PROF. DR. ŞÜKRÜ ELÇİN VEFAT ETTİ

[Fuat TOK]

PROF. DR. ŞÜKRÜ ELÇİN VEFAT ETTİ

"Hocaların hocası" olarak bilinen ve Türk dünyasına büyük emek vermiş
Prof. Dr. Şükrü ELÇİN'i kaybettik. Türk milletinin başı sağolsun.
Allah rahmet eylesin.
Halk edebiyatı bilim adamı, öğretim üyesi, 23.9.1912 tarihinde
Florina'da doğdu. Babası Mehmed oğlu Murad, annesi Ayşe Elçin'dir.
Baba soyu, Germiyan-Kütahya'dan Rumeli'ye geçen Çelenklioğlu ailesine
çıkar. Anne tarafı Konya-Karaman'dan Küçük Hâfız Bey sülâlesindendir.
Annesinin babası Hâfız Râşid ile amcası Hâfız Ahmed medresede tefsir
ve hadis okutmuşlardır. Elçin'in babası Rüştiye öğrenimi görmüş,
hayatını çiftçilikle kazanmış bir şahsiyettir.

İttihat ve Terakki Cemiyetinin Florina şubesinin kurulmasında emeği
geçti. Elçin ailesi, Lozan Antlaşması'ndan sonra mübadil-muhacir
olarak Türkiye'ye gelip Manisa'nın Turgutlu kasabasına yerleşti. Şükrü
Elçin düzenli öğrenime Turgutlu'da başladı. Cumhuriyet ilkokulundan
mezun oldu. Manisa'da ortaokulu, İzmir'de liseyi tamamladı. 1936
yılında girdiği İÜEF Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü 1939'da bitirdi.
Askerliğini 1940-1941 yılları arasında Giresun ve Sivas'ta yaptı.
Sırasıyla Sivas ve Denizli Liseleriyle Ankara Erkek Teknik Öğretmen
Okulunda; Atatürk Lisesi, Maarif Koleji, Harb Okulu, Gazi Eğitim
Enstitüsü gibi kuruluşlarda edebiyat dersleri verdi. 1949'da
doktorasını tamamladı. Millî Eğitim Bakanlığınca iki yıl müddetle
Paris'e gönderildi.Sorbone Yüksek Tetkikler Okulunda André Varangac'ın
folklor derslerini takip etti. 1958 yılında Nebahat Gensu ile evlendi.
Bu evlenmeden iki çocuğu oldu. Kızı Hamide Dilek Elçin, Oxford
Üniversitesi Türk Dili Öğretim Üyesidir; oğlu Murat Elçin, Ankara
Üniversitesi Fen Fakültesinde Biyokimya Profesörüdür. 1962'de doçent
olan Şükrü Elçin, 1964 yılında Hacettepe Üniversitesine intisap etti.
Sosyal ve İdarî Bilimler Akademisinde Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünü
kurdu. 1969'da profesörlüğe yükseltildi. 1971-1972'de Londra ve
1974'te Viyana kütüphanelerinde Türkçe yazma eserler üzerinde
araştırmalar yaptı. 13 Temmuz 1982 tarihinde Türk Dili ve Edebiyatı
bölümü başkanı iken emekli oldu. 1983'ten itibaren bir devre Atatürk
Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Yüksek Kurul Üyeliğinde bulundu.
Türk Ocağı, Türk Folklor Kurumu, İLESAM, Aydınlar Ocağının üyesi, Türk
Kültürünü Araştırma Enstitüsünün Başkanı olmuştur.

Aldığı ödüller: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Başbakanlığı 1976,
Hacettepe Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nihat Nirun
tarafından verilen hizmet ödülü 25.06.1982, İhsan Hınçer Türk
Folkloruna Hizmet Ödülü 1983, Şükrü Elçin Armağanı 1983, Hacettepe
Üniversitesi Türkiye İş Bankası Halk Bilim Büyük Ödülü 1984, Gazi
Üniversitesi "Millî Eğitime Hizmet" Ödülü 20.04.1984, Hacettepe
Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Yüksel Bozer tarafından Akademik
Hizmet Belgesi 30.06.1986, 3. ve 4. Milletlerarası Türk Folklor
Kongreleri Onur Belgeleri 1986, 1988, Bulgaristan Türkleri Kültür ve
Yardımlaşma Derneği Şeref Üyeliği Belgesi 13.02.1987, Türkolojiye
Üstün Hizmet Armağanı 1988.

Ortaokul sıralarından itibaren şiirle yazı hayatına başlamış ve
yazılarında Şükrü Murat, Şükrü Murat Elçin, Şükrü Elçin, Çelenklioğlu,
Terzioğlu, Macit Demir, Ş.E. Arı imzalarını kullandı. Yeni Asır, Ulus,
Kudret, İstanbul, Tercüman gibi gazetelerde, Gençlik (Turgutlu), Ülkü,
İnan, Orhun, Türk Yurdu, Türk-Etnogrofya, Türk Folkloru, Sivas
Folkloru, Türk Kültürü Araştırmaları, Hacettepe Sosyal ve Beşerî
Bilimler, Türk Dili, Bilge, Kültür ve Sanat, Emel,
Erciyes, Gazi Eğitim, Büyük Türkiye gibi dergilerde ve Türk
Ansiklopedisi'nde yazıları çıktı. Yurt içinde 1. Milletlerarası
Türkoloji Kongresi (15-20 Ekim 1978, İstanbul) "Cezayir Şâirlerine
Dair Bir Cönk", 2. Milletlerarası Türk Folklor Kongresi (Bursa,
1981)'ne Türkiye'de Halk Edebiyatı Çalışmalarının Değerlendirilmesi,
IV. Milletlerarası Türkoloji Kongresi (İstanbul, 1982)'ne Türk Halk
Edebiyatında "Turna" Motifi; yurt dışında 11. Dâimî Altaistik Kongresi
(2-6 Haziran 1968, Kopenhagen, Danimarka)'ne Récits en Prose Livresque
et Réalistes d'Istanbul, Milletlerarası 1. Güney Doğu Avrupa ve
Balkan Etütleri Kongresi (7-13 Mayıs 1970, Atina, Yunanistan), Le
Théatre Folklorique Paysan Turc; Dâimî Altaistik 1954 Kongresi (25-30
Haziran, Strasburq)'ne Gündeşlioğlu, Poéte Populaire Turkmene
d'Anatolie; Arap Folklor Kongresi (1-10 Mart 1977, Bağdad, Irak) ne
Probléme de la Coordination des Travaux Folkloriques des Les Pays
d'Islam; Kıbrıs'ta Türk Kültürü ve Turizm Politikası Sempozyumu (30
Ekim-1 Kasım 1989, Lefkoşe, Kıbrıs)'na Kıbrıs'ta Türk
Edebiyatı ve Folklor konulu (1990) bildirilerle katıldı. İki yüzü
aşkın kitap, makale, tanıtma ve tenkid yazısı yazdı.

Yayınları:

Şâir Bozuntuları, (Niyazi Hicrân-Damla ile birlikte), Hâfız Ali
Matbaası, İzmir, 1932, 24 s.
Yirmidört (Şiirler), Kültür Basımevi, İstanbul, 1944, 31 s.
Hikâyeler (Ali Gündüz Akıncı ile birlikte) -Antoloji- MEB Köy
Kitaplığı 6, Millî Eğitim Basımevi, 1949, 74 s.
Kerem ile Aslı Hikâyesi (Araştırma), Millî Eğitim Basımevi, Ankara,
1949, VII-I+128 s.
Deli Dumrul (Turhan Oğuzkan ile birlikte), Ayyıldız Matbaası, Ankara,
1964, 21 s. (Resimli)
Anadolu Köy Orta Oyunları (Köy Tiyatrosu), Türk Kültürünü Araştırma
Enstitüsü Yayınları, Seri IV, Sayı: A.1, Ayyıldız Matbaası, Ankara,
1964, 83 s. (İkinci ve Üçüncü baskılarını yapmıştır)
Türk Bilmeceleri, Devlet Kitapları, Millî Eğitim Basımevi, İstanbul,
1970.VII+90 s. (İkinci ve üçüncü baskısı yapılmıştır)
Çocuklarımıza Şiirler (Antoloji), Türk Kadınları Kültür Derneği
Yayını, Ayyıldız Matbaası, Ankara, 1974, 172 s. (İkinci baskısı
yapılmıştır)
Ali Ufkî- Hayatı ve Mecmûa-ı Sâz ü Söz (Tıpkı basım), Kültür Bakanlığı
Musiki Eserleri:1, Millî Eğitim Basımevi, İstanbul, 1976, (Büyük boy)
XXVII+328 s.
Halk Edebiyatı (Eğitim Enstitüleri II. Sınıf), Hacettepe Vakıfları
Kuruluşları Teksis Limited Şti. Basımevi, Ankara, 1977, 92 s.
Halk Edebiyatı Araştırmaları, Kültür Bakanlığı Millî Folklor Araştırma
Dairesi Yay., Halk Edebiyatı Dizisi: 3, DSİ Basım ve Foto-Film
İşletme Müdürlüğü Matbaası, Ankara, 1977, V-367 s. (İkinci baskısı
yapılmıştır)
Türkçülük ve Millîyetçilik, Türk Kadınları Kültür Derneği Yayını,
Ayyıldız Matbaası, Ankara, 1978, 23 s.
Adalara Destanlar (Şiirler), Ayyıldız Matbaası, Ankara, 1978, 43 s.
(İkinci baskısı yapılmıştır)
Halk Edebiyatına Giriş, Kültür Bakanlığı Yayınları: 365, Türk Halk
Kültürü Eserleri Dizisi:10, Emel Matbaacılık Sanayi, Ankara, 1981, IV
+810 s. (İkinci baskısı yapılmıştır)
Ölümünün Yirmibeşinci Yılında Yahya Kemal Beyatlı (Muhtar Tevfikoğlu
ve Sadık K. Tural ile birlikte), Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü
Yayınları: 53, Seri III, Sayı:A.14, Aslımlar Matbaası, Ankara, 1983,
295 s.
Gevherî Divânı (İnceleme, Metin, Dizin, Bibliyografya), Kültür ve
Turizm Bakanlığı Millî Folklor Araştırma Dairesi Yayınları:56, Halk
Edebiyatı Dizisi:9, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara, 1984, 723
s.
Şiirle Selâm (Antoloji), Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları:
59, Seri IV, Sayı: A.15, Ankara Üniversitesi Basımevi, Ankara, 1984,
208 s. (İkinci baskısı yapılmıştır)
Folklor ve Halk Edebiyatının Millî Birliğin Oluşmasındaki Rolü, Türk
Kültürünü Araştırma Enstitüsü Yayınları, Ankara, 1986, 52 s. Gevherî,
Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları: 821, Türk Büyükleri Dizisi: 49,
Aslımlar Matbaası, Ankara, 1987, VI+146 s.
Yeni Türk Nesri Antolojisi (Muhtar Tevfikoğlu ile beraber), Kültür ve
Turizm Bakanlığı Yayınları, Kültür Eserleri Dizisi: 97, Ankara, 1987,
VIII+741 s.
Aşık Ömer, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları:826, Türk Büyükleri
Dizisi:54, Gaye Matbaası, Ankara, 1987, IV+123 s.
Akdeniz'de ve Cezayir'de Türk Halk Şâirleri, Türk Kültürünü Araştırma
Enstitüsü Yayınları:78, Seri IV, Sayı: A.23, Sevinç Matbaası, Ankara,
1988, VIII-279 s.
Halk Şiirleri Antolojisi, Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları:1008,
Gençlik ve Halk Kitapları Dizisi: 89, Başbakanlık Basımevi, Ankara,
1988,VI+270 s.
Türkiye Türkçesinde Ağıtlar, Kültür Bakanlığı Yayınları:1197, Gençlik
ve Halk Kitapları Dizisi:49, DSİ Matbaası, Ankara, 1990, VIII+239 s.
Yurt Duyguları (Antoloji), Türk Kültürü Araştırmaları Enstitüsü
Yayınları:114, Seri IV, Sayı: A.31, Ankara Üniversitesi Basımevi,
Ankara, 1990, 174 s.
Türkiye Türkçesinde Maniler, Türk Kültürü Araştırma Enstitüsü
Yayınları:115, Seri IV, Sayı: A.32, Ankara Üniversitesi Basımevi,
Ankara, 1990, 194 s.
Türk Edebiyatında Tabiat, Atatürk Yüksek Kurumu, Atatürk Kültür
Merkezi Başkanlığı Yay., Ankara, 1992.

Ayrıbasımlar :

Dede Korkut Kitabı'nda İslâmî Unsurlar, Nemeth Armağanı, TTK Basımevi,
TDK Yayını, Ankara, 1962, s.145-154'den ayrıbasım, 10 s.

Denizli Dokumacılığı Üzerine Notlar, Türk Etnografya Dergisi, C.5,
Ankara, 1962-1963, s. 5-8'den ayrıbasım, 4 s.

Ferruh Arsunar, Gaziantep Folkloru, TTK Basımevi, Ankara, 1961, Türk
Etnografya Dergisi, Sayı: 5, 1962, s. 96-99'dan ayrıbasım, 4 s.

Cingözoğlu Âşık Seyid Osman, Hayatı, Şiirleri, Sonuç, Hacettepe Sosyal
ve Beşerî Bilimler Dergisi, C. VII, Sayı: 1-2, s. 7-34, Mart- Ekim
1975'den ayrıbasım, 28 s.

Türk Halk Nazmında Mahlas/Tapşırma Alma Geleneği, Studia Turcologica,
Memorine Alexii Bombaci, Dicata, Instituto Universitario Orientale
Seminario di Studi Asiatici, Series Minor XIX, Napoli 1982, s.
131-139'dan ayrıbasım, 9 s.

Benli Ali'nin Denizle İlgili Şiirleri, Türk Kültürü Araştırmaları,
(Prof. Dr. İbrahim Kafesoğlu'nun Hâtırasına Armağan Sayısı), Ankara,
1985, s. 209-217'den ayrıbasım, 8 s.

Âşık Osman, Hayatı ve Şiirleri, Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi, C.
XXIV-XXV, Prof. Ali Nihat Tarlan Armağanı, 1986, s. 66-108'den
ayrıbasım, 42 s.

Haydarî'nin Şiirleri, Türk Folklorundan Derlemeler 1986/1, s.
91-105'den ayrıbasım, 13 s.

Eminî- Hayatı ve Şiirleri, Türk Kültürü Araştırmaları (Dr. Hamit
Zübeyr Koşay Armağanı), Yıl XIV, Sayı: 2, Ankara, 1986, s. 97-108'den
ayrıbasım, 11 s.

Evhad Çelebi Hikâyesi, Mehmed Kaplan İçin, TKAE Yayınları 75, Seri:1,
Sayı: A.10, Ankara, 1988, s. 59-71'den ayrıbasım, 22 s.

Hikâyet-i Bengî Hallâç, Erol Güngör İçin, TKAE Yayınları 79, Seri: I,
Sayı: A. 11, Ankara, 1988, s. 191-198'den ayrıbasım, 8 s.