Süleyman Ateş Reenkarnasyon
Osman Briseno
Tanım olarak İslami kaynaklarda da yer alan Tenash : Bir ruh gdr. Bedenden bir başka bedene, yahut eşitli bedenlere geme olayıdır. Anlam olarak ise Bir şeyin diğerini takip ederek yok etmesi, bir şeyi elden ele dolaştırmak, bir şeyin dolaşarak diğerinin yerini alması demektir. Reenkarnasyon : Fransızcadan literatre gemiş bir szcktr. ( Metapsişik Terimler szlğnde ise ) Nedensellik / Neden sonu ilkesine gre bir tekml aracı olarak evrensel bir yasadır. Her varlık eşitli bedenlerde, değişik kimlikler iinde, sayısız kereler maddesel alemlerde doğarlar, tekrar tekrar doğma tam bir ilhi yasadır. ( Ama bu tanımlara gre belirtilen ilhi yasada insanın bedeninden başka sahip olduğu, ne dersek diyelim ruh, bellek, bilin ve zbenlik ile ilgili dikkatlerden kaırılan ok nemli noktalar vardır. Bilimsel bulgulara ve alışmalara gre Evrenin ktlesi, toplam madde miktarı, toplam enerjisi / entalpisi ve toplam entropisi / dzensizliklerin değişimi sabit olduğundan, bu yaklaşım kısmen cansız maddeden maddeye ve enerjiden enerjiye değişimler iin doğrudur, fakat len ve bu dnyadan ayrılan canlı varlıklardan insanların, ruh, can denilen z benlikleri iin değil, ruha giydirilmiş bedeni oluşturan molekl, atom, atom altı paracıklar proton, ntron, elektron ve maddenin en kk yapı taşları iin geerlidir. nk insanı oluşturan bedeninin madde kısmı lmle beraber zaten dnya zerinde kalmakta, paralanarak başka molekllere, yapılara dnşmektedir, asıl mahiyetini tam olarak bilmediğimiz ve Yaratıcının kabzettiği, lmle beraber başka bir forma girmiş olan ruhun yapısı, nerede, nasıl tutulduğu da bizim iin gaybdir. Devasa Kinata ve Evrene hkmeden Allah'ın katında ruh kıtlığı yoktur, dnyaya yeni gelen iin ruh oluşturmak da Allah iin zor bir şey değildir.) Enkarne : lmş bir canlının ruhunun, z benliğinin bir bedene girmesidir. Reenkarne : Tekrar tekrar aynı ruhun / canın / z benliğin başka yeni bedenlere girmesi, hayatı o bedenlerde devam ettirmesi inancıdır. İslam Ehli Snnet ekolne gre ise reenkarnasyon inancı, kişinin lmden ve onun ardından gelebilecek Cehenneme gitme ihtimalinin korkusundan, teselliye sığınmaktan başka bir şey değildir. Hint geleneğinde Karma Yasası doktrinine bağlı olarak ruhun lmszlğne dayanan batıl ve sapkın bir inantır. Bu inanta Ahiret ve hesap verme inancı yoktur. Bunun yerine tekml etme amacına ynelik srekli lp, tekrar dnya hayatına aynı ruhla, fakat başka bir bedende dnme, dirilme inancı vardır. Denilmektedir.
İslam Kaynaklarında ve Kur'anın dışında oluşmuş Tasavvufta, Bektaşi geleneğinde, zellikle aşırı Şii fırkalarında, Gulat - ı Şia, Nusayri / Arap Alevi fırkalarında, Beyaniye, Sebeiye, Muguriye, Hattabiye gibi gruplarda Halife Ali İsminin figrnde de bu tr lmden sonraki yeniden dirilme ile bedenleşmeye ynelik inanlara yakın, İlhi varlıkların insanlığı kurtarmak, kt gidişata mdahale etmek iin, genellikle insan suretinde, bazen de hayvan suretinde bedenleşme olan Hull inancı bulunmaktadır. Hull, szlk anlamı olarak " bir şeyi zmek, bir yere intikal etmek, konup yerleşmektir " ve Kur'anda da bu szlk anlamında mastar olarak isim şeklinde kullanılır. Fakat szn ettiğimiz gruplarda, eski tarihi inan oluşumlarında ve fırkalarda ise, " İlhi ztın, Tanrının veya sıfatların, yaratılmışlardan birine, bir kısmına intikal edip onlarla birleşmesi, Allah'ın insan veya başka bir maddi varlık grnmnde ortaya ıkması inancıdır. ( M. F. Abdlbaki el Mu'cem ) Eski Mısır'da da Firavun genellikle tanrı Horus'un bedenlenmiş hali olarak dşnlrd. Greklerde Zeus ve Artemis gibi ilhlar sık sık hayvan bedeninde yeryzne inerlerdi. Eski Trk boylarındaki inanca gre " Don / Elbise " değiştirmek deyimiyle Şamanlar da sık sık hayvan bedenine girerlerdi, insanın veya yedi canının olduğuna inanırlardı. Uygur Trkleri de tekrar doğma olayına " sansara " adını vermişlerdir. Hint geleneğinde de Hull inancının adı Avatardır, aynı ama iin Budizmde Mahayana mezhebinde ezeli ve ebedi kudret, Buda adında bedenleşmiştir. Yahudi Kabala mistitizminde ise Adem'in nce Nuh, sonra İbrahim ve daha sonra da Musa olarak bedenlendiğine inanırlardı. Hristiyanlıkta da " Tanrı insanlığı kurtarmak amacıyla Nasıralı İsa'nın kişiliğinde bedene brnmştr. " inancıyla hull kavramı nem kazanmıştır.
Tenash ve reenkarnasyonun aynı şeyler olduğunu, ruhların birden fazla bedene intikal ettiklerini ve eşitli bedenlerde tekmllerini sağlamak zere tekrar tekrar dnyaya geldiklerini syleyenler olduğu gibi, Ruhun lmden sonra yine bir insan bedenine gemesine reenkarnasyon, hayvan bedenine gemesine de tenash denildiğini ve ikisinin farklı şeyler olduğunu syleyenler vardır. Teolojik olarak İslam din bilginleri de reenkarnasyon konusunda e ayrılmıştır.
İslam geleneğine bağlı olduklarını iddia ettikleri halde, Kur'an dışında ve Kur'ana aykırı olarak oluşturulmuş bambaşka bir din ve inan felsefesi ierisinde olan Celaleddin Rumi ve Yunus Emre gibi Tasavvuf ehilleri de vahdeti vcut inancı erevesinde reenkarnasyonu kabul etmektedirler. Bektaşi ya da gnmz Alevi deyişlerinde de reenkarnasyon inancı şiirlerle işlenmektedir. Bu deyişlere birka rnekle bakalım ;
* Ka kez zengin oldum, ka kez fakir * Ka kez altın oldum, ka kez bakır. * Bilmem ki ka kitap ismim okur. * Ka defterde ka grldm kim bilir. * Ka alet oldum, ellerde bakıldım. * Semadan ka kere indim ekildim. * Balık olup binalarda yapıldım. * Ka yıkıldım ka kuruldum kim bilir. ( Gufrani ) ( Bedeni oluşturan atom, molekl, bileşik denilen madde paracıkları zaten milyarlarca yıldır yeryznde vardır, atomdan molekle, bileşikten bileşiğe, şekilden şekile, kimi zaman gaz, kimi zaman katı, kimi zaman da sıvı halde, değişerek değişik ortamlarda ve yapılarda yer almışlardır, bir kısmı da daha sonraları insan bedenini emanet olarak oluşturmuşlar ve lmnn zerine de mlkn ve emanetin asıl sahibine gitmek zere toprağa geri dnmşlerdir. Şekilden şekile farklı ortamlarda bulunan sadece insanın bedenini oluşturan ve emanet olarak kullandığı atom ve atom altı tanecikler, molekl ve bileşik gibi yapı taşlarıdır, paralarıdır. Bunda şaşılacak bir şey de yoktur. İnsanın ruh denilen z benliği, canı ise bu maddelerden yapılmamıştır, yapısını bilmediğimiz bir şeydir, belki de bir tr enerjidir. Dolayısıyla bu tr maddeden maddeye değişimler reenkarnasyon değildir.)
* Ben de cansız varlıkken ldm, yetişip gelişen bitki oldum. Bitkiyken ldm, hayvan biiminde tezahr ettim. Hayvanlıktan geip ldm, insan oldum. yleyse lmekten korkmak niye ? Hi daha ktye dnştğm, alaldığım grld m ? ( Celaleddin Rumi ) ( Bilimin, teknolojinin gelişmemiş olduğu, insan vcudundaki madde yapısının ayrıntılarıyla bilinmediği zamana gre dşnlmş, ama lm tarif edilirken de hayvanların, bitkilerin lm ile insanların lm arasındaki fark gzardı edilmiş, insanların karşı karşıya gelecekleri Ahiret hayatı sorgulamasının nemi atlanmış. )
Biz Prof. Sleyman Ateş Hocamızın bu ayetlerle ilgili yorumlarına katılmıyoruz. Sz konusu Srenin başındaki ayetlerden itibaren Vakıa szcğ ile kıyametten sonraki mahşer gnnn toplanmasında temsili olarak insanların grupta toplanacağı belirtilirken, lmeden, mahşere ıkmadan, iş işten gemeden orada insanların başlarına gelebilecekler, Ahiret hayatında Cennet veya Cehennemdeki yaşanılacak olanlar ok ayrıntılı rneklerle aıklanmakta, akıllarını kullanmaları gerektiği, bu olaylar gerekleştikten sonra pişmanlığın fayda vermeyeceği anlatılmakta, adeta " dnyada ne ekersen Ahirette onu biersin " mesajı verilmektedir. Yani dnya yaşamında Ahirete inanmayanlar, doğru yolda yryemeyenler, doğal olarak elbette ki karşılık olarak acı ekeceklerdir. 57. ayet grubunda da insan denen varlığın, her safhası da dahil zellikle Allah tarafından yaratıldığı vurgulanmaktadır. 60. ayetle de insanlar arasındaki lmden sonraki Ahirette yeniden yaratma konusunda da kimsenin Kendisine ne mdahale edebileceğini ne de engel olabileceğini bildirmektedir. Ayette yer alan lm aranızda Biz takdir ettik Biz ifadesindeki takdir, insanların kimisinin bebek yaşında, kimisinin gen yaşında, kimisinin de ok yaşlılıkta karşılaştıkları takdirdir. İnsanlar, gerek mr sreleri, gerekse de lm şekilleri itibarıyla Rabbimizin farklı farklı takdiri ile karşı karşıyadır.
Reenkarnasyon iin en ok delil gsterilen ayetlerden biri de Mmin Sresinin 11. ayetinde " Kfirler dediler ki : Rabbimiz ! Sen bizi iki kere ldrdn, iki kere dirilttin. Artık gnahlarımızı itiraf ettik. Şimdi ıkışa bir yol var mı ? denilen ifadelerdir. Sleyman Ateş Hocamızın tefsirine gre : Demek ki onlar iki kez lm tattıktan sonra Cehenneme dşmşlerdir. nk bu kadar geniş fırsattan sonra olgunlaşmayan insan da Cehennemi hak etmiştir. Dnyada iki kere bedenlenmesine rağmen olgunlaşmayan kişinin ruhu, Cehennemde azaba akıla akıla olgunlaşacaktır. nk her ruh olgunlaşmaya mahkum ve mecburdur. Bu ayetteki ifadeler reenkarnasyonun varlığına delil olarak kullanılmasının yanı sıra, gemişte daha başka farklı şekillerde de yorumlanmış, başka inanlara da malzeme yapılmıştır. Ayette yer alan Rabbimiz Sen bizi iki kere ldrdn, iki kere dirilttin ifadesi kimilerine gre ; Bunlar nce babalarının sulplerinde l idiler. Sonra Allah onları diriltti, sonra dnyada kaınılmaz olan lm ile onları ldrd. Sonra Ahiret hayatı iin onları tekrar diriltti. İşte iki hayat ve iki lm budur. Kimileri de kendi yarattıkları uydurma kabir hayatı inancıyla Kabirde de dirildiler, sonra ldrlp tekrar mahşerde diriltildiler diye yorumlamışlardır.
c80f0f1006