

MỤC LỤC
- Thương Quá Cội Anh Đào (T.T.) & Anh Đào Năm Nay (T)
- Khi Ta Sống Với Bụi Trần
- Đạo của nước...
- Xóm Chợ
- TUỔI GIÀ....
- THÊM MỘT TUỔI MỚI…
- Khoai lang + BÁNH MÌ JAMBON- BEURRE. Lm
- Ảo Ảnh Đời Tôi
- Lộ bí mật của người đàn ông 56 tuổi làm nghề ăn xin có tài sản hơn 20 tỷ đồng, sở hữu nhiều khoản đầu tư
- TAO LÀ NGỤY...
Thương Quá Cội Anh Đào (T.T.) & Anh Đào Năm Nay (T)*****1- Thơ Tranh : THƯƠNG QUÁ CỘI ANH ĐÀO (ThanhSong ntkp)
Designed by ThanhSong ntkp*****2- Thơ : ANH ĐÀO NĂM NAY (ThanhSong ntkp)XướngSớm nở, Hoa Đào ấm tiết XuânLàm ta lỗi hẹn chốn dương trầnChưa tròn hạnh ngộ nào quên cựuKhôn vẹn tương phùng vẫn đón tânGặp gỡ bâng khuâng lòng tiếc nuốiChia tay ngơ ngẩn dạ tần ngầnBờ kè thiếu bóng nàng thanh nữBến đợi sông buồn vắng cố nhânThanhSong ntkpCA.Mar.25/2023Bóng mây lồng nước biếc trờiHoa Đào trong nắng rạng ngời nét Xuân…ThanhSong ntkpMar/29/2023Gốc Đào cằn cỗi rêu phongTựa lưng chợt thấm trọn vòng tử sinhBao nhiêu đong đủ ân tìnhĐất trời thinh lặng bên mình có ta…ThanhSong ntkpfShareSaveKhi Ta Sống Với Bụi Trần
Khi Ta Sống Với Bụi TrầnKhi ta sống với bụi trần,Thì mọi chuyện trên đời chúng ta phải biết.Giá nhà, giá vàng, giá săng, giá đất,Giá ngoại tệ, tình hình thị trường chứng khoán.Mỹ có cấm vận, tăng thuế hàng nhập cảng?Rồi ta lo lắng, vui buồn.Và có khi mất ăn mất ngủ.Khi ta sống với bụi trần,Hai đảng choảng nhau ta phải biết.Vì đất nước sẽ hỗn loạn, biểu tình, đốt phá.Như Hoa Kỳ và Venezuela,Kẻ chống, người bênh, phân chia ranh giới.Coi chừng kẻo lại vạ lây.Khi ta sống với bụi trần,Cô công chúa nước Anh đau bụng, hoàng tử Bỉ nhức đầu ta phải biết.Để tán dóc với bạn bè,Để tỏ ta đây là người trí thức.Khi ta sống với bụi trần,Cô người mẫu mà chúng ta tôn làm thần tượng.Hôm nay mặc áo gì?Cô thích ăn phở, bún riêu, chơi bài, dạo phố?Có gầy có béo thêm không?Có thêm người tình bằng tuổi con mình hay đại gia tuổi gìa khú đế?Tất cả những thứ đó đều là món ăn rất bổ,Là linh hồn là tri thức đời ta.Khi ta sống mà nhuốm bụi trần,Cô ca sĩ có giọng ca thế nào ta đều biết.Rồi ái mộ, rồi chuyển lên các diễn đàn cho người người thưởng thức.Nếu ai chê, coi chừng bể mặt.Khi ta sống với bụi trần.Chuyện đánh ghen, yêu đương bá láp.Cũng trở thành chuyện lớn của ta.Bàn luận, khen chê rồi bênh rồi chống.Rồi lên án, nổi điên.Như thể chính mình đang đánh ghen, chém giết.Khi ta sống với bụi trần.Trào lưu nhân loại thế nào ta phải biết.Cái tên Trần Thị Trang giờ đây sao lạc hậu.Phải đổi thành Trang Trần cho nó đẹp.Nếu có thêm Jenny Trang Trần thì đúng là gái Mỹ.Và như thế sẽ tăng thêm phần giá trị.Nếu ta sống với bụi trần,Khi Michael Jackson chết.Vì dùng thuốc an thần quá độ,Vì buồn nản chán đời.Ta khóc than thảm thiết.Còn hơn cả cha mình.Và có khi tự tử chết theo,Vì đời chẳng còn ai thần tượng.Khi ta sống với bụi trần,Chuyện gì cũng trở thành quan trọng.Dù là chuyện “bá láp, ruồi bu.”Rồi tranh luận, hận thù, rồi đâm, rồi chém.Rồi tán gia bại sản, vào tù.Khi ta đã nhuốm bụi trần.Ngây thơ mất, rồi trở nên dày dạn.Từ quê mùa biến thành trưởng giả.Từ thật thà có thể rất khôn lanh.Bụi trần thế biến con người thành rất xấu.Khi ta sống mà vướng mắc bận bụi trần.Chuyện đúng-sai của đời như cơm bữa.Nếu ta không biết dằn lòng, kiềm chế.Rồi nhảy ra bênh chống hung hăng.Rồi kéo phe, rồi chửi bới lung tung.Lợi chẳng thấy mà gây thù chuốc oán.Khi ta sống mà vướng mắc bụi trần,Chuyện xảy ra ở nơi xa lắc.Như trời Tây, Ba Tư, Venezuela, A Phú Hãn, Ukraine,Ta đều muốn biết.Rồi sôi lên, căm thù, đòi giết.Như kẻ thù của chính chúng ta.Khi ta sống mà vướng mắc bụi trần.Ta lo âu về tình hình thế giới.Nhưng ta chỉ là hạt cát Sông Hằng.Là con giun, cái kiến.Lo lắng chỉ bạc đầu,Cả nước Mỹ lo chưa xong làm sao ta lo được?Khi ta sống với bụi trần.Thì thế giới này đầy biến động.Khi ta sống mà chẳng vướng bụi trần.Thì thế giới này yên tĩnh.Nó vẫn thế và ngàn đời vẫn thế.Khi ta sống mà vướng mắc bụi trần.Lời khen làm chúng ta khoan khoái.Lời chê làm chúng ta nổi cáu.Khi ta sống mà chẳng vướng mắc bụi trần.Lời khen tiếng chê giống như gió thoảng.Có khen Phật, Phật vẫn thế.Có chê Phật, Phật vẫn Như Như.Kẻ đại trí chẳng bao giờ sống với khen-chê.Mà đường ta, ta cứ đi lặng lẽ.Khi ta sống mà chẳng vướng mắc bụi trần.Ta trở về với chính ta.Không cần vay mượn giá trị của tha nhân.Và không bị đời cuốn đi như hoa trôi, bèo giạt.Khi ta sống mà chẳng vướng mắc bụi trần.Thì chồng ta là vua, vợ ta là hoàng hậu.Con cái ta là công nương, hoàng tử.Đó là tài sản quý giá của gia đình.Chẳng phải nhìn qua nước Anh ước mơ, thèm khát.Khi ta sống mà chẳng vướng mắc bụi trần.Có khi phải giả ngơ giả điếc.Nhưng đó là cái biết của tấm gương.Sáng soi mà không khởi niệm.Bởi vì,“Hoặc thị hoặc phi nhân mạc thức.”(*)Bạn ơi,Kẻ thứ dân khen ngợi sự sang cả của nhà vua.Dù tán thán cả đời vẫn chỉ là dân giả.Vậy hãy trở về với “nhà giàu tự tánh”.Như một thiền sư nói thế.Để thấy tất cả những gì đẹp nhất.Đều có trong con người mình.Bạn ơi,Khi sống mà chẳng nhuốm bụi trần.Ta không lo trời sập.Ta không bị dông bão của đời cuốn hút.Ta ung dung tự tại.Trong biển khổ mà ta vui.Trong thăng trầm mà ta an tĩnh.Trong trói buộc mà ta giải thoát.Đó chính là hạnh phúc.Thế nhưng muốn sống mà chẳng nhuốm bụi trần.Thì cũng phải theo lời khuyên của ngài Thần Tú:“Thời thời cần phất thức.”Qua thiền định, làm lành và tụng kinh niệm Phật.Sẽ giúp chúng ta,“Vật sử nhạ trần ai.”Đào Văn Bình(*) Làm sao biết đời này là đúng-sai? (Hương Hải Thiền Sư)Đạo của nước...
Từ xưa đến nay, các bậc trí giả đều học “đạo của nước” mà nhu hòa, bao dung được vạn vật. Có câu “nước chảy đá mòn”, nước tuy yếu mềm nhưng chẳng ai thắng được nó.
Đạo dung dưỡng sự sống
Hành tinh của chúng ta là một sự nhiệm màu tuyệt diệu của Tạo Hoá. Bởi ở đó có nước dung dưỡng sự sống muôn loài. ¾ diện tích bề mặt trên quả địa cầu này là nước; nước tạo nên sự đa dạng sinh thái tự nhiên. Trong cơ thể con người, ¾ trọng lượng cơ thể là nước.
Nước là thành phần chính của máu, đưa các dưỡng chất đi khắp cơ thể. Nước có trong các bộ phận cơ khoẻ mạnh rắn chắc nhất, cho đến trong dịch não tuỷ, nơi chứa trí khôn của con người.
Trong lịch sử phát triển của nhân loại bao nền văn minh lớn vẫn luôn gắn liền với những dòng sông lớn; mang đầy ắp phù sa cho mùa màng tươi tốt. Cho hàng trăm loại thuỷ sản, tôm cá sinh sống. Nhờ có sông hồ, biển cả mà con người cũng thuận tiện giao thương khắp châu lục. Con người ở nhiều nơi vẫn luôn biết tôn kính vị Thần Nước, Thần Sông, Thần Biển. Hàng năm vẫn thường tổ chức các lễ hội cầu an mong cho mưa thuận gió hoà.
Đạo khiêm nhường, mềm mại
Nước ngày đêm luân chuyển không ngừng, chảy tuần tự theo quy luật của Trời Đất. Nước chảy ngang qua rót đầy những hố sâu, chỗ trũng; gặp vật ngăn cách nước tự biết xoay chiều dòng chảy, nhưng vẫn luôn tiến lên không lùi.
Nước ở trạng thái đám mây nơi cao nhất trên bầu trời, nhưng dòng nước cũng chẳng ngại rơi xuống những nơi góc cùng ngõ tận, hôi bùn, thấp kém cho đến các thành thị; nước len lỏi mọi ngóc ngách đem đến sự sống muôn nơi.
Lão Tử nói rằng: “Mọi người ở trên cao riêng nước ở dưới thấp, mọi người ở chỗ dễ chịu riêng nước ở chỗ hiểm trở, mọi người ở chỗ sạch sẽ riêng nước ở chỗ dơ bẩn, chỗ nước ở là chỗ mà mọi người ghét thì ai còn tranh giành với nước được đây“… Kim vì cứng mà gãy, nước nhờ mềm mại mà vẹn toàn.
Đạo vô ngã, bao dung
Nước trong vắt nên sáng soi được vạn vật. Khi chưa tạo ra gương, con người và muôn loài vật đã biết soi mình dưới đáy nước. Mặt nước phẳng lặng thì chỉ cần một hạt cát bay, một chiếc lá rụng, một cánh bướm đập mạnh, … cũng đủ tạo nên những gợn sóng.
Sự dơ bẩn nào cũng đều cần dùng nước để được gột rửa. Người sâu sắc học cách tu tâm tĩnh lặng như nước mới có thể thấy được lòng người, thấu hiểu cuộc đời. Khi tâm tính một người đạt đến mức bình lặng hoàn toàn như mặt nước; cũng có thể nói là đã đạt tới cảnh giới của đạo. Đã có tấm lòng bao dung, từ bi với vạn vật trên đời.
Đạo thuận theo quy luật tự nhiên
Khác với sự cứng nhắc và bị bào mòn của vật chất, Nước luôn tuần hoàn mãi theo thời gian. Khi bị tụ lại trong những nơi ao tù, hố trũng; nước vẫn bốc hơi về lại với Trời cao để hoàn sinh.
Từng giọt nước nhỏ đơn lẻ không có bản sự gì to tát, nhưng nước biết kết tinh thành giọt, tạo nên sức mạnh to lớn. Nước biết tự bốc hơi và hội tụ lại dưới hình thái của những đám mây to. Rồi tạo thành hạt mà mưa rơi xuống, hình thành nên những dòng chẩy nhỏ như con suối, dòng sông, biển lớn.
Cứ vậy mà qua hàng năm, nước vẫn mãi miết tuần hoàn theo quy luật tự nhiên. Con người biết tận dụng quy luật của nước mà tạo nên những đập thuỷ điện, tạo ra những cỗ máy hơi nước phục vụ cho cuộc sống.
Người trí tuệ học đạo của nước cũng đủ để tu dưỡng chính mình.
Đạo linh hoạt, bền bỉ
Nước dễ thích ứng với nhiều hình thái vật chất từ thể rắn, lỏng, khí mà hữu ích với muôn sự sống. Nước là tấm gương của tâm hồn, nó có muôn vàng khuôn mặt khác nhau.
Nước khi bình thường vẫn rất yếu mềm, nhưng tính bền bỉ của nước có thể làm mòn sỏi đá bởi dòng chảy. Thế gian không gì mềm mại bằng nước, nhưng cũng không có thứ vật chất gì có sức công phá mạnh hơn nước.
Những lúc biển cả nổi giận cuồn cuộn, tạo ra những cơn sóng thần cuốn bay tất cả vào nó. Thế mới thấy con người đứng trước thiên nhiên thật nhỏ bé đến đáng thương. Nước có nhiều điều nữa mà vẫn chưa khám phá hết. Đạo của nước, Lão Tử có giảng nói nhiều điều nước thật sâu sắc, hàm ý sâu xa,…
Người học đạo mưu việc lớn trước nhất phải tôi rèn “thủy tính” cho mình. Như lời Lão Tử từng nói: “Người thiện, thì ta thiện, người không thiện, ta vẫn cứ thiện, đó chính là Thiện”.
Lối sống thanh sạch, tâm tính chất phác, tinh thần hướng thiện, giữa trăm ngàn cách Ta sẽ chọn được cách thiện như “đạo của nước”.
ĐẠO CỦA NƯỚC
Phổ cập khắp địa cầu, Nước bao la dung dưỡng sự sống
Trong hình hài biển cả, sông hồ, mạch suối Nước âm thầm phù trợ nhân sinh
Nước dung dị chẳng ở mãi chỗ thanh cao, vi tế len lỏi nơi ngóc ngách
Bị tù đày Nước tuần hoàn tự bốc hơi về lại với Trời Đất để hoàn sinh
Nước lưu hoạt tích thêm trong mình dưỡng chất cho muôn sự sống
Nước lắng đọng, trong vắt, vô ngã là tấm gương sáng soi vạn vật
Nước mềm mại, vô chấp, hoà tan mà bao bọc được cả Trời Đất
Trong cơn thịnh nộ nước dâng trào nhấn chìm cả nhân gian
Xóm Chợ
Trời se lạnh, nắng như mỏng hơn, màu trong suốt. Khoảng thời gian giao mùa cuối Đông và đầu Xuân thật dễ chịu. Cảm nhận không khí này, người ta hay nói “Trời giống như Tết...” Nhìn đâu cũng thấy vội vã... Thời gian và không gian gợi cho tôi nhớ xóm chợ ngày ấy. Ngày tôi còn lạ lẫm trên đất Sài Gòn. Con Lành chưa thấy người, đã nghe tiếng:– Nè! Mấy bà coi tui mua cái áo này đẹp không?Tiếng con Hai bán hột vịt lộn vang lên:– Có thấy đâu, biết đẹp hay không!– Đây nè! Đây nè!Vừa dài giọng ra, mở giỏ xách khoe với mọi người áo mới. Thì ra một cái áo đầm hai dây. Nó vừa ướm lên người săm soi, nghiêng qua, quay lại khoe mọi người ra điều thích thú.– Bà làm như tui già lắm không bằng. Tui mua đặng tết về quê mặc. Bây giờ tụi bạn tui mặc đồ xì tin lắm bà ơi!Tôi bật cười. Xóm chợ coi vậy mà vui. Cứ 3 giờ chiều, mọi người lỉnh kỉnh dọn hàng. Nói là chợ chứ thật ra chỉ là một dãy hàng ăn bán lề đường trong khu phố chợ. Không thiếu món gì, từ món ăn no cho đến ăn vặt. Sài Gòn chiều về đêm nhộn nhịp với ẩm thực đường phố bày ra.Gian hàng của tôi sát bên hàng chị Tám bún riêu. Mấy chị em bán gần nhau, lúc vắng khách hay qua lại chuyện trò. Con Lành đã ngoài 30 tuổi. Lấy chồng 5 năm rồi chưa có con. Chồng nó lớn tuổi hơn, rất mê con. Hai vợ chồng bán cơm tấm đêm với kế hoạch để dành tiền sinh con.Con Hai hột vịt lộn nhà tít tận miền Tây. Vô được nhà nó phải đi qua 2 cái cầu tre lắc lẻo. Ba mẹ ở quê làm thuê. Em nó học giỏi, thi đậu đại học. Thế là nó theo em khăn gói lên Sài Gòn mướn phòng trọ, buôn bán kiếm tiền nuôi em ăn học. Mỗi lúc kể về em, mắt nó sáng lên. Em là niềm tự hào của gia đình và xóm quê nhà nó.Gia đình chị Tám có 2 con đang tuổi ăn học, từ ngoài Trung vô. Chồng chị làm nghề xây dựng, nhưng lúc rỗi rảnh, ai kêu gì cũng làm. 2 con chị Tám rất siêng học, vợ chồng chị dồn cả tương lai vào 2 con.Muốn bơi ra biển lớn mênh mông… Gia đình nhỏ của tôi cũng không ngoại lệ. 2 con trai đang tuổi đi học. Cuộc sống đưa đẩy và rồi cũng khăn gói làm dân nhập cư thành phố. Đồng vốn lận lưng ít ỏi không nhiều lựa chọn. Cái nghề bao năm đèn sách tạm gác qua một bên. Để tồn tại, tôi chọn ra chợ bán hàng ăn chiều tối. Trời thương, cho bán đắt hàng, đêm nào cũng hết sạch. Cuộc sống gia đình dễ thở hơn. Tôi không nghĩ nhiều. Thấy trước mặt có đường là bước, đây là một bước trong những bước dài của cuộc đời tôi.2 con được đi học. Chồng kiếm việc đôi ba chỗ, vẫn chưa vừa ý. Sống và sinh hoạt gói gọn trong căn nhà trọ chật chội. Hy vọng ngày một vươn lên. Những người đàn bà như tôi, như những chị em xóm chợ. Quanh năm suốt tháng vì gia đình, người thân, họ quên mất tuổi xuân. Cứ như cối xay gió không ngừng nghỉ. Một tháng 30 ngày, một năm 12 tháng. Vất vả không quản ngại, họ có biết nghỉ ngơi là gì!Gần Tết. Xóm chợ tấp nập hơn. Mọi người xôn xao tính chuyện về quê ăn Tết. Tôi chạnh lòng. Quê tôi đi hơn nửa ngày là tới. Vậy mà đã 2 cái Tết tôi chưa về. Nhớ cha mẹ, anh chị em, chợ quê và bạn bè. Lại hẹn với lòng: “Thôi tới Hè cho con về thăm ngoại luôn.” Nén tiếng thở dài, chợt bâng khuâng... Từ ngày có chồng, cuộc sống gia đình riêng cuốn lấy. Cảm giác đang chênh chao giữa dòng, chỉ cần lơi đi là bị nhấn chìm không phương hướng. Thời gian để quan tâm, chăm sóc cha mẹ không còn. Cũng may nhà đông anh chị em ở gần cũng đỡ.Đêm, khi thời gian và không gian lắng xuống, trong sự im lìm, vắng lặng, trăn trở xốn xang cứ như những giọt mưa đầu mùa nặng hạt rơi xuống dồn nén. Vừa dọn hàng xong, tôi hỏi chị Tám:– Tết này chị có về quê không?Chị nhìn xa xăm rồi nói:– Chắc không! Cũng nhớ nhà, muốn về lắm. Nhưng mỗi lần về cả nhà tốn kém nhiều. Mùa này mình lại bán đắt hàng. Kiếm thêm chút tiền lo cho con. Biết sao được.Chị nén tiếng thở dài. Quê chị ở Quảng Ngãi, còn người mẹ sống với anh cả. Những người con xa quê, xẻ đôi yêu thương, xẻ đôi nỗi lòng. Có bao giờ thôi nhớ! Nỗi nhớ lâu dần co lại, chai lì. Thỉnh thoảng lại đau nhức.Tôi chuẩn bị hàng để bán đầu năm. Mồng 2 Tết đã khai trương. Mấy ngày này, khách đi ăn không tính toán giá cả, lại ít người bán, nên thu nhập gấp hai ngày thường. Ngày lễ, Tết. Mọi người được nghỉ ngơi, vui chơi. Với những người dân nhập cư như chị em xóm chợ chúng tôi là một điều xa xỉ. Cuộc sống chưa cho phép. Kiếm được thêm chút tiền trong quyết tâm vượt khó, vươn lên đó là niềm vui.Đã qua một năm, chẳng dư được bao nhiêu. Tiền nhà trọ, 2 con đi học, sinh hoạt gia đình. Tiền kiếm được từ việc buôn bán nhỏ, cộng thêm đồng lương ít ỏi của chồng. Việc thoát nghèo là một điều không thể! Sau nhiều đêm suy nghĩ, tôi bàn với chồng:– Anh à! Em thấy mình làm như thế này không khá được. Hay anh đổi việc đi.Chồng quay lại nhìn tôi rồi hỏi:– Em nghĩ gì mà nói vậy?Suy nghĩ một chút tôi trả lời:– Cuộc sống người dân Sài Gòn ngày một phát triển. Ai cũng quý sức khỏe. Hay anh đi tập gym. Rồi xin coi phòng cho người ta. Sau đó đi học huấn luyện viên thể hình. Em kiếm vốn. Mình mở phòng tập.Chồng ngồi bật dậy:– Em nói thiệt hay nói chơi?– Em nói thiệt. Có như vậy mới mong khá hơn được.Đêm đó anh cứ trăn trở khó ngủ. Còn tôi là cả một sự quyết tâm!Kế hoạch để mở một phòng gym kéo dài 5 năm...Thời gian cho tôi tạo uy tín trong mua bán, vừa đủ để có được yêu thương của mọi người. Chồng 5 năm tập gym, có bằng huấn luyện viên, có nhiều bạn bè và có được ngoại hình chuẩn. Đã đến lúc tôi có đủ lòng tin để thực hiện bước tiến. Đàn bà ở chợ vậy mà hay. Có thể chơi huê hụi, vay mượn rồi trả dần từng tháng. Nhờ vậy giúp nhau giải quyết được nhiều việc. Vài chân huê cộng với số tiền dành dụm 5 năm. Một phòng gym rộng rãi khang trang ra đời.Xóm chợ thay đổi nhiều. Con Lành cũng có một em bé. Vợ chồng nó vui còn hơn Tết. Con Hai hột vịt lộn: Em nó đã ra trường, kiếm được việc làm ở thành phố, thương chị Hai tần tảo nên cố gắng nhiều. Hôm qua chị Tám khoe, kỳ thi Đại Học năm nay con chị đủ điểm vô trường Y. Chị vừa nói vừa rớt nước mắt. Những giọt nước mắt vui mừng bù lại bao gian khổ ngày đêm vợ chồng chị không quản ngại. Nghe chị bùi ngùi tôi không nén nỗi xúc động.2 con trai tôi, thằng lớn cấp 2, học trường Nguyễn Khuyến. Lên cấp 3 đủ tiêu chuẩn vô trường điểm Lê Quý Đôn. Con trai nhỏ còn học cấp 1. Tôi cũng vui với hạnh phúc của mình. Cả nhà cùng cố gắng. Ngày khai trương phòng gym, tôi nghỉ một buổi chợ, phụ với chồng và cũng để tận hưởng cảm giác của sự quyết tâm vươn lên. Nếu không từ bỏ ước mơ, với thời gian, giấc mơ đó rõ dần, đủ hình hài để trở thành sự thật.Học viên đông. Nhạc sống động. Nhìn chồng vui rạng rỡ, tôi thấy thương anh. Tôi không muốn ai xem thường chồng mình. Vẫn biết trong cuộc sống vợ chồng có những hạt sạn, nhưng không vì những hạt sạn đó đổ bỏ cả nồi cơm. Tôi chỉ từ bỏ khi tận cùng cơ hội!Đêm đó khi đóng cửa phòng tập, kiểm lại số tiền thu được, tôi cảm giác tay mình nhẹ hẫng. Có thể cầm bút để vẽ ước mơ... Thu nhập như thế này chẳng mấy chốc trả hết nợ. Mua nhà thành phố!2 con trai học bài xong đi ngủ. Trong căn phòng trọ mọi ngày nóng bức là thế, hôm nay cảm giác đó không còn. Một cảm giác thênh thang vì mình đã tìm ra lối đi... Cơn buồn ngủ mọi ngày trốn đâu mất. Nằm bên cạnh, anh nói với tôi:– Để hôm nào trả bớt nợ, mình nghỉ một bữa. Anh đưa em đi coi ca nhạc một lần cho biết.Tôi rúc vào lòng anh, dạ nhỏ. Cảm giác thật hạnh phúc. Sự kiên trì và nhọc nhằn nhẹ hẫng. “Tạ ơn Thượng đế! Tạ ơn đời!” Có lẽ sóng đã yên, gió đã lặng. Phía trước là bình minh.Với một thời gian rất dài. Tính ra bằng tuổi con trai lớn. Đêm nay tôi có một giấc ngủ mà trên môi phảng phất nụ cười. Tôi đâu biết rằng ngoài kia giông bão đang đến gần. Cuốn trôi ước mơ, cuốn tôi và các con quăng lên bãi hoang cuộc đời. Tôi vừa mơ hồ thấy bóng dáng của ước mơ. Nhưng bước chân đó chênh chao, hụt hẫng và trượt dài đến hết tuổi tóc xanh của người đàn bà.******Tết rồi cũng qua. Xóm chợ trở lại sinh hoạt bình thường. Chỉ có tôi là không bình thường... Áp lực tiền bạc khiến tôi mệt mỏi. Vậy mà trong đầu lại tính: “Bây giờ anh ấy đã là ông chủ phòng tập lớn. Phải mua cho anh cái xe máy cho xứng tầm.” Phòng gym vẫn đông học viên. Trong đó là một xã hội thu nhỏ, đủ thành phần tốt xấu. Anh có thêm nhiều mối quan hệ mà tôi không yên lòng. Thu nhập ngày một ít đi, trong khi đó học viên ngày một đông hơn. Tôi hỏi thì anh trả lời:– Làm ăn thì phải xã giao. Em đàn bà biết gì!Cảm giác trong tôi mơ hồ lo sợ. Mỗi khi chiều tối xuống hiu hắt, trời chuyển từng cơn, mưa bắt đầu nặng hạt, tôi ngồi đếm từng giọt rơi với gánh hàng bên hè phố. Bụng cồn cào “Không biết giờ này chồng đang ở đâu?” Miếng cơm nguội lạnh con mang ra, tôi không buồn mở nắp.Có một khoảng cách nào đó ngày càng rõ nét giữa anh và mẹ con tôi. Anh ít giới thiệu vợ với những người quen sau này. Hình như anh ngại công việc tôi làm: “Bán vỉa hè”. Dạo này mấy chị em xóm chợ có điều gì đó khó hiểu. Cứ chụm đầu to nhỏ. Thấy tôi là nín bặt. Chị Tám hay nhìn tôi với cái nhìn ái ngại. Cho đến một hôm. Thấy 2 cùi vé xem ca nhạc trong túi áo chồng, tôi như không thở được. Chiều hôm đó dọn hàng, như người mất hồn. Chị Tám tinh ý hỏi:– Em có sao không?Tôi trả lời như cái máy:– Dạ không!Chờ tôi dọn hàng xong. Chị lại gần kéo ghế ngồi xuống bên cạnh:– Phải em và chồng có chuyện không?Tôi quay lại nhìn chị như thầm hỏi “Chị biết chuyện gì?”. Giọng chị Tám hạ xuống từ từ:– Có người thấy chồng em chở cô gái đi về hướng đó nhiều lần.Tôi lặng đi. Tiếng chị Tám lùng bùng:– Sao em không để ý?Anh ấy khác nhiều. Tôi tìm đủ lý do để biện minh cho sự thay đổi đó. Tôi không tin anh từ bỏ ước mơ. Dưới chân tôi hụt hẫng. Đất như sụp xuống nuốt chửng linh hồn tôi. Thể xác vật vờ không trọng lực. Tôi cầu buổi chợ mau hết. Cảm giác tồi tệ này không biết còn hành hạ tôi đến bao lâu.Đêm đó, nhắc các con học bài rồi đi ngủ sớm. Tôi ngồi đó bất động. Không gian đặc quánh với từng hơi thở ngột ngạt. Thời gian không muốn trôi, vì tôi đang đợi...Từng giây chậm chạp qua trong cái lắc lư của kim đồng hồ. Con mắt dán chặt vào sự chuyển động của thời gian. 12 giờ, rồi 1 giờ. Chợt nghe tiếng xe anh. Tim tôi nhảy lên đau nhói, như va phải tảng băng vỡ ra để rồi tan nát. Tôi phải đối diện sự thật! Vào nhà thấy tôi ngồi đó anh lên tiếng:– Làm gì giờ này chưa ngủ?Giọng nhựa nhựa, mùi nước hoa lạ khiến tôi khó chịu. Tôi trả lời:– Em có chuyện muốn nói với anh!– Có chuyện gì mai nói. Tôi mệt!Cổ họng tôi như ai đó bóp nghẹt, cố gắng lắm để bật ra từng chữ:– Em muốn nói ngay bây giờ!Không đợi phản ứng của anh. Tôi đưa 2 cùi vé ca nhạc ra trước mặt chồng hỏi:– Tuần rồi anh đi xem ca nhạc với ai vậy?Chồng sững người ấp úng:– Thì với bạn.Bao nhiêu dồn nén, bào chữa cho chồng bấy lâu nay phản bội lại tôi. Từng chuyện cứ thế tuôn ra với nước mắt. Tôi khóc, cầu xin anh thương con, vì gia đình mà dừng lại. Khó khăn lắm mới vươn lên được một chút. Nợ nần chưa trả xong... Mặc cho tôi nói... Anh như không cảm xúc. Trả lời:– Bà lạc hậu. Đàn ông có bồ là chuyện bình thường. Từ nay chuyện bà tự lo. Phòng tập tôi lo. Nợ còn bao nhiêu tôi trả một nửa, bà trả một nửa.Tôi ngồi chết lặng không nói thêm câu nào. Có phải khi đã trở mặt rồi thì không còn gì. Kể cả trách nhiệm và tự trọng. Trước khi đứng lên anh ấy còn nói thêm một câu:– Bà nói nữa tôi không về luôn.Anh quay lưng, mặc cho tôi rũ xuống run rẩy dưới nền nhà lạnh căm làm đông cứng mọi cảm xúc. Trong phút chốc tôi như lịm đi, cảm giác trôi bồng bềnh vô định. Chợt có một cánh tay quàng qua vai ôm chặt. “Mẹ!” Tôi chợt tỉnh:– Con chưa ngủ sao?Nhìn hai mắt con đỏ hoe, tôi biết nó đã nghe tất cả. Con đủ lớn để hiểu vấn đề. Không muốn ảnh hưởng con nhiều, tôi lên tiếng:– Mẹ không sao. Đi ngủ con. Mai còn đi học.Qua hôm sau. Tôi nằm liệt giường không dậy nổi. Một ngày. Cho tôi một ngày với những nát tan yếu đuối. Tôi là tôi với chấp nhận thất bại. Không còn gồng người lên làm như giỏi lắm. Tôi chợt nhớ đến con. Đến nợ. Đến tiền nhà. Tiền học. Vội vàng lau khô nước mắt. Chợ chiều hàng tôi lại dọn. Chị em xóm chợ thấy tôi xúm lại, mỗi người hỏi một câu. Tôi muốn khóc quá! Khóc như một đứa trẻ không cầm giữ... Tôi trả lời cho qua. Buổi chợ từ đó lững thững chỉ còn một nửa tâm tư.Tôi tự vấn bản thân. Mình đã sai ở đâu? Cuộc sống không chỉ cơm, áo, gạo, tiền. Còn những nhu cầu khác? Sự đánh đổi nào cũng có giá của nó. Chỉ cần giữ được nhu cầu cơ bản, nếu không cố gắng, kiên trì và hy sinh thì không bao giờ đến được đích. Không kiên định sẽ không còn là chính mình. Sáng đi chợ ngang qua hàng quần áo, cô em bán hàng đon đả:– Có nhiều hàng mới về, chị ghé coi.Đã bao lâu rồi mình chưa mua áo đẹp. Có muộn chăng? Nhìn thấy cái áo ngủ hoa văn nhẹ nhàng, lại vừa túi tiền. Thế là mua.Đêm tan chợ, sự ồn ào lắng xuống. Qua một ngày mệt mỏi. Thời gian ít ỏi lãng đãng với suy tư... Chợt nhớ cái áo mới mua. Khoác thử lên người chiếc áo ngủ, xõa bung mái tóc gợn sóng tự nhiên. Soi mình trong gương. Phần thân thể đàn bà sau làn vải mỏng vẫn “đàn bà”. Đưa tay xoa nhẹ khuôn mặt đã bao lâu rồi không son phấn. Tôi nhớ chồng đã từng khen tôi xinh đẹp. Người đàn bà ngoài 30 tuổi quên soi lại nhan sắc. Tôi chỉ soi bóng mình trong nhọc nhằn, trong ước mơ của gia đình! Tôi nghĩ: “Vợ chồng cảm xúc phải từ trên xuống...” Chợt thấy cái áo ngủ tội nghiệp, không giúp gì được cho hạnh phúc, còn làm tổn thương thêm lòng tự trọng. Trong tôi rỗng không! Cởi chiếc áo ngủ mặc lại bồ đồ ngắn mọi ngày. Chiếc áo lạc giữa mênh mông nỗi buồn trên chiếc móc nhôm chênh chao trong ánh sáng mờ nhạt.Không ngủ được. Mở rộng cánh cửa sổ nhìn ra bên ngoài. Cái lạnh ẩm hơi sương làm cho tôi tỉnh hơn. Màn đêm đặc quánh, xa xa thưa thớt đèn đường mệt mỏi trong bóng tối. Phố chợ im lìm. Đâu đó trong xót xa vang lên câu nói “Để hôm nào anh đưa em đi xem ca nhạc một lần cho biết.” Bao nhiêu năm ở Sài Gòn tôi chỉ thuộc những con đường quanh khu phố chợ. Mỉm cười chua chát. Tự nhủ thầm “Chuyện tưởng bình thường mà xa tít tầm tay”. Có nỗi buồn nào cứ vỗ về hồn tôi như sóng không buông. Tôi muốn hét lên!Buồn như sóng cả từng cơnXô nghiêng bờ cát sóng miên man buồnBuồn sâu đáy biển ngập hồnTa như chết lặng trong tồn tại đau.Giờ này anh đang ở đâu đó vui thâu đêm. Anh không có quyền hủy hoại ước mơ mà tôi đã truyền lửa cho các con để cùng nhau dệt từng ngày. Với thời gian rất dài. Ai trả lại thời gian cho tôi!******Thằng Hai thi tốt nghiệp. Rồi thi đại học. Nó nói với mẹ:– Mẹ yên tâm. Con sẽ cố gắng hơn.– Cám ơn con.Xoa đầu con mà nghe nhói buốt. Thằng Ba ít nói hơn. Đi đâu hai anh em cũng không rời nhau, như sợ sệt một điều gì đó mơ hồ. Không còn tự tin nữa. Nhìn con tôi xót xa. Con đường về quê ăn Tết của mẹ con tôi như dài ra....Tôi đã trả hết nợ. Con lớn vô đại học. Tôi quyết định chia tay xóm chợ. Muốn được thoát ra khỏi ám ảnh cái nhìn thương hại từ mọi người. Chị em níu kéo dặn dò: “Bữa nào rảnh ghé chơi”. Tôi cười héo úa “Ừ. Thì ghé!”Tôi đã bước ra khỏi nơi mà tôi đã dừng lại khá lâu với ước mơ bị đánh cắp. Bước phía trước với một quyết tâm. “Phải cho con học đến nơi...” Có những người họ tốt lên khi có tiền và ngược lại...Bao lâu rồi tôi chưa ghé thăm xóm chợ. Đi một vòng lớn. Thời gian dài bằng thanh xuân đời người đàn bà. Với một người mẹ như tôi, con cái trưởng thành tốt là gia tài lớn nhất. Chợt nhớ xóm chợ ngày giáp Tết! Nhớ những chị em thân như ruột thịt. Thời gian họ ở chợ nhiều hơn ở nhà. Khi gió Đông se lại làn da khô sạm, ngày giáp Tết vội vã. Những người phụ nữ vẫn miệt mài với hy vọng và ước mơ của mình./.Lê YênTUỔI GIÀ....
Thật buồn khi về già!.....Tôi bước ra khỏi siêu thị và tìm chìa khóa xe. Nó không có trong túi của tôi. Tôi vào trong lục tung... cà chua, khoai tây... tất cả các kệ hàng mà chẳng thấy gì. Đột nhiên tôi nhận ra có thể tôi đã để nó trong xe và nó có thể đã bị đánh cắp.Tôi chạy ra bãi đậu xe và XE ĐÃ MẤT! Tôi đã gọi cho cảnh sát và cho họ vị trí của tôi, mô tả xe... biển số... vân vân... và tôi thú nhận rằng tôi đã để quên chìa khóa bên trong. Sau đó tôi đã đưa ra một cuộc gọi khó khăn nhất... gọi vợ tôi:- Em yêu.... (giọng run run) Anh để quên chìa khóa trong xe và nó đã bị đánh cắp!Đã có một khoảng lặng dài... Sau đó cô ấy hét lên:- Em chở anh và đưa anh đi siêu thị trước khi đi làm tóc! Đồ ngốc!Không xấu hổ nhưng hạnh phúc, tôi nói:- Thật ngọt ngào! Vậy em có đến đón anh không?Cô ấy lại hét lên:- Em không thể, đồ ngốc! Em đang ở đồn cảnh sát và em phải thuyết phục họ rằng em không ăn cắp chiếc xe!CANG HUỲNH lược dịch từ Le canard enchainéTHÊM MỘT TUỔI MỚI…
BS Đỗ Hồng Ngọc .
Có người hỏi vì sao tôi không phải là bác sĩ lão khoa mà lại dám viết về… người già, nào Gió heo may đã về, nào Già ơi chào bạn, nào Già sao cho sướng…? Đúng vậy, tôi là một bác sĩ nhi khoa, bác sĩ của trẻ con, nhưng sở dĩ viết về người già là bởi vì trước sau gì mấy nhóc nhỏ mà tôi đã và đang khám chữa bệnh cũng sẽ trở thành một người già, một ngày nào đó! Hơn năm mươi năm trước khi tôi thực tập ở bệnh viện Từ Dũ, đã có dịp đỡ đẻ cho một số trẻ sơ sinh, bây giờ nhớ lại, các nhóc đó tuổi cũng đã “gió heo may” rồi còn gì! Còn mấy bệnh nhi tôi có dịp chữa trị ở Bệnh viện Nhi đồng Saigon và tại phòng mạch hằng mấy chục năm qua thì bây giờ cũng đã lại thấy mang con và cả cháu nữa đến khám bệnh. Cho nên làm gì có chuyện cách ngăn tuổi này tuổi nọ tuổi kia. Cuộc sống như một dòng sông đó thôi.
Lão khoa, nhi khoa… chẳng qua là một cách nói! Có người chưa hai mươi mà đã già… khú đế, có người tám mươi còn phơi phới tuổi xuân. Một thầy thuốc đàn anh của tôi thường nói: “Hãy chăm sóc các cụ từ trong bụng mẹ”! Đúng vậy, đợi các cụ ngáp ngáp rồi mới “tận tình chăm sóc” thì e rằng quá trễ, chẳng giúp ích được gì cho cuộc sống của họ, chẳng giúp các cụ thêm vui, thêm khoẻ, thêm hạnh phúc…
Tổ chức Sức khoẻ Thế giới (WHO) khi đưa ra những hướng dẫn cụ thể cho Năm quốc tế người cao tuổi, (1999) cũng đã khuyến cáo muốn cho các cụ được khoẻ mạnh thì phải cho Mẹ… các cụ được dinh dưỡng tốt trong lúc mang thai, trong lúc cho các cụ… bú mớm; phải chích ngừa đầy đủ các bệnh nguy hiểm ngay từ nhỏ để các cụ không phải chịu cảnh tật nguyền bệnh hoạn sau này; phải dạy dỗ các cụ từ tuổi thiếu niên như không uống rượu, không hút thuốc lá… để các cụ sau này khỏi bị ung thư phổi, viêm phổi tắt nghẽn mạn tính, xơ gan cổ trướng; giúp các cụ có thói quen tập thể dục, chơi thể thao, ăn uống đúng cách để sau này khỏi bị xơ vữa động mạch, cao huyết áp, tiểu đường v.v… Rồi khi lớn lên thì tránh các nguy cơ bệnh lây truyền qua đường tình dục, tránh béo phì, loãng xương, thấp khớp… Và dĩ nhiên đảm bảo cho các cụ có một thu nhập hợp lý để không bị lệ thuộc, để sống có phẩm giá, tiếp tục hoạt động theo năng lực, đóng góp kinh nghiệm của mình cho con cháu, được sự tôn trọng của xã hội, được thấy con thuận cháu hòa, gia đình hạnh phúc. Dĩ nhiên là bản thân các cụ phải hiểu rõ những chuyển biến tâm sinh lý của mình qua từng lứa tuổi, nhờ đó mà thích nghi, mà điều chỉnh thái độ và hành vi của mình sao cho phù hợp với hoàn cảnh mới, với môi trường mới. Tóm lại, chăm sóc các cụ, nói cách nào đó, thực chất là công tác của … Nhi khoa. Hoặc cũng có thể nói nhi khoa chính là lão khoa, và lão khoa cũng chính là nhi khoa đó vậy! Ngành lão khoa ngày càng phát triển vì tuổi thọ con người ngày càng được nâng cao, không chỉ ở các nước giàu có mà ngay ở cả các nước nghèo cũng vậy là nhờ những tiến bộ của khoa học, của y học, của kiến thức vệ sinh phòng bệnh, chăm sóc sức khoẻ cũng như hiệu quả của sự cải thiện môi trường sống, của chế độ dinh dưỡng hợp lý… Thế nhưng, khi nói đến lão khoa, hình như người ta quá nặng về bệnh hoạn, về tàn phế hơn là đến sự sảng khoái toàn diện về thể chất, tâm thần và xã hội phù hợp với tình trạng tuổi tác, giới tính, chất lượng cuộc sống của họ. Các thầy thuốc lão khoa cũng thường lại là những thấy thuốc trẻ, họ tuy có chuyên môn sâu trong chữa trị bệnh tật cho người cao tuổi nhưng chưa từng được trải nghiệm tuổi già, chưa được thưởng thức… cái già, chưa được hưởng thụ… cảnh già! Khi tôi viết cuốn “Gió heo may đã về” thì đó là lúc tôi đang thực sự nghe gió heo may, tôi đang sống với nó, sửng sốt và sảng khoái vì nó, âu lo và hồi hộp vì nó. Tôi hiểu được nỗi khắc khoải “tôi ơi đừng tuyệt vọng”, nỗi bâng khuâng “tôi đang lắng nghe, tôi đang lắng nghe im lặng của tôi…” của Trịnh Công Sơn, và những bạn bè trang lứa. Nhưng phải đợi đến tuổi 60, tôi mới dám viết “Già ơi…chào bạn” – “Bonjour Vieillesse!”- như một tiếng reo vui, chào mừng nó, cái sự già đó! Đâu dễ mà già phải không? Đến tuổi 75, tôi mới dám viết “Già sao cho sướng?”…
Đừng tưởng xuân tàn hoa rụng hết! Thật vậy. Vẫn còn đó, nơi sân trước kia, đêm qua, một cành mai vàng rực rỡ đã nở, báo hiệu một sức sống mãnh liệt vẫn dâng tràn… Vậy đó, mùa xuân dù đã phai, cành mai sân trước vẫn nở tươi thắm. Nụ cười vẫn lạc quan, cuộc sống vẫn tích cực, chủ động và sáng tạo không ngừng nếu những người có tuổi được chuẩn bị trước để hiểu rõ sự đổi thay, để chấp nhận, để điều chỉnh, tưới tẩm những niềm vui cho chính bản thân mình, cùng với sự ý thức giúp đỡ của gia đình và xã hội thì sẽ giúp họ có một cuộc sống đầy chất lượng, nhiều hạnh phúc.
Theo WHO: “Sức khỏe của người già là phát triển và duy trì được sự sảng khoái và hoạt động chức năng tốt nhất về tâm thần (mental), xã hội (social) và thể chất (physical)”.
Phát triển và duy trì được sự sảng khoái (well-being) và hoạt động chức năng (function) , bởi đa số các hoạt động chức năng xài lâu quá đều rệu rả, phần lớn đã “quá date”, dễ cảm thấy chán nản, tuyệt vọng, lo âu, trầm cảm… nói khác đi là khó mà… hạnh phúc. Thể chất thì “ba cao một thấp” (ba cao là cao máu (HA); cao đường (Tiểu đường); cao mỡ (Cholesterol xấu); còn một thấp là… Thấp khớp) đã đành mà tâm thần thì tám vạn bốn ngàn phiền não! Cho nên đưa vấn đề “tâm thần” lên hàng đầu là hoàn toàn hợp lý so với định nghĩa về sức khỏe ở người trẻ.
“Khổ” thì dĩ nhiên không thể có hạnh phúc. Con đường của Phật là con đường “Diệt Khổ”, con đường dẫn đến giải thoát.
Ở góc độ y sinh học, tâm lý xã hội học, thì những điều kiện để có một tuổi già hạnh phúc gồm:
Có sức khỏe tương đối;
Tài chánh tự chủ;
Nhà ở an toàn; an ninh, môi trường thuận lợi;
Tự tại: chủ động sắp xếp cuộc sống riêng của mình,
Duy trì các mối quan hệ gia đình/ bè bạn;
Có ký ức tốt về tuổi thơ và tuổi thanh niên,
Hoạt động phù hợp để thấy luôn sống hữu ích;
Gần gũi với thiên nhiên;
Hiểu luật vô thường và biết “Từ bi hỷ xả” với chính mình!
Cũng có thể nhìn theo Tháp MASLOW:
a) Nhu cầu sinh học: gồm những vấn đề cơ bản của tồn tại như : Ăn, Ngủ, Thở, Tình dục… (physical well-being).
b) Nhu cầu an toàn: nhà ở an toàn, môi trường xã hội tốt đẹp, an ninh, bảo đảm về kinh tế, đời sống quân bình…
c) Nhu cầu xã hội (social well-being): các mối quan hệ xã hội trong gia đình, hàng xóm, cộng đồng tốt đẹp…
d) Nhu cầu tự khẳng định: để luôn có được tôn trọng, đóng góp theo công sức cho xã hội, thấy mình sống có ích…
e) Nhu cầu tâm thần, tâm linh (mental well-being): hướng thượng, có một tôn giáo lành mạnh, tin tưởng ở sự sống thiện, nhân quả, nghiệp báo…
Có thể nhìn ở góc độ “Sắc, Thọ, Tưởng, Hành, Thức” ta cũng có thể hình dung gần giống với Tháp Nhu cầu của Maslow, và nếu có Chánh kiến để thấy Vô Thường/ Khổ/ Vô ngã/ Không/ Duyên sinh… thì đã có thể “độ nhất thiết khổ ách” rồi vậy!
BS Đỗ Hồng NgọcKhoai lang + BÁNH MÌ JAMBON- BEURRE. Lm
Mắm ruốc kho thịt ba rọi !1) Khoai lang - nên ăn khi nào để vừa no lâu vừa bổ dưỡng:Khoai lang - nên ăn khi nào để vừa no lâu vừa bổ dưỡng
Khoai lang giàu chất xơ, vitamin và khoáng chất, ăn đúng thời điểm giúp no lâu, cung cấp năng lượng ổn định cho cơ thể cả ngày.
Khoai lang cung cấp vitamin và chất dinh dưỡng cho cơ thể. Ảnh: Đỗ PhươngKhoai lang là lựa chọn quen thuộc nhưng đầy dinh dưỡng trong bữa ăn hằng ngày. Suzanne Fisher, chuyên gia dinh dưỡng, cho biết: “Khoai lang chứa nhiều vitamin A, vitamin B6, chất xơ và kali, hỗ trợ sức khỏe tổng thể và cung cấp năng lượng bền vững cho cơ thể”.
Khoai lang cung cấp vitamin và chất dinh dưỡng
Một cốc khoai lang nướng cung cấp khoảng 180 calo, 6,6 gam chất xơ, 4 gam protein, 950 mg kali và 23.000 microgam beta-carotene, tiền chất của vitamin A. Beta-carotene, vitamin C và các khoáng chất khác trong khoai lang giúp chống oxy hóa, hỗ trợ thị lực, cải thiện sức khỏe đường ruột và bảo vệ tim mạch. Ngoài ra, khoai lang còn giàu sắt, magie và đồng, đóng vai trò quan trọng trong nhiều chức năng sinh lý.
Chất xơ trong khoai lang giúp tiêu hóa chậm, tạo cảm giác no kéo dài. Ăn khoai lang vào bữa sáng hoặc bữa trưa có thể giúp kiểm soát cơn đói suốt cả ngày, giảm nguy cơ ăn vặt và hỗ trợ quản lý cân nặng. Angelica Bottaro, MPH, chia sẻ: “Carbohydrate phức hợp trong khoai lang được hấp thu từ từ, duy trì mức đường huyết ổn định và cung cấp năng lượng đều, khác với các loại tinh bột đơn giản”.
Ngoài ra, ăn khoai lang vào bữa tối cũng có thể giảm cảm giác đói về đêm, nhưng lượng ăn nên vừa phải để tránh tích trữ calo không cần thiết.
Khi nào nên hạn chế ăn khoai lang
Mặc dù bổ dưỡng, khoai lang không phù hợp với tất cả mọi người. Những người bị dị ứng khoai lang, cần theo chế độ ăn ít chất xơ hoặc có nguy cơ sỏi thận nên hạn chế. Hàm lượng oxalat cao trong khoai lang có thể góp phần hình thành sỏi thận, vì vậy cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bổ sung thường xuyên.
Khoai lang là lựa chọn lành mạnh, giàu vitamin, chất xơ và carbohydrate phức hợp. Ăn vào đầu ngày giúp no lâu, bổsung năng lượng và hỗ trợ sức khỏe tổng thể, nhưng cần cân nhắc đối với những người có tình trạng sức khỏe đặcbiệt .2) BÁNH MÌ JAMBON- BEURREỞ Pháp, có những món ăn khiến người ta choáng ngợp vì sự cầu kỳ và kỹ thuật. Nhưng cũng có thứ bình dị đến mức tưởng như chẳng có gì đặc biệt, vậy mà lại được người dân tin yêu suốt hơn một thế kỷ. Đó là jambon-beurre – chiếc baguette kẹp thịt nguội và bơ, một biểu tượng ẩm thực im lặng mà bền bỉ, đi cùng lịch sử Paris từ thời Les Halles còn là “cái bụng của thành phố”.Câu chuyện bắt đầu vào cuối thế kỷ 19. Những người bán hàng, phu khuân vác và dân lao động tại chợ trung tâm Les Halles cần một bữa trưa nhanh, chắc bụng và rẻ. Jambon-beurre ra đời từ sự đơn giản đó: baguette giòn rụm, phết bơ mặn béo ngậy, kẹp những lát jambon hồng tươi cắt mỏng. Đến thập niên 1920, khi kiểu baguette dài và nhẹ trở thành chuẩn mực, jambon-beurre lan rộng từ các quầy hàng ven chợ vào tiệm bánh, quán cà phê, ga tàu, trường học – rồi trở thành món ăn quốc dân, bán ra hàng triệu chiếc mỗi ngày.Vẻ đẹp của jambon-beurre nằm ở sự tiết chế. Không rau, không sốt, không phô mai. Bơ phải là beurre salé – loại bơ mặn vùng biển phía Bắc nước Pháp, béo mà không ngấy. Jambon được cắt lát mỏng, ngọt nhẹ, thanh và thơm. Baguette phải nứt vỏ, nghe “răng rắc” khi bẻ đôi, ruột bánh mềm xốp và còn hơi ấm nếu xuất lò mới. Những ai tìm vị ngon trong sự giản dị đều sẽ nhận ra điều kỳ diệu ấy ngay khi cắn miếng đầu tiên.Có nhiều giai thoại xoay quanh jambon-beurre. Người Paris kể vui rằng: “Muốn biết một tiệm bánh có giỏi hay không, hãy thử jambon-beurre của họ.” Bởi làm món này không thể che giấu lỗi: bánh không ngon thì biết ngay, bơ không chuẩn thì vị mất tròn, jambon kém chất lượng thì cả món thành vô hồn. Chính sự tối giản lại khiến jambon-beurre trở thành phép thử hoàn hảo.Ngày nay, dân Paris vẫn xếp hàng ở các boulangerie nhỏ để mua một chiếc jambon-beurre ăn vội giữa đường, ngồi ghế đá bên sông Seine, hay thưởng thức cùng ly rượu vang đỏ buổi trưa. Du khách đến Paris lần đầu ăn thử và bật cười: “Chỉ vậy thôi sao?”. Nhưng rồi vài ngày sau lại tìm mua lần nữa, rồi thêm lần nữa, bởi có cái gì đó rất… Paris trong vị mộc mạc ấy.Không phải món haute cuisine lộng lẫy, không cần nghi thức, jambon-beurre tồn tại vì chạm đúng nơi sâu nhất của ký ức – sự giản dị, ấm áp và chân thực. Một chiếc baguette kẹp thịt nguội và bơ, vậy mà đủ để kể câu chuyện của cả một nền văn hóa ẩm thực.Ảo Ảnh Đời Tôi