Rusya ve Türkiye: Stratejik ortaklığa doğru
Mehmet Tunabaş
Rusya – Türkiye ilişkilerinin 500 yılı aşan tarihsel süreci boyunca iki ülke arasında savaşlardan ittifaklara kadar pek çok önemli dönem yaşandı. Devletlerarası ilişkiler açısından, Türkiye ve Rusya, birbirleri için her zaman önemli ülkeler olageldi.
Günümüzde de iki ülkenin birbiri açısından önemi biliniyor. Son yıllarda da bu tarihsel ilişkilere paralel olarak, Rusya – Türkiye ilişkilerinde, krizlerin aşıldığı ve yeni bir atılımın yaşandığı gözleniyor.
İki ülke arasında Üst Düzey İşbirliği Konseyi (ÜDİK), Hükümetlerarası Komisyon, Toplumsal Forum gibi ikili işbirliğinin geliştirilmesine katkı sağlayan pek çok ortak kurum ve mekanizma oluşturuldu. Türk Akımı doğal gaz boru hattı ve Akkuyu Nükleer Santrali başta olmak üzere, ortak yatırım projeleri gerçekleştiriliyor. Taraflar, Ortak Yatırım Fonu’nun kurulması ve karşılıklı ulusal para kullanımını öngören anlaşmalara imzalar attı. İki ülkenin etkili ve aktif işbirliği sayesinde Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü’nde (KEİ), Suriye konulu Astana müzakere süreci çerçevesinde uluslararası sorunların çözüm arayışlarında kayda değer başarılar elde edildi.
Rusya ve Türkiye arasında artan çok yönlü işbirliğinin bölgesel, bölgelerarası ve küresel etkileşim mekanizmalarına dayanan çok kutuplu dünya düzeninin pekiştirilmesi yolunda yeni ufuklar açtığını söylemek abartılı olmaz.
İkili ilişkilerin ‘kapsamlı bir stratejik ortaklığa doğru’ aşamalı ilerlediği değerlendirmesini yapan çok sayıda uzman, ‘stratejik ortaklık’ için gerekli imkan ve potansiyelin yanı sıra, tarafların siyasi iradesinin mevcut olduğunu belirtiyor. Bunun temelinde gerek objektif faktörler, gerekse ortak tehditlerin bulunması yatıyor. Günümüzde, Rus – Türk ilişkilerinin dinamik bir şekilde gelişmesi, bu sürecin mercek altına alınmasını, uzman isimlerin görüşleriyle incelenmesini gerekli kılıyor. Rusya – Türkiye ilişkileriyle ilgili okumakta olduğunuz bu özel dosya da, ikili ilişkilerin çok yönlü gelişme sürecini etraflı bir şekilde gözler önüne sermeyi hedefliyor.
Türkiye ile ortak çıkarlara dayalı işbirliği gerçekleştirildiğini belirten Pavlenko, şunları söyledi: “Şimdilik önümüzde ürünlerimizin satışını arttırma, yeni helikopter modellerini uluslararası pazara tanıtma, satış sonrası hizmetleri geliştirme gibi görevlerimiz var. Kullanıcıların ürünlerimizden memnun olması, çalışmalarımızla ilgili endişe duymamaları için çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Bunlardan biri de Türkiye. Türkiye’de çalışmalar gerçekleştirdiğimiz bir merkezimiz var.”
Pavlenko, “Türkiye ile aktif şekilde temas kuruyoruz. Türkiye, işbirliğimizi arttırmamız gereken ülkelerden” diye de ekledi.Rus savunma sanayi şirketi Rostec’in Genel Müdürü Sergey Çemezov, Rusya ve Türkiye’nin, S-400 “Triumf” uzun menzilli füze sistemlerinin sevkiyatına ilişkin sözleşmede teknik konuların tümünde anlaştıklarını, bununla birlikte idari işlemlerin henüz bitmediğini ifade ederek son kararın Hükümetler tarafından verilmesi gerektiğini açıkladı.MAKS-2017 fuarı kapsamında gazetecilerin sorularını yanıtlayan Çemezov, konuyla ilgili Türk yetkililerinin, şu anda Rusya’nın Maliye Bakanlığı ile görüştüklerini ve S-400 “Triumf” hava savunma sistemeleri için gerekli ödemelerin bir kısmının Türkiye tarafından yapılacağını, diğer kısmının ise kredi ile verilebileceğini söyledi.
S-400 sistemleri ile ilgili bir diğer konu ise, bu sistemlerin Türkiye’de üretilip üretilmeyeceği konusu.Bilindiği gibi, daha önce Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ülkesinin, bu sistemleri Türkiye’ye sevk etmeye hazır olduğunu, ancak bunların üretimi konusundaki işbirliği ise, Türk sanayisinin buna hazır olup olmadığına bağlı olduğunu belirtmişti.Bu konuyu Sputnik muhabiri, Sergey Çemezov’a sordu. Rostec Genel Müdürü’nün cevabı ise şöyle oldu: “Hava savunma sistemlerinin üretimi, çok yüksek teknolojik bir üretim. Türkiye’de müsait bir altyapı oluşturmadan bu sistemleri üretecek bir fabrikayı kurmak imkansız. Bunun için ilgili teknolojik okul, gerekli sayıda uzman ve yeterli düzeyde deneyim gerekir. Dolayısıyla şu anki aşamada bu üretim Türkiye’de gerçekleştirilemez. Bunun için onlarca yıl gerekir. Hafif silah veya bombaatarları üretmek başka, hava savunma sistemleri üretmek başka. Şu ana kadar Kalaşnikof tüfekleri veya bombaatarları üreten birkaç fabrikayı biz diğer ülkelerde inşa ettik. Örneğin Ürdün’de biz böyle bir fabrikayı kurduk. Bunlar kolay. Ancak hava savunma sistemlerinin üretimi, çok zor ve karmaşık bir şey.”
Şu ana kadar Rusya, dünyada benzeri olmayan S-400 “Triumf” sistemlerinin sevkiyatına ilişkin sözleşmeyi sadece Çin’le imzaladı. Görüşmeler, Türkiye dışında Hindistan’la da devam etmektedir. Kaynak:https://tr.sputniknews.com/trend/rusya-turkiye-ankara-moskova-erdogan-putin-isbirligi/