Chempionlar Ligasi 2023
Eui Grey
1991/92-yilgi mavsumda turnir mstel Chempionlar Ligasi deb nomlandi va formati oʻzgartirildi[7], guruh turniri koʻrinishidagi Olimpiya tizimidan chetga chiqdi. Bu birinchi Chempionlar ligasi edi, bir vaqtning oʻzida turnirning madhiyasi va gerbi paydo boʻldi, ular bugungi kunda ham qoʻllaniladi. 1992/93-yilgi mavsumdan boshlab turnir UEFA Chempionlar Ligasi deb atala boshlandi.
Chempionlar ligasida ketma-ket besh yoki uch marta gʻolib chiqqan klub gʻoliblarga beriladigan kubokni Abadiy saqlash huquqi beriladi[8]. Hozircha bu imtiyozni faqat oltita jamoa qoʻlga kiritgan: [[Real Madrid, Ayaks, Bavariya, Milan, Liverpul, Barselona.
Chempionlar ligasida gʻolib chiqqan klub kubokni 10 oy davomida oʻzida saqlab qolish huquqiga ega. Gʻalaba xotirasi uchun klublar kubokning kichraytirilgan nusxasini olishadi (haqiqiy kubok hajmining 80% dan koʻp boʻlmagan). Turnirda jami 5 marta yoki ketma-ket 3 marta gʻalaba qozongan klub, avvalroq aytilganidek kubokni abadiy oʻzida olib qolish huquqiga ega boʻladi.
Keyingi kubok avvalgisidan biroz farq qildi. U bernlik zargar Yurg Stadelman tomonidan yaratilgan. Kubokning narxi 10 ming Shveysariya franki edi. Kubok kumushdan yasalgan ichi oltin bilan qoplangan va balandligi 62 sm ogʻirligi 7,5 kg boʻlgan amfora edi. Keyinchalik, stakanlarni yaratishda, bu variant namuna sifatida olingan.
Yevropaning eng nufuzli klublari futbol turniri. 1955/56-yilgi ilk mavsumdan to 1991/92-yilgi mavsumgacha u Yevropa chempion klublari kubogi deb nomlangan. 1991/92-yilgi mavsumda turnir formati[1] o'zgartirildi va 1/8 finaldan keyin guruh turnirlari o'tkazildi. Keyin madhiya va gerb paydo bo'ldi. 1992/93-yilgi mavsumdan boshlab turnir hozirgi nomini oldi.
Yevropa kubogi 1955-yilda fransuz sport jurnalisti va L'quipe muharriri Gabriel Hanot taklifi bilan tashkil etilgan. Qit'a miqyosidagi futbol turniri g'oyasi Angliya matbuotida 1954-yilning kuzida "Spartak" va "Xonved"ni mag'lub etgan "Vulverxempton" dunyoning eng kuchli klubi ekanligi haqidagi bayonotlardan keyin paydo bo'ldi. Hanot o'z gazetasida eng kuchli klubni aniqlash uchun ham uy, ham safar o'yinlarini o'z ichiga olgan musobaqa o'tkazish zarurligini aytdi. Ertasi kuni Hanot musobaqaning mumkin bo'lgan loyihasini e'lon qildi va 1955-yil yanvar oyida birinchi Yevropa kubogi bo'lib o'tdi.
1955/56-yilgi Kubokning birinchi turnirda har bir tur ikki o'yin (uyda va mehmonda) o'ynaldi. 1992-yilga qadar qur'a tashlashda mamlakat chempionlari va yevrokuboklarning soʻnggi gʻolibi ishtirok etgan. 1991/92-yilgi mavsumdan boshlab, turnir formati guruh bosqichini o'z ichiga olgan holda o'zgartirildi va keyingi yili turnir Chempionlar ligasi nomini oldi. Shundan soʻng saralash bosqichlari soni, guruhlar tarkibiga bir qancha oʻzgarishlar kiritildi. 1997/98-yilgi mavsumda bir qator mamlakatlarda (UEFA koeffitsientlari jadvali bo'yicha) ikkinchi o'rinni egallagan jamoalar turnirda qatnasha boshladi. Saralash bosqichi tizimi qayta ishlab chiqilgan bo'lib, past koeffitsientga ega bo'lgan mamlakatlar chempionlari guruh bosqichi boshlanishidan oldin bir yoki bir nechta saralash bosqichida, yuqori koeffitsientga ega bo'lgan davlatlar jamoalari esa keyinroq ishtirok etishi mumkin. Ayni damda Chempionlar Ligasida eng yuqori koeffitsientga ega mamlakatlar to'rtta klub bilan ishtirok etmoqda.
Turnir bir necha bosqichdan iborat boʻlib, toʻrtta saralash bosqichidan boshlanadi. Jamoalar 2 tadan o'yin o'tkazishi kerak (uyda va safarda). Ikki uchrashuvning yig'indisi bo'yicha g'olib keyingi saralash bosqichiga o'tadi. Barcha saralash bosqichlaridan o'tib, jamoalar to'g'ridan-to'g'ri kelgan jamoalar bilan birga guruh bosqichiga kirishadi. Qur'a natijalariga ko'ra, jamoalar har biri 4 tadan 8 ta guruhga bo'lingan. Guruh bosqichi natijalariga koʻra, dastlabki ikki jamoa pley-offga, guruhda 3-oʻrinni egallagan jamoa esa Yevropa ligasining 1/16 finaliga yoʻl oladi. 1/8 final bosqichiga qura tashlash marosimi quyidagicha bo'ladi:
Adidas kichik homiy hisoblanadi va o'yin uchun rasmiy to'pni yetkazib beradi. 2019/20-yilgi mavsumdan boshlab Italiyaning Macron sport brendi hakamlar formasini yetkazib bermoqda. Hublot, shuningdek, tanlovning to'rtinchi rasmiy hamkori sifatida ikkinchi darajali homiy hisoblanadi.
2003-04-yilgi UEFA Chempionlar Ligasida 48 ta UEFAga aʼzo assotsiatsiyalardan jami 72 ta jamoa ishtirok etdi. Lixtenshteyn (o'z milliy ligasi yo'q), shuningdek, Andorra va San-Marino ishtirok etmadi. Ozarbayjonga ham ruxsat berilmadi, Ozarbayjonning ishtiroki UEFA tomonidan to'xtatildi. Har bir assotsiatsiya o'zining liga koeffitsientidan kelib chiqqan holda Chempionlar ligasining ma'lum miqdordagi klublari bilan qatnashdi. Liga koeffitsienti yuqori bo'lgan assotsiatsiyalar liga koeffitsienti past bo'lgan uyushmalarga qaraganda ko'proq klublarda ishtirok etishdi, ammo hech qanday assotsiatsiya to'rttadan ortiq jamoada bo'lishi mumkin emas bu oltin qoidaga aylangan edi.
Futbol assotsiatsiyalari reytingi va shunga mos ravishda 2003/2004-yilgi Chempionlar ligasidagi oʻrinlarni mamlakatlar oʻrtasida taqsimlash UEFA koeffitsientlari jadvali asosida tuzilgan boʻlib, bu qura uchun rasmiy Yevropa klub musobaqalaridagi 1997/199-yilgi mavsumdan 2001/2002-yilgi mavsumgacha bo'lgan klublarning oʻyin natijalari hisobga olingan[6].
59fb9ae87f