Phan biet bo ngu va phu ngu (complement va adjunct)
Phuong-Thai Nguyen
------------------------------------------------------------------------------------
Hi All,
Ở đây tôi thấy có vấn đề về trạng ngữ và giới ngữ.
- Trạng ngữ là thành phần phụ của câu, có thể đứng trước, đứng giữa
hoặc sau các vế câu:
Trên cánh đồng, đàn cò trắng đang bay.
Đàn cò trắng đang bay trên cách đồng.
- Giới ngữ là thành phần phụ bổ sung ý nghĩa cho một thành phần của
câu, thường cho động từ.
Tôi đi lên gác.
Đoàn tàu xuôi Hải Phòng.
Câu hỏi đặt ra là có cần phân biệt 2 loại nhãn này không?
-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Phuong-Thai Nguyen
ngữ (complement) và phụ ngữ (adjunct). Đây cũng là một vấn đề đã được
nghiên cứu trong ngôn ngữ học và không dễ làm đến tận cùng khi gán
nhãn dữ liệu treebank.
Bổ ngữ và phụ ngữ giống nhau ở chỗ cùng là phụ cho phần tử trung tâm
của cụm từ. Tuy nhiên chúng khác nhau ở tầm quan trọng đối với phần tử
trung tâm. Ta dễ thấy qua các ví dụ:
đánh [bóng bàn] -- bổ ngữ
đánh bóng bàn [chiều nay] -- phụ ngữ
giáo viên [toán] -- bổ ngữ
giáo viên toán [của trường tôi] -- phụ ngữ
Qua các ví dụ đơn giản thì có vẻ như dễ phân biệt bổ ngữ và phụ ngữ.
Tuy nhiên thực tế thì rất khó làm việc này triệt để. Thế cho nên trong
các treebank đã có người ta không phân biệt bổ ngữ với phụ ngữ (điều
này được thừa nhận trong bài báo của GS Mitch Marcus năm 93 đăng trong
tạp chí Computational Linguistics). Tuy nhiên sự không phân biệt này
là không hoàn toàn triệt để do trong nhãn chức năng có các loại trạng
ngữ (chính là adjunct của động từ).
Hiểu thêm về sự phân biệt bổ ngữ và phụ ngữ là cần thiết do đó chúng
ta nên tham khảo thêm các tài liệu sau:
1. Bài báo attach kèm email này
Bài báo này đưa ra các tiêu chí khá cụ thể để phân biệt bổ ngữ/phụ ngữ
(dạng tập các test) voi các ví dụ cho tiếng Anh. Bài báo liên quan đến
việc xây dựng từ điển cú pháp COMLEX, một từ điển mà có tập từ loại
rất mịn do nhóm nghiên cứu ở đại học New York xây dựng.
2. Sách của tác giả Vũ Dũng (đã gửi mọi người dạo trước) , chương 9
Trong này có cả ví dụ tiếng Việt và cacs phân tích sâu dưới quan điểm
của lý thuyết X-gạch.
NP Thai
Vào 21:34 Ngày 26 tháng 8 năm 2008, Phuong-Thai Nguyen
<nguyenph...@gmail.com> đã viết:
Phuong-Thai Nguyen
nhung cung loai:
LOC -> CLOC, TIME -> CTIME
Tieu chi nhan biet thi co the tham khao trong tai bai bao toi da gui
(tieng Anh), hoac theo mot so sach ngu phap (thanh phan cau tieng Viet
cua thay Hiep chang han). Ngan co the translate cac complement-test va
adjunct-test ra tieng Viet va lay vi du tieng Viet khong?
Buoi sau thu hai hop se noi ro hon van de nay. Tuy nhien se con 1 so
van de khac quan trong hon.
NP Thai
Vào 23:24 Ngày 26 tháng 8 năm 2008, Phuong-Thai Nguyen
Phuong-Thai Nguyen
Vào 14:42 Ngày 29 tháng 8 năm 2008, Phuong-Thai Nguyen