De Spaanse Katharen
Geiserik
Catalonië komt voort uit Carcassonne
In het begin van de 9e eeuw bevond Carcassonne zich binnen het
Karolingse Rijk, de Graaf van Carcassonne in deze tijd was Bello I,
die de grootvader was van Guifré de Pilós.De Karolingse koning Karel
de Kale benoemde Guifré in 870 Graaf van Urgell, Sardinië, Girona en
Barcelona. Hiermee begon de Nationale Catalaanse Dynastie.
Occitanië lag tussen twee koninkrijken ingeklemd
Toen het Karolingse Rijk eenmaal verdwenen was, aspireerden de twee
aangrenzende Koninkrijken Frankrijk in het Noorden en Catalonië in het
zuiden, de feudale rechten van die rijke en ontwikkelde graafschappen.
Terwijl de Fransen de feodale rechten over het oude Gallië van de Visi-
Gothen claimden, beriepen de Catalanen zich hun sterke familiebanden
en de vazalschappen, die bloeiden met de heren van Occitanië. De
Franse Dynastie van de Capets zocht een uitgang naar de Middellandse
Zee, die in die tijd de drijvende kracht van de handel was en de
culturele expansie naar het oosten. Maar de Fransen moesten al hun
krachten besteden aan het behoud en uitbreiding van het Franse
grondgebied tegen de buurlanden Duitsland en Engeland. Omdat Rome
dezelfde landen als vijand had als Frankrijk ontstond hierdoor een
strategisch verbond.
Occitanië "is ook" Catalonië
De Graaf en Koning Peer de eerste van Barcelona vond het
vanzelfsprekend, dat het gebied van Occitanië natuurlijke landen voor
de uitbreiding van de Catalaans Aragonese kroon waren, ondanks dat hun
voorouders hun wortels in Carcassonne hadden, eerst als vazallen van
de Fransen en later als heren van enkele Catalaanse en onafhankelijk
Occitaanse graafschappen, met veelvuldige culturele en familiaire
banden, die zich voortdurend vernieuwden.
De gravin Ermengarde van Carcassonne verkocht in 1067 haar Occitaanse
graafschappen aan haar familielid Ramon Berenguer I Van Barcelona.
Ramon Berenguer III de Grote trouwde met Dolca van Provence en voegde
zo in 1112 het graafschap Provence aan zijn Catalaans gebied toe.
Een eeuw later in 1204 trouwde koning Peer met Maria van Montpellier
en werd zo werd de Catalaanse koning ook nog eens de heer van
Montpellier.
In het begin van de dertiende eeuw vestigde de Graaf van Toulouse, de
machtigste rivaal voor de feodale rechten over Occitanië, familie
betrekkingen tussen beide dynastieën en zo zien we in 1204, dat de
graaf Ramon de 4e van Toulouse trouwde met de andere zuster van koning
Peer, Sanca.
Het is daarom niet vreemd, dat ten tijde van de kruistochten tegen de
Katharen in Languedoc, Ramon en heel Toulouse Peer van Barcelona als
koning erkenden. En de Catalaans-Aragonees-Occitaanse confederatie zo
een verbond tussen Frankrijk en Rome forceerden om deze natievorming
te voorkomen, omdat de Fransen het gevaar van een economische
superpotentie vreesden en de kerk bang was, dat de Catalanen,
gewoontegetrouw zich verbonden met de vijanden van Rome en zich nog
minder ïnteresseerden in een mogelijke zege van een sociaal
religieuze beweging zoals de Katharen, die het Katholicisme zou kunnen
verdringen. Het liep uit op een oorlogstreffen tussen de twee assen
Barcelona-Toulouse en Rome-Parijs , waartussen de Katharen vergruisd
werden.
De Katharen vanaf het begin.
Zonder twijfel dient men er vanuit te gaan dat in de tijd van de
Katharen Rosellon duidelijk onderworpen was aan het Graafschap
Barcelona en het Koninkrijk van Aragon. We zien ook dat de Relatie
tussen Occitanië en Catalonïë gebaseerd was familie-,culturele en
politieke banden, waarom sommige historici ons verzekeren, dat de
kruistochten tegen de Katharen waren aangestoken door de koning van
Frankrijk met de hulp van de Paus, uit angst die de Franse koning had
voor een eventueel Occitaans - Catalaans verbond, die zou resulteren
in een economische, sociale en politieke supermacht, wat tegen de
belangen van Frankrijk en Rome zou zijn.
De Katharen kenner van Catalonië Jordi Ventura houdt vol, dat deze
religieuze beweging zo belangrijk was in Catalonië, dat er zelfs een
Kathaars Bisdom in de Aran vallei was. Daarentegen zegt Jezus Mestre,
dat dit niet waarschijnlijk is en mogelijk Agen bedoeld wordt, voor
haar concentratie van Katharen.Het Kathaarse concilie van Pieusse
besloot in 1216, dat Catalonië niet langer onder het Bisdom Toulouse
viel, maar overgedragen werd aan de diaken Peer Cortona.
Wat absoluut zeker is, dat het Katharisme in Catalonië voor vele jaren
bestaan heeft, maar niet van de omvang zoals in Occitanië. Een goed
voorbeeld is Arnau, de ondergraaf van Castellbó en zijn familie, met
name zijn zuster en dochter, zoals beweerd werd door de Catalaanse
inquisitie geleid door Ramon de Penyafort, de gunsteling van koning
Jaume I, De lichamen van Arnau en zijn dochter Ermesenda de Castellbó
( vrouw van Roger Bemat II van Foix) werden verbrand en hun as in de
wind uitgestrooid. op last van de inquisiteur Fray Pere van de
Cadirete, maar het volk van Castellbo, vernederd door de
gebeurtenissen, gooiden stenen naar hem, tot ze hem dood achterlieten
op een paar passen van zijn villa, zoals Esteve Albert ons in zijn
dramatisch gedicht over Arnau de Castellbó verhaalt.. De inquisitie
bewees, dat Ermesenda tot de volgelingen van de "goede
mannen"behoorde, met het feit, dat in haar huis een ketters sfeertje
hing, maar we mogen niet vergeten, dat zij de vrouw was van Ramon
Bernat de Foix en dus daar ook woonde. (in Foix). Ermesenda ontving
het Consolamentum op haar sterfbed. Alles lijkt er op, dat zij de
Kathaar van de familie was. Maar de gravin van Foix, die bij de tante
van haar man woonde, de grote Esclarmonde de Foix, perfect en hoofd
van een huis in Párnies was en de moeder van Ramon Roger kunnen ook
goede Katharen geweest zijn naar Ermessenda toe. Om naar Castellbó
terug te keren, zeggen we, om zijn ketterij te demonstreren, dat de
ondergraaf Arnau verwant was met andere Kathaarse sympathisanten van
de andere kant van de Pyreneën uit de Languedoc. De familie Niort was
met de familie van Catellbó verwant door de huwelijken van de zus van
Arnau met Ramon van Niort. De moeder van de Niorts, die ook
Esclarmonda heette, werd door de Paus als bekeerde ketter bestempeld
Hiermee had Arnau een Kathaarse zuster en dochter, maar het is niet
zeker of zij de religie van hun mannen omarmden of dat de meisjes
dezelfde religieuze overtuiging hadden. In de verklaringen van de
inquisitie wordt gezegd, dat er in Castellbó Kathaarse rites werden
gevierd. Andreu Bertós uit Berga vertelt ons dat hij de Diaken
Guillamos Clerque en zijn volgelingen zag preken voor Arnau en andere
ridders. Er zijn getuigen van de aanwezigheid van Arnau en Mirepoix en
het ontbreekt niet aan bevestigingen van hen, die zeggen, dat er een
officiële diaken in Castellbó was. Of Arnau al of niet een perfect
was, weet men niet, maar wel dat het zeker is, dat de zone rond
Castellbó Kathaars geworden was. Een andere plaats in de Kathaarse
keten is Cadi, met een centrum in Josa. De familie van de Josas hadden
bindingen met de Kathaarse kerk. Ramon de Josa ontving delegaties van
de ketters uit het Noorden en moest zich over deze daden verschillende
malen verantwoorden voor de Catalaanse inquisitie, maar redde zich
eruit, door te verklaren, dat het niet meer zou gebeuren. Zijn zoon
Guillem Ramon de Josa ging voort in de stappen van zijn vader en
hanteerde dezelfde tactiek van verontschuldigingen, terwijl hij zich
gedroeg als vriend van de "goede mannen", mogelijk als gelovige, maar
de geschiedenis van Arnau herhaalde zich en de inquisitie eiste de
brandstapel. Guillem Ramon en zijn moeder Timbors ontvingen de
reconciliatie en de koning nam hun bezittingen niet in beslag. Men
kent geen andere personen uit die tijd, die Katharen waren, maar dit
komt omdat het Catalaanse Katharisme nooit zo belangrijk werd als in
Occitanië en het lijkt er op dat deze religieuze beweging vanuit het
noorden van de Pyrenën ontsproot en weten we door gebrek aan gegevens
niet hoe het bij de bevolking werkelijk aansloeg.
Ook zouden er op Sardinië en Rosello, die onder het Graafschap
Barcelona vielen, met Arnau aangetrouwde Katharen geweest zijn. De
personen die direct met het Katharisme betrokken waren, waren Guillem
de Niort, Veger de la Cerdanya, die tot gevangenschap voor ketterij
veroordeeld werden, Peer de Fenoliet, die zijn landerijen in Occitanië
verloor vanwege zijn trouw aan de Kathaarse kerk en Robert de Castell-
Rosello, die weer opgenomen werd.
.
De vlucht naar Catalaanse gebieden
Na hun vernietiging in Occitanië, gingen de Katharen ,die op de vlucht
sloegen, vooral naar Italië en Catalonië. In het jaar 1256 trokken de
inquisiteurs Pere deTénes en de bisschop van Urgell met een
legermacht door Puigcerda en Berga naar de landgoederen van de los
Josa, waar de heerser op goede voet stond met de in zijn regio
talrijke Katharen en in staat om schuilplaats te bieden aan de
vervolgde zendelingen. De graaf van Foix had de vestiging van de
Katharen in de Andorraanse gebieden, waar een bloeiende
textielindustrie ontstond, die tit de vorige eeuw stand hield.
Ondertussen had in Occitanië een zware onderdrukking de Catalaanse
steden geruineerd, maar dank zij koningJaume I, daarentegen met zijn
raadgever Raimon de Penyafort aan de destructie ontsnapte en van de
Catalaanse streken de meest welvarende maakten. Pater Authié, een zeer
gelovige Kathaar ging door met het creëren van een groep Katharen in
Sardinië.Uiteindelijk viel hij in handen van de inquisitie en werd
verbran, maar zijn groep ontsnapte naar Catalonië met een oude
Kathaar, Guillaume Belibaste genaamd, die uit de gevangenissen van
Carcassonne was ontsnapt, die de laatste kerk van Occitanië
vertegenwoordigde, deze man woonde in verschillende dorpen, zijn
beroep van kleermaker uitoefenende bij de pastoor. Hij woonde in Elix,
Lleida, (1313), Tortosa en de bergen van Morella (1315) dat hij alleen
verliet om de vergaderingen van de gelovigen voor te zitten, die van
alle kanten uit Catalonië kwamen en verzamelden in San Mateo. De
inquisitie stuurde een spion naar Catalonië om de groepen Katharen te
ontdekken, die in die streken opereerden. Deze spion was Arnau Sicre,
lid van een Kathaarse familie, van wie ze de schapen hadden
geconfisceerd. De moeder van deze spion werd in huis verbrand,
beschuldigd van ketterij en alles wat Arnau wolde bereiken was de
teruggave van de familie bezittingen.In 1218 en dan nog toevallig kwam
hij op de Kathaarse gemeenschap van San Mateo. Waarin hij infiltreerde
en met het voorwendsel om het Consolament aan een stervendetoe te
dienen, deed hij de Kathaarse gebieden van Belibaste aan, die door
Arnau beschuldigd , gevangen gezet en verbrand werd in Villerouge -
Termenés. Dfe gemeente loste zich op, met sommigen op de brandstapel
en anderen voor eeuwig aan de ketting
Vrij vertaald en bewerkt naar Spaanse artikelen op Internet.