Re: Xan Futbol Klubu
Bernd Manison
Komanda 1970-ci ildə yaradılmışdır. Traktor 1975-ci ildə İranın Təxticəmşid adlı birinci divizion empionatına yksəldi. Həmin il 16 klub arasında 16-cı yeri tutur və ikinci diviziona dşr. Ancaq Traktor kulubu 1977-ci ildə yenə birinci diviziona yksələ bilir və 5-ci yeri tutur. Traktor 1978/79 mvsmndə də TəxtiCəmşid empionatında hazır idi və İran islam inqilabı baş verən zamanadək 9-cu yeri tuturdu. 1978-ci ildə İranın Federasiya empionatında ilk dəfə bu yarışmalar keirilirdi- ikinci yeri qazandı.
"Traktor" azarkeşləri İran futbol klubları azarkeşləri arasında ən ılğınları sayılırlar. Traktor hər ildir ardıcıl olaraq 2009/10-dan sonrakı mvsmlərində ən ox tamaşaısı olan komanda seilibdir. Traktor Klubunun prezidentinin dediklərinə grə 2010-cu ildə bu klubun 482 min rəsmi azarkeşi olubdur ki, dnyada oxlu azarkeşi olan Real Madrid kimi komandanın səbt olunmuş azarkeşlərinin neə bərabəridir. Traktor qabaqcalar stadionda və Təbrizdə sabit azarkeşləri var idi, amma indi digər vilayətlərdədə oxlu azarkeşi vardır elə ki Əlburz, Qəzvin, Qum, Həmədan, Tehran və Gilan kimi vilayətlərdə keirilən matlarda stadionun yarıdan oxun Traktor azarkeşləri doldurur. Bu şərait Traktornin kemişdə yksək liqada olduğu vəziyəti ilə btnlklə fərqli sayılır. İranda Nəvəd adlı televiziya verilişində Traktor azarkeşlərinə "İranın ən coşqun azarkeşləri" nvanı verildikdən sonra bu klubun azarkeşləri "Coşqunlar" ləqəbi ilə şəhərlərdə və idman dairələrində məşhurlaşdı. Bəziləri bu klubun azarkeşlərinin alqışlama tərzini şərqi asiya lkələrinin azarkeşlərinə oxşadırlar. Hazırda bu klub İranda yaşayan Azərbaycan trklərinin kimlik mbarizəsinin simvollarından birinə evrilib. Klubun azarkeşləri sevimli komandalarına hətta səfər oyunlarında da rəqib komandanın stadionuna axışmaqla byk dəstək olurlar. Təkcə əhalisinin 97 faizə qədəri Azərbaycan trkləri olan Təbrizdə deyil, paytaxt Tehran da daxil, lkənin trk kkənli insanlarının yaşadığı btn şəhərlərdə komandanın milyonlarla azarkeşi var. Xsusilə, Tehranın İstiqlal və Persepolis futbol komandaları ilə səfər oyunlarında Tehranın 100 minlik stadionuna toplaşan azarkeşlərin ən azı yarısı "Traktor"u alqışlayır.
İranda qadınlara futbol oyunlarına tamaşa etmək n stadiona getmək qadağandır. Bəhanə kimi stadionlarda kişi futbol azarkeşlərinin bəzən etikadan kənar ifadələr işlətməsi, şarlar səsləndirməsi gstərilir. Ancaq "Traktor" azarkeşləri İran futbol klubları azarkeşləri arasında həm də ən nizam-intizamlı azarkeşlər sayılırlar. Klubun qadın azarkeşləri stadiona girmək qadağası olduğuna grə sevimli komandalarının oyunlarına stadion ətrafındakı təpələrin zərinə ıxaraq tamaşa edirlər, amma bu ənənənin digər şəhərlərdə də yayılacağından təşvişə dşən polis son vaxtlar buna qarşı ciddi mbarizə aparır. Hətta komandanın bir neə qadın azarkeşi həbs edilmiş və onlardan bir daha futbol oyunlarına tamaşa etmək n ətraf təpələrə qalxmayacaqları haqqında iltizam alındıqdan sonra azad buraxılmışlar.[5][6]
Tehranda keirilən oyunlarda bəzən Tehran klublarının azarkeşlərinin Azərbaycan trklərinə qarşı səsləndirdikləri irqi şarlara "Traktor" azarkeşlərinin verdikləri cavabın nəticəsində Təbriz komandası cəzalandırlıb və ev oyunlarının bir neəsini azarkeş dəstəyi olmadan, tamaşaısız stadionda keirməli olub.
"Traktor" azarkeşləri həm Cənubi Azərbaycanın, həm də Azərbaycan Respublikasının problemlərini z problemləri sayırlar. Stadionda Azərbaycanın Dağlıq Qarabağ blgəsinin və ətraf rayonların ermənilər tərəfindən işğalına etiraz əlaməti olaraq tez-tez "Qarabağ bizimdir, bizim olacaq" şarı səslənir. Əgər komandanın keirdiyi oyunlar Qarabağda baş vermiş soyqırım gnləri ilə st-stə dşrsə, şəhidlərin xatirəsi şarlarla mtləq yad edilir.
Traktor azarkeşləri təkcə z doğma komandalarını dəstəkləməklə kifayətlənməyib, Azərbaycanın btn toplumsal problemlərinə z mnasibətlərini bildirməyə, haqsızlıqlara qarşı etiraz səslərini ucaltmağa alışırlar. Hazırda belə problemlərdən biri Gney Azərbaycanın simvollarından biri sayılan Urmiya glnn get-gedə qurumasıdır. "Traktor"nin 2010-cu ildə keirdiyi ev oyunlarından birində stadionda "Urmu gl səslənir, susuzam, haray, haray" şarı səsləndi. Bunun nəticəsi olaraq həmin il mart ayının 1-də Təbrizdən, Urmiyadan, Gney Azərbaycanın digər blgələrindən olan yzlərlə "Traktor" azarkeşinin hər biri Urmiya glnn zərindəki krpdən glə bir qab su tkd. Bundan sonra Urmiya glnə gələn hər bir adam ciddi polis yoxlanışından keirilir və bəzi məlumatlara grə bu gnəcən bu kampaniyaya qoşulmaq istəyən 100-dən artıq "Traktor" azarkeşi həbsdədir.
2011-ci ilin avqust ayında Urmiya glnə su atdırmaq layihəsinin İranın İslamı məclisində 2-təcili (2-foriyyətli) səs alabilməməyi, gney azərbaycanlılar, zəlliklə Tirəxtur yandaşları arasında ginə byk bir etiraz dalğası yaratmaqla, bayis oldu 25 Avqust gecəsi oynanılan Azərbaycan derbisi, Tirəxtur və Bələdiyyə Spor yarışında, 50,000 dən artıq tamaşaı Səhənd İstadionuna toplansın və Məclis əleyhinə "Urmu Gl can verir, Məclis onun qətlinə fərman verir" kimi şuarlar verilsin.[7][8]Təbriz derbisindəki şədid etirazlardan sonra, Gney Azərbaycanın bir sıra şəhərlərində, o cmlədən Urmiya və Təbrizdə Urmiya glnn qurumasına ardıcıl etiraz aksiyaları başlanır. Traktor Sazi və Tehranın İstiqlal klubunun yarışı gn, 9. Sentyabr, 2011 da, Tehran və onun ətrafında yaşayan minlər gneyli, 100 min nəfərlik Azadi stadionuna sarı yola dşrlər. Btn basqılara baxmayaraq 30 min nəfərdən artıq Tirəxtur azarkeşi stadionun iinə girir və minlər yandaşa da yol verilmir; ancaq stadiona daxil olabilənlər və z sevdiyi klubu dəstəkləyib Urmiya gl haqda da şuar verirlər.[9] 40 yanlı yaralanır və yzlər yanlı mvəqqəti olaraq tutuqlanır.
Traktor İranda znəməxsus marş və mahnıları olan ilk futbol klubudur. Bu marşlardan, 2010-cu ildə Barış Kor Qrupunun yazıb ifa etdiyi Yaşa, yaşa Tiraxtur mahnısı futbol klubu tərəfindən rəsmi marş kimi qəbul edilmişdir.:
Ancaq, 2012-ci ilinin iyun ayında, Tirəxturun Asiya yarışlarına yol tapmaq trənində, Tirəxtur İftixarımız adlı başqa bir mahnı, klubun yeni sorumlular tərəfindən, rəsmi marş kimi təqdim edilmişdir; halbuki yandaşlar ictimai şəbəkələrdə, rəsmi mahnının yersiz dəyişilməsinə etiraz etmişlər.:
Klub z adını onun rəsmi sponsoru olan Təbrizin Traktor istehsal edən zavodunun adından gtrmşdr. İngiliscə "Tractor" sznə təbrizlilər z ləhcələrində "Tirəxtur" və ya "Traxtur" deyirlər. Bu səbəbdən də azarkeşlər z sevimli komandalarını məhz Təbriz ləhcəsi ilə alqışlayırlar. Hətta azarkeşlər israrla klubun adının fars dilinə uyğun şəkildə "Traktor" adlandırılmasına etiraz etmək iin kynəklər və bayraqlarına "Tirəxtur" və ya "Traxtur" yazırlar, amma polislər azarkeşlərə əksər hallarda zərinə "X" yazılmış bayraqlar və kynəklərlə stadiona daxil olmağa imkan vermirlər.
El Neftchi Bak juga a l'estadi Tofiq Bəhramov, amb capacitat per a 29.858 espectadors, i que porta el nom de l'rbitre azerbaidjans Tofiq Bəhramov. s l'estadi amb ms capacitat del pas, i acostuma a ser usat per la selecci de futbol de l'Azerbaidjan. Va ser construt l'any 1952.
59fb9ae87f