"Bozkurt Atlası" ve Kemal Çapraz'a İlişkin... (-1 - Emre Koşak
TÜRKÇÜ TAVIR
Ben, “Kemal Çapraz” adını ilk olarak, bir zamanlar her ay aldığım Türkçü Dergi Orkun’un Ekim 1998 tarihli 8. Sayı’sında okudum. Derginin o sayısının kapağında aynen şöyle yazıyordu: Orkun, Cumhuriyetimizin 75. yılında tarihi bir gerçeği açıklıyor: ATATÜRK, BOZKURT’U DEVLET ARMASI YAPACAKTI.
Derginin diğer sayfalarına bakmadan, doğru “içindekiler” kısmından o konunun sayfa numarasını bulup, Kemal Çapraz’la konuyla ilgili yapılan söyleşiyi okudum. Kemal Çapraz o söyleşide; Türkiye Cumhuriyeti Maarif Vekaleti’nin (Milli Eğitim Bakanlığı) 1925’de, devletin resmi armasını belirlemek üzere açmış olduğu yarışmada 1.liği kazanan Bozkurtlu armaya değiniyordu. O dönem Namık İsmail adlı bir ressam tarafından hazırlanan bu armayı Atatürk’ün Bozkurt’un “ihtişamını yansıtmadığı” gerekçesiyle devlet arması olarak kullanılmasını izin vermediğini okudum. Söz konusu söyleşide "Türk Tarihi'nin hiç bir devrinde Cumhuriyetin ilk yıllarındaki kadar Bozkurt sembolü kullanılmamıştır" diyordu Kemal Çapraz ve bunu belgeleriyle açıklıyordu. Bu belgelere göre; Atatürk en büyük bozkurtçuydu. Ve gerçekten de bozkurtla özdeşleşen devlet adamıydı.
Atatürk’ün Bozkurtları ve Kemal Çapraz’ın Keşifleri
Bu söyleşide, Bozkurt’un, daha Cumhuriyet ilan edilmeden önce, 1922 yılında Ankara Hükümeti tarafından bastırılan pullarda, harf devrimi yapılmadan önce basılan 5 ve 10 liralık banknotların üzerinde, yavrukurt teşkilatının (şimdi izci denilen) şapkalarının üzerinde, Atatürk’ün Mehmet Fuat Köprülü’ye kurdurttuğu Türkiyat Enstitüsü’nün, Türk Ocakları’nın, Milli Türk Talebe Birliği’nin, ilk milli petrol şirketimiz Petrol Ofisi’nin sembollerinde yer aldığını ayrıca 1935’de Atatürk’ün emriyle çıkarılan sigara markasının, Cumhuriyet’in ilk yolcu gemisinin isminin de “Bozkurt” olduğunu yine bu söyleşide okumuştum (söz konusu sigaranın üzerinde Bozkurt resmi de bulunmaktadır).(1)
2 Ağustos 1926 tarihinde, Ege Denizi sularında Cumhuriyetin ilk yolcu gemisi Bozkurt, Fransız bandıralı Lotus gemisiyle çarpışır ve konu Lahey Uluslararası Adalet Divanı’na taşınır o dönemin Adalet Bakanı Mahmut Esat Beğ Türkiye’yi temsilen Bozkurt’u savunur. Mahmut Esat Beğ’in avukatlığında Türkiye bu davayı kazanır ve Atatürk, Cumhuriyet’in temel felsefesini oluşturanlar arasında yer alan büyük devrimci Mahmut Esat Beğ’i “Bozkurt” soyadıyla ödüllendirir.
Bu davanın sonucunda Lahey Uluslararası Adalet Divanı tarafından 1927 yılında Atatürk’e armağan edilen fakat 1978 yılından bu yana bulunamayan tunçtan yapılmış Bozkurt heykelini de yoğun araştırmaları sonucu Samsun Gazi Müzesi’nin tozlu deposundan Kemal Çapraz çıkarmıştır. Samsun Gazi Müzesi Müdürü Mustafa Akaya dahi söz konusu heykelin varlığını Kemal Çapraz’dan öğrenmiştir.
Samsun Müzesi deposunda bulunan bu heykel, 1968 yılına kadar Anıtkabir’de sergilenmiş, 1968’de Samsun Gazi Müzesi’nin açılmasıyla birlikte Atatürk’ün bir çok özel eşyasıyla birlikte bu heykel de Samsun’a gönderilmiştir. Bu heykelin, CHP’nin 1978’deki iktidarı zamanında İmar İskan Bakanlığı yapan Ali Topuz’un baskılarıyla müzedeki sergi salonundan kaldırılarak depoya atıldığı ve burada unutulduğu ortaya çıkmıştır.
…
Yine Samsun Gazi Müzesi’nde, Kemal Çapraz’ın yoğun araştırmaları sonucu keşfettiği bir diğer Bozkurt da Atatürk’ün bizzat özel eşyaları arasında kullandığı, masasının üzerinde yer alan ve yine tunçtan yapılmış Bozkurt şeklindeki bir çağırma zilidir. Bu çağırma zili de Kemal Çapraz’ın vermiş olduğu bilgiye göre 8 santimetre yüksekliğinde ve 9 santimetre uzunluğundadır.(2)
…
Kemal Çapraz’ın bu çok önemli araştırmaları, Dünya Türklüğü’nün sembolü Bozkurt’un, -cismini bir yana koyun- ismine dahi tahammül edemeyenlerin CHP’yi ve Türkiye’yi nasıl Atatürk’ün çizgisinden çıkardıklarına ve bu hallere getirdiklerine de çok güzel örnek teşkil etmektedir.
(2) İşte Atatürk’ün Kayıp Bozkurt’u-A.Efe-Orkun-Sayı 9-Kasım 1998