KÜRESEL ISINMA

[Kaan Akyol]

KÜRESEL ISINMA " insanların çeşitli faaliyetleri sonucunda meydana gelen ve sera gazları olarak nitelenen bazı gazların atmosferde yoğun bir şekilde artması sonucunda yeryüzü sıcaklığının artmasıdır. Bunu önlemek için hava kirliliğini ilm önce engellemeliyiz.    yoksa KÜRESEL ISINMA gittikçe artar. Ve Bu Canlıların hayatını olumsuz etkiler,

[gökberk zeybel]

�nsanlar taraf�ndan atmosfere sal�nan gazlar�n sera etkisi yaratmas� sonucunda d�nya y�zeyinde s�cakl���n artmas�na k�resel �s�nma deniyor. Daha ayr�nt�l� a��klamak gerekirse d�nyan�n y�zeyi g�ne� ���nlar� taraf�ndan �s�t�l�yor.

D�nya bu ���nlar� tekrar atmosfere yans�t�yor ama baz� ���nlar su buhar�, karbondioksit ve metan gaz�n�n d�nyan�n �zerinde olu�turdu�u do�al bir �rt� taraf�ndan tutuluyor. Bu da yery�z�n�n yeterince s�cak kalmas�n� sa�l�yor. Ama son d�nemlerde fosil yak�tlar�n yak�lmas�, ormans�zla�ma, h�zl� n�fus art��� ve toplumlardaki t�ketim e�iliminin artmas� gibi nedenlerle karbondioksit, metan ve diazot monoksit gazlar�n atmosferdeki y���lmas� art�� g�sterdi. Bilim adamlar�na g�re i�te bu art�� k�resel �s�nmaya neden oluyor. 1860�tan g�n�m�ze kadar tutulan kay�tlar, ortalama k�resel s�cakl���n 0.5 ila 0.8 derece kadar art���n� g�steriyor.

 

     Bilim adamlar� son 50 y�ldaki s�cakl�k art���n�n insan hayat� �zerinde fark edilebilir etkileri oldu�u g�r���nde.�stelik art�k geri d�n��� olmayan bir noktaya yakla��l�yor.

Hi�bir �nlem al�nmazsa bu y�zy�l sonunda k�resel s�cakl���n ortalama 2 derece artaca�� tahmin ediliyor.

2007�nin de d�nya genelinde kay�tlar�n tutulmaya ba�land��� son 150 y�ll�k d�nem i�inde en s�cak y�l olabilece�i �ng�r�s� var.

D�nya iklim sisteminde de�i�ikliklere neden olan k�resel �s�nman�n etkileri en y�ksek zirvelerden, okyanus derinliklerine, ekvatordan kutuplara kadar d�nyan�n her yerinde hissediliyor.

Kutuplardaki buzullar eriyor, deniz suyu seviyesi y�kseliyor ve k�y� kesimlerde toprak kay�plar� art�yor. �rne�in 1960�lar�n sonlar�ndan bu yana Kuzey Yar�m k�re�de kar �rt�s�nde y�zde 10�luk bir azalma oldu. 20�inci y�zy�l boyunca deniz seviyelerinde de 10-25 cm aras�nda bir art�� oldu�u saptand�.

K�resel �s�nmaya ba�l� olarak d�nyan�n baz� b�lgelerinde kas�rgalar, seller ve ta�k�nlar�n �iddeti ve s�kl��� artarken baz� b�lgelerde uzun s�reli, �iddetli kurakl�klar ve ��lle�me etkili oluyor.

K���n s�cakl�klar art�yor, ilkbahar erken geliyor, sonbahar gecikiyor, hayvanlar�n g�� d�nemleri de�i�iyor. Yani iklimler de�i�iyor.

��te bu de�i�ikliklere dayanamayan bitki ve hayvan t�rleri de ya azal�yor ya da tamamen yok oluyor.