Licht terug op het eiland

[pikaro]

Licht terug op het eiland

Het Parool 24 december 2018 maandag

Vuurtoreneiland: Besluit van twee jaar geleden herzien

"Dat is hem," zegt Pieter Bouwhuis (80) op de
boot die vanaf Durgerdam op Vuurtoreneiland
afkoerst. Bouwhuis is oud-vuurtorenwachter en
zorgde vijftig jaar geleden voor de rood-witte
lantaarn en het wegwijzen van de scheepvaart.

"Geen mobiel of navigatiesysteem kwam eraan te
pas. Kapiteins konden op enkel de lichten van de
vuurtorens van Amsterdam via Marken naar Enkhuizen varen. En andersom."

Toen de digitale navigatiesystemen opkwamen,
besloot Rijkswaterstaat in 2016 het licht van de
toren te doven. "Dat was afschuwelijk," zegt
Carla Engel (48), die opgegroeide op het eiland.
"De familie Engel heeft 200 jaar het lichtbaken
beheerd. Nu werd het een dode schat."

Ook Brian Boswijk, die met zijn gezin als enige
op het eiland woont, kon niet aarden bij een
lichtloze toren. "Wij zijn Vuurtoreneiland. Die toren hoort erbij."
Ongeduld

Als de boot aanmeert bij het eiland worden alle
honderdvijftig opvarenden verwelkomd door
Boswijk. Langzaam loopt iedereen naar het plein
waar lantaarns zijn opgehangen, glühwein wacht en een vuurkorf brandt.

"Dit is een enorm succes," zegt de directeur van
Staatsbosbeheer Noord-Holland Riena Tienkamp.
Vanaf een houten krat spreekt ze lovend over
ondernemer Boswijk. Hij kreeg in 2013 van
staatsbosbeheer het volste vertrouwen om het
eiland te beheren. "Brian is goed in ondernemen,
wij zijn goed in andere dingen."

Ook het ongeduld van Boswijk wordt geprezen. In
twee jaar tijd renoveerde hij bijna alle
monumenten op het eiland, de omgeving is
opgeknapt en het stukje Amsterdam in water is
dankzij hem uitgegroeid tot een culinaire hotspot.

Dagelijks varen boten van het Lloyd Hotel
Amsterdam naar het eiland. Daar wordt vervolgens
uitgebreid gedineerd. "Het lukte hem zelfs om het
rijksmonument, de vuurtoren, weer te openen."

Een project dat nogal wat voeten in de aarde had, erkennen de betrokkenen.

Twee jaar lang onderhandelden Boswijk,
staatsbosbeheer en Rijkswaterstaat over het
lichtbaken. Omdat het eiland is verpacht aan een
particulier vindt Rijkswaterstaat het lastig de
toren uit handen te geven, maar het object onderhouden doet het ook niet.

Boswijk: "Het was een moeilijk en eenzaam proces,
maar dit is ontzettend belangrijk voor Amsterdam.
Het is niet alleen een vuurtoren. De toren staat
symbool voor de band die Amsterdam met de zee
heeft. Hij heeft een grote historische en culturele waarde."
Om de vijf seconden

Na twee jaar werden de partijen het eens.
Rijkswaterstaat stelde 300.000 euro beschikbaar
voor de renovatie en het onderhoud van de toren.
Ook over de lichtsterkte zijn afspraken gemaakt:
die mag drie lumen sterk zijn.
Oud-vuurtorenwachter Bouwhuis: "Dat noem ik een
tweedehands lichtje. Ach, beter dan geen."

Als Engel de allereerste arbeidsovereenkomst uit
haar familie ingelijst aan Boswijk overhandigt,
pakt iedereen een lantaarn en loopt de stoet naar het puntje van het eiland.

Drie, twee, een: de negentien meter hoge toren
wordt na twee jaar weer ontbrand. Net als
voorheen brandt het licht om de vijf seconden.

"Mijn familie en ik gaan de lantaarn met de
grootst mogelijke zorg bewaken," belooft Boswijk alle aanwezigen.

Een uur later vaart de boot terug naar Durgerdam
en kan de ondernemer alleen met zijn gezin
nagenieten. Al is hij ook alweer bezig met een
volgende uitdaging: "We vervoeren onze producten
nu met een vrachtschip naar het eiland. We zijn
nu bezig met een zeilend vrachtschip. Zo kunnen
we duurzaam zonder afvalstoffen het eiland bevoorraden."
GOUDEN EEUW

In 1701 richtte Nicolaes Witsen, de burgemeester
van Amsterdam destijds, in overleg met
West-Friesland 'de Suydersee Vuur Bakens' op:
drie vuurtorens langs de scheepvaartroute die in
de Gouden Eeuw van groot belang was. De eerste
vuurtoren op Vuurtoreneiland was van steen. Maar
als het eiland een militaire functie krijgt en
militairen zich er schuilhouden, maakt de stenen
versie in 1893 plaats voor een gietijzeren
exemplaar van negentien meter hoog. Zo hebben
militairen beter zicht; ze kunnen door de ijzeren
constructie kijken. Als door moderne
technologieën de functie van de toren verdwijnt,
wordt ook het onderhoud gestaakt. In 2016 wordt
het licht van de toren gedoofd. Maar na twee jaar
onderhandelen, een grote renovatie en een
investering van 3 ton is Amsterdams enige
vuurtoren sinds 22 december 2018 weer in ere hersteld.