Soru: Ağnam resmi

[Candan Badem]

Değerli Meslektaşlarım

Bir görüşe göre Osmanlı devletinde ağnam resmi rayici yüzyıllar boyunca hiç değişmedi hep iki koyuna bir akçe olarak alındı. Doğru mudur? 19. yüzyılda akçe değer kaybetmiş ve fiilen ortadan kalkmış olduğuna göre ağnam resmi gerçekte kaç kuruş olarak tahsil ediliyordu? Cevap ve kaynak önerilerine müteşekkir kalacağım.

Yrd Doç Dr Candan Badem

Tunceli Üniversitesi

[zkoylu]

Sayın Badem,    Başlangıçta sadece koyulardan(Ganem) alınan bu vergi, sonraları inek, manda, öküz, keçi, at, eşek, katırdan da alınmaya başlanmıştı. Bütçe açıklarını kapatmak Için Ağnam Resmi'ne değişik zamanlarda zamlar yapıldığını hatırlıyorum (Örn. 1909). Bildiğim kadarıyla 1919 da da bir zam daha yapılmış. Hatta Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde de 8 katına çıkarılması hükümet tarafından teklif edilmişse de İstanbul'un Işgali ve Meclis'in basılması ile gerçekleşmemiştir. Ancak böyle bir konunun konuşulmuş olmasından dolayı uygulamada bazı yerlerde 4 katı,bazı yerlerde  8 katı alınmaya başlanmıştır. I.TBMM' nin de aleyhte propagandaları engellemek Için ilk çıkardığı kanun  Ağnam vergisi'nin eskiden olduğu gibi 4 kat olmasıyla ilgilidir.   Konuyla ilgili olarak bkz   Ziya Karamursal, Osmanlı Mali Tarihi Hakkında Tetkikler,   Vedat Eldem, Cihan Harbi'nin ve İstiklal Savaşı'nın Ekonomik Sorunları, Türkiye İktisat Tarihi Semineri, Hacettepe Üniv Yay.   C. Duru- K.Turan-A. Öngeoğlu, Atatürk Dönemi Maliye Politikası(1. Kitap)   Mahmut Goloğlu, Üçüncü Meşrutiyet,   Alptekin Müderrisoğlu, Kurtuluş Savaşı'nın Mali Kaynakları,   TBMM Zabıt Ceridesi, c. 1,   Düstur Üçüncü Tertip, c. 1,   Kolaylıklar Dileğiyle Selamlar...     Doç. Dr. Zafer KOYLU   Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü T.C. Tarihi Anabilim Dalı 26480 / ESKİŞEHİR       -------Original Message-------

-- Bu mesajı şu gruba üye olduğunuz için aldınız: Google Grupları "turk-tarihciler" grubu. Bu gruba posta göndermek için , mail atın : turk-ta...@googlegroups.com Bu gruba üyeliğinizi sonlandırmak için şu adrese e-posta gönderin: turk-tarihcil...@googlegroups.com Daha fazla seçenek için, http://groups.google.com.tr/group/turk-tarihciler adresinde bu grubu ziyaret edin --- Bu iletiyi Google Grupları'ndaki "turk-tarihciler" grubuna abone olduğunuz için aldınız. Bu grubun aboneliğinden çıkmak ve bu gruptan artık e-posta almamak için turk-tarihcil...@googlegroups.com adresine e-posta gönderin. Daha fazla seçenek için https://groups.google.com/d/optout adresini ziyaret edin.

[Hüseyin GÖKSAL]

Alaşehir Temettuat Defterinde 0.4 Kuruş resm-i ağnam alınmıştır. Yani 10 koyun için 4 kuruş alınmıştır.

28 Mart 2014 21:21 tarihinde Candan Badem <tarihci...@gmail.com> yazdı:

--

[Candan Badem]

0,4 kuruş hangi tarihte alınmış?

3 Nisan 2014 16:13 tarihinde Hüseyin GÖKSAL <goksal...@gmail.com> yazdı:

[sabri becerikli]

Bursa temettuatlarında da gayrimüslimlerin  yaşadığı mahallelerin birinde 35 koyundan 700 kuruş elde edilmiş ve onlardan 10,5 kuruş, bir başka mahallede 15 koyundan 300 kuruş gelire karşılık 4,5 kuruş alınmıştır. (mahalleler Hoca Cafer ve Murad-ı Sani)

3 Nisan 2014 16:13 tarihinde Hüseyin GÖKSAL <goksal...@gmail.com> yazdı:

Alaşehir Temettuat Defterinde 0.4 Kuruş resm-i ağnam alınmıştır. Yani 10 koyun için 4 kuruş alınmıştır.

[Ayten Can Tunalı]

Üzerinde çalışmakta olduğum  1869 Yılı Aydın Vilayet Meclisi kararlarında Ağnam vergisi ile ilgili aşağıda belirttiğim ibarelere yer verilmektedir. Bu bize XIX Yüzyılın ikinci yarısında Ağnam Vergisi'nin bölgenin koşullarına göre değişiklik gösterdiğini anlatmaktadır.

 

"Ağnam vergisi ile ilgili gönderilen talimatda koyun ve keçiden dörder kuruş vergi alınması öngörülmektedir. Hâlbuki keçinin sağladığı gelirle koyunun geliri aynı değildir.",

"Hem halkın hem de hazinenin zarara uğramaması için koyundan dört, keçiden üç kuruş vergi alınmasının daha adil olcağı, nitekim Cezayir-i Bahr-i Sefit  ile Marmaris ve dolaylarında koyun ve keçiden altmışar ve tekeden yüz para alınmakta olduğu "

"Bozdoğan kazasında koyun ve keçiden dörder kuruş vergi alınmakta bu ise keçi sahiplerinin mağduriyetine neden olmaktadır." Daha önce yukarıda değinildiği gibi bu kaza ile birlikte Aydın Vilayeti’nde keçiden üçer kuruş vergi alınması" önerisi yineleniyordu.

Yrd. Doç. Dr. Ayten CAN TUNALI