

CẬP NHẬT TIN IRAN ĐẾN NGÀY 2/3/2026 ===>>>SẼ PHẢI HÀNG
CẬP NHẬT TIN IRAN ĐẾN NGÀY 2/3/2026Tổng kết tình hình chiến sự Iran tính đến ngày 2/3/2026 sau khi chiến dịch "Epic Fury" (Cơn thịnh nộ sử thi) bắt đầu vào ngày 28/2 vừa qua.1. Về Người:- Iran: ước tính khoảng 555 đến 1200 người chết, bao gồm Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, người đứng đầu IRGC Hossein Salami và nhiều tướng lĩnh cấp cao. Con số thương vong của Iran đang tăng nhanh do các cuộc không kích nhắm vào hơn 130 thành phố.- Mỹ: 4 binh sĩ thiệt mạng (phần lớn tại các căn cứ ở Kuwait và Jordan), cùng một số người bị thương do tên lửa phản công.- Israel: khoảng 11 đến 20 người chết. Đa số là dân thường thiệt mạng do các đợt tập kích tên lửa và drone từ Iran và Hezbollah.2. Về Vũ khí & Cơ sở hạ tầng- Iran:Hải quân: 9-10 tàu chiến bị đánh chìm hoặc bị phá hủy và phần lớn trụ sở Hải quân. Trong số tàu bị đánh chìm có IRIS Shahid Bagheri (số hiệu C110-4) đây không phải tàu sân bay truyền thống mà là một tàu container cải tiến (từ tàu Perarin) thành "tàu mẹ" chuyên chở UAV và trực thăng của Hải quân Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC).Không quân: Ít nhất 5 tiêm kích F-14, 2 F-5 và 1 máy bay tiếp dầu KC-707 bị phá hủy.Tên lửa & Drone: Hàng trăm bệ phóng tên lửa đạn đạo và hơn 950 drone bị tiêu diệt ngay tại bãi phóng.Hạt nhân: Các cơ sở làm giàu Uranium tại Natanz, Isfahan và Fordow bị hư hại nghiêm trọng sau các đợt ném bom bằng siêu bom xuyên đất của Mỹ (B-2 Stealth Bomber).- Mỹ & Israel:Mỹ có 3 tiêm kích F-15E Strike Eagle bị bắn rơi (do phía Kuwait bắn nhầm trong lúc hỗn loạn). Một số căn cứ tại Qatar, UAE và Bahrain bị hư hại nhẹ. Hệ thống phòng không (Iron Dome, Arrow) của Israel đánh chặn thành công 90% vật thể bay, nhưng một số tên lửa đã lọt lưới và đánh trúng khu vực Tel Aviv (gần trụ sở IDF) và các khu dân cư. Sân bay Dubai, khách sạn Burj Al Arab (UAE) và các cơ sở dầu khí tại eo biển Hormuz bị hư hại do drone của Iran.3. Tình Hình Chính Trị Hiện Tại- Iran đã phong tỏa hoàn toàn Eo biển Hormuz, đẩy giá dầu thế giới tiệm cận mức 100 USD/thùng. Nước này đang trong tình trạng "không người dẫn dắt" chính thức sau cái chết của ông Khamenei.- Mỹ duy trì 2 nhóm tác chiến tàu sân bay (USS Abraham Lincoln và USS Gerald R. Ford) tại khu vực. Tổng thống Trump khẳng định sẽ tiếp tục đánh cho đến khi năng lực hạt nhân của Iran bị xóa sổ hoàn toàn.- Israel: Đang mở rộng mặt trận sang phía Bắc (Lebanon) để đối phó với các đợt nã Rocket từ Hezbollah.Tình hình vẫn đang xoay chuyển từng giờ, sẽ cập nhật.Chúng tôi nhận định: THẮNG - BẠI đã quá rõ. Đầu Rắn, thân Rắn đều chẳng còn…Iran chỉ có cửa duy nhất là đầu hàng, hàng càng sớm càng bớt thiệt hại. Cái rối là: “ai” của Iran đại diện để đầu hàng khi các nhân vật số 2, số 3…thậm chí tới 50 được coi là có thể sẵn sàng thay thế lãnh đạo đều đã bị tiêu diệt. Dẫu vậy, chúng tôi tin, Iran sẽ hàng sớm thôi. Giữa chiến tranh mà vẫn làm Lễ Tang cho thủ lĩnh và cho dân nghỉ 7 ngày lễ, điều này chẳng khác gì xin ĐÌNH CHIẾN vì nhà đang có tang. Mỹ nên mở cho Iran một lối thoát danh dự. Sách có nói; “Đừng Dồn Chó Vào Chân Tường”.THỜI THƯỢNG
Anh muốn về thăm Việt Nam, chị cũng vậy.Anh nói với chị:- Em à, cũng 2 năm rồi, tụi mình chưa về thăm Việt Nam. Anh thấy nhớ quá, nhớ hàng cây dâm bụt, gốc ổi, cây dâu đất ngoài quê anh. Nhất là ngôi nhà có bức tường thành và cái cổng bằng xi măng. Anh đã đem theo hình ảnh đó suốt mấy mươi năm rồi, nhưng lúc nào cũng nhớ nó. Mình đi về thăm một chuyến em hè.Nàng có vẻ do dự:- Em lo quá, nếu về, mình chỉ về dưới 1 tháng thôi, anh đi trên 1 tháng rất phiền phức về chuyện tiền hưu.Anh trấn an nàng:- Thì đi dưới 1 tháng là được rồi, thế cũng đủ để bù đắp cho vơi đi nổi nhớ quê.Nàng nói:- Vậy thì em duyệt. Nhưng nhớ là anh về lúc nào em cũng kèm theo anh nghe, không rời xa nửa bước. Ai cũng nói, để đàn ông đi về Việt Nam là hư hết, hư ngay. Bên đó mấy cô có mắt xanh mỏ đỏ, năm đầu sáu tay, bu lại hút máu mấy ông liền.Chàng trấn an:- Em làm bộ như anh còn trẻ trung lắm, trả bài cho em còn chưa thuộc, một tuần một lần, nay lại khất hẹn em 10 ngày, em không thấy sao?- Thì ai cũng biết vậy, nhưng anh không biết câu người ta thường nói sao?- Câu gì?- Câu có 4 chữ thôi.- Bốn chữ gì?- 4 L.Chàng cười xòa:- Thì thiên hạ nói cũng đúng, nhưng anh thì khác.- Anh cũng đàn ông mà.- Anh hết xí quách rồi.- Thiệt hông đó?- Thiệt mà.- Vậy thì cấm đừng nguậy ngọ chèo kéo em nữa nghe.- Thôi mà, với em thì khác. Con mèo cưng của anh.Chàng và nàng cười vui. Chàng chém gió, quyết định:- Vậy mai anh ra chỗ bán vé máy bay hỏi thử xem sao. Nghe nói mùa này vé đang "xeo" mà.- Ừ mai anh đi đi.Trong giấc ngủ, cả hai đều nhắm mắt mà không ngủ. Chàng có nhiều mộng tưởng và nàng cũng có nhiều mộng tưởng tương tự.Chàng nghĩ đến Tầm ngay. Thế là anh dù hứa với Tầm là anh sẽ về thăm em một ngày gần nhưng anh chưa chắc chắn lắm. Quyết định về Việt Nam không phải ở anh mà ở vợ. Người vợ nào cũng sợ chồng về Việt Nam quậy. Quậy ở đây có nghĩa là gái gú. Ở Việt Nam có hàng ngàn, hàng triệu cô gái hơ hớ tươi non mơn mởn, làm ở các quán bia ôm, quán nhậu, quán hớt tóc cạo mặt, quán hớt tóc máy lạnh không dao kéo, không tông đơ. Mà lời truyền miệng này là sự thật, qua những tấm gương tày líp trên báo chí hay ngoài đời nói với nhau nhan nhản.Mà cũng đúng thôi, Sài Gòn với gần 10 triệu dân, con người chen chúc sống như con kiến, tiền ở đâu cung cấp nổi cho các cô gái mơn mơn vừa mới dậy thì. Thì các quán bar, bia ôm, quán nhậu...đủ mọi nơi mọi chốn, chỗ nào cũng được sắp sẳn để các cô làm việc. Các đại gia mới, các quan chức... nhất là các Việt kiều hồi hộp là miếng mồi ngon cho các cô nhắm đến, cho nên mấy bà vợ lo lắng là phải.Nhưng nàng lo lắng trật lất, trật đường rầy. Chàng đâu có mơ màng đến những cô nàng mắt xanh mõ đỏ đó, mà chàng mơ màng đến em Tầm, em Linh và em Mận thôi. Đó là những trang tình sử mà chàng cất giấu tận đáy lòng, quyết không hở môi cho ai biết. Vì chàng biết và kinh nghiệm đầy mình rồi, chuyện có kín đến đâu, có người thứ hai biết thì trước sau gì cũng lộ tẩy ngay.Em Tầm là tầm ngắm thứ nhất. Đó là những ngày anh lê thê lếch thếch đi kinh tế mới bởi vì chàng mới đi tù về vì tội sĩ quan chế độ cũ. Vợ chàng bị ép đi kinh tế mới để chồng được thả ra, nhưng đó là lời đường mật của bọn công an dụ dỗ vợ chàng cùng với những người đàn bà nhẹ dạ. Nhưng phải đợi 5 năm sau, chàng mới trở về bằng thân xác ma trơi. Chàng trở về ngày hôm trước, ngày hôm sau là chun vô rẩy ngay. Chàng trở thành người nông dân chính hiệu thật sự từ đấy.Thời gian này, Tầm khoảng 11, 12. Lúc đó, gặp nhau, Tầm lúc nào cũng nhìn chàng lấm la lấm lét, một điều chú, hai điều chú. Cho đến khi Tầm 21, 22, chàng vẫn còn ở kinh tế mới, vẫn chun vào rẩy sáng sớm, đến tối mịt mới về.Tầm cũng bắt đầu đi làm rẫy từ tuổi 15, 16. Cha mẹ Tầm không có tiền của để cho Tầm tiếp tục học, mà con gái ở kinh tế mới học cao làm gì. Lớn lên cố kiếm một tấm chồng làm rẫy để nương tựa là được rồi. Sáng chun vô rẫy, tối mịt ra về. Cuộc đời có thể nói đó là trôi chảy, xuôi chèo mát mái.Năm Tầm trên 20, nàng đã qua tuổi dậy thì. Tuổi con gái lúc này là đẹp nhất. Tâm hồn phơi phới, thân thể nở nang. Với nước da rám nắng màu nâu sẩm, bầu ngực vun cao đầy sức sống, mái tóc dài, nàng mơ ước đến những chàng trai trẻ, nhưng ở kinh tế mới này nàng tìm đâu ra.Một buổi trưa, Tầm ở trong rẩy, thì gặp chàng. Chàng lúc này trên 40. Chàng vẫn còn những nét đẹp của chàng phi công thuở nào, dù bộ đồ bay màu cam ngày xưa bây giờ được thay bằng bộ đồ xám lao động. Hai người gặp nhau dưới tàng cây dăng bóng mát trong rẫy. Chàng nói:- Con Tầm vào rẩy làm việc một mình hả?Tầm trả lời:- Dạ, ba con chạy xe ôm suốt ngày. Mẹ đi chợ Tây Ninh bán nấm rơm. Con cũng thường vô rẩy một mình mà.- Vậy hả? Con ăn cơm trưa chưa? Chưa ăn đem qua đây ăn luôn cho vui. Chú ăn một mình cũng buồn.- Dạ.Buổi trưa rẫy bái vắng hoe. Chỉ có tiếng chim hót trên những cành cao, chim trày trãy, chào mào, chắc quạch, chìa vôi, nghe vui tai lạ. Rẫy với rừng cây bạt ngàn, muốn tìm chỗ nào ngồi nghỉ mát, ăn cơm cũng được cả. Chàng nói:- Lại đây cháu, vào lùm cây này là mát nhứt.Hai công đất rẫy của hai người gần sát nhau, chàng vẫn nghĩ, Tầm là đứa con nít, nên chàng chẳng để ý.Sống chung trên kinh tế mới đã mười mấy năm, Tầm từ một đứa trẻ lần hồi lớn lên theo thời gian. Thời gian cũng làm cô bé trổ mã, cô bé lọ lem trở thành thiếu nữ lúc nào không hay.Bây giờ ngồi đối diện ăn cơm với Tầm ở một nơi vắng vẻ, riêng biệt trong khu rừng bạt ngàn, chàng thấy lòng mình hơi xao động. Với lại khi Tầm cởi bỏ chiếc áo nhà binh dài tay màu cứt ngựa bạc màu, ra khỏi người, nàng chỉ còn bên trong cái áo cánh bằng vải phin đen, trông nàng hấp dẫn lắm. Chàng tự nhiên hồi hộp và rung động.- Chú ăn canh mướp không, con đem theo nhiều lắm, canh mướp ăn mát lắm chú.Con Tầm choàng tay qua người chàng lấy cái tô của chàng đang ăn, dằng lấy và múc canh cho chàng. Cái choàng người qua như vậy, khiến làm chàng nghẹn thở. Hai thân thể sít rịt nhau, mùi mồ hôi, mùi da thịt của Tầm phả vào mũi chàng. Chàng để im cho Tầm múc canh. Tầm đặt cái tô lên tay chàng, rồi nói:- Chú ăn đi chứ, làm gì nhìn sững con vậy?Chàng lính quýnh:- Thì chú ăn đây.Vừa húp tô canh của Tầm vừa múc vào tô cho chàng, chàng thấy tim mình đập loạn nhịp. Tầm ngồi bên chàng, hơi thở nàng có vẻ nặng hơn, chàng cũng cảm thấy vậy. Chàng nhìn chung quanh, ở đây chỉ có cây rừng giăng bóng mát, những con chim hót trên cao, không có ai, đúng là buổi trưa quá vắng vẻ, chỉ có hai người, đàn ông và đàn bà. Máu đàn ông nổi lên trong người chàng, sôi sục. Chàng nghĩ nhanh, dịp may đã tới, trong đời chắc chỉ có một lần. Tầm đã ăn xong, rót nước cho chàng uống, chàng thấy khô ở cổ.Khi Tầm cầm chén nước đưa chàng với đôi mắt lúng liếng, mời gọi, giọng nói nũng nịu hơn:- Chú uống nước đi chú, gì mà thừ người ra thế!Chàng liền cầm tay nàng giật mạnh, kéo về phía mình, khiến chén nước sắp đổ, chàng giằng lấy chén nước để xuống đất và kéo nàng ngã vào người chàng. Chàng chỉ kêu được một tiếng:- Tầm ơi!Và chàng cúi xuống khuôn mặt nàng, hôn tới tấp vào môi, vào mắt.Cô gái trên 20 tuổi trong cơn háo hức đầu đời đã không giữ nổi mình và đã cho chàng trưa hôm ấy.Cuộc tình kéo dài lén lút nhiều năm, trước mặt mọi người họ vẫn chú chú, cháu cháu, nhưng khi thì họ gặp ở Đồng Nai, Thủ Đức hay Sài Gòn, không ai biết chuyện này đến khi chàng xuất cảnh.Với Tầm, chàng là người xuất hiện đầu đời trong trí óc non tơ của nàng, nhưng nàng vẫn biết rằng, chàng đã có vợ con, những đứa con chàng là bạn của nàng, nên chuyện hai người đến với nhau là chuyện không thể, chỉ phía sau thôi, lén lút. Lén lút cũng có cái hấp dẫn, thú vị riêng của nó.Chàng đi Mỹ, Tầm ở nhà quen với một chàng thanh niên cùng xóm, hai người cưới nhau. Rồi có 2 con, một gia đình nhìn bên ngoài rất hạnh phúc. Nhưng nàng vẫn nhớ chàng, nhớ trong tâm tưởng, trong giấc mơ.Chàng đi biền biệt, 10 năm. Chàng nghĩ sẽ quên, hãy quên, nhưng một hôm chàng nghe điện thoại reo, chàng bắt máy, tiếng bên kia là của Tầm:- Anh đó phải không, em Tầm đây.Chàng lặng người. Cũng may là người vợ đi làm, mấy đứa con không có ở nhà. Nhưng chàng vẫn ngó quanh quất, không có ai cả. Chàng trả lời:- Anh đây.Tiếng bên kia:- Em đây, anh khỏe không? Em nhớ anh quá.Họ bây giờ không còn xưng là chú cháu nữa, mà là anh em, rất ngọt ngào như những cặp tình nhân khác.- Anh khỏe, anh vẫn nhớ em, em khỏe không?- Em khỏe. Cảm ơn anh.- Sao em biết số phone của anh vậy?- Thì em tìm mà, em hỏi cô Ngọc, em gái anh đó.- Thế à.Rồi họ ríu rít như chim, nàng kể lể những ngày xa chàng, sống với chồng, cũng hạnh phúc, người chồng tuổi bằng nàng, rất cưng chìu nàng, nhưng sao nàng vẫn đau đáu nghĩ về mối tình xưa, nàng quay quắt, nên tìm mọi cách để liên lạc với chàng.Chàng cũng kể những ngày anh xa em. Anh đang ở một nơi 6 tháng mưa 6 tháng nắng, vào hãng làm việc như con bò kéo xe, sống bên vợ nhưng anh vẫn nhớ em, đó là sự thật, em tin không?Họ nói chuyện qua điện thoại gần 2 tiếng đồng hồ. Thời điểm này, các điện thoại thông minh có những chương trình gọi viễn liên không tốn tiền, thế là khi người vợ lái xe đi làm, các con cũng đi làm, vì tụi nó đã lớn chồng ngồng, có đứa có gia đình riêng, sống riêng, chàng và nàng tự do đấu hót.Và đến hôm nay, nàng, người vợ, duyệt chuyện về thăm Việt Nam, chàng mừng rơn trong bụng. Mình sẽ có những giờ phút tuyệt vời bên em. Em 42, còn sung độ chán. Chuyện bình thường như bao chuyện bình thường khác.Về VN, chàng nói với vợ:- Em muốn đi Nha Trang nghỉ mát hả? Cho anh tháp tùng theo với nhe. Ngoài đó tắm biển, ăn cua luộc, uống bia là nhất.Vợ chàng hơi bối rối:- Em ra thăm con Trang, bạn cũ học ở Võ Tánh đấy mà, cũng lâu quá tụi em không gặp nhau, tụi nó nói em về, sẽ tụ họp lớp em lại, điểm danh coi thử đứa nào còn đứa nào mất. Anh đòi theo làm chi. Bọn em mấy bà già quá đát hết rồi.Chàng mừng thầm trong bụng vì kế hoạch sắp thành tựu. Chàng nói với vợ:- Em không cho anh tháp tùng thì anh solo ở Sài Gòn, anh sẽ kêu thằng Nhu đi nhậu bia ôm đó.- Cho anh tự do.Nàng làm bộ nũng nịu:- Nhưng em biết ông xã của em mà, trung thành với tổ quốc số một mà.Chàng cười cầu tài:- Anh trung thành số một, có giấy chứng nhận hẳn hoi.- Em về sẽ khám điền thổ anh, mất dấu là chết với em đó nghe.Chàng cũng vui mà nàng cũng vui. Nàng cũng sẽ đi gặp Hùng, người tình của nàng thuở mới lớn. Lần nào về hai người cũng gặp nhau ở Nha Trang hay Đà Lạt, chuyện tình kín bưng chả ai biết.Người vợ lên máy bay đi Nha Trang, chàng bắt đầu chuẩn bị cho cuộc gặp gỡ với Tầm.2 người lại gặp nhau qua điện thoại thông minh. Trước khi đi Tầm thỏ thẻ với chồng:- Anh cho em đi thành phố mấy ngày nhe. Em đi đến bịnh viện Hòa Hảo để siêu âm, sẳn dịp xuống Thanh Đa thăm chị Hoa, chị Bình. 2 chị này trước cũng ở đây. Lâu quá, từ ngày 2 chỉ về Sài Gòn đến nay em chưa gặp lại.Người chồng gật đầu đồng ý. Nàng nhảy cữn lên, hôn đánh chụt lên má chồng, nhõng nhẽo:- Chỉ có anh yêu em nhất thôi, chồng yêu quý của em.Tầm xuống thành phố trên chiếc xe 7 chỗ ngồi, có máy lạnh. Trước tiên nàng đến thăm mấy người quen đã nói với người chồng như một thủ tục, để rủi người chồng có điện thoại hỏi, như chị Hoa ở Thanh Đa. Tầm có xuống nhà chị không? Chị Hoa sẽ trả lời Ờ cô ấy mới ở đây ra. Hoặc hỏi chị Bình ở Phú Nhuận, chị cũng trả lời tương tự, còn nói thêm, tui cố nài cô Tầm ở lại chơi với tôi mấy bữa, chị em bạn bè lâu ngày mới gặp nhau, mà chị nói có chuyện gấp phải đi, rồi chiều sẽ trở lại. Nếu chiều cô Tầm trở lại, anh cho cô Tầm ở lại chơi với tôi vài hôm nghe. Người chồng yên chí, nói Dạ. Chị Bình còn kể lể thêm, anh không biết chứ, hồi ở kinh tế mới tui với Tầm là đôi bạn thân nhứt, cũng mười mấy năm rồi, mỗi người một nơi.Thế là Tầm yên tâm, mọi chuyện nàng đã chuẩn bị xong xuôi, trót lọt. Nàng kêu xe taxi chở nàng lên con đường ở quận Bình Tân, ở đây nàng nghĩ sẽ không gặp người quen. Nàng cũng biết "thủ" cho mình.Và khoảng giờ sau thì chàng cũng đi taxi đến, nàng đã gọi chàng, cho biết địa chỉ khách sạn, số phòng, chàng ung dung đi lên phòng số... và gõ cửa.Sau 3 ngày với em Tầm, cô nàng vẫn quấn quít bên anh, nhưng chàng thì đã chán. Người đàn bà 42 tuổi, đã có những vết nhăn dưới đuôi mắt, vòng bụng thì đầy mỡ, nhủ hoa thâm, dĩ nhiên chàng chỉ nghĩ trong bụng như vậy thôi, chứ trước mặt nàng, chàng vẫn xuýt xoa, em đẹp lắm.Đến ngày thứ ba thì người chồng gọi điện thoại:- Em về ngay nhe. Tiệm đông khách quá anh lo không xuể.Nàng cũng nóng lòng về chuyện làm ăn nên nói với anh:- Mai mình về nhe anh.Anh trố mắt:- Mai sao?- Dạ mai, em phải về để lo cửa hàng. Ông xã mới gọi cho em.Chàng mở cờ trong bụng, thế cũng đủ rồi. Nhưng chàng cũng cố vớt vát:- Em về anh sẽ nhớ em lắm. Em luôn nhớ anh nghe.- Dạ, nhớ anh nhiều nhất.- Vậy thì mình mai trả phòng.Ngày mai 2 người chia tay. Nang kêu taxi chở về bến xe Tây Ninh, chàng kêu taxi về hướng Gò Vấp.Trên đường về, chàng thở phào và nghĩ tiếp:- Phải gấp rút gặp em Linh, rồi đến em Mận.Mỗi cô gái này đều có một chuyện "tình sử" với chàng. Với chàng tất cả các cô gái qua đời, đều là một mối tình có nguồn có ngọn. Chàng đem những nguồn ngọn đó ra kể với mỗi em, làm cô nào cũng cảm động run rẩy trái tim.Bà xã chàng nói, 10 ngày nữa mới về. Thôi mình chia thời khóa biểu cho 2 em này mỗi em 5 ngày. Thế thì cũng OK.-----Chàng về Mỹ, viết ngay một bản tường trình về xã hội VN. Chàng quảng cáo về bản tường trình sống của mình, vì chàng nói rằng, chàng đã đi thực tế, đã xâm nhập vào giới ăn chơi ở VN, nào nhà hàng, khách sạn, khiêu vũ trường. Những ngóc ngách riêng của đời sống con người dưới góc độ nhà biên khảo. Chàng kết luận:- Việt Nam hiện thời là 1 ổ điếm khổng lồ, bằng chứng tôi quen 5 cô, mà khi nào "xong" tôi đều phải trả tiền và còn "bo" thêm nữa. Đó không phải là xã hội điếm sao?Chàng dự định sẽ lên TV nữa. Giọng chàng nói cũng hay, vẫn còn sang sảng. Và gương mặt chàng vẫn còn hồng hào mà. Chàng mới 73.Trần Yên HòaNÉN NHANG TÀN
Giai đoạn cuối của cuộc đời, còn một chút ký ức hoài niệm, sự minh mẫn viết lên nỗi lòng đau thương sau 13 năm chăm sóc mộ phần các vị anh linh tử sĩ. Cùng khoảng thời gian 13 năm qua, tôi phụng kính đem hết tâm tư và sức lực ra để làm tròn nhiệm vụ sau cùng của người quân nhân. Tôi tự nhận tôi còn có trách nhiệm, nhiệm vụ của một người lính khi ra trường tuyên thệ và những điều tâm niệm của người lính VNCH...Tôi có đủ điều kiện và tư cách để có cuộc sống an nhàn, thảnh thơi bên kia bờ đại dương, đất nước văn minh Hoa Kỳ. Người tôi có chụp chung và đăng hình; người đó hiện cùng con trai đầu lòng của tôi định cư ở nước Mỹ từ năm 82 tới nay.Hơn 10 năm nhiều lần thuyết phục, giận hờn, lạnh nhạt với tôi, vợ và con trưởng tôi có ý kiến: anh đã cống hiến việc làm trong nghĩa địa QĐBH thời gian như vậy là quá đủ, nợ ân tình anh cũng đã sòng phẳng. Anh đã làm tròn nhiệm vụ lúc làm lễ ra trường, quỳ dưới vũ đình trường, giữ đúng lời hứa tuyên thệ với quê hương và tổ quốc. Ý chí kiên cường, kỷ luật, anh đã làm tròn đạo nghĩa làm người và nghĩa khí nhân đạo cao thượng của một người biết bổn phận đối với những chiến hữu đang an táng trong nghĩa địa QĐBH.Tôi phân trần và giải thích những lời hỏi của người vợ đầu của tôi: nghĩa khí, lòng trung trực và lương tâm biết phải làm gì với những chiến hữu của mình đang mồ hoang, mã lạnh, nhang khói u buồn tĩnh mịch!Quý vị ơi! Số kiếp tôi đã lỡ đeo mang người lính già quét mộ. Những ngày tưởng niệm, tôi dâng kính phẩm vật, hương đăng, trà quả; mọi việc đều thực hiện trong khả năng, sức lực, lý trí và điều kiện của mình.Tôi dâng kính chút lễ nghi để thay mặt những người phương xa gởi về quê hương tấm lòng thành, tưởng nhớ những người lính vị quốc vong thân nay đã mồ hoang mã lạnh.Những người cùng thời với tôi, dù còn trên quê hương hay lưu lạc trên xứ lạ quê người, dù trí não và thể xác bị mài mòn theo thời gian, nhưng lúc nào quý vị cũng luôn hướng về quê hương, dâng kính tưởng nhớ lên các vị anh linh tử sĩ.Tôi, dù trí não và thể xác cũng tàn tạ theo năm tháng, nhưng vẫn mang một tâm tư và đồng cảm với quý vị phương xa. Tấm lòng của những vị đó luôn hướng về quê hương, nơi có một xẻo đất nhỏ bé, nơi còn hơn 16 ngàn nắm xương tàn của những người lính chết trẻ đã nằm xuống cho một vùng miền đất nước.Sự ra đi, nằm xuống, gục ngã của các vị tử sĩ đã để lại cho chúng ta, những người cùng thời, những người sắp trở về với cát bụi, một ký ức không thể nào quên về cuộc sống nhân văn và nhân bản của một thế hệ.Bản thân NLG cũng là nén nhang tàn sống bao năm giữa lòng Sài Gòn-Chợ Lớn-Gia Định. Hằng đêm, tôi lang thang qua những tòa nhà nguy nga đồ sộ và những con đường mở rộng thêm, nhưng tôi đi tìm mãi sao chẳng thấy một kỷ niệm nào của Sài Gòn xưa. Phải chăng Sài Gòn đã mất đi mãi mãi?Thể xác và tâm hồn sắp tàn theo quy luật tạo hóa kiếp sống làm người, nhưng sao tôi và những vị cùng thời cứ nhớ mãi Sài Gòn, Miền Nam của tôi. Thương quá, tiếc quá... Thôi thì chỉ biết ngậm ngùi, cay đắng, nhọc nhằn, tủi hờn và nước mắt!MÙA NOEL NĂM ẤYHôm nay lại thêm một mùa Giáng sinh nữa sắp về. Những người dân xóm Đạo đang rộn ràng, nô nức trang trí đèn hoa, hang đá mừng Chúa giáng thế.Nhưng không khí vui rộn, sự rực rỡ của những mùa lễ lạc ngày nay tôi cảm giác không còn hương vị như những năm xưa... Đã qua rồi. Nay còn đâu!!!Thấm thoát vậy mà đã hơn 50 năm qua, từ ngày chiến tranh lan tràn vào Sài Gòn. Tôi nhớ những mùa Noel trước 1968, những ngày này thời thanh niên của tôi sống ở Sài Gòn, rộn ràng mua sắm những bộ cánh mới để đêm Noel ăn Réveillons và mở party, trong vòng tay những điệu nhạc khiêu vũ lả lướt, du dương....Ôi phải chi đừng có khói lửa, đao binh... Chiến tranh đã lấy đi tuổi trẻ, đánh mất sự bình yên vô tư của tuổi học trò, đời sinh viên hoa mộng, những rường cột tương lai của một đất nước. Lệnh tổng động viên ban ra, tất cả thanh niên đều phải lên đường nhập ngũ. Ai cũng bùi ngùi, rơi lệ, xếp bút nghiêng, từ giã gia đình, mái trường thân yêu...lên đường làm bổn phận người trai trong thời khói lửa, đau binh.Người thì vào trường Võ Bị Quốc gia người đi vào quân trường Thủ Đức, người thì ra Đồng Đế- Nha Trang, người thì ở lại Quang Trung, khóa quân sự học đường. Để rồi sau đó bốn phương, tám hướng, những người lính mới ngỡ ngàng tỏa đi khắp các nẻo đường quê hương. Nông nổi đoạn trường của một đất nước chiến tranh, thanh niên chúng ta phải dâng hiến tuổi thanh xuân và tương lai, vì quê mẹ thân yêu.Giờ đây, người thanh niên năm nào còn lại sau cuộc chiến, theo quy luật của tạo hóa trở thành một ông già thất thểu, lê những bước chân xiêu vẹo, mệt mỏi mang tâm trạng hoài niệm, tưởng nhớ, đi đến nghĩa trang QĐBH hoang lạnh, ưu buồn. Những người bạn cùng thời đang nằm nơi đây trong giấc ngủ thiên thu nhưng còn nhiều nhọc nhằn, chẳng bình yên.Chiến hữu tôi ơi, sao các vị nơi đây vẫn trẻ mãi tuổi đôi mươi, còn tôi, người lính năm xưa, gối đã mỏi, chân đã chùng. Người già tôi nay hằng tuần lại đi lo thắp từng nén nhang trên mộ phần của những người lính trẻ.Chúa ơi, Chúa ơi, con xin cúi đầu cầu nguyện Chúa ban phước lành cho tất cả người Việt Nam dù sống nơi đâu, đầy lòng bác ái, vị tha được hưởng mùa Giáng Sinh an lành, hạnh phúc! Nguyện xin cho các anh linh tử sĩ khắp nơi vùng miền đất nước có một mùa Giáng Sinh sum vầy, dù rằng trong HAI CÕI.Rồi cuộc chiến đã tàn, đi qua gần 50 năm, nhìn lại mộ phần vô danh trong nghĩa trang, chiến hữu tôi nằm đây trong những phần mộ hoang phế, điêu tàn. Đau xót, buồn thương những hương hồn tử sĩ có tội tình gì đâu? Nghĩa tử là Nghĩa tận.Nhìn sang cảnh lê lết của anh em tật nguyền, bệnh hoạn, mấy chục năm qua những người này đã để lại một phần thân thể nơi chiến trường ngày xưa, giờ đây phải lê tấm thân tàn tạ lây lất mưu sinh giữa cuộc đời khó nhọc vì chén cơm, phần thuốc.Người lính năm nào giờ trẻ nhất cũng xấp xỉ 70 tuổi, mang trong mình bao nhiêu bệnh già do tuổi tác và thời gian, cũng một phần do cuộc sống vất vả, gian nan. Các anh hiện nay cư trú trong những căn phòng sập xệ, tăm tối, nhỏ hẹp trong nội thành Sài Gòn.Một số đã tản mát ra những vùng ngoại ô hẻo lánh mà cũng không có được mảnh đất dung thân, không còn khả năng làm ra được 1 mái nhà nhỏ bé che nắng che mưa cho những ngày cuối đời của một kiếp làm người.Hay xa hơn các anh trôi dạt ra những vùng xa xôi, hẻo lánh, nơi chiến sự năm xưa đã hiện diện nơi đó. Sống cuộc đời trong âm thầm bệnh tật, thiếu thốn nghèo khổ nhưng tư cách và lòng tự trọng, họ không bao giờ oán trách than vãn, sống cô đơn lặng lẽ và âm thầm ra đi về bên kia thế giới.Còn đồng bào hải ngoại cùng thời với tôi, có vui sướng gì khi phải lìa xa quê cha đất tổ, sống cuộc đời ly hương, cũng làm lụng vất vả, chắt chiu từng đồng tiền nơi xứ lạ quê người, để gửi về quê hương những đồng tiền tình nghĩa giúp đỡ cho người bệnh tật, trùng tu nghĩa trang QĐBH và những hoàn cảnh khốn khổ khác.Thế hệ tôi sao quá nhiều cảnh chia xa, ly tan, mất mát, vất vả trong kiếp làm người. Hỏi những đấng thiêng liêng có thấu chăng cho những đứa con Việt Nam!!!XÍCH LÔTrời lập đông, lang thang ngoài đường phố Sài Gòn se se lạnh, nhưng thời tiết không bằng giá lạnh tâm hồn già cỗi của người lính già năm xưa. Vẫn nhớ về lớp cũ, trường xưa, nơi giảng đường Văn Khoa.Ôi nhớ quá, thương quá! Những người bạn cùng chung mái trường, thấm thoát thời gian trôi đưa, nay người bỏ xác vùi lấp nơi rừng sâu núi thẳm, người thì lưu lạc nơi xứ lạ quê người, mang tâm hồn hoài niệm nhớ về quê hương và Sài Gòn. Bao nhiêu kỷ niệm...Người thì nằm lại trong NTQĐBH điêu tàn, người thì lê tấm thân tàn tạ mưu sinh đủ nghề, người thì còng lưng trên chiếc xích lô, đem chút sức tàn lực kiệt để đổi lấy chén cơm manh áo, viên thuốc...Thôi, không viết thêm nữa, vì càng nhớ, càng hoài niệm thì càng buồn tủi thêm cho thân phận của những người cùng thời thiếu may mắn. Tôi may mắn còn một chút sức khỏe, một chút minh mẫn còn sót lại của tuổi già. Nhưng vài ba năm nữa, tôi cũng sẽ trở về với cát bụi, mang một nỗi hối tiếc và hoài bão mà mình chưa thực hiện được trọn vẹn cho những đồng đội của mình đang an táng trong NTQĐBH.Thật sự, ngàn lần tôi cảm ơn cô Tâm Đoan và quý quyến đã ủng hộ và thấu hiểu những việc làm của tôi và gia đình. Cô đã vận động và trao tặng cho tôi 3 huy chương của Chính phủ nước Úc, và bao nhiêu vật chất lẫn sự ủng hộ tinh thần để tôi có đủ điều kiện thực hiện những ước mơ trong những năm tháng cuối đời!Thực sự, trong giai đoạn tự gánh vác công việc phục dựng bia mộ, tạp dịch hằng tuần và trao quà đến những anh xích lô, tôi gặp rất nhiều trở ngại, trăm cay ngàn đắng. Nhưng tôi cam chịu, cúi đầu lặng lẽ, ôm buồn tủi cho riêng bản thân mình. Mình làm thì mình chịu...Tôi tự nhận lấy trách nhiệm gánh vác những công việc vất vả và vô cùng khó khăn. Đôi lúc tôi thực sự rất mệt mỏi và căng thẳng, nhưng tinh thần mang bầu tâm huyết dấn thân nên phải cắn răng, bặm môi cam chịu!RỪNG CÂY OAN NGHIỆT76 tuổi, hoàng hôn của một đời người, tôi còn mãi gồng gánh món nợ ân tình trong thời khói lửa tang thương. Sau bao nhiêu ngày tháng bị tạm dừng việc phục dựng bia mộ trong NTQĐBH, tôi không chịu buông xuôi, vì nhìn cảnh tang thương, mồ mả các vị bị tàn phá nặng nề theo thời gian, lòng đau xót những người lính chết trẻ năm xưa. Các vị đâu có tội tình gì! Ai cũng phải làm nhiệm vụ của người trai trong thời chiến tranh ly loạn, dù bên này hay bên kia cũng là anh em máu đỏ da vàng, đâu ai muốn dấn thân vào cuộc chiến, bao nhiêu gian khổ hiểm nguy đặt lên vai người lính cả hai bên.Cuộc chiến đã chấm dứt 50 năm, mà tại sao còn hàng ngàn nấm mộ hoang phế, điêu tàn! Nhìn mà xót xa, đau lòng. Tôi nghĩ tôi còn món nợ ân tình chưa trả sòng phẳng, nên tôi phải dấn thân, xin xỏ, cúi đầu cảm ơn, để trả hết phần đời còn lại cho các vị tử sĩ nằm trong NTQĐBH!Tôi cũng xin ngàn lần cúi đầu cảm tạ, lòng biết ơn sâu sắc quý vị trong nước và quý vị hải ngoại đã ủng hộ tôi từ tinh thần đến vật chất, để tôi có điều kiện tưởng nhớ, trả món nợ ân tình trong thời khói lửa điêu linh, những người trai trẻ đã nằm xuống cho một vùng miền đất nước! Để mai này, tôi nằm xuống dưới suối vàng khỏi hổ thẹn với hương linh tử sĩ mà ngày xưa là chiến hữu của tôi trong thời chinh chiến! Và tôi cũng mong các vị anh linh tử sĩ hãy buông bỏ nợ trần để vong linh sớm siêu thoát về cõi an lạc vĩnh hằng!Cám ơn người tri kỷ cố nhân, anh chị bằng hữu, bạn bè đã tin tưởng đặt niềm tin nơi tôi, để tôi thay mặt tưởng nhớ người xưa!Sài Gòn, 02/03/2026NLG - Lý Văn Lang KBC 4822CHUYỆN ĐỜI
Bạn ăn lòng lợn ngon lành - dù nó từng là chỗ chứa phân. Nhưng đưa bạn cái bát từng đựng phân, dù rửa sạch cỡ nào - đố bạn dám dùng.Nước rửa chân mình - không ai lấy để rửa mặt. Nhưng nước hồ bơi ngâm hàng ngàn cái chân thiên hạ - bạn vẫn ngụp lặn cười đùa.Đũa người khác dùng qua - ta chê mất vệ sinh (ai chê nhỉ?)Môi người khác từng hôn người cũ - ta lại hôn say đắm (phổ biến nhưng không phải 100% đâu nhé).Nhà có người chết - cho tiền cũng không dám ở.Đồ cổ đào từ mộ người chết - lại bỏ tiền tỷ tranh nhau mang về trưng.Hóa ra, trên đời chẳng có gì là sạch sẽ tuyệt đối.Sạch hay bẩn không nằm ở vật chất. Nó nằm ở việc bạn có chấp nhận hay không mà thôi.⸻KHI BẠN NUÔI MỘT CON CÁ, nó chết - bạn buồn cả ngày.Nhưng khi bạn nuôi một ao cá, vài con chết - bạn thậm chí không hề biết.Tôi đứng ở tầng 1, có người chửi - tôi giận run.Tôi đứng ở tầng 10, có người mắng - tôi ngỡ họ đang chào mình.Tôi đứng ở tầng 100, có người mắng - tôi chỉ thấy.... thành phố quá đẹp đi.Cùng một chuyện. Chỉ khác vị trí. Và cảm xúc thay đổi.⸻Nếu bạn nói: “Tôi thích vợ người khác.” → nghe rất thiếu đạo đức.Nhưng nếu bạn nói: “Người tôi thích... đã trở thành vợ của người khác.” → Nghe lại thấy rất... đáng thương.Nếu bạn nói: “Tối nay anh muốn ngủ với em.” → bạn bị gọi là đồ lưu manh.Nhưng nếu bạn nói: “Sáng mai anh muốn cùng em thức dậy, ngắm bình minh.” → bạn trở thành chàng trai lãng mạn (thích rồi thì nói sao chả được nhỉ?).Nếu bạn nói: “Một nữ sinh viên ngày đi học, đêm làm tay vịn.” → người ta nghĩ cô ấy sa đọa.Nhưng nếu bạn nói: “Cô ấy tối làm tay vịn, ngày vẫn đi học đại học.” → người ta lại thấy cô ấy... nghị lực.Đánh mãi vẫn thua - nghe như kém cỏi.Thua mãi vẫn đánh - nghe như dũng cảm.Sự việc vẫn y như vậy thôi. Chỉ cần đổi cách gọi tên, kết quả cảm nhận đã khác.⸻Sói săn mồi vì gia đình - người ta gọi là ác thú.Ông chủ sa thải nhân viên - người ta gọi là tối ưu hóa.Bạn đi mua hàng - bạn ghét người bán “cắt cổ”.Bạn đi bán hàng - bạn ghét người mua mặc cả.Bạn đi làm thuê - bạn thấy chủ bóc lột.Bạn khởi nghiệp - bạn thấy nhân viên lười.Vị trí khác nhau, lợi ích khác nhau, nên “đúng - sai” trong đầu mỗi người cũng đổi khác.⸻Và có một thứ rất hay:Khi bạn đi nhầm đường, Google không bao giờ mắng bạn. Nó chỉ bình tĩnh nói: “Đang lập lại lộ trình.”Đời cũng nên như vậy. Đừng tốn thời gian hối hận chuyện đã qua. Việc của bạn là tiếp tục đi. Hãy cho phép mình đi sai. Nhưng đừng đứng lại để tự trách.Vì dù đúng hay sai... bạn vẫn phải đi tiếp.⸻Đúng sai chỉ là trò chơi của góc nhìn.Khi bạn giàu, lỗi lầm là trải nghiệm.Khi bạn nghèo, nỗ lực cũng chỉ là vùng vẫy.Muốn thiên hạ bớt khắt khe?Thay vì giải thích, hãy thay đổi vị thế.Sưu tầmXông nhà đầu năm
Từ sáng đến giờ, hắn cứ đi vào, ra cửa, ngóng ngóng ra đường, miệng cứ chép miệng, sao giờ này chưa đến. Vợ hắn hỏi nhờ ai đến xông đất đầu năm thế thì hắn trả lời anh Thìn làm chung hãng. Năm này là Giáp Thìn nên cần người tuổi Thìn xông đất xông nhà. Vợ hắn bảo sao lại nhờ mấy người khác lại nhờ ông thần giờ cao su thì hắn bảo mấy ông kia tuổi thuộc loại tứ hành xung với hắn:- Này nhé anh Quân tuổi Thìn nhưng vợ anh ta lại tuổi Hổ, anh Quyền tuổi Thìn nhưng bà vợ lại tuổi Tỵ, chỉ có anh Thìn này tuổi Thìn nhưng bà vợ là tuổi Thân, tuổi con khỉ còn anh Thìn thì ngủ hành Tang Đố Mộc rất hợp với Sơn Hạ Hỏa của anh.Rồi hắn lật cái đồng hồ Apple lên xem giờ rồi chắt miệng bảo:- Sao lâu thế! Không chừng lại hỏng cả việc.Bỗng nghe tiếng chuông Ring, rồi cái iPad kêu tín tình hiện ra người ngoài cổng, vợ chồng ngẫng đầu lên đưa mắt nhìn nhau với nụ cười trên môi. Hắn bảo vợ ra mở cổng nhưng không quên lập đi lập lại, dặn vợ là phải bước chân trái trước nhưng không được chạm đất.Raise your left foot so you can start the Rights foot.Mụ vợ hắn kêu hiểu rồi, tập cả ngày hôm qua.Vợ hắn lật đật xem tóc tai trong gương, vuốt quần áo lại rồi nhấp nhỏm mở cửa trước, không quên bước chân trái trước rồi nhón một cái để chân phải lên sàn xi măng. Hắn chuẩn bị rượu bánh trái để mời khách. Số là năm nay hắn muốn lên chức manager vì tên boss của hắn sẽ nghỉ hưu nên hy vọng được cấp trên cho hắn cái chức này nên mới cần người hạp tuổi đến xông đất nhà hắn theo tập tục dân gian của người Việt. Có kiêng có cử có lành như ông bà ta thường nói.Vợ hắn chạy vào nói không phải anh Thìn mà bố em. Hắn đâm hoảng, bố vợ tuổi Tỵ lại tứ hành xung với hắn, hay cãi lý với hắn khi nói chuyện về chính trị, đưa tay xua ra nói:- Em ra nói bố về đi, chiều mình đưa cu Tí sang thăm bố mẹ.Vợ hắn nói:- Ai lại nói dối với bố mẹ như thế!Hắn đành chạy ra không quên đi chân trái trước nhưng không đụng đất. Hắn nói:- Thằng cu tí nghịch với chìa khóa cổng, bỏ lạc đâu mất. Chút chiều con đem cu tí sang bố chơi.Các bác nhớ đầu năm, bắt đầu giở chân trái lên rồi bước chân phải.Lúc đó có chiếc xe Toyota vừa đổ trước nhà hắn, vợ chồng anh Thìn bước xuống, bảo xe hư nên phải kêu Uber đến đón. Hắn vội vàng mở cổng, thằng cu tí chạy ra ôm ông ngoại, hắn lật đật mời vợ chồng anh Thìn vào nhà lòng hân hoan. Bố vợ nhìn hắn lắc đầu nhưng vui gặp được cháu ngoại đầu năm. Lấy điện thoại ra chụp cháu ngoại đủ kiểu để chút chiều, tha hồ mà tải lên mạng xã hội để dân cư mạng thấy thằng cu tí, cháu ngoại của ông. Về già chả còn gì để khoe nên cứ khoe cháu là vui thôi.Bỗng hắn chợt khựng lại vì chị Thìn bận bộ đồ đen vì để tang bố mới qua đời. Chị ngại đi nhưng anh Thìn bảo là xếp nhớn kêu nên chịu khó đi theo cho có cặp có đôi. Hắn kêu vợ chạy vào nhà đem cái áo khác cho chị Thìn mượn. Hắn kéo anh Thìn vào nhà để chị Thìn sớ rớ ngoài cổng.Hắn hỏi anh Thìn dùng rượu tây hay rượu Việt Nam do người Việt nấu lậu đem bán ở mấy tiệm thuốc Bắc ở Bolsa. Sau vài hớp rượu thì hắn mới cảm ơn anh chị Thìn đã chịu khó đến xông đất nhà hắn vào ngày mồng 1. Hắn thú thật là xem lý lịch trích ngang của mấy người trong hãng nên mới dám mời anh Thìn vì anh tuổi Bính Thìn, vì lịch Tam Tông Miếu của Trường Thanh bảo năm nay phải có người tuổi Thìn xông nhà. Ông Trường Thanh này nghe nói rất giỏi tử vi nên mở công ty làm băng nhạc video, lỗ te tua, rồi gửi lịch về Việt Nam in cho rẻ lấy lời, ai ngờ Việt Cộng cho in Tam Tông Miếu với hình bác hồ trong ngày vui đại thắng.Anh Thìn sau 1 ly cối rượu đế Bolsa, bốc miếng chả thủ lên mồm, nhai ngồm ngoàm, chậm rãi nói:- Không. Em đâu phải tuổi Thìn, em là tuổi Mẹo. Em sinh 28 tết, tuổi Tây thì em là tuổi Thìn còn tuổi ta thì em vẫn là tuổi Mẹo, cái đuôi con mèo.Hắn toát mồ hôi lạnh:- Không thể được, chú không thể nào tuổi Mẹo được, chú phải tuổi Thìn cho anh chớ.Thế năm nay hết mong lên làm manager. Anh Thìn lại bồi thêm 1 nhát chém hư vô:- Như vợ em thì thật ra tuổi Hổ nhưng đi vượt biên, sang đây nghe ai bảo là tuổi cọp là cao số nên đổi năm sinh thành tuổi Tý. Em đâu biết cứ tưởng bà ta là tuổi Tý nên lấy về ai ngờ là lấy con cọp cái. Rõ khốn cho đời em.Hắn thấy không ổn nên nói với anh Thìn:- Cảm ơn chú đã đến xông đất nhà anh, anh nay phải đem thằng cu sang nhà ông bà ngoại.Anh đưa khách ra sân trong khi bà vợ anh Thìn, con cọp cái lại vận áo khăn đỏ của vợ hắn cho mượn vừa bước vào.Trước thềm năm mới xin chúc các bác cùng gia quyến được nhiều hạnh phúc và sức khoẻ. Đừng có nhờ em xông đất nhà vì sẽ xui toàn niên.Mực Tím Sơn Đen
Khi tôi ra Huế học thỉnh thoảng chị có ghé nhà trọ thăm chúng tôi, và rất thích nếp sống nghèo mà bụi kiểu sinh viên của chúng tôi. Thỉnh thoảng tôi cũng ghé nhà thăm ba của chị mà tôi gọi bằng bác. Nhiều lần tôi ghé ngang qua khi không có gì làm, ngồi uống cà phê tán gẫu với mấy bà chị xinh đẹp. Bà nào cũng miệng lưỡi khôn ngoan và sắc như dao cạo.
Có một hôm tôi đến thăm và ở lại ăn cơm với bác tôi, hôm đó chỉ có hai bác và chị. Trong bữa cơm bác tôi hỏi tôi có muốn đến dạy thêm toán lý hóa và Anh văn cho chị không. Bác tôi nói chị ham chơi, không chịu học mà bác thì muốn cô con gái út phải vào đại học chứ không muốn bỏ ngang như mấy cô chị. Bác tôi bảo bác sẽ trả tiền công gia sư để tôi có tiền tiêu thêm. Bác hỏi chị có đồng ý cho tôi kèm không… Chị nhăn nhó, phụng phịu nhưng cuối cùng gật đầu. Thế là từ đó tôi làm gia sư cho chị. Hàng tuần tôi dành thì giờ đến nhà chị, xem bài vở của cô học trò mới rồi giúp chị làm các bài tập. Tôi mua mấy cuốn luyện thi đại học Toán, Anh văn bắt chị làm thêm.
Chị luôn chứng tỏ mối quan hệ giữa tôi và chị là quan hệ chị-em chứ không phải thầy-trò. Chị gọi tôi bằng tên và xưng chị tỉnh bơ. Mỗi lần tôi than phiền bảo rằng chị không chú tâm học, chị liền đứng dậy hai tay chống nạnh bảo tôi nên nhớ rằng “Em không có quyền ra lệnh cho chị, chị muốn thì chị học, em muốn thì cứ đi về”. Lần nào tôi cũng chào thua. Giờ học thì hai phần ba bị cắt xén để chị nói chuyện. Thôi thì tôi phải nghe đủ mọi chuyện vớ vẩn của chị từ trên trời xuống dưới đất. Chuyện mấy con bạn trời đánh, chuyện áo quần, chuyện ăn uống từ trong trường ra mấy hàng ăn ngoài chợ Đông Ba, chè Kim Long, bún thịt nướng Bến Ngự....
Cứ thế mọi việc êm đềm trôi qua giữa ông gia sư và cô học trò vai chị... cho đến một hôm. Hôm đó tôi đến kèm chị học như thường lệ. Vào phòng tôi thấy chị đang ngồi trong một góc phòng và khóc. Nước mắt ràn rụa cả khuôn mặt xinh đẹp. Tôi hỏi chị chuyện gì xảy ra. Chị nói hôm nay không có học và chị muốn tôi nghe chị kể đầu đuôi câu chuyện và cho chị lời khuyên. Tôi cười thầm trong bụng nghĩ rằng chị cãi lộn với mấy con bạn trời đánh chứ gì. Không ngờ nghe chị kể xong câu chuyện tôi mới biết chị bị... thất tình. Thì ra chị “để ý” một anh chàng học cùng lớp đã lâu. Nghe chị kể thì anh chàng này đẹp trai, con nhà khá giả và là học sinh xuất sắc toàn diện. Không biết chị làm sao mà anh chàng kia biết chị để ý anh ta. Anh chàng này cũng hơi cao ngạo, nói với chị rằng anh ta không để ý đến bất cứ đứa con gái nào, rằng nếu không thi đậu y khoa kỳ này thì anh ta thà đi tu chứ không quan tâm đến chuyện yêu đương nhảm nhí. Tôi hiểu chị tuyệt vọng và bị xúc phạm đến mức độ nào. Đang sụt sịt khóc, chị bỗng dừng lại, quắc mắt nhìn thẳng vào tôi và nói: “Mi có cách chi giúp tau trả thù thằng nớ không? Chứ tau tức ri thì chết chứ răng mà sống được.” Nay chị hết xưng hô chị em, chuyển qua tau mi tức là tự hạ mình xuống một bực coi tôi như bạn bè để hy vọng tôi hiến kế trả thù cái thằng đẹp trai mà cao ngạo nớ. Tôi an ủi chị, tôi giải thích, nói phải, nói trái đều không thể nào làm giảm nỗi tuyệt vọng và cực kỳ tự ái mà chị đang chịu đựng. Mỗi buổi học biến thành mỗi buổi tư vấn tâm lý tình yêu cho đối tượng trẻ vị thành niên. Nhưng từ vị trí của một gia sư Toán Lý Hóa, Anh văn chuyển sang chuyên viên tư vấn tâm lý tình yêu tuổi vị thành niên, xem ra tôi đã có sự thành công đáng khích lệ. Chị dần dần bớt khóc lóc, sầu thảm hay nghiến răng vì căm thù, chuyển sang im lặng lắng nghe những lời giải thích và khuyên bảo của tôi. Tôi đã phải tỏ ra cùng chung tâm trạng với chị, tuyệt đối căm thù, lên án cái đám con trai cao ngạo, bạc bẽo... dám coi thường tình cảm của quý tiểu thư xinh đẹp. Có lần tôi đang say sưa lên án đám con trai, cố chứng minh cho chị thấy rằng bọn con trai là đồ bỏ, không đáng một xu cho quý vị tiểu thư phải quan tâm dù chỉ là một chút xíu.. thì chị chận tôi lại, nhìn thẳng vào tôi và hỏi: “Rứa còn mi thì răng? Mi không phải đàn ông con trai chắc?” Bị hỏi bất ngờ, tôi ngọng, không biết phải trả lời thế nào, chỉ chống chế: “Em không có đẹp trai... cho nên... cũng không có cao ngạo. Em cũng... bình thường thôi.” Thế là chị quên cả buồn phiền vì thất tình, lăn ra trên giường cười như nắc nẻ. Vừa cười chị vừa bảo: “Hi hi... Mi làm tau cười bể bụng rồi nì. Tau thấy mi cũng láu cá lắm chứ không vừa chi mô.” Rồi chị bảo: “Thôi đi ăn chè đậu ván đặc hè.” Tôi theo chị ra mấy gánh chè ban đêm bày bán dọc đường gần rạp chiếu phim bên Gia Hội ngồi chổm hổm ăn chè.
Một hôm trường chị tổ chức cắm trại, chị nhắn bảo tôi đến chơi vì lớp chị tổ chức nấu chè. Chị giới thiệu tôi với cả một đám bạn con gái lớp 12. Cô nào cô ấy cười cười nhìn tôi có vẻ không tin rằng tôi là em của chị, ý chừng như muốn nói đừng có lấy vải thưa mà che mắt các thánh nhé. Tôi chẳng biết nói gì, làm gì, cứ ngồi yên một chỗ mà ăn chè, hết món này qua món khác. Có vài bà chị như thế này có ngày cũng chết vì lê la ăn vặt từ chỗ này qua chỗ khác.
Vài ngày nếu tôi bận không ghé nhà, thế nào chị cũng đến nhà trọ. Có một lần chị đến lúc bạn bè đến rất đông, trong đó có các cô sinh viên bạn của các em gái tôi. Ai cũng biết chị là chị bà con của tôi. Đang ngồi nói chuyện bỗng một cô trong đám bạn hỏi: “Em có bồ chưa rứa?” Tôi nghe chị trả lời: “Đang đứng đó tề.” Tôi nhìn lên và thấy ngón tay chị tôi đang chỉ ngay đúng vào tôi. Tôi chưa biết phản ứng như thế nào thì cả bọn bạn phá lên cười, chắc là vì cho rằng chị chọc cười mọi người cho vui. Tuy nhiên tôi có cảm giác rằng chị không có đùa. Có một cái gì đó âm thầm hình thành giữa tôi và chị. Không ai nói với ai điều gì nhưng cả hai đều biết điều đang đến.
Vài tuần sau đó tôi vẫn đến kèm chị học như thường lệ. Dạo đó thành phố Huế điện đèn tại Huế đêm có, đêm không và chúng tôi thường khi phải học bài bằng những ngọn đèn dầu loe lét. Trên bàn học của chị cũng luôn luôn có cây đèn dầu phòng khi điện tắt. Khi điện bỗng nhiên tắt phụt, theo thói quen tôi vươn tay với ngọn đèn dầu thì bất ngờ chạm phải tay của chị, cũng đang tính lấy ngọn đèn. Không hiểu tại sao, tôi bỗng nắm lấy bàn tay của chị. Chị để yên bàn tay trong tay tôi. Bàn tay chị nhỏ nhắn, mềm mại, ấm áp. Chúng tôi cứ đứng yên như vậy không biết bao lâu, chỉ biết rằng chúng tôi nghe rõ hơi thở của nhau và có cảm giác một cái gì đó rất trang trọng, rất đặc biệt đang tràn ngập cả căn phòng nơi chúng tôi đang đứng. Mãi một lúc sau tôi mới chợt tỉnh, nhẹ nhàng buông tay chị và châm lửa ngọn đèn. Chị ngồi đó, không nhìn tôi, mái tóc dài xỏa xuống che gần hết khuôn mặt của chị. Tôi chưa bao giờ thấy chị đẹp đến thế, một nét đẹp dịu dàng, thanh thản và thánh thiện. Chúng tôi cứ ngồi im lặng như thế, không ai nói với ai điều gì. Khi tôi đứng dậy tỏ ý muốn ra về vì đã khuya, chị mới ngước lên nhìn tôi. Đôi mắt ấy, cái nhìn ấy là bắt đầu của một tình yêu nhiều nước mắt...
Chị thi tốt nghiệp và có giấy báo nhập học đại học sư phạm Huế khoa Anh Văn. Bác tôi mừng lắm. Cả nhà tổ chức một bữa tiệc để tuyên dương công sức của tôi. Chị tràn ngập hạnh phúc và tự hào. Càng hạnh phúc, chị càng đẹp. Bác tôi có lẽ không nhận ra bất cứ điều gì khác biệt giữa tôi và chị, nhưng tôi tin rằng các bà chị lớn của chị đã thấy một điều gì đó không bình thường trong thái độ của chị khi có tôi bên cạnh.
Mùa Giáng Sinh năm đó,tôi giúp bạn tôi trang trí nhà thờ ở Kim Long.Đêm Giáng Sinh năm đó cũng là đêm trăng rằm, trời trong vắt. Mặt trăng tròn to buông xuống trần gian một bức thảm tơ vàng óng mượt. Những ngọn đèn ngôi sao đủ màu trong khuôn viên nhà thờ đêm Giáng Sinh tạo ra một khung cảnh huyền ảo,đẹp như trong những giấc mơ.Chúng tôi đã trao cho nhau những nụ hôn đầu tiên bên tượng Đức Mẹ trong đêm Giáng Sinh năm ấy. Những nụ hôn dài, bất tận... Thời gian như ngừng lại. Tất cả những gì chung quanh đều trở thành vô nghĩa khi chúng tôi ở bên cạnh nhau.
Một hôm chúng tôi hẹn gặp nhau trong một quán cà phê trong thành nội. Gặp nhau chị chọn một góc nhỏ kín đáo ngồi xuống và... khóc. Tôi hỏi chuyện gì. Chị nói mạ chị nói bà nội của chị và bà nội của tôi là chị em chú bác họ, chứ không phải chú bác ruột. Tuy nhiên theo cách tính họ hàng của người Huế thì tôi và chị là anh em họ đời thứ ba, có nghĩa là bà con xa, nhưng không xa lắm. Rồi chị nói cho nên không có cưới nhau được. Thiệt tình đến lúc đó tôi mới giật mình vì biết chị nghĩ đến chuyện hôn nhân. Lần về thăm nhà sau đó, tôi hỏi bà nội tôi về liên lạc họ hàng của bà nội tôi với bà nội của chị. Chính bà nội tôi cũng không biết rõ cái quan hệ họ hàng đó. Nội tôi chỉ nói rằng bà gọi bà nội của chị là chị bà con cô bác nhưng không phải bà con cô bác ruột, nhưng khăng khăng rằng tôi và chị là bà con họ hàng 3 đời, nghĩa là còn rất gần. Rồi nội tôi nghiêm nghị nhìn tôi và nói: “Mi nói tau nghe. Mi dạy thêm cho con bé đó rồi có chuyện chi không mà về hỏi tau gốc gác họ hàng. Mi liệu hồn nghe... chưa có hết 3 đời mô.” Thế là hết. Coi như giữa chúng tôi đã có một hàng rào bất khả xâm phạm, mà xem ra chúng tôi đã vượt cái hàng rào đó rồi. Khi tôi gặp lại chị ở Huế, chúng tôi nói chuyện với nhau về điều đó và chị càng khóc dữ. Nhưng càng khóc dữ, chị càng yêu nhiều hơn và chị ghen dễ sợ. Chị ghen với tất cả bạn bè tôi và tra hỏi tôi về bất cứ cô bạn nào của tôi mà chị biết. Chị bắt tôi thề thốt đủ mọi chuyện. Chỉ cần vô tình thấy tôi đi với cô bạn học nào đó cùng trường là chị làm tình, làm tội, khóc bù lu bù loa làm tôi hết sức bối rối. Chỉ một thời gian ngắn khi vấn đề bà con họ hàng được nêu lên, chị gầy hẳn đi, lúc nào cũng buồn bã. Những lúc gặp nhau là những lúc hai đứa đều buồn, và chị cứ khóc, không làm sao khuyên dỗ được.
Một hôm hai đứa đi ăn bánh nậm ở Bãi Dâu, chị nói với tôi: “Chị T biết hết rồi Minh ơi.” Chị T là chị đầu của chị. Bà chị này xinh đẹp, sắc sảo, có chồng và sống bên An Cựu, lâu lâu về nhà thăm hai bác của tôi. Tôi lo âu hỏi: “Biết chuyện gì, biết thế nào?” Chị bảo chị T hỏi: “Mi làm chi mà dạo ni cái mặt khi mô cũng như đưa đám rứa. Còn cái thằng Minh dạo ni cũng không thấy tới lui. Tao nghi tụi bây có cái chi đây. Để tao hỏi thằng Minh rồi có chi tao mách ba mạ.” Chị hoảng hồn nói dối rằng chị và tôi không có chi hết, chỉ là vì chị quá căng thẳng với việc học hành và lo chuyện thi cử. Tuy nhiên tôi có một cảm giác rằng cái kim trong bọc lâu ngày rồi ai cũng thấy. Tôi cảm thấy rằng tôi không thể để cho mọi việc diễn biến xấu hơn nữa. Con đường chúng tôi đi buộc phải dừng tại đó và nếu tôi không dừng, chị sẽ không bao giờ dừng lại. Liệu một ngày chúng tôi sẽ đi về đâu.
Tôi không tìm cách tránh chị. Nhưng mỗi lần gặp nhau tôi đều cố làm cho chị vui và rồi nói cho chị hiểu rằng tôi yêu chị, rất yêu chị nhưng tôi cũng nói với chị rằng chúng tôi không thể đến với nhau trong hôn nhân như chị mong muốn được, vì mọi người đều sẽ chống lại ước nguyện của chị và mọi việc sẽ tan nát hết. Chị bảo chị tin rằng bà con xa 3 đời có thể kết hôn, vì sao tôi không cùng chị lên tiếng hay là vì tôi không thật lòng yêu chị. Thật lòng cả hai chúng tôi đều có thôi thúc đứng lên thách thức sự thật rằng chúng tôi có thể kết hôn với nhau. Nhưng bên cạnh đó chúng tôi cũng hiểu rằng có những định kiến của văn hóa, của gia đình mà chúng tôi không nên thách thức.
Khi đó tôi đang học năm thứ 5. Buổi tối hôm đó chúng tôi đi coi phim với nhau. Nửa chừng, chị bảo phim chán quá, chị rủ tôi đi uống cà phê. Chúng tôi đến quán cà phê quen thuộc của 2 đứa thường ngồi. Tôi gọi cho tôi một ly cà phê phin đậm đặc và gọi cho chị một ly sinh tố mãng cầu xiêm. Chị không hề đụng đến. Chúng tôi hôn nhau suốt trong buổi tối ấy, trong cái quán cà phê tình tứ ấy. Khi đứng dậy ra về, chị nói: “Mình phải chấm dứt ở đây Minh à.” Tôi không nói gì, nhẹ nhàng vuốt tóc chị. Chị hẹn tôi một ngày chúa nhật trên đồi Thiên An để ghi dấu lần cuối cùng hai đứa gặp nhau. Ngày hôm đó một buổi sáng mùa thu trong vắt, gió nhẹ và nắng vàng... Chúng tôi đi bên nhau dưới những tán cây xanh thơm nồng mùi nhựa thông. Những tia nắng ban mai xuyên qua kẻ lá rơi trên tóc chị. Chúng tôi cầm tay nhau cho đến giờ phút cuối cùng. Chị nhìn tôi mỉm cười âu yếm bảo tôi phải thề rằng sẽ không bao giờ quên chị trong cuộc đời. Tôi gật đầu và cố gắng để mình khỏi rơi lệ. Đôi mắt chị lấp lánh như những hạt sương mai trên những cành thông. Nhưng tôi biết rằng đó chẳng phải là những hạt sương mai, mà là những giọt nước mắt.

Iran và những thập niên khủng bố chống lại công dân Hoa Kỳ
Trong gần nửa thế kỷ, Cộng hòa Hồi giáo Iran, quốc gia bị xem là nhà bảo trợ khủng bố hàng đầu thế giới, đã sát hại và làm thương tật công dân và quân nhân Hoa Kỳ thông qua lực lượng của chính họ và các dân quân ủy nhiệm. Số người Mỹ thiệt mạng bởi Iran nhiều hơn bất cứ chế độ khủng bố nào khác trên địa cầu.
Tổng thống Donald J. Trump đang thực hiện điều mà các Tổng thống trong suốt 5 thập niên qua đã từ chối làm, đó là loại trừ mối đe dọa này một lần cho dứt điểm. Bằng việc phá hủy hỏa tiễn của Iran, tiêu diệt hải quân của họ và bảo đảm rằng họ không bao giờ có thể sở hữu vũ khí hạt nhân, hành động táo bạo và quyết đoán của Chính quyền Trump đang bảo vệ sinh mạng người Mỹ và thúc đẩy quyền lợi của Hoa Kỳ.
Sau đây chỉ là một phần hồ sơ về cuộc chiến đẫm máu của chế độ Iran chống lại người Mỹ:
Tháng 11 năm 1979: Sinh viên Iran, được chế độ hậu thuẫn, chiếm giữ Tòa Đại sứ Hoa Kỳ tại Tehran, bắt giữ 66 người Mỹ làm con tin trong 444 ngày đối đầu.Tháng 4 năm 1983: Tổ chức Thánh chiến Hồi giáo, một nhóm khủng bố do Iran hậu thuẫn, thực hiện vụ đánh bom xe tự sát tại Tòa Đại sứ Hoa Kỳ ở Beirut, giết chết 17 người Mỹ.
Tháng 10 năm 1983: Các phần tử Hezbollah do Iran hậu thuẫn giết 241 quân nhân Hoa Kỳ, gồm 220 Thủy quân Lục chiến và 21 quân nhân khác, trong vụ đánh bom xe tải tại một doanh trại Thủy quân Lục chiến ở Beirut.Tháng 3 năm 1984: Các phần tử Thánh chiến Hồi giáo do Iran hậu thuẫn bắt cóc Trưởng trạm CIA William Buckley trên đường đi làm tại Beirut và cuối cùng sát hại ông vào năm sau.
Tháng 9 năm 1984: Các phần tử Hezbollah do Iran hậu thuẫn giết 23 người vô tội, trong đó có 2 quân nhân Hoa Kỳ, trong vụ đánh bom xe tại khu phụ thuộc của Tòa Đại sứ Hoa Kỳ ở Beirut.
Tháng 12 năm 1984: Các phần tử Hezbollah do Iran hậu thuẫn cướp phi cơ Kuwait Airways chuyến bay 221 trên đường đến Pakistan, buộc chuyển hướng về Tehran, nơi họ tra tấn và sát hại 2 viên chức Hoa Kỳ.
Tháng 6 năm 1985: Các phần tử Hezbollah do Iran hậu thuẫn cướp phi cơ TWA chuyến bay 847 từ Athens đi Rome, tra tấn một thợ lặn Hải quân Hoa Kỳ rồi bắn vào đầu ông ở cự ly gần và vứt thi thể xuống phi đạo Beirut.
Tháng 7 năm 1989: Các phần tử Hezbollah do Iran hậu thuẫn sát hại Đại tá Thủy quân Lục chiến Hoa Kỳ William Higgins sau khi bắt cóc ông năm trước khi ông phục vụ trong lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hiệp Quốc tại Lebanon.
Tháng 4 năm 1995: Các phần tử Thánh chiến Hồi giáo do Iran hậu thuẫn giết 8 người, trong đó có 1 công dân Hoa Kỳ, trong vụ đánh bom xe tại Dải Gaza.
Tháng 8 năm 1995: Một kẻ đánh bom tự sát Hamas do Iran hậu thuẫn cho nổ tung một xe buýt tại Jerusalem, giết 1 người Mỹ và 3 hành khách khác, làm bị thương hơn 100 người.
Tháng 2 năm 1996: Một kẻ đánh bom tự sát Hamas do Iran hậu thuẫn cho nổ tung một xe buýt khác tại Jerusalem, giết 3 người Mỹ và làm bị thương 3 người Mỹ khác.
Tháng 3 năm 1996: Một kẻ đánh bom tự sát liên hệ với Hamas và Thánh chiến Hồi giáo Palestine do Iran hậu thuẫn giết 20 người, trong đó có 2 người Mỹ, tại một trung tâm thương mại ở Tel Aviv.
Tháng 5 năm 1996: Các phần tử khủng bố do Iran hậu thuẫn giết một công dân song tịch Mỹ Israel và làm bị thương một công dân Hoa Kỳ khác tại Bờ Tây.
Tháng 6 năm 1996: Các phần tử Hezbollah Al Hijaz do Iran hậu thuẫn giết 19 không quân Hoa Kỳ và làm bị thương gần 500 người khác trong vụ đánh bom xe tải tại khu nhà ở của Không quân Hoa Kỳ tại Saudi Arabia.
Tháng 9 năm 1997: Các kẻ đánh bom tự sát Hamas do Iran hậu thuẫn cho nổ tại một trung tâm thương mại ở Jerusalem, giết một công dân song tịch Mỹ Israel và làm bị thương 7 công dân Hoa Kỳ khác.
Tháng 8 năm 1998: Các kẻ đánh bom tự sát al Qaeda, với sự hỗ trợ của Hezbollah do Iran hậu thuẫn, đồng loạt đánh bom các Tòa Đại sứ Hoa Kỳ tại Kenya và Tanzania, giết 224 người, trong đó có 12 công dân Hoa Kỳ.
Tháng 8 năm 2001: Một phần tử Hamas do Iran hậu thuẫn cho nổ tung một tiệm ăn tại Jerusalem, giết 3 người Mỹ.
Tháng 1 năm 2002: Một phần tử Lữ đoàn Tử đạo al Aqsa do Iran hậu thuẫn giết một công dân song tịch Mỹ Israel tại Bờ Tây.
Tháng 7 năm 2002: Một phần tử Hamas do Iran hậu thuẫn giết 5 người Mỹ trong vụ đánh bom tại Đại học Hebrew ở Jerusalem.
Tháng 6 năm 2003: Một kẻ đánh bom tự sát Hamas do Iran hậu thuẫn giết 17 người, trong đó có 1 công dân Hoa Kỳ, trên một xe buýt tại Jerusalem.
Tháng 10 năm 2003: Các phần tử Ủy ban Kháng chiến Nhân dân do Iran hậu thuẫn giết 3 nhân viên ngoại giao Hoa Kỳ trong một vụ đánh bom tại Gaza.
Từ năm 2003 đến 2011: Các dân quân do Iran hậu thuẫn đã giết ít nhất 603 binh sĩ Hoa Kỳ tại Iraq, chiếm “khoảng 1 trong mỗi 6 trường hợp tử trận của quân nhân Hoa Kỳ tại Iraq.”
Tháng 8 năm 2003: Một phần tử Hamas do Iran hậu thuẫn cho nổ tung một xe buýt tại Jerusalem, giết 5 người Mỹ và làm bị thương 1 người Mỹ khác.
Tháng 8 năm 2006: Các phần tử Hezbollah do Iran hậu thuẫn sát hại công dân Hoa Kỳ và binh sĩ Lực lượng Phòng vệ Israel Michael Levin trong cuộc Chiến tranh Lebanon lần thứ hai, là người Mỹ duy nhất thiệt mạng trong cuộc xung đột đó.
Tháng 1 năm 2007: Một nhóm 12 người có liên hệ với Lực lượng Quds thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã giết 5 binh sĩ Hoa Kỳ và làm bị thương 3 người khác tại Karbala, Iraq, sau khi cải trang thành binh sĩ Hoa Kỳ và xâm nhập vào Trung tâm Điều phối Liên hợp Cấp tỉnh.
Tháng 3 năm 2007: Cựu nhân viên FBI Robert Levinson mất tích tại Iran và được cho là đã qua đời trong một nhà tù Iran.
Tháng 7 năm 2014: Các phần tử Hamas do Iran hậu thuẫn giết 2 công dân Hoa Kỳ đang phục vụ trong Lực lượng Phòng vệ Israel.
Tháng 10 năm 2015: Các phần tử Hamas do Iran hậu thuẫn giết một công dân Hoa Kỳ và vợ ông trong một vụ nổ súng từ xe chạy ngang tại Bờ Tây.
Tháng 12 năm 2019: Các phần tử Kataib Hezbollah do Iran hậu thuẫn giết một nhà thầu dân sự Hoa Kỳ và làm bị thương nhiều quân nhân Hoa Kỳ trong một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn vào Căn cứ Không quân K1 tại Kirkuk, Iraq.
Tháng 1 năm 2020: 109 binh sĩ Hoa Kỳ bị chấn thương sọ não trong một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn đạn đạo của Iran vào căn cứ không quân Ain al Asad tại Iraq.
Tháng 9 năm 2020: Tình báo Hoa Kỳ cho biết chế độ Iran đang xem xét một âm mưu ám sát Đại sứ Hoa Kỳ tại Nam Phi.
Tháng 2 năm 2021: Một dân quân do Iran hậu thuẫn bắn hỏa tiễn vào lực lượng liên quân tại Erbil, Iraq, làm bị thương 1 quân nhân Hoa Kỳ và 4 nhà thầu dân sự Hoa Kỳ.
Tháng 7 năm 2021: Các dân quân do Iran hậu thuẫn làm bị thương 2 quân nhân Hoa Kỳ trong một loạt cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và phi cơ không người lái nhắm vào lực lượng Hoa Kỳ tại Iraq và Syria.
Tháng 9 năm 2022: Một cuộc tấn công bằng hỏa tiễn của Iran đã giết một công dân Hoa Kỳ tại vùng Kurdistan thuộc Iraq.
Tháng 11 năm 2022: Một đại úy thuộc Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã chủ mưu việc sát hại một công dân Hoa Kỳ tại Baghdad.
Tháng 3 năm 2023: Một cuộc tấn công bằng phi cơ không người lái của Iran đã giết một nhà thầu Hoa Kỳ và làm bị thương 5 quân nhân Hoa Kỳ cùng một nhà thầu khác trong một cuộc tấn công vào căn cứ liên quân tại Syria.
Tháng 10 năm 2023: Các phần tử Hamas do Iran hậu thuẫn đã giết 46 người Mỹ và bắt cóc ít nhất 12 người Mỹ trong vụ thảm sát ngày 7 tháng 10.
Tháng 12 năm 2023: Các dân quân do Iran hậu thuẫn làm bị thương 3 quân nhân Hoa Kỳ trong một cuộc tấn công vào Căn cứ Không quân Erbil tại Iraq.
Tháng 1 năm 2024: Các phần tử Kataib Hezbollah do Iran hậu thuẫn giết 3 quân nhân Hoa Kỳ và làm bị thương hơn 40 quân nhân khác trong một cuộc tấn công bằng phi cơ không người lái vào căn cứ quân sự Tower 22 tại Jordan.
Từ tháng 10 năm 2003 đến tháng 11 năm 2024: Iran và các lực lượng ủy nhiệm của họ đã thực hiện hơn 180 cuộc tấn công nhằm vào lực lượng Hoa Kỳ tại Trung Đông, làm bị thương hơn 180 quân nhân Hoa Kỳ và giết 3 quân nhân.
Tháng 11 năm 2024: Một công dân Iran và là tài sản của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran bị truy tố vì âm mưu ám sát Tổng thống Trump.
Tháng 6 năm 2025: Các dân quân do Iran hậu thuẫn đã tấn công ít nhất 3 căn cứ Hoa Kỳ tại Syria và 2 căn cứ Hoa Kỳ tại Iraq.
