nhất với ban chủ nhiệm,bên đảng ủy mấy vấn đề.

  Lão kết thúc buổi nói chuyện. Trong khi thính giả chưa ai vỗ tay thì lão lại đưa đôi bàn tay thô, to và dày lên trước cái micrô vỗ bôm bốp tự khen mình mấy cái. Bên dưới vài tiếng vỗ tay phụ hoạ theo. Thính giả vỗ tay vì vừa được thoát nợ, thực tình họ đi cho có mặt, khỏi bị trừ công điểm, chẳng ai chịu nghe lời nào.

  Sáu Tấn đạp chiếc xe hiệu phượng hoàng nặng như cái cùm, cũng là niềm kiêu hãnh của lão vì trong xã không có chiếc thứ hai. Tới quán, đúng như Tấn dự kiến, Trinh đã đóng cửa quán, dọn dẹp và cũng vừa tắm xong. Hôm nay nàng đi chợ đầu cầu mua được cục xà phòng tắm hiệu Zest. Nàng đi ngang qua,cuốn theo làn hương xà phòng thơm. Sáu Tấn nghĩ: Cái mùi "Tư bản" này ác thực. Nó đánh thức mọi giác quan, ai mà chịu nổi? Trinh là chủ quán cà phê sáng bán đồ nhậu buổi chiều. Nàng còn là đầu mối tập trung của bọn, mà chữ nghĩa thời đại gọi là "con phe", mua bán hàng hóa phân phối. Nguồn hàng của nàng là ngài chủ nhiệm hợp tác xã mua bán xã Cận Sơn. Vậy thì liên minh giữa nàng trinh nữ và lão Sáu Tấn là liên minh trời sinh không thể tách ra được.... Thấy mặt anh Sáu, Trinh làm bộ trách:

  - Sao giờ nay mới mò tới?

  - Anh bận "phát" ở hội trường xã, vừa xong đạp xe đến đây ngay.

  Trinh làm bộ quan tâm đến công việc của anh Sáu, hỏi:

  - Bữa nay anh nói gì mà lâu vậy?

  - Phá thế độc canh!

  - Phá thế độc canh là cái gì rứa anh Sáu?

  Lại một lần nữa anh Sáu phải "quán triệt" cho thính giả duy nhất này nghe. 

  - Không chịu đi họp hành gì cả, làm sao tiến bộ cho được? Phá thế độc canh là ruộng đất không nên cứ giống gì trồng một thứ, đất nghèo đi mà phải luân canh, thay đổi giống luôn. Mùa này trồng cây nầy, mùa sau trồng cây khác...

  Trinh "hứ" một tiếng, nói:

  - Có chừng đó mà nói cả buổi, bắt dân ngồi họp, mấy ông già bà già mỏi lưng, nhức đầu, đau mình đau mẩy, chịu không thấu. Mấy chị phụ nữ, thanh niên buồn ngủ ngáp sái quai hàm. Hành dân chi, tội nghiệp!

  Nói xong câu đó thì đây mới là vấn đề của nàng:

  - Bốn Hòa cần 3 bao urê Trung quốc, con mụ Soa đòi có bao nhiêu thuốc trừ sâu Basuđin sỉ hết. Con Lan bán vải hỏi trong kho còn hàng đen may quần phụ nữ giao cho nó, giá sao cũng được...

  Sáu Tấn nói cho được việc:

  - Để mai tính, giờ ngủ cái đã.

  Trinh hoảng hồn:

  - Bộ anh tính ngủ lại sao?

  - Ừ!

  - Kẹt chết.

  Tấn hỏi:

  - Kẹt chuyện gì?

  Trinh nghĩ, phải chi biết trước đêm nay lão mò tới thì mình đã chuẩn bị cho ngón nghề cũ là lấy cái quần đen "xoa xuýt bóng" mặc vào, nói "bị" treo cờ, làm kế hoãn binh, bây giờ phải nói trớ:

  - Bả thấy anh đi suốt đêm không về, bả tới đây quậy thì chết em. Tội nghiệp cho em anh Sáu.

  Tấn cười, nói:

  - Nói giỡn đó, chừng nửa tiếng thì về.

  Trinh vén tấm màn cửa phòng cả năm chưa giặt hôi hám đi vào. Chủ nhiệm theo sau. Hai người mới leo lên giường, có tiếng người đứng ngoài kêu:

  - Bà chủ quán ơi, Trinh ơi, mở cửa bán cho xị rượu gạo nước nhất!

  Trinh nghe tiếng biết là tiếng anh Tình, nhà thơ của xã đồng thời làm thủ kho. Trinh trách nho nhỏ với Sáu Tấn: - Đó, thấy chưa? Đã nói rồi mà... 

  Tấn hỏi:

  - Nói gì? 

  - Còn nói gì nữa! 

  Sáu Tấn nói:

  - Làm thinh, giả bộ ngủ.

  Bên ngoài vẫn có tiếng gõ cửa và tiếng anh Tình gọi. Trinh nói với Sáu Tấn:

  - Giả bộ ngủ không được đâu, hắn kêu suốt đêm, mang tiếng với hàng xóm láng giềng chết. Anh cứ ở trong này đừng ló mặt ra, có động, em ra dấu thì...

  Trinh không nói, chỉ tay xuống dưới gầm giường.

  Nàng ra ngoài, giả vờ hỏi:

  - Ai đó?

  - Còn ai nữa. Mở cửa cho anh vào, Tình đây. Nhớ em quá, không ngủ được, anh mới làm xong bài thơ đem tới quán đọc cho em nghe đây.

  - Xạo hoài, anh mà nhớ ai. Thôi về đi, mai tới đọc thơ cho em cũng được.

  Tình nhất định không chịu về. Trinh phải mở cửa cho Tình vào. Tình đến ngồi vào chiếc bàn cũ và chiếc ghế cũ anh thường ngồi. Trinh rót nửa xị rượu pha thêm nước lã thành 1 xị đem tới. Tình rót rượu ra uống từng hớp một và bắt đầu ngâm thơ. Chàng chẳng chú ý gì đến cốc rượu pha nước giếng nhạt thếch. Trinh đến ngồi, chống cằm làm bộ nghe thơ, sau đứng lên bỏ đi ra nhà sau. Trong phòng chủ nhiệm Tấn rủa thầm: 

  - Thằng mắc dịch, thơ thẩn gì, thủ kho mà đêm khuya còn bỏ đi chơi, mai bắt làm bản kiểm điểm!

  Trinh lại đến giở giọng năn nỉ:

  - Thôi anh về đi, khuya rồi, em buồn ngủ quá.

  Rồi nàng giở giọng ngọt ngào:

  - Về đi mà anh cưng!

  Tình đứng lên, tần ngần một lúc rồi buồn bã ra về. Tới sân còn nghe văng vẳng tiếng ngâm thơ: "Em ơi lửa tắt bình khô rượu. Đời vắng em rồi say với ai?" Trinh lầm bầm nghe cũng thành thơ: "Uống hết thì khô chớ trách ai?" Trong phòng Sáu Tấn lại rủa: "Mụ nội mày, rượu mà không khô chắc mày ngồi tới sáng!"

  Trinh vào phòng thấy ông chủ nhiệm ngồi chóc ngóc chân giường, chỉ chờ có động thì chui xuống. Chưa kịp làm gì, hai người lại nghe có tiếng gọi cửa:

  - Mở cửa tui vô chút coi!

  Tiếng lão Mười Dư năn nỉ:

  - Anh đem tới cho em 5 lít rượu gạo nước nhất đây...

  Trinh vừa chớm bước chân xuống giường, Sáu Tấn níu lại. Trinh dọa: 

  - Lão này mà không cho hắn vô hắn phá cửa. 

  Sáu Tấn đành buông tay cho Trinh ra tiếp khách. Nàng thầm tính, 5 lít nước nhất pha thêm 5 lít nước lã thành 10 lít, mỗi lít 10 ngàn vị chi trăm ngàn chớ ít chi! Trong khi đó chủ nhiệm tự đặt mình vào thế báo động đỏ, nghĩ, bọn đàn ông sồn sồn bê bối hết chỗ nói. Thằng nào cũng trốn vợ theo gái. Thiệt tình!...

  Chừng nửa giờ sau nghe tiếng đóng cửa và tiếng Trinh: - Về nghe anh Mười. 

  Sáu Tấn mừng thầm. Trinh vén màn đi vào lên giường. Sáu Tấn lần mở được hai hạt nút thì lại xảy ra "sự cố". Anh chàng Khanh mò tới. Tay này nói toàn chuyện tào lao với lại đem chuyện công,chuyện bí mật của cơ quan ra nói. Sáu Tấn nghe được, nghĩ, bữa nào họp giao ban toàn huyện sẽ phê bình hắn. Sau lại nghĩ, hắn chối thì mình làm sao mà cãi? Chẳng lẽ nói đêm ấy mình ở trong phòng với gái? Khanh tới chừng nửa giờ thì đi. Tiếp theo là "Long Thủy lợi" vào. Sáu Tấn nghĩ, Thủy lợi thủy hại gì mấy thằng này, nửa đêm không ở giữ cái máy bôm 20 sức ngựa để mất, công an gông đầu.

  Chủ nhiệm Sáu Tấn vừa mệt vừa buồn ngủ đã nghe tiếng gà sôi lên đầu xóm. Nhìn qua khe liếp thấy màu trời hừng đông. Lão ta sè sẹ ngồi dật leo xuống giường rón rén dẫn chiếc xe đạp phượng hoàng dẫn ra phía sau, leo lên đạp về. Mới ló đầu vô, con vợ già chửi:

  - Đi đâu mà giờ này mới vác mặt về?

  Sáu Tấn nói láo:

  - Bậy nà, cứ lúc nào cũng nghi ngờ. Tối qua tui theo xe của ủy ban về tỉnh tiễn chân ôngBa về trung ương nhận công tác mới. Ở đời ăn ở phải cho có cái tình, có thủy có chung. Với lại biết đâu nay mai ổng lại về công tác ở tỉnh nhà. Lỡ có chuyện gì mình còn có chỗ mà nhờ...

  Mụ vợ không tin:

  - Đi cả đêm. Sáng về còn nói láo. Ngó thấy áo quần mặt mũi giống như cái đồ trôi sông lạc chợ thì biết đêm qua làm gì ở đâu rồi!

  Sáu Tấn làm thinh, chịu thua, không cãi. Hắn ta ra sau rửa mặt cho tỉnh ngủ, nghĩ xui thật gặp toàn chuyện bực mình. Bỗng lão chợt giật thót. Hay là cái bọn kia lập mưu xa luân chiến toan phá thế độc canh của mình bấy lâu nay?!!!

  Trái rụng:

  Vấn đề của Tình lúc này không phải làm thơ nữa. Sau 1 năm 8 tháng mười mấy ngày ngồi ở cái bàn sặc mùi thuốc trừ sâu hiệu Mytox trong kho vật tư nông nghiệp anh đã sản sinh hàng trăm bài thơ tình, những bài thơ công phu khổ nhọc dài lê thê tưởng đâu chẳng có kết quả ai ngờ đã động tới con tim nằm sau cái xú chiêng màu hồng của nàng trinh nữ. Trinh đã chịu đi với anh. Tin này làm cho đầu óc người thủ kho không tập trung được. Sáng thứ sáu, sau khi ngồi xuất phân cho mấy nông dân anh tính lộn của con mụ Soa mười mấy ngàn, nhưng con mụ này cũng chẳng biết. Tâm trí anh lúc này chỉ xoay quanh câu hỏi: Đi đâu? Trước đây trong số thơ anh làm có một bài lấy nhan đề là "Trái rụng". Trái rụng là một bài thơ tình hoàn toàn thanh cao trong sạch giữa hai con tim yêu đương trò chuyện với nhau. Trong ý thơ anh có nói rằng: Anh sẽ không bao giờ đòi hỏi nàng thơ phải dâng hiến cho anh cái gì cả. Nhưng nếu có sự kêu gào của thể xác thì anh ví nàng như trái cây, khi trái chín vàng cứ rụng vào lòng anh, lúc đó anh sẽ hứng lấy một cách nhẹ nhàng êm ái. Bây giờ đã tới thời kỳ trái chín vàng sắp rụng rồi nhưng không biết lấy gì hứng đây? Vậy cái vấn đề "bức xúc" hiện tại là địa điểm. Hay gọi theo từ kinh doanh là cái "mặt bằng".

  Ở xã Cận sơn, hiện tại vấn đề này là nan giải. Không có quán trọ, phòng ngủ, khách sạn. Từ ngày điện hóa nông thôn thì vấn đề lại trở nên khó hơn. Nhà quê gì mà tối lại thì bờ bụi sáng trưng rất khó cho đoạn cuối của những cuộc tình.

  Trước đây vấn đề địa điểm không đặt ra vì Trinh có nhà riêng. Trên chiếc giường vạt tre trải chiếu rộng 1 thước 2, bên dưới đầy bụi bậm, váng nhện, cả năm không được cái chổi động đến đã diễn ra bao nhiêu là cuộc tình. Nay thì chỗ này không thể dùng làm bãi chiến trường được rồi. Hơn 1 năm rưỡi nay tình thế đã thay đổi. Sự đổi thay bất lợi về hướng người trinh nữ. Cái quán không tên, sáng cà phê chiều nhậu của nàng gần đây đã hóa thành nơi tập trung của mấy người đàn ông. Đêm về kẻ tới người lui tấp nập làm cho mấy mụ vợ ở nhà nổi khùng. Tiếng lành đồn xa, tiếng dữ đồn xa, ở cái xã Cận Sơn mỗi bề có 1 cây số rưỡi này nhỏ như bàn tay. Nói như thằng cha Tư Bắp Sú, có nghề liệm người chết thì "Nói ở đầu xóm, cuối xóm nghe". Cho nên tai tiếng đã tới tai bên nội thằng Lắm. Cha thằng Lắm chồng trước của Trinh đã chết nhưng họ hàng còn đông lắm. Lâu nay họ để cho Trinh ở cái nhà tôn vách ván mỗi bề 4 mét làm kế sinh nhai nuôi con thờ chồng, nhưng gần đây tai tiếng nàng "trinh nữ" tràn lan. Ông Cả bà Cả,nội của thằng Lắm lúc đầu tính lấy lại cái nhà, sau lại nghĩ: lấy nhà thế nào Trinh cũng đem thằng Lắm về trả cho họ rồi tha hồ bay nhảy. Với lại thằng Lắm hoang đàng ngỗ nghịch, 2 ông bà già làm sao trông coi nó cho nổi? Vậy cái phương án lấy lại nhà để đối phó với nàng trinh nữ không phải là tối ưu. Sau này ông bà Cả bàn và thống nhất sẽ cho chú Sáu Ổi tới ở chung. Chú Ổi là em kế cha thằng Lắm. Ông anh tên Thơm, cậu em tên Ổi. Ông chú này sẽ là vị đại sứ đặc mệnh toàn quyền đại diện bên nội tới để kềm hãm tốc độ rơi của cô con dâu. Bởi thế mà giờ đây vấn đề địa điểm đối với anh Tình rất là "bức xúc". Trái đã vàng chỉ chực anh đưa tay ra, thế mà cho đến 3 giờ chiều nay vẫn chưa có cách gì. Anh nghĩ: "Hay là ra đám mía phía sau chuồng heo nái của lão Mười Dư? Chỉ cần một tấm ni lông trải xuống đất cũng đủ tạo nên cõi thiên đường!" Tấm ni lông thì anh đã có. Anh sẽ mượn đỡ cái khăn bàn thường mỗi khi hội nghị mới dùng trải lên bàn chủ tọa. Tấm nhựa có in hình hoa vàng nhụy đỏ trên nền kẻ ô vuông trông xa xa rất đẹp mà lại sang. Theo thầy Sáu Đậu có sách Thọ Mai thì con người, con vật, thậm chí đồ vật cũng đều có số. Cái số của tấm khăn bàn này là số sướng, số làm to, số sang. Mỗi lần hội nghị nó đều ngự ở trên cao nhìn xuống bên dưới lũ quần chúng lúc nhúc. Tình gấp tấm ni lông làm tám cho vào bụng gài nút áo lại chẳng ai trông thấy. Anh dẫn Trinh chui vào đám mía. Lúc đó trời gần chạng vạng. Hai người đi cố tránh chạm vào lá mía tươi. Người trinh nữ chẳng biết sợ ma quỉ là gì chỉ sợ bị lá mía cứa vào người và làm hư mái tóc xù bung uốn rất công phu tốn kém của nàng. Đám mía lúc đó mới được 6 tháng tuổi, cao quá đầu người, nhưng chưa được rậm rạp kín đáo cho lắm.Tình trải tấm khăn ra. Lúc đầu nghe ý kiến về việc chọn địa điểm cũng như thấy tấm khăn bànTrinh không mấy ưng ý, nhưng nàng nghĩ: "Thây kệ! Chừng 5-10 phút xong về nhà tắm rửa rồi lên bán. Giao quán cho thằng Lắm với chú Ổi lỡ tụi du kích kéo tới uống chịu ghi sổ thì kẹt.

  Cùng trong khung cảnh đó thì nhà thơ lại khác. Cảnh vật khá nên thơ. Lá mía xanh như ngọc có thua chi lá trúc thôn Vỹ Dạ che ngang khuôn mặt có thể tạm coi là chữ điền của Trinh, giống với thơ Hàn Mạc Tử quá! Buổi chiều mây trên trời tha thướt như tơ lụa, gió trong lá nghe như tiếng suối reo. Mấy con chim mía chao đảo chuyện trò tíu tít. Một vài tổ chim làm rất công phu treo trên ngọn mía đong đưa theo gió.Tình vòng tay qua vai Trinh, trong giây phút cực kỳ cảm khoái mà anh chờ đợi bấy lâu nay trong thoang thoảng mùi nước hoa trộn với cái múi mái tóc chua không gội của nàng trinh nữ, anh cất tiếng ngâm:

  - Chào hạnh phúc xanh như lá mới

  Xanh tiếng chim xanh cả lời thơ...

  Trinh hối:

  - Mau đi mà về, sợ tụi nó uống chịu ghi sổ hết vốn.

  Đầu óc theo chủ nghĩa thực dụng của nàng trinh nữ không làm cho anh mất đi thi hứng. Anh ngâm tiếp:

  - Ôi màu xanh là một bất ngờ!

  Trinh nằm xuống, tự tay nàng mở hàng nút áo ở ngực bày cái xú chiêng màu hồng với mấy tờ giấy bạc nhét ở trong. Vừa lúc đó có tiếng lá mía khô xào xạc. Tiếng chân vội vàng chạy thình thịch. Trinh nói nhỏ:

  - Nằm yên có người!

  Tới lúc này hồn thơ anh Tình mới chịu rời bỏ anh. Anh cuống quít hỏi:

  - Chạy?

  - Không, nằm yên nghe thử cái gì đã.

  Nàng trinh nữ phán đoán rất đúng. Sau đó có tiếng ụt ịt rồi một con heo nái lưng oằn, hàng vú quệt đất đang ủi tìm cái gì đó ở gốc mía. Trinh rủa:

  - Mẹ cha mầy làm người ta hết hồn!

  Trinh cởi tiếp xú chiêng, xấp tiền rơi ra, nàng lận lưng quần. Đúng lúc đó lại có tiếng ụt ịt. Nhưng lần này không phải tiếng heo mà là tiếng giả heo. Tiếng của lão Mười Dư. Lão này đi nhậu về đếm trong chuồng thấy thiếu con ni. Trinh hối gấp:

  - Mặc nhanh vô, chuồn đi, mỗi đứa một ngả, gặp lão thì nói đau bụng đi cầu.

  Người trinh nữ rất nhanh nhạy ứng xử kịp thời chính xác trong những hoàn cảnh khó khăn kiểu này. Còn nhà thơ thì luống cuống lật đật thế nào mà cho cả hai chân vào một ống quần. Cũng may lão Mười Dư chuyển hướng khác. Hai người rút êm. Thế là buổi chiều hôm đó trái vẫn chưa rụng được.

  Tối hôm sau anh Tình rủ Trinh vào ngôi trường phổ thông cơ sở của xã. Ngôi trường này là một căn nhà hoang, chẳng có cửa ngõ gì cả, ban đêm là giang sơn của chuột và tắc kè. Anh Tình tính kê mấy cái bàn học sinh lại thì cũng tạm được. Khổ nỗi mấy cái bàn long đinh, cái cao cái thấp xếp lại thì gập ghềnh không thể gọi là cái mặt bằng cho được. Nhưng Trinh thì chịu. Nàng nói: 

  - Kệ cha nó!

  Trinh muốn cho mau xong. Nàng chỉ sợ bỏ quán lâu, người đến uống chịu. Cũng vừa lúc trái sắp rụng thì lại xảy ra "sự cố". Trục trặc trái không rụng được cũng tại thằng cha Sáu Tấn chủ nhiệm. Chiều hôm đó lão này bị mụ vợ chửi vì cái tội đi suốt đêm không về. Con mụ này nói dai như đỉa lại có cái tật mỗi lần chửi bắt chồng phải ngồi nghe không được bỏ đi. Đi thì phải có lý do quan trọng. Lão Tấn nghĩ phải có cái cớ gì để ra khỏi nhà đây. Lão sai đứa con đi kêu Long Thủy lợi tới vận động xã viên đến hội trường họp khẩn. Buổi họp dân đột xuất này là cái lý do cho lão ra khỏi nhà đi chơi. Dân tới đông, hội trường thiếu chỗ ngồi. Thế là Long Thủy Lợi thống lĩnh 8 thằng du kích đi tới trường khiêng ghế. Tụi này vừa đi, nói chuyện và chửi thề. Cặp uyên ương vừa sắp dìu nhau bay vào đám mây hạnh phúc thì hoảng hồn chuồn ngõ sau. Một lần nữa trái vẫn chưa rụng.

  Sau hai lần thất bại, Tình than:

  - Trời ơi, lú lẫn quá, đầu óc để đi đâu, tại sao lại không đem vào cái kho phân hữu cơ? 

  Đợt này anhTình mới lãnh lô phân hữu cơ về phân phối cho dân trồng thuốc lá. Gọi cho oai là phân hữu cơ chứ thực chất đây là mấy bao xác mắm ướt nhem, hôi rình! Nhưng mà tình yêu khi đã chín nẫu rồi thì chỗ nào lại chẳng thể hóa thiên đường? Và thế là Trinh cùng với Tình đi vào kho phân.Anh vững tin đây là giang sơn của mình anh có quyền tự tung tự tác. Anh chỉ có chút ái ngại,nền kho dơ quá,hôi hám quá nhưng cuối cùng tấm khăn bàn vẫn hoàn thành trách nhiệm của nó. Tuy có hôi hám nhưng dù sao nền nhà cũng không lồi lõm dấu chân trâu như trong đám mía. Khúc khai từ vừa xong, Tình bắt tay vào tấu khúc thì có tiếng gọi văng vẳng:

  - Tình ơi! Đồng chí Tình ơi!

  Tiếp đó là tiếng càu nhàu:

  - Cán bộ gì mà trong giờ hành chính đóng cửa kho bỏ đi chơi.

  Trinh nói:

  - Kệ cha nó, kêu riết không thấy nó bỏ đi.

  Tình nói:

  - Không được giọng chủ tịch xã, ổng rền chết!

  Thế là mộng vu sơn đổ vỡ vào phút cuối. Một lần nữa chàng có thêm sáng kiến. Dẫn nàng trinh nữ vào miếu thổ thần. Chỗ này linh lắm ban đêm chẳng ai dám mò tới, thực là một chốn lý tưởng cho hai kẻ yêu nhau. Hai người mon men tới gần miếu. Bỗng họ nghe trong miếu có tiếng rên rỉ ghê rợn. Hai người còn đang phân vân thì tiếp đến lại có tiếng cười rúc rích. Tình nghĩ: "Thôi đích thị lại có cặp nào vào đây rồi". Những tư tưởng lớn thường gặp nhau. Nhà thơ lấy hòn đá ném lên mái có hai bóng đen chạy vụt ra. Cái kiểu chạy chân thấp chân cao đúng là tay Khanh thư ký hội đồng.

  Chú Ổi em chồng trước của Trinh,vị sứ thần của họ nội, một chiến sĩ biên phòng, một vị giám quan đại thần kiêm chức xã đội phó du kích vừa ngộ nạn. Ngay giữa mùa chiến dịch ra quân rầm rộ "triển khai" công tác làm hố xí 2 ngăn thì vị phó chỉ huy này thống lĩnh du kích đi bắt trộm gà về nấu cháo liên hoan cho có thêm khí thế. Trong khi nuốt vội vàng chú Ổi hóc xương. Người ta dọa "nhất hóc xương gà, nhì sa cành khế" làm cho chú sợ mất mạng phải đi về bênh viện huyện gắp cái xương oan nghiệt. Biết được tai nạn này Tình và Trinh rất vui sướng, ít nhất họ cũng được tự do một vài ngày.

  Lúc chiều Tình đến quán, anh vẫn ngồi chiếc bàn cũ lấy giấy bút ra làm thơ. Anh thường tự hào nói rằng:

  - Ngồi giữa chợ mà làm thơ mới tài! Ngồi trong quán nhậu làm thơ còn tài hơn. 

  Ấy thế mà ngọn bút của Tình vẫn cứ rung động để cho những vần thơ tuôn trào lai láng. Trinh mỗi lần đi ngang qua đều nhìn anh, cái nhìn như một hồi còi thôi thúc xông trận. Hình như qua nhiều lần thử thách gian nan lần này ông trời thương cho đôi trẻ yêu đương mà chẳng có cái địa điểm. Mọi việc diễn ra đêm nay hoàn toàn thuận lợi. Quán hàng rất ít khách, mới 8 giờ rưỡi Trinh đã đóng cửa quán. Trinh dọn dẹp đi tắm xong vô giường lúc 9 giờ. Giờ này thằng Lắm đã ngủ say. Trinh vào phòng, Tình vào theo. Khúc dạo đầu diễn ra khá suôn sẻ thì lại có tiếng của chú Ổi. Trinh hỏi vọng ra:

  - Họ gắp xương ra rồi hả? Nằm lại bệnh viện vài ngày cho người ta theo dõi đi!

  - Không, xe chạy mới tới cầu Lùng thì gặp con Lan. Con Lan bán vải trả góp ở chợ đó. Con này đẻ ngược, nó lấy tay cào cổ tôi mấy cái thì xương văng ra. Nó nói chó với heo hóc xương nó cào còn ra huống chi là người. Thiệt là bàn tay vàng. Con nhỏ dễ thương lắm.

  Trinh nghe được tin này thì đánh giá ngay cái tính tích cực của nó. Chú Ổi nhà ta mê con Lan, chú mà mê gái thì sẽ lơ là công tác giám sát. Trinh nói cho Tình nghe, Tình tán đồng, thế nào cũng có chỗ để cho trái rụng.

  Và trái đã rụng thật. Thực tế không đẹp như thơ của anh Tình nhưng rõ ràng là nó đã rụng. Nó rụng cạnh lu nước, dưới gốc khế, một bên cái hũ nước cơm chua lòm cả tuần nay chưa có ai tới xách. Trái rụng đúng vào cái chỗ mà mấy thằng cha nhậu bia lên men bí qua thường ra đó mà xổ!

  Một mình ôm kỷ niệm:

  "Ôi ngày vui chóng qua!" (Lời của một bài hát).

  Khó ngủ quá! Đã 12 giờ khuya, không còn tiếng người, tiếng xe cộ, tiếng chó sủa, Trinh vẫn không làm sao chợp mắt được. Đầu óc rối tung. Nàng lên giường từ lâu, thao thức trằn trọc mãi. Sư cô bên chùa Hải An ni tự có dạy cho cô cái "thuật làm cho đầu óc trống rỗng", gọi là vô ưu trong lúc tham thiền nhập định. Thuật này mới nghe qua tưởng dễ, ai ngờ khó quá. Đầu óc như cái cốc rỗng, lúc nào không khí cũng tràn vào, đẩy ra không được, làm trống rỗng không xong. Cái gọi là "Tạp niệm" là những ý nghĩ không đâu, vớ vẩn, cứ như không khí ở trong lọ, đẩy cái này ra cái khác chun vào lấp đầy ngay. Những lúc như thế này thuốc ngủ cần thiết biết bao nhiêu. Ở đất Cận Sơn quê mùa chỉ có cô y tá Lan, trưởng trạm y tế xã, chuyên đặt vòng với cắt ống dẫn tinh may ra có, một mình cô gái 18 cái xuân xanh này bàn tay xinh xắn, 10 móng tay tỉa tót nắn nót, mỗi tuần đổi một màu sơn, cầm cái kéo lưỡi ngắn giống cái kềm mỏ két của bọn thợ điện, đã cắt đứt bao nhiêu ống dẫn tinh, những "sợi dây oan nghiệt" của bọn đàn ông rậm rật trong làng. Nhưng giờ này kêu cửa chưa chắc cô ta đã mở. Trinh cố gắng chống chọi lại sự dằn vặt, cô lặp đi lặp lại mãi điệp khúc: "Thôi ngủ đi... ngủ đi... ngủ đi.... mai tính!"

  Bên hàng xóm, nhà Tám Soan còn thức, chắc đang có cuộc nhậu. Sao hôm nay dân nhậu lại tỏ ra lịch sự không la hét nói cười ồn ào như mọi khi. Họ mở băng cát-xét nghe nhạc. Sau khi nhiều người giành lấy cái micro hát Karaoke, mỗi người một giọng, và hầu hết không biết nhạc nên vừa hát vừa sáng tác, rõ là một đám Trịnh Công Sơn, Phạm Duy, Ph Quang... Bọn này hát đã chán. Họ liền chọn băng nhạc vàng, cũ lời ai oán do ca sĩ nào đó cất lên giọng ca não nuột bài "Một mình ôm kỷ niệm". Ở gần bọn nhậu này, ngày nào Trinh cũng được nghe bài ấy song cô không để ý, cô ghét nó. Thế nhưng đêm nay, một đêm không ngủ, nằm yên lắng nghe lời bài ca, thấy rất hay và thấy tác giả bản nhạc như "đi guốc" trong quả tim cô, nghe sao nó giống cuộc đời mình thế này?

  Cuộc vui náo nhiệt, ban đầu nhiều người tham gia, tàn cuộc chơi chỉ còn một mình nàng ôm lấy kỷ niệm, một kỷ niệm nặng nề. Trinh mủi lòng, nước mắt lưng tròng. Nước mắt đầy lên, như con sâu xanh bò nhồn nhột qua gò má cao mà bọn đàn bà trong xóm ganh tị với nhan sắc của nàng gọi là "cặp lưỡng quyền nhọn hoắt, ấy là cái tướng sát phu". Nước mắt rơi từng giọt, một lúc sau ướt đầm mặt gối. Ôi khóc được dễ chịu biết bao. Trinh ngủ lúc nào không hay.

  Chiều qua, tại giếng nhà chung, mụ Tám Soan, một mụ đàn bà nổi tiếng đa sự, mụ là nhà báo làng, mụ nắm mọi tin tức, có thằng cha đùa, mụ Tám sau nhiều năm là nhà báo tài tử, nay trình độ đã lên chức tổng biên tập báo làng rồi! Lần này, suýt chút nữa, mụ là người đầu tiên khám phá điều bí mật động trời. Khi mụ Tám chặt đầu con cá thu, xối gàu nước, máu cá lai láng, mụ nghe tiếng ọe khan rất to, quay lại thấy con Trinh đang ngồi giặt, buông cục xà bông ra, hai tay đầy bọt trắng cố bụm miệng. Trong thời khắc ngắn ngủi đó mụ ta cũng kịp quan sát 3 điểm "chiến thuật" trên mặt cô gái. Trước tiên là cặp lông mày. Rất tiếc, đôi mắt tinh anh của mụ không nhận thấy được gì bởi cặp lông mày nàng tỉa tót nhỏ như con bún bánh hỏi, kẻ chì đậm đen, không rõ nó có dựng lên hay không? Mắt mụ chuyển nhanh xuống cổ, xem mạch máu có nhảy phập phồng, kiểu phụ nữ có thai không? Song một lần nữa mụ tỏ ra thất vọng. Trinh mặc cái áo bà ba may theo kiểu mới, ngắn tay cổ cao quá mang tai, giống kiểu áo dài trong những năm 60, cao gần cả tấc, gài 2-3 hạt nút, kiểu nút áo tàu. Chỉ còn lại dấu hiệu khá mơ hồ, khuôn mặt nó hôm nay trông sao đầy lên, sưng sưng, nước da vàng tai tái rất khả nghi. Mụ nhẩm tính: "Chồng nó chết hồi rằm tháng giêng năm ngoái, tính ra chưa đầy 2 năm tròn, mà... vậy thì..." Mụ bưng rổ cá đi về lòng không ngớt phân vân: "Chẳng lẽ?... Thằng nào trồng khoai đất này?..." Và mụ bắt đầu tung tin một cách dè dặt như người làm báo có trách nhiệm: Theo nguồn tin đáng tin cậy thì...

  Một nỗi khổ nữa của Trinh là chỗ ở. Khi lấy chồng, cha mẹ chồng cho ra riêng, cất cho cái nhà bằng ván lợp tôn, mỗi bề chỉ có 4 thước ở trước cửa huyện đường. Nàng mở quán, sáng bán cà phê, chiều bán đồ nhậu. Từ khi chồng chết, nơi đây hóa thành câu lạc bộ đàn ông, quán vui vẻ từ chiều đến khuya và cũng vì ba cái chai bia lên men, có thằng nói đùa "bia lên cơn", làm bằng tí men với cồn 90 độ pha nước lã, rẻ tiền, mà rất mau "phê" nên từ thằng choai choai đến lão sồn sồn trong xã đều kéo tới tham gia. Phía bên chồng thấy tình hình ngày càng có vẻ xấu đi nhanh chóng, nên cử đứa em chồng tên là Ổi đến ở chung để giám sát hành vi cô chị dâu. Chú Ổi còn là xã đội phó du kích, dưới trướng có mười mấy tên vào du kích để trốn nghĩa vụ quân sự. Ông bà Cả (cha mẹ chồng của Trinh) nghe tin đồn xấu về nàng dâu quí hóa, chồng chết chưa mãn tang đã "có vấn đề" bèn triệu hồi chú Ổi đại sứ về gấp. Thấy Ổi lấp ló trước sân, ông Cả hét:

  - Về nhà sao không vô? Còn lấp ló gì đó? Sao mầy?

  Chú Ổi đi vô nhà, ấp úng hỏi:

  - Dạ, cha hỏi chuyện gì?

  - Chớ tao sai mày chuyện gì không biết sao còn hỏi?

  Chú Ổi ấp úng:

  - Dạ lâu quá con không nhớ...

  - Thiên hạ đồn con Trinh có bầu phải không?

  Bà Cả xen vào:

  - Làm ơn nói nhỏ, hàng xóm nghe.

  Ông Cả hạ giọng:

  - Có không?

  Chú Ổi:

  - Con không biết.

  - Trời ơi ! Sai mầy qua bên đó coi ngó, sao không biết?

  Chú Ổi thật thà:

  - Dạ để con về coi cái bụng chỉ đã lớn chưa?

  Tội nghiệp chú Ổi, chú vốn thiệt thà, ngày đêm theo đám du kích ăn nhậu, có khi trộm gà trộm chó về liên hoan. Chú không đủ năng lực theo dõi người chị dâu thoắt biến thoắt hiện, tinh quái quá quắt với một bầy đàn ông rậm rật chung quanh. Ông Cả gắt:

  - Tui tính lấy lại cái nhà...

  Bà Cả ngăn:

  - Không được đâu, lấy lại nhà nó đem thằng Lắm (cháu nội) về trả. Cái thằng hoang đàng ngỗ nghịch đó ông với tui chịu sao nỗi?

  Vì thế mà phương án lấy lại nhà với "Cấm vận" kinh tế đối với Trinh không thực hiện được.

  
  

  ***

  Trinh tin chắc lần này "Trở đầu con", cái thai nó hành ghê quá. Hồi có thai thằng Lắm, Trinh nghe người ta nói, ốm nghén hôi cơm tanh cá, nàng cho là bày đặt thêm. Lần này Trinh mới biết ốm nghén khổ làm sao! Hôm ở giếng nhà chung thấy mụ Tám Soan rửa cái đầu cá thu, máu loang ra, khó chịu trong người, gắng cầm nhưng trong miệng một thứ nước nhàn nhạt trào ra. Trinh cố giữ nhưng cuối cùng cũng phải ọe khan làm mụ Tám nhìn soi mói nghi ngờ. Cả tháng sau, mỗi khi động đến cá tôm, Trinh mửa đến mật xanh mật vàng. Đến bữa,Trinh cũng chẳng dám động đến cơm canh, suốt ngày cứ quanh quẩn bên cây khế chua, tay cầm cái sào, tay cầm chén muối ớt. Ăn uống kiểu đó khiến cho Trinh sụt mất hơn 8 kí, áo quần mặc rộng rinh.

  Đến tháng thứ tư lại có biến chuyển. Trinh đói bụng và thèm ăn suốt ngày. Nàng đi từ đầu chợ đến cuối chợ, gặp thứ gì ăn thứ nấy. Cuối cùng thấy bà già ngồi bán khoai lang luộc, khoai lạnh ngắt, thâm sì, ruồi bu đen, cũng thèm.

  Một hôm thằng Lắm ở nhà nấu cơm, ham chơi đá dế để cơm sống, nó lấy đũa gạt lớp trên, tính bỏ cho gà ăn. Trinh tiếc bốc ăn thử, thấy ngon. Từ đó nàng nấu cơm nửa sống nửa chín, báo hại chú Ổi với thằng Lắm phải ăn cơm sống suốt 3 tháng. Sau thì nàng tiến thêm một bậc, cứ gạo sống bốc mà nhai. Có lần nàng nằm khóc quay mặt vô vách tường, thấy bức tường loang lổ có chỗ trơ màu gạch đỏ, thấy ngon, Trinh đưa tay chấm thử bột gạch cho vào miệng, ngon thật. Từ đó mỗi lần đi chợ ngang qua bà già bán đồ gốm, Trinh mua cái om nhỏ về bẻ ra từng miếng ăn như tây đầm nhai kẹo sô cô la. Thời kỳ này Trinh lên cân ngó thấy, áo quần chật cả. Lúc đầu đi đâu nàng còn vô buồng đóng cửa lại hì hà hì hục kéo quần jean, tới mông thì chịu, mà có nhờ người kéo lên được thì cũng không thể ngồi xổm rửa mấy cái phin cà phê, hai đùi cứng như gỗ. Tới tháng thứ sáu, Trinh từ giã hẳn mấy bộ quần áo hiện đại, trở về với quần đen áo bà ba cố hữu.

  
  

  ***

  Tình hình mấy "người nam" trong xã Cận Sơn này ngày càng xấu thêm.Mấy người bạn tình đã có thời chung vui với nàng đang lo sốt vó. Mỗi người tự đặt ra cho mình kế sách "mưu sinh thoát hiểm".Sáu Tấn, chủ nhiệm hợp tác xã, đã từng có giai đọan "chiếm thế độc canh", một mình chiếm hữu nàng Trinh nữ, lão nghĩ mình tội nặng nhất, bây giờ lão lo sợ hơn ai cả. Lão này toan đánh bài tẩu mã. Nhân trong huyện có 1 xuất học trung cấp quản lý, ai cũng ngại về tỉnh học, lão xung phong đi. Lão nghĩ: "Xong 1 năm, nghe ngóng tình hình, thấy yên, mình mò về ngồi lại ghế chủ nhiệm". Mười Dư, nhà có nuôi 12 con heo nái, tướng tá lão này khoẻ như trâu, giờ tự khai bệnh ho lao xin về trung tâm chống lao điều trị lâu dài lánh nạn. Tay Khanh, thư ký, chạy đâu ra cái giấy triệt sản hồi tháng 10 năm ngoái.Với tờ giấy chứng nhận dỏm này Khanh tin có thể thoát thân. Anh chàng Long làm công tác thủy lợi, tên thường gọi là Long Thủy lợi, xung phong đi làm thủy lợi miền núi lâu dài. Nhân việc này anh được cái giấy khen... Anh Mười, anh Khanh, anh Long, và thêm mấy lão nữa, đã cùng nhau bàn kế hoạch "phá thế độc canh" của chủ nhiệm Sáu Tấn, sau đó ai cũng chia phần chiến lợi phẩm.

  
  

  ***

  Trong số này còn có một nhân vật rất đặc biệt là anh Tình, nhà thơ, tuy thơ anh rất dở song anh là một tâm hồn thơ chính hiệu. Anh là thủ kho vật tư nông nghiệp. Anh chàng này hàng ngày ngồi phát phân bón thuốc trừ sâu, rỗi rảnh làm cả trăm bài thơ tình tặng nàng cô phụ. Trong số bạn tình của nàng trinh nữ, chỉ có nhà thơ chịu thiệt thòi hơn cả. "Nói có mặt đèn" anh chỉ được một lần ở gốc cây khế, gần hũ nước cơm, vội vàng, chụp giật, chẳng ra làm sao cả. Nhưng cũng đủ gây cảm hứng để cho nhà thơ đã làm 28 bài thơ, gọi văn vẻ là nhị thập bát tú, lấy tên tập thơ là "Trái Rụng" để kỷ niệm sự kiện trọng đại ấy.

  Trong đầu óc nàng trinh nữ được trang bị cái máy vi tính hiện đại. Trước tình cảnh khó khăn, "Kỷ niệm" lớn rất nhanh trong bụng nàng, mấy người bạn tình lần lượt trốn đi tị nạn. Nàng nhập giữ liệu, kích chuột, Computer cho nàng giải pháp: Chọn nhà thơ làm người ôm chung kỷ niệm! Trưa đó Trinh đội nón thân chinh đi tìm nhà thơ. Anh ta cảm động vô cùng, sau khi nghe Trinh đổ tất cả trách nhiệm cho anh vì cái lần dưới gốc khế ấy gây ấn tượng mạnh mẽ nhất nên trái đã rụng. Đến nay nó đã nẩy mầm. Trinh nói xong ngừng lại, hồi hợp chờ đợi, mãi không thấy anh Tình nói năng gì, nàng tưởng anh ta kiếm đường thoái thác, ngờ đâu anh hỏi:

  - Có bầu hả?

  - Ừ, có bầu, 6 tháng rồi, không phá được nữa, làm sao anh?

  Nhà thơ vốn u mê suy nghĩ chậm chạp, hồi lâu ngậm câm làm Trinh vô cùng hồi hợp. Một lúc sau anh chậm chạp nói:

  - Có thì đẻ ra chớ làm sao?

  - Ai nuôi con?

  - Mình.

  - Mình là anh với em?

  - Chớ còn ai vô đây nữa?

  Nàng trinh nữ thở phào nhẹ nhỏm, tự nhủ: "Mô Phật, phúc đức ông bà! Đã có người ôm chung kỷ niệm!"

  Quý Thể
  

  
  

  
  

Chuyện quan chức vi hành

• Thủ tướng TQ Lý Khắc Kường đến chợ hàng hóa Chiêu Thông năm mới, khi vào quầy hàng thịt hỏi:
  - Công việc kinh doanh thế nào?
  Đáp: Thông thường rất tốt, nhưng hôm nay đến một cân cũng không bán được.
  Lý: Tại sao?
  Đáp: Vì ngài đến, khách hàng không được vào.
  Lý: Vậy thì tôi mua hai cân.
  Đáp: Không bán được ạ
  Lý: Tại sao?
  Đáp: Vì để đảm bảo an ninh khi ngài đến, ở đây không được có dao.
  Lý: Dao cũng không có, vậy thì mua tảng thịt này.
  Đáp: Cũng không thể bán được.
  Lý: Tại sao?
  Đáp: Bởi khi ngài chưa đến thì giá mỗi cân là 23 tệ, ngài đến thì giá mỗi cân chỉ còn 18 tệ, nếu bán bị hao mất 5 tệ.
  Lý: Vậy thì bán miếng thịt này theo giá 23 tệ mỗi cân.
  Đáp: Vậy cũng không được.
  Lý kinh ngạc: Tại sao thế..?
  Đáp: Tôi không phải người bán thịt, thực ra tôi là cảnh sát vũ trang.
  Lý: Gọi đội trưởng của anh đến đây!
  Đáp: Đội trưởng đang bán trái cây ở góc đằng kia ạ…”
  
  VietBF@sưu tập

  
  

  
  

Tết: “Trở Về Đường Cũ, Hái Mơ Xưa”

• 
  

  Đã có lần tôi kể, anh rể tôi ngày Tết năm nào cũng ngồi trầm-ngâm dù là trong bữa tiệc đầu năm. Anh hiền lành, ít nói, nghe nhiều hơn nói. Nhưng hầu như năm nào sau một hồi trầm-ngâm thì thế nào anh cũng có một câu nhận-định: “Tết năm nay không vui bằng năm ngoái!” Trong cách tính của tôi, rõ ràng Anh không chứng-minh được cái mệnh-đề ấy của anh là đúng, nhưng tôi cũng là đứa em hiền lành, chẳng hay cãi anh chị nên nghe rồi để bụng. Tuy nhiên cái bụng của tôi khó tiêu đến hơn nửa thế-kỷ, có dịp nhớ đến lại thầm nghĩ: ông anh hiền-triết của mình trật lất!

  Vài tháng trước, ở tuổi xấp-xỉ 80, anh bị biến-chứng tim mạch, chút xíu nữa thì bị mổ tim. May-mắn, bác-sĩ khám lại trước khi mổ thấy có cách trị-liệu thay thế. Năm nay gần Tết, nghĩ đến anh, nhắc lại chuyện cũ, tôi thấy chưa chắc mình có thể thách-thức nhận-định của anh về ngày Tết xưa và nay. Có thể cái mức cảm-nhận của anh về Tết của năm xưa tháng cũ sâu-xa hơn mức tôi tưởng nhiều.

  Hồi ấy anh có những kỉ-niệm. Hồi ấy tôi có những kỉ-niệm. Cái hồi mà mỗi người có những đỉnh đồi mơ ước. Khi mà người ta ở trên chóp đỉnh của tuổi thanh-xuân, nắng luôn luôn vàng lụa, gió luôn luôn mát thoang-thoảng giữa trời xanh mây trắng. Khi ấy chị tôi là cô gái hiền-thục được nhiều người săn-đón dù chị chỉ là cô gái quê. Cái không-gian và thời-gian ấy kết-hợp với nhau loé sáng rực-rỡ. Nhưng nó có giới-hạn, không kéo dài cả cuộc đời.

  Tết đẹp nhất trong tôi là những ngày Tết ở tầm tuổi theo mẹ và chị mang đồ lỡi đi Tết ông bà, cô bác, chú dì và nhận tiền mừng tuổi. Vui nhất là chạy tới chỗ pháo nổ, vừa bịt tai vừa tranh pháo. Được hóng chuyện người lớn và nghe cười nói ồn-ào nhất là ở sân sau nhà quanh bờ giếng, chỗ có những mẹt chén bát, những rổ rá rau củ, và chỗ nhổ lông gà, vịt… 

  Thời-gian trôi như dải lụa xếp lại đè lên nhau trở thành quá-khứ. Chỉ những điểm sáng rực-rỡ mới loé lên trong hiện-tại. Niềm vui, sự nhộn-nhịp, sự đủ đầy, tình yêu thương chan-hoà…như xóa sạch mọi nhăn nheo của cuộc sống. Ngày Tết ai cũng tươi cười, trải lòng, xí-xóa. Năm mới, mình bỏ giận hờn, quên chuyện không vừa ý, như cởi áo cũ mặc áo mới. Mùa Xuân thay áo.

  Lớn lên xa nhà, có dịp ngẫm nghĩ, tôi thấy bên dưới những niềm vui là những hi-sinh phục-vụ làm nên ngày Tết nơi các mẹ, các chị. Bố tôi là con trai trưởng. Ngày Tết các cô bác, chú thím tấp-nập tới Tết và ăn Tết với ông bà. Bố mẹ tôi bận-rộn chuẩn-bị hàng tuần trước. Ngày 30 Tết còn bận hơn, bố mẹ và chị tôi phải thức cả đêm để chuẩn-bị cho sáng mùng một.

  Khi bàn tiệc đã sẵn, mọi người quây-quần thì mẹ tôi vẫn chạy đôn chạy đáo để mắt đến mọi chuyện từ nhà trên đến nhà dưới, từ nhà trong ra nhà ngoài, từ khách đến tới khách đi, cháu nào chưa nhận tiền mừng tuổi… Đôi mắt mẹ tôi dù mệt-mỏi nhưng miệng tươi cười đon-đả chào hỏi mọi người. Dù có sự giúp-đỡ của các cô, thím và các chị, chị tôi vẫn là phụ-tá đắc-lực nhất của mẹ. Như một con thoi, chị chỉ cần nhìn ánh mắt của mẹ là hiểu ý để thi-hành. 

  Chị chỉ hơn tôi bốn tuổi nhưng đã sớm phải hi-sinh nhiều thứ. Hi-sinh lớn nhất ngày Tết trong tầm tuổi của chị là thôi không mang đồ lỡi cùng các em đi để lãnh tiền mừng tuổi, không đi Tết xa, không cùng chúng bạn rong chơi phố ngày Tết. Niềm vui của chị chắc chỉ ở các sinh-hoạt nhà thờ, và ca-đoàn. Khi đọc mấy bài thơ viết về các chị, cảm-xúc của tôi như dâng tràn.

  Hồi ấy …

  Chị tôi vào lễ trong chùa
  Hai chàng trai trẻ khấn đùa hai bên
  “Lòng thành lễ vật đầu niên
  Cầu cho tiểu được ngoài Giêng đắt chồng”
  Chị tôi hai má đỏ hồng
  Vùng vằng suýt nữa quên bồng cả tôi…

  Bây giờ…

  Chị tôi nay đã xế chiều
  Chắc còn nhớ mãi những điều chị mơ … (Hồ Dzếnh)

  Hồi ấy và bây giờ cũng là Tết ngày xưa và Tết hôm nay. Chậu hoa Tết năm nào cũng nở rực-rỡ, nụ và hoa đua chen mơn-mởn. Chỉ có con người đổi khác, có những năm đẹp hơn rồi tiếp nối bằng những năm xấu đi, và tàn-tạ. Đấy là một cách so-sánh ở một góc cạnh. Ở một góc cạnh khác, nếu kéo dài tuổi thọ của chậu hoa Tết cho bằng tuổi hoa-niên của con người thì cả hai đều phải trải qua các giai-đoạn sinh, trưởng, liễm, tàn. Nhưng trong khi vạn-vật mang vẻ đẹp thiên-nhiên vô-tri thì vẻ đẹp của con người được ghi dấu bằng cảm-xúc, dư-âm và ấn-tượng. Con người có thể tác-động, kết-hợp hỗ-tương với thiên-nhiên để biến-đổi cả hai.

  Vì thế vẻ đẹp và giá-trị của con người không giới-hạn trong thời-gian mà trường-tồn trong tinh-thần. Sự hi-sinh của mẹ tôi, chị tôi, các cô, thím, dì và tất cả những ai tạo nên tình gia-đình, niềm vui ngày Tết đã và sẽ được tuyên-dương.

  Cô gái Việt Nam ơi!…

  Tôi đến đây tìm lại bóng cô
  Trở về đường cũ, hái mơ xưa
  Rau sam vẫn mọc chân rào trước
  Son sắt, lòng cô vẫn đợi chờ…
  Dãi lúa cô trồng nay đã tươi
  Gió xuân ý nhị vít bông cười..

  Cảm ơn Nhà thơ Hồ Dzếnh thay chúng ta trao tặng vương-miện vàng cho tấm lòng hi-sinh của các cô gái Việt Nam:

  Cô gái Việt Nam ơi!
  Nếu chữ hy sinh có ở đời
  Tôi muốn nạm vàng muôn khổ cực
  Cho lòng cô gái Việt Nam tươi. (Hồ Dzếnh) ***

  
  

  Nguyễn Văn Thông

  Tết Bính Ngọ 2026

Chanh cốm

•  

  Hoạt lái xe theo đường Garden Grove rồi quẹo vào khu giặt đồ công cộng. Hai tuần một lần anh đến đây giặt quần áo. Nhà anh ở là khu apartment nhỏ phía bên kia đường, ở đó cũng có phòng giặt sấy áo quần nhưng anh không thích, vì máy giặt nhỏ và sấy lâu khô. Với lại, ra chỗ giặt áo quần công cộng cũng có những niềm vui nho nhỏ. Ở đây anh thường gặp một số người Việt Nam, dù không quen biết nhưng là đồng hương, nên trong lúc rãnh rỗi chờ đợi sấy áo quần, anh thường góp chuyện cho vui, khi thì chuyện cộng đồng gió tanh mưa máu, khi thì chuyện Việt Nam ngày chưa rời đất nước. Nhiều lúc không nói chuyện với ai nhưng đứng nhìn mọi người sinh hoạt anh cũng thấy vui vui.

  Xe chạy qua trạm xăng Mobil là tới chỗ giặt đồ. Đèn bắt đầu thắp sáng cả khu vực. Hôm nay anh đến hơi trễ vì có vài chuyện, cũng là chuyện tầm phào, làm mất của anh suốt một ngày chủ nhật. Buổi sáng đi uống cà phê với vài người bạn ở Factory, ngồi nói chuyện văn nghệ văn gừng trên trời dưới đất, trưa về có điện thoại của người bạn cùng khóa sĩ quan, kêu "mày đến nhà tau uống bia chơi". Anh từ chối vì anh cần phải ngồi vào computer viết tiếp cái truyện dang dở, nhưng khi anh ngồi vào bàn thì thấy toàn màu trắng của màn hình. Không có một ý nghĩ gì, không có một chữ gì trong đầu. Anh đành khép máy lại và lái xe đi. Những lúc như thế nầy anh thường đi loanh quanh, hoặc vào tiệm sách hoặc vào các Mall Mỹ. Nhưng đang lái xe anh nghĩ mình vô lý quá, xăng càng ngày càng lên giá mà lái xe đi loanh quanh hoài. Thôi mua thùng bia lại thằng bạn ngồi lai rai mà có lý. Anh lái xe đến nhà Đức thì đã có hai ba người bạn đã ngồi ở đó và mặt người nào người nấy đã đỏ gay. Thấy Hoạt xách thùng bia vào, Đức nói:

  - Tưởng mày không tới chớ.

  Họat đáp:

  - Định không tới nhưng sợ mầy giận tau, lại có uống bia bỏ qua rất uổng.

  Nhật nói:

  - Mày tới sau bị phạt, mày vô hết chai nầy đi.

  - Vô thì vô, sợ gì.

  Hoạt uống liên tiếp 3 chai Heineken, nhưng anh kịp dừng ở đó vì biết mình còn phải lái xe về.

  Những lần trước có Ngọc, Ngọc thường lái xe chở anh đi, bây giờ mất Ngọc, anh phải lái xe về một mình.

  Ngồi cà kê dê ngỗng đủ mọi chuyện, có một lúc Nhật hỏi:

  - Ê, chuyện mày với "bả" ra sao rồi?

  Anh cười trả lời:

  - Không có chi quan trọng lắm, người đến rồi đi, tôi cũng xin tạ ơn người.

  Hào lên tiếng:

  - Mày văn nghệ văn gừng lang bang cho lắm vào, bả ghen chứ gì?

  Hoạt không muốn trả lời những người bạn không hiểu mình gì hết, anh đọc nhỏ một câu thơ:

  - Chí ta ta biết lòng ta ta hay.

  Đức ngắt lời:

  - Thôi uống đi, nói chuyện nhiều bia bay hơi hết.

  3 đứa lại cầm ly giơ lên cao cụng nhau rồi nốc. Hoạt uống từ từ. Anh cảm thấy hơi buồn vì chuyện của anh không đâu vào đâu mà mấy đứa bạn cũng làm ầm ỉ. Yêu thương. Giận hờn. Chia cách. Đó cũng là chuyện thường tình. Anh lặng lẽ uống trong lúc mấy người bạn tiếp tục "dô, dô".

  Anh lái xe về mà cái đầu còn sật sừ. Anh biết mình không say nhưng cũng sợ cảnh sát chận bắt giữa đường. Anh lái xe đi trên những con đường nhỏ cho an toàn. Về đến nhà anh ngủ vùi, đến lúc thức dậy thấy trời gần tối nên anh phải lái xe đi giặt đồ. Không giặt đồ không có áo quần mặc đi làm ngày mai.

  Anh nghĩ đến công việc trong hãng, ngồi bên Thảo, Thảo sẽ nói:

  - Anh Hoạt hôm nay mặc đồ mới giặt hả?

  Vì Thảo biết anh sống một mình, biết anh đã xa Ngọc, mà đàn ông sống một mình thường hay bừa bãi, làm biếng, luộm thuộm, nên Thảo thường hay nhắc khéo để anh siêng năng lên. Thảo là single mom, anh nói với Thảo: 

  - Em làm em gái anh nhe.

  Thảo gục gục cái đầu làm bộ hờn dỗi: 

  - Gì? Anh nói gì, trên đời nầy không có anh em giữa trai và gái. 

  Anh cười cầu hòa: 

  - Vậy em muốn anh là gì của em? 

  Thảo đỏ mặt lên không nói, nhưng anh biết Thảo có cảm tình với anh. Anh cũng nghĩ, em gái gì khi Thảo chỉ nghỉ vacation một tuần, anh làm việc một mình, không có Thảo, anh thấy buồn tênh. Lúc đó, anh chưa bước qua ngưỡng cửa tình yêu với Thảo vì còn "bả", chứ bây giờ còn đợi gì nữa đây. "Bả" là danh từ tụi bạn hay dùng để chỉ Ngọc. Ngọc với anh như sương khói, tràn đầy trong một sớm mai nào đó, nhưng khi mặt trời lên là biến mất.

  Hoạt dừng xe trước Laundry. Buổi tối mà cũng còn đông người giặt sấy, đông nhất là Mễ rồi tới Việt Nam. Anh hay nhìn những cô gái Mễ bận quần ngắn củn cởn để lòi ra cái lổ rún. Có cô đeo tòn teng cái khoen. Anh nhìn cho vui, vô thưởng vô phạt, như là nhìn một vật lạ, nó không gây trong anh nỗi hưng phấn nào. Gái Mễ trong TV, Video, DVD, nhiều cô đẹp lắm, nhưng ngoài đời anh toàn thấy những cô gái Mễ màu da nâu bóng, thân thể mập thù lù, anh không cảm giác chút nào, nhưng dù sao cũng có cái để nhìn hơn là nhìn vào khoảng trống không.

  Hoạt ra ngồi trên chiếc ghế trống đợi, sau khi đã bỏ áo quần vào trong máy. Anh lấy cuốn truyện của người bạn vừa tặng ra đọc. Những lúc như thế nầy anh thấy cô đơn dễ sợ, anh muốn khỏa lấp những trống vắng bằng cách đọc một cái gì đó. Những lúc đó anh thấy nhớ Ngọc và cần Ngọc ghê gớm, nhưng Ngọc đã quay đi xa rồi.

  Khi anh đem đồ đã giặt xong bỏ vào máy sấy là lúc anh thấy người đàn ông Việt Nam đi vào. Ông ta, anh đoán khoảng 68, 70 gì đó. Chắc ông ta đi vào giúp đỡ con hay cháu đang giặt đồ ở đây. Nhưng không phải vậy, ông đi thẳng vào chỗ dành cho nhân viên của tiệm. Ông nhìn quanh quất, rồi vào mở khóa phòng restroom, ông vào trong đem ra cây chổi lau nhà, rồi ông ra lau sàn nhà, những chỗ trống không có người đứng.

  Hoạt nhìn ông, cười chào xã giao rồi hỏi:

  - Anh làm ở đây hả, mấy lần giặt đồ không thấy anh.

  - Tôi chỉ làm thứ bảy chủ nhật. Ra phụ với ông bạn kiếm chút tiền uống cà phê. Với lại mấy tháng trước tôi ở Việt Nam.

  Hoạt nhìn ông. Ông bận cái áo sơ mi màu xám đen đã sờn, áo tay dài mà không cài khuy nút nên trông lượm thượm, cái quần tây màu xanh đậm, đôi dép nhựa đã mòn trông cũ kỹ. Hoạt nghĩ ông là người chăm việc siêng làm. Chắc bây giờ con cháu đề huề, nên chủ nhật buồn ra làm thêm cho vui.

  - Làm ở đây cũng vui chứ anh, chứ ở nhà đi ra đi vào, chán chết.

  Ông cười rồi nói:

  - Vui, nhất là ngắm mấy em Mễ để bụng trắng hếu lòi cái lổ rún ra.

  Hoạt hơi ngạc nhiên vì mới quen mà ông ăn nói bạo mồm bạo miệng. Vốn "kính lão đắc thọ, nên anh cũng cười phụ họa theo:

  - Con gái bây giờ ăn mặc trông ghê quá.

  - Ghê gì, ăn mặc thế nhìn mới đã con mắt.

  Ông vừa nói vừa dựa cái chổi lên trên cái máy giặt, rồi ngồi xuống cái ghế cạnh Hoạt. Ông thì thầm:

  - Con gái ở đây chỉ nhìn thôi, chứ ở Việt Nam muốn gì được nấy.

  Hoạt ngỡ mình nghe lầm lời nói của ông già nầy quá. Định chào hỏi ông cho qua thời gian chờ đợi, không ngờ lại gặp ông già dân chơi,"ông già gân" hết chỗ chê.

  Hoạt hỏi lại:

  - Anh về Việt Nam có vui không?

  Ông nhíu mày:

  - Hết sẩy, tôi về ở bên đó 10 năm, mới qua lại đây năm ngoái. Mấy đứa con tôi sợ tôi bịnh hoạn nên kêu qua, chứ tôi thích ở luôn bên đó.

  Rồi ông nhìn Hoạt, đôi mắt ông nháy nháy, đôi mắt như muốn nói với Hoạt rằng,đây là điều bí mật của đàn ông, chỉ có đàn ông mới nói với nhau mà thôi. Hoạt nghĩ, chắc đây là chuyện ăn chơi như rượu chè, cờ bạc hay đàn bà, mà hai chuyện kia, cờ bạc và rượu chè, nói ra cũng không đáng ngại, chắc chỉ có chuyện đàn bà thôi.

  Hoạt cười đáp lại người đàn ông như biểu đồng tình. Hoạt lại nhìn ông, cái áo sơ mi dài tay, cái quần xanh đậm, cái mũ lưỡi trai che sập hết cái đầu, mái tóc. Dáng người nầy là thuộc dạng lao động. Gương mặt ông trông chất phác, ngờ nghệch, không lanh lợi, không đểu cáng, không lưu manh, Hoạt nghĩ, chắc thế.

  Hoạt bước lại chỗ để máy sấy, định coi thử áo quần đã khô chưa. Trước mặt anh là một đứa con gái Mễ khoảng 13, 14 tuổi, bận chiếc quần jean ngắn củn, để lòi ra cả khoảng bụng và hông. Cái eo bắt đầu mập, đã có ngấn, cô bé bận cái áo hở cổ rộng, để lộ một mảng vú săn cứng, chắc nịch. Đứa con gái Mễ bước qua chỗ Hoạt lúc anh cúi xuống mở cửa máy sấy, cặp vú tròn lướt qua mắt anh, Hoạt tự dưng thấy ngợp.

  Có tiếng cười dòn phía sau.Thì ra ông bạn đồng hương coi máy giặt. Ông đứng gần Hoạt lúc nào không hay. Thấy Hoạt né tránh cái mông của cô gái Mễ, ông nói:

  - Gái ở đây sao bằng gái ở Việt Nam, em Mễ thì mập và hôi mồ hôi dầu, em Mỹ thì đắt giá nhưng nhảo nhoẹt, em nào cũng rộng toác hoác. Chỉ có em Việt Nam ở tuổi "chanh cốm" là hết sẩy.

  Hoạt nghĩ lời nói đó phát ra từ miệng một chàng thanh niên hay trung niên nào đó thì đúng hơn chứ không phải là của ông già. Tự nhiên Hoạt muốn tìm hiểu thêm ở ông một chút, coi thử ra sao. Hoạt chỉ ra ngoài hàng ghế đợi, rồi nói nhỏ với ông:

  - Đồ sao sấy lâu khô quá, mình ra ngoài kia nói chuyện chơi đi anh.

  Ông cười nói theo:

  - Anh ra trước đi, để tôi cất cái chổi.

  Hoạt ra ngồi ở hàng ghế dành cho khách, nhìn ông đang loay hoay cất dọn đồ đạc vào trong phòng vệ sinh. Từ xa nhìn ông, trông ông thật lam lũ, ông có dáng dấp của một ông nội, ông ngọai, ở nhà quê miền nam Nam bộ. Ông nội, ông ngoại, dắt cháu đi chơi trên đồng cỏ xanh tươi mát hay trên đường làng đầy cây giăng bóng, rợp cả một khoảng trời. Các cháu sẽ đu trên vai ông để ông cỏng trên lưng mà tha hồ dung dăng dung dẻ.

  Hoạt nhìn khu giặt đồ về đêm đã vơi bớt người. Những người Mễ, Việt Nam, Đại Hàn cũng lục tục dọn dẹp áo quần trong những cái làn nhựa hay những cái bao bằng vải lớn. Hoạt giặt hai tuần một lần, nhiều đồ quá nên máy sấy lâu khô, thôi thì đợi ông bạn ra nói chuyện tầm phào cho vui.

  Ông bạn trở ra ngồi xuống ghế gần Hoạt, ông nói:

  - Trời mấy ngày nầy nóng nực quá, tối ngủ phải mở máy lạnh mới chịu nỗi.

  Hoạt hỏi:

  - Anh qua đây hồi 75 hay vượt biên?

  - 75 chứ, hồi đó ít người Việt, cũng trầy vi tróc vãy lắm mới sống được, hồi mới qua, nhớ nhà lắm.

  Hoạt cười:

  - Gia đình anh qua hết bên nầy mà nhớ cái chi.

  - Thì nhớ cây cau, gốc mít, chiếc xe đạp, hoa bằng lăng, nhớ hết anh à.

  - Anh về VN ở 10 năm lận hả?

  - Ừ, 10 năm.

  Hoạt nghĩ đến 10 năm, đó cũng là thời gian Hoạt sống trên đất Mỹ. Hoạt qua Mỹ 10 năm, anh đã vô quốc tịch. Nhiều khi anh cũng muốn về thăm quê nhà một chuyến nhưng Hoạt cứ ngần ngại. 10 năm Hoạt đã làm gì được trên đất Mỹ nầy, đi cày ở hãng, làm suốt từ sáng đến tối mịt, lãnh lương cũng chỉ ba cọc ba đồng. Định để dành tiền về xây lại cái nhà từ đường cho có chỗ hương khói ông bà, xây cái mộ cha, mộ mẹ. Nhưng tính toán hoài, cũng chưa đâu đến đâu. Hoạt nghĩ, ông bạn về ở lại bên đó 10 năm chắc là có vấn đề.

  Ông đến ngồi bên Hoạt, trông gương mặt ông rất hỉ hả. Cái gương mặt của sự thỏa mãn, bằng lòng với cuộc sống. Ông nói:

  - Tôi qua đây đã 30 năm, 20 năm đi cày thì tôi phải có 10 năm hưởng thụ chứ. Con cái đề huề, có nhà có cửa, đứa nào cũng công ăn việc làm vững chắc, tôi còn lo lắng gì nữa đâu.

  Rồi ông trở giọng nhỏ xuống, thầm thì:

  - Về Việt Nam mình phải biết chỗ chơi, chứ lang bang ở những quán bia ôm, karaokê hay mấy động đĩ là mình dính ngay, không bị mấy em lừa thì cũng bị sida. Ghê lắm.

  - Vậy anh ăn chơi bằng cách nào?

  Ông nhíp nhíp đôi mắt:

  - Thì bỏ tiền mua mấy em "chanh cốm", mấy em nhỏ ở vùng quê, cha mẹ nghèo, mình hứa giúp đỡ, cho tiền ông bà già, là mình được.

  Hoạt cũng biết chuyện nầy qua sách báo, những bài phóng sự đăng về chuyện mấy ông già Việt Kiều, có tiền có bạc thừa mứa, đi mua trinh mấy em bé nhà quê nghèo khổ, hay chuyện những người đàn bà chuyên môn đẻ thuê. Xã hội đã chuyển qua màu đen xám. Nhưng trong trí óc Hoạt cứ nghĩ đến những ông già lái xe láng cóng, quần áo bảnh bao, bụng phệ, tóc chải mượt, da trắng bóng, mới làm những chuyện đó. Không ngờ người đàn ông nầy trông có vẽ lam lũ, dáng dấp của một người lao động chân tay, mà cũng có món ăn chơi dữ dội vậy. Hoạt tò mò:

  - Anh kể nghe đi, ở đâu mà anh tìm ra món "chanh cốm" ngon vậy?

  - Tôi về Việt Nam làm cái nhà để an dưỡng, tôi sống bằng tiền retire non gần một ngàn một tháng, ở Việt Nam, có tiền thì muốn cái gì không được.

  - Nhưng anh cũng phải biết mối manh chứ.

  - Thì nhờ bạn bè, mình có tiền đãi bạn bè thì bọn nó kéo tới ùn ùn, ăn nhậu thả dàn thì mình nhờ họ giúp đỡ mình là được. Có một chuyện với một con bé bây giờ tôi còn nhớ mãi.

  - Chuyện thế nào?

  - Anh biết không, từ hồi có phong trào gái Việt Nam gã cho người ngoại quốc, nhất là gã cho dân Đài Loan, Trung Quốc hay Hàn quốc thì chuyện mai mối dễ ẹt. Ít ra mình là Việt Kiều Mỹ, mình có giá hơn chớ vì ai cũng nghĩ mình chi tiền sộp hơn. Anh biết không, một ông già Đài Loan già hơn tôi nữa kìa, mà cưới cô gái Việt Nam 17 tuổi, tổn phí tất cả chưa quá 3 ngàn Mỹ kim, mà lại bị ổng bắt về Đài loan làm tôi mọi, huống hồ gì mình, "em" chỉ sống với mình một tuần, hai tuần thôi mà mình chi cho em một, hai ngàn, em mừng thấy mẹ.

  Hoạt ngẩn người. Thì ra những ông "Việt kiều hồi hộp" về Việt Nam mua vui là chính những ông như thế nầy đây. Không phải những người có bộ mã bên ngoài mới ăn chơi, những người trông dáng vẽ khù khờ như thế nầy mà có tiền còn ăn chơi gấp bội. Ông lên tiếng tiếp:

  - Có một lần tôi được giới thiệu một cô ở huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp, cha mẹ cô ấy đã già mà nghèo lắm, cô còn một đàn em 6 đứa. Tôi bảo trợ cho tụi nó đi học, cũng ít thôi, rồi tôi lo thuốc thang cho ông già bịnh nặng. Sau đó tôi nói với ông già để đưa cô lên thành phố học nghề. Thế là mấy tháng sau tôi "bùm" con nhỏ. Tuổi "chanh cốm" ngon tuyệt.

  - "Chanh cốm" là mấy tuổi?

  - 16.

  Hoạt giật mình thực sự, 16 tuổi. Lớn hơn đứa cháu ngoại Hoạt 6 tuổi. Hồi anh 16 tuổi, đi học trường quận xa nhà, nhớ cha nhớ mẹ cứ khóc rấm rức, đến cuối tuần anh về thăm mẹ còn bu theo bú vú mẹ. Em nầy 16 tuổi đã bị ông già lấy tiền ra nhữ, lấy đi đời con gái.

  Nhưng Hoạt đâu có quyền gì để lên mặt đạo đức lên lớp ông. Chuyện đàn ông ăn chơi, ai lại không muốn ăn miếng ăn ngon. Cái gì cũng là món hàng. Anh có tiền ít mà anh mua được hàng tốt, hàng rin, là anh trúng mánh, còn anh lơ tơ mơ, bị gài bẫy, dính hàng dỏm, hàng mã, thì anh phải chịu thôi. Đời và cuộc sống biến đổi khôn lường. Ai cũng thủ về mình. Khi con gái, đàn bà trở thành món hàng, thì người mua có quyền chọn lựa, kỳ kèo bớt một thêm hai.

  Thấy Hoạt im lặng, tưởng anh tâm đắc, ông liền triết lý:

  - Mình già rồi, ai nói mình chơi trống bỏi, mình chịu. Nhưng mình đâu ra đó, không lừa gạt ai, thuận mua, vừa bán. So với mấy thằng Đài Loan mình còn tốt ra phết, mình còn chơi ngon gấp bội. Chỉ trong 2 tuần, em lấy 2 ngàn đô về làm nhà cho ông bà già, còn lại, em mua xe gắn máy và mở cửa hàng tạp hóa. Cái giá "chanh cốm" của em được quá chớ.

  Hoạt nghĩ người đàn ông nầy cũng có lý của ông. 

  Ông lại tiếp:

  - Chứ anh cũng biết đó, ở Mỹ, mình để dành 2 ngàn đâu phải dễ, với hạng tôi, 20 năm làm assembler, để dành 2 ngàn cũng trầy vi tróc vảy, mình làm ra tiền khó thì mình cũng kiếm miếng ngon mình ăn, chứ dại gì ăn đồ dở, ăn thừa của thừa người khác.

  Ông cười hắt hắt lên, trông gương mặt ông rạng rỡ như là cái lý thuyết của ông là đúng tuyệt đối. Ông đổi giọng:

  - Nhưng mà trong cái không hay lại có cái hay. Tôi sống với em 2 tuần, tôi bắt đầu thấy quyến luyến em, tôi ngõ ý với em là lấy tôi luôn để tôi bảo lãnh em đi Mỹ, thế mà em không chịu. Tôi đành buông em ra thôi. Trước khi qua Mỹ lại, tôi có ghé thăm huyện Tam Nông, quê em đấy, em đã có chồng, có con, sống rất hạnh phúc. Tôi nghĩ với 2 ngàn của tôi mà gia đình em sung sướng là tôi cũng mãn nguyện.

  Trời bên ngoài đã tối lắm rồi, đèn đêm sáng choang ở phía ngoài cây xăng kế cận. Hoạt lo thu dọn áo quần để về. Hoạt đứng lên nói với người đàn ông:

  - Đồ tôi khô rồi, tôi vào trong lấy nhe.

  Ông cười, đứng lên bắt tay anh:

  - Hôm nay tự nhiên gặp anh, thấy vui, tôi kể chuyện tôi, anh đừng để bụng. Hãy xem như chuyện "xe cán chó" vậy mà.

  Hoạt bước vào trong, vừa mở cửa máy sấy, vừa nói với ông, giọng đùa vui:

  - Nghe anh nói tôi cũng ham, chắc mai mốt về Việt Nam, tôi ghé tìm anh quá.

  Ông vừa cười vừa bước vô restroom. Bóng ông khuất sau cánh cửa, ông đưa tay lấy cái mũ lưỡi trai xuống, để lộ ra cái đầu bạc trắng phau./.

  Trần Yên Hòa

  
  

Những Món Ăn Trong Ngày Tết (theo phong tục miền Nam)

• Trong cuộc Nam tiến, người dân miền Trung đi khẩn hoang, lập ấp đã hình thành dân miền Nam ngày nay.  Đoàn người di dân mang theo phong tục, tập quán đặc biệt là các món ăn vào Nam. Các tỉnh miền Nam Việt Nam, từ Sài gòn đi về miền tây có tập tục ngày Tết lưu truyền khoảng 400 năm. Ngoài việc mừng tuổi cha mẹ và các người lớn trong gia đình, mâm cơm để cúng ông bà rất quan trọng để tỏ lòng hiếu kính đối với người đã khuất. Các món ăn ngày Tết thường thấy trong bất cứ gia đình nào dù giàu hay nghèo là:

  1. Bánh tét

  Đây là loại bánh chỉ thấy ở miền Trung và miền Nam mà thôi. Nhưng bánh của miền Nam đa dạng hơn. Lớp nếp bên ngoài và nhưn bên trong thay đổi tùy theo địa phương. Bánh được bày bán ngoài chợ suốt năm.  Nhưng để chuẩn bị cho Tết, nhiều nhà ở quê tổ chức gói bánh rất nhộn nhịp. Trước để ăn, sau cho bà con lối xóm. Trong làng, xã các bà, các cô khéo tay, gói bánh ngon, đều được các gia chủ rước về phụ trách việc gói bánh. Bánh có hình ống với kích thước thay đổi tùy theo người gói : bề dài khoảng 20-25cm, đường kính khoảng 10cm. Vì thế, bánh có tên là “đòn.” Người Nam thường dùng từ ngữ  “đòn bánh tét.” Bánh được gói bằng nhiều lớp lá chuối, rồi quấn chặt bằng dây lác hoặc dây tre. Chính lớp lá chuối dầy giúp bánh không bị thiu dưới thời tiết nóng của miền Nam. Sau đó đem luộc trong nhiều giờ. Luộc bao lâu thì tùy theo kinh nghiệm của người gói. Nếu luộc chưa đúng mức, bánh sẽ bị sượng, ăn mất ngon. Khi luộc kỹ, các hột nếp dính lại, dẻ ra thành một khối, khiến cho miếng bánh tét săn chắc, không bị bể khi được tét ra. Sau khi luộc chín, vớt ra, treo bánh cho ráo. Khi cúng, bánh được tét ra từng “khoanh” dầy cỡ 2cm, bằng sợi nhợ hay chính sợi lác gói bánh (không dùng dao). Bánh gói khéo thì các hột nếp nhừ, dính chặt nhau, nhưn không bị bể. Còn vừa miệng hay không là tùy nêm nếm của người gói.

  Thời Pháp thuộc, người dân miền Nam chạy giặc mang theo bánh tét làm lương khô sống cầm cự. Ngoài ra, ao nước cạnh nhà có khi trở thành cái tủ lạnh thiên nhiên để chứa bánh tét. Bánh tét ngâm dưới ao cả tháng vẫn còn tốt. Khi trở về, vớt bánh lên luộc lại là ăn được.

  Có nhiều loại, nhưng phổ biến nhứt là:

  a/ Bánh tét nhưn đậu xanh

  Bánh được gói bằng nếp chọn lọc, trộn với đậu đen, bao bọc nhưn đậu xanh đã tán nhuyển và một cục mỡ heo nằm theo chiều dài của bánh. Người miền tây không dùng thịt ba rọi làm nhưn như bánh chưng miền Bắc. Để nếp có màu, người ta ngâm nếp qua đêm với lá dứa hoặc lá cẩm. Nếu không, màu xanh của lá chuối sẽ thấm vào nếp sau khi luộc khiến đòn bánh xanh hấp dẫn tự nhiên.  

  b/ Bánh tét nhưn chuối

  Khác với loại trên là nhưn được thay bằng trái chuối xiêm chín mùi. Chuối xiêm hay chuối sứ, có nguồn gốc từ Thái lan, gặp đất màu mở miền Nam nên trái mập, căng lớp vỏ bóng láng. Lớp nếp được trộn thêm đậu đen. Sau khi luộc chín, chuối đổi màu nâu đỏ, mật chuối thấm vào lớp nếp, ăn rất dẻo và ngọt.

  c/ Bánh tét không nhưn

  Như tên gọi, chỉ là nếp trộn với đậu đen, nước clốt dừa, xác dừa. Vị bánh béo nhờ có dừa. Đây cũng là bánh tét chay.

  d/ Bánh tét nhưn thập cẩm

  Là bánh tét nhưn đậu xanh có thêm tôm khô, lạp xưởng, hột vịt muối, nấm đông cô v..v... Bánh cho hương vị đặc biệt của nhà giàu.

  Sau nhiều ngày ăn bánh tét, để đở ngán, người ta chiên khoanh bánh tét cho hai mặt nếp trở nên giòn tạo hương vị đặc biệt. 

  2. Bánh phồng

  Bánh phồng để lâu không hư nên khoảng 2-3 tháng trước Tết, tiếng chày quết bánh phồng đã vang dội khắp xóm làng. Nhiều nhà làm để bán nên ai không biết làm hoặc không muốn cực có thể đặt mua để có bánh trước Tết. Các loại bánh phồng là:

  a/ Bánh phồng nếp

  Bánh có mặt suốt năm ở các chợ miền Nam.Người bán xôi dùng bánh này để gói xôi cho khách hàng. Như tên gọi, bánh được làm bằng bột nếp, đường, nước cốt dừa. Người ta tráng bột pha sẳn lên miếng vải che kín nồi nước sôi. Khi bánh chín, lấy ra đem phơi. Bánh lúc chưa nướng có hình tròn với đường kính cở 20x25cm, bề dầy 4-5mm. Khi nướng trên lửa than hồng, bánh nở (phồng) lớn. Bánh phồng chỉ ngon khi nướng bằng lửa than. Khi nướng phải trở thật mau cho khỏi khét. Vì thế, trongdân gian có câu nói:“Trở mau như trở bánh phồng” để chỉ thái độ trở cờ của mấy tay đầu cơ chánh trị.

  b/ Bánh phồng khoai

  Quết bằng khoai mì, trộn đường, sữa đặc, nước cốt dừa, sầu riêng... Bánh có thể ăn lúc chưa nướng kêu là “ăn sống.” Bánh phồng khoai khi nướng không nở lớn bằng bánh phồng nếp nhưng hương vị thơm ngon hơn nhiều.

  c/ Bánh phồng tôm

  Trước năm 1975, Sa đéc nổi tiếng với tên “Bánh phồng tôm Sa giang.” Khi đó, để làm bánh này, người ta quết tôm tươi trộn với bột, tiêu xay, gia vị. Bây giờ, chỉ thấy hương vị tôm nhân tạo. Người ta làm bánh thành đòn, đem hấp chín rồi cắt ra từng miếng tròn đường kính cỡ 7-8cm, bề dầy cỡ 3mm. Sau đó, đem phơi. Cùng loại bánh phồng, nhưng bánh phồng tôm không nướng mà phải chiên. Khi chiên với mở heo hoặc dầu ăn bánh nở lớn gấp đôi kích thước. Bánh ăn riêng rẽ hoặc ăn kèm với gỏi sứa tôm thịt.

  3. Bánh tráng mè

  Cách làm y như bánh phồng nếp nhưng là bột gạo, thêm mè đen, tôm khô, nước cốt dừa... Khi nướng qua lửa than, bánh này cũng nở lớn và trở nên giòn rụm. Bánh tráng mè thường dùng để ăn kèm với lươn, rắn, ếch, nghêu...Ví dư như “lươn xào xúc bánh tráng.” Có một cách ăn bánh tráng mè rất độc đáo trong ngày Tết: Sau khi nướng xong, nhúng sơ bánh tráng vào nước cho hơi mềm, rồi cuốn với thịt kho nước dừa, rau sống, dưa giá sẽ có ngay một loại gỏi cuốn hấp dẫn với hương vị mặn, ngọt, chua, cay, béo...

  Ở Sàigòn, trước năm 1975, vào buổi chiều, tại các góc đường, bánh tráng mè được bán chung với bánh phồng. Dụng cụ để nướng bánh phồng là một cái nồi đất bự, chứa đầy than hồng, tạo độ nóng hừng hực khiến bánh mau nở. Đây là món ăn chơi của dân thành thị sau bữa cơm chiều. 

  4. Bánh tổ

  Có xuất xứ từ miền Trung (Quảng Nam). Bánh được làm từ bột nếp, đường, gừng, rồi tráng thành hình tròn như cái dĩa bàn với bề dầy độ 3-4cm. Trên mặt bánh có rải một lớp mè. Sau đó dùng xửng hấp chín bằng hơi nước. Khi bánh chín, đem phơi nắng cho khô. Bánh có thể giữ lâu không bị mốc ở nhiệt độ trong nhà. Nếu bánh bị mốc, chỉ cắt bỏ chỗ mốc phần còn lại vẫn ăn được. Khi ăn cắt từng miếng mỏng gọi là “ăn sống.” Nếu đem miếng bánh tổ chiên cho vàng sẽ có hương vị thơm ngon và giòn.

  5. Củ kiệu làm dưa

  Đa số các gia đình người Nam đều làm món này vào dịp Tết. Chọn củ kiệu loại lớn, bỏ lá. Ngâm trong nước tro 2-3 ngày. Sau đó tỉa sạch, cắt rễ. Phơi nắng cho kiệu ráo. Sắp kiệu vào keo. Có thể cho thêm cà rốt xắt mỏng hoặc ớt trái. Sau cùng, đổ ngập giấm pha đường. Kiệu ngâm lâu mới chua nên phải làm củ kiệu ít nhứt 2 tuần trước Tết. Món này, nếu làm khéo, kiệu có màu trắng tinh, ăn rất giòn, có thể để lâu 2-3 tháng không hư. Củ kiệu ăn với tôm khô, tạo thành mồi nhậu độc đáo của miền Nam. Tôm khô nên chọn con nhỏ, sạch, không ẩm ướt, có màu sắc tự nhiên, không có mùi khai. Đừng ham con lớn, mắc tiền nhưng không ngon.

  6. Củ cải ngâm nước mắm

  Đó là củ cải trắng được xắt thành sợi độ cỡ 1cmx5cm. Phải lựa củ cải chắc, đặc ruột. Phơi nắng cho héo rồi ngâm trong nước mắm nấu với đường để nguội. Độ 2-3 tuần thì ăn được. Ai muốn mau ăn, thì trụng sơ củ cải trong nước sôi. Sau khi làm xong, củ cải phải còn vị cay nồng thì mới ngon. Món này ăn với bánh tét, cơm, cháo ... đều thích hợp.

  7. Khổ qua dồn thịt hầm - gọi tắt là khổ qua hầm

  Thịt đây là thịt heo bằm. Ngày nay chắc có ít người bằm thịt vì đã có máy xay. Nhưng theo thiển ý, thịt xay bằng máy không ngon bằng thịt bằm (?). Trộn thêm củ hành, nấm mèo, bún tàu, tiêu... Tất cả được dồn vào trái khổ qua đã móc ruột. Rồi đem hầm trong nước. Hầm có nghĩa là sau khi nước sôi, phải để lửa riu riu (lửa thật thấp) cở 4-5 tiếng. Vì thế gọi món này là canh thì không đúng. Dùng đũa đâm trái khổ qua nếu lủng là được. Vị đắng của khổ qua sẽ thấm vào nước và ngấm vào nhưn thịt. Vì thế, khổ qua càng đắng thì càng ngon dù có một số ít người không ăn được. Khi ăn, cần có dĩa nước mắm dằm ớt. Ớt hiểm trồng bên hè, khổ qua mới hái sau vườn, thịt heo tươi mua ngoài chợ, cho ta đủ hương vị cay, đắng, mặn, ngọt, của cuộc đời.

  8. Giò heo hầm măng

  Cũng lý do như khổ qua, món này không thể gọi là canh được. Giò heo hầm cho mềm. Măng tre tươi đã luộc sẵn, xắt mỏng, cho vào nồi cùng với gia vị, tạo thành món giò heo hầm măng. Nếu được mụt măng mới cắt sau hè thì còn gì bằng. Món này gợi nhớ đến món “bánh canh giò heo” bán ngoài chợ. Nhìn cảnh mấy bà đi chợ gặm giò heo, bao tử mấy ai mà không sôi sục. Vị béo của da heo, cái giòn của gân, cái ngọt của măng và nước hầm xương khiến cho thực khách ăn hoài không chán. Cũng như món khổ qua hầm, có một dĩa nước mắm dằm ớt hiểm để chấm giò heo hầm thì cái ngon mới tuyệt đỉnh.

  9. Thịt kho nước dừa hoặc thịt kho hột vịt

  Đây là tên phổ biến nhứt cho món thịt kho của miền Nam. Các tên gọi khác không đúng nghĩa và không thông dụng. Nồi thịt kho là thức ăn mà nhà nào cũng có trong ngày Tết. Thịt heo ba rọi hay thịt đùi (nếu sợ mỡ), được cắt thành khối chữ nhựt cỡ 7x10cm, ướp gia vị đem kho với nước dừa xiêm (không pha nước lạnh). Trước khi kho, để thịt khỏi bể, nên buộc khối thịt bằng dây lác. Sau khi nước sôi, phải để lửa riu riu, thêm hột vịt luộc chín vào. Nếu cạn nước, đổ thêm nước dừa. Phải kho ít nhứt 4-5 ngày trước Tết, mỗi ngày 4-5 tiếng, để kịp cúng tổ tiên và ăn vào ngày mùng một. Khi đó thịt và hột vịt đổi màu nâu vàng. Tròng trắng dai dai, tròng đỏ chắc nịch ăn rất bùi. Riêng thịt heo thì đã riệu. Nồi thịt kho có thể để 2,3 tuần ở nhiệt độ trong nhà mà không hư nếu mỗi ngày đều nấu sôi trở lại, thịt ăn dư cho vào nồi riêng. Không để thịt kho trong tủ lạnh vì cái lạnh làm thịt mất ngon. Có người thêm cá lóc vào nồi thịt kho tạo hương vị hỗn hợp đặc biệt của cá, thịt heo và hột vịt. Món này ăn với cơm, bún, rau sống, dưa giá hoặc có thể cuốn với bánh tráng mõng hoặc bánh tráng mè nhúng nước. Cứ tưởng tượng thịt heo kho riệu mềm mại, hột vịt dẻo dai bùi, dưa giá, rau sống, cuốn lại trong bánh tráng mỏng, chấm nước thịt kho. Ôi! Còn cao lương mỹ vị nào hơn?

  10. Dưa giá

  Đã có thịt kho thì phải có dưa giá. Cả hai món đi đôi như hình với bóng, như vợ với chồng. Mâm cơm để cúng ông bà trong ngày Tết mà thiếu một trong hai món này thì coi như mất hết ý nghĩa (?). Vì thế phải có cả hai. Giá lựa cọng mập. Hành lá xắt như ngón tay. Thêm cà rốt, lá hẹ tùy sở thích. Ngâm tất cả vào hỗn hợp giấm, đường. Sau 3-4 ngày thì ăn được. Ngày xưa, người ta thường làm dưa giá trong cái chậu bằng đất nung tráng men kêu là cái "vịm? (hay "diệm"). Cái "vịm" có miệng rộng rất tiện cho việc làm dưa.

  11. Gỏi gà xé phay

  Ngày mùng 3 Tết là ngày cúng tất để tiễn đưa ông bà. Ngày đó không thể thiếu con gà luộc. Sau đó ta có món gà xé phay. Thường là gà mái mập. Thịt được xé ra cỡ ngón tay, trộn với dấm pha đường, bắp cải, củ hành tây, rau răm v..v... Ở nơi xa thành thị, bắp cải được thay thế bằng bắp chuối. Cũng có người dùng xà lách hoặc đậu que luộc. Khi ăn, chấm gỏi với nước mắm tỏi ớt hoặc giản dị hơn: muối ớt. Các vị chua, cay, mặn, ngọt hòa lẫn cái giòn của bắp cải, miếng thịt gà săn chắc, béo ngậy cho ta một cảm giác ngon miệng khó tả được. Món gà xé phay chỉ trộn với rau răm rồi chấm muối ớt thiệt cay thì cái cay của rau răm hòa cùng cái cay của ớt hiểm khiến người ăn phải xuýt xoa luôn miệng.

  12. Mứt me

  a/ Mứt me (nguyên trái) 

  Me sống lựa trái mập, bự, còn xanh, thịt chắc. Lột bỏ vỏ và tách hết hột sau khi ngâm me trong nước ấm pha muối độ 10 phút. Muốn me trắng và bớt chua nên ngâm me đã lột vỏ trong nước muối 1 ngày. Dùng kim nhọn xăm đều trái me. Nấu một nồi nước đường để lửa thấp. Cho me vào, tiếp tục nấu và quậy nhẹ cho đến khi cạn. Đem phơi nắng cho ráo.

  b/ Me ngâm đường (nguyên trái)

  Làm me như trên. Sau khi ngâm me trong nước muối, vớt ra, rửa sạch, để ráo, xếp me vào keo. Đổ nước đường cho ngập. Chừng 4-5 ngày thì ăn được. Món me nầy ăn rất giòn, vị chua ngọt.

  c/ Me ngào đường

  Me chín, bỏ vỏ. Dùng chảo trộn me với nước đường trên lửa thấp. Khi me quến thành cục là được.

  Hai món me ngào và me ngâm đường có vị chua chua, ngọt ngọt rất hấp dẫn các cô học trò. Vi thế, các món này được bán quanh năm ở các cổng trường. Chỉ cần nhìn thấy là đủ chảy nước miếng. Đó là lý do tại sao mấy ông nhạc sĩ thổi kèn phải ngưng thổi khi thấy me.

  13. Mứt gừng

  Lựa gừng non cho ít xơ.Muốn bớt cay, có thể luộc gừng trong nước sôi 2-3 phút. Thật ra, “gừng cay” mới ngon.

  a/ Loại thứ nhứt là gừng được xắt miếng mỏng. Sau khi sên với đường miếng gừng trở nên khô để lâu không bị mốc.

  b/ Loại thứ hai là gừng xắt sợi chỉ, ngào đường cho đến khi gừng và đường quến với nhau.

  Sau bữa ăn, nhâm nhi mứt gừng, uống trà ướp sen hoặc bông lài thì còn gì thú vị hơn.

  14. Kẹo chuối

  Nổi tiếng nhứt là vùng Mỹ tho. Trước hết phải làm chuối khô. Trái chuối xiêm được ép thật mỏng dầy cỡ 2mm. Gặp trái chuối lớn quá thì phải cắt làm hai theo chiều dài trước khi ép. Đem phơi nhiều nắng cho khô. Sau đó, xắt chuối thành sợi. Cho chuối vào chảo xào với nước đường, gừng xắt sợi chỉ, đậu phọng rang. Khi các thứ đã quện với nhau, đổ vào khuôn, rải 1 lớp mè rang lên, ém cho bằng mặt, để nguội. Rồi cắt thành miếng hình chữ nhựt cỡ 2 ngón tay, bọc lại bằng giấy kiếng là ta có kẹo chuối.

  15. Chuối ngào

  Nguyên liệu và cách làm y như trên. Chỉ khác là phải ngưng xào khi các sợi chuối dính lại nhưng còn nguyên hình dạng.

  16. Mứt bí, dừa, khoai lang, hột sen, củ sen, mãng cầu xiêm, cà chua

  Các loại mứt này thường được bày bán ở chợ trước Tết, nên ở Sài gòn và các thị xã, ít có người tự làm. Tuy vậy, dừa là thổ sản của các tỉnh miền tây nên ở quê nhà nào cũng làm mứt dừa. Mứt dừa nguyên thủy trắng tinh. Nếu thêm màu xanh, tím, hồng v..v... là do phẩm màu. Hương vị không thay đổi.

  17. Dưa hấu

  Ngày Tết không thể thiếu cặp dưa hấu để chưng trên bàn thờ. Ngoài ra còn có dưa để dùng ăn tráng miệng hàng ngày. Dưa phải lựa loại ruột chắc, thật đỏ (để mong mang lại điều may mắn cho cả năm), mỏng vỏ, ăn giòn và nhiều nước. Muốn lựa dưa đủ tiêu chuẩn như vậy thì chỉ có người trồng mới đủ khả năng. Người tiêu thụ chỉ còn cách là tin theo người bán quen biết, có uy tín lâu năm.

  Cám ơn các bạn đã cùng tôi ăn Tết qua những món ngon miền Nam. Theo tin tức từ trong nước cho biết, hiện nay, dân đồng bằng sông Cửu Long, đặc biệt những người sinh sống tại các tỉnh ven biển, phải tha phương cầu thực.

   

  Ôi! Sự trù phú nay còn đâu. Cơm không đủ ăn, nói chi đến món ngon của mâm cơm ngày Tết.

   

  Nguyễn Đan Tâm

  27/01/2026

  
  

--
====================================================================
Trên Facebook :
http://www.facebook.com/DaiHocKhoaHocSaiGon
====================================================================
 
Bạn đã nhận được bài viết này vì bạn đã đăng ký vào Nhóm "KhoaHocSG" của Google Groups.
* Để đăng bài lên nhóm này, hãy gửi email đến "khoa...@googlegroups.com"
* Để RÚT TÊN ra khỏi nhóm này, gửi email đến "khoahocSG+...@googlegroups.com"
* Để có thêm tuỳ chọn (preference set up), hãy truy cập vào nhóm này tại: http://groups.google.com/group/khoahocSG?hl=vi
---
Bạn nhận được thư này vì bạn đã đăng ký vào nhóm Google Groups "KhoaHocSG".
Để hủy đăng ký khỏi nhóm này và ngừng nhận email từ nhóm, hãy gửi email đến khoahocsg+...@googlegroups.com.
Để xem cuộc thảo luận này, hãy truy cập vào https://groups.google.com/d/msgid/khoahocsg/CH2PR02MB6581D0E5807800A854FB62E5FC63A%40CH2PR02MB6581.namprd02.prod.outlook.com.