1931 Tarih 2 Orta Zamanlar Kitabı Pdf Indir
Recaredo Latreche
Trk Tarih Tezi, 1930'lu yıllarda, Mustafa Kemal Atatrk'n teşvikiyle oluşturulan tarih yorumu. 1930 yılında yz adet basılan Trk Tarihinin Ana Hatları isimli eser Trk Tarih Tezi'nin bildirgesi sayılır.[1] Bu eser doğrultusunda hazırlanan ve 1931-1941 yılları arasında liselerde okutulan drt ciltlik ders kitabı da Trk Tarih Tezi'nin temel metinlerindendir. İslam ve Hristiyan atışmasına dayalı Osmanlı tarihi tezine ve Trkler aleyhinde yazılan Batılı tarih tezlerine tepki olarak ortaya konmuştur.[2][3][4][5] Bilimsel evrelerde Trk Tarih Tezi, siyasi gayeler taşıdığı, hayalci veya romantik milliyeti ynlerinin olduğu savlarıyla eleştirilmiştir.[6]
Cumhuriyet kurulana dek medreselerde Trk kimliği zerinde durulmaksızın, sadece padişahların eski seferleri gereklerden uzak, abartılı bir hikye biiminde veriliyordu. 20. Yzyıl başlarında dahi niversitelerde modern ve bilimsel bir tarih ğretilmiyordu. Antropoloji, filoloji, arkeoloji ve benzeri bilimler tarih araştırmalarında kullanılmıyordu. 19. yzyıl sonunda Orta Asya'da Orhun Yazıtları yabancı bilim adamları tarafından Trke olarak okunmuştu.[14][15]
Atatrk, Trk ulusunu odak alarak Trk tarihini araştırmak, bu şekilde Cumhuriyet'in temel amacı olan ulus-devlet yaratma srecine tarihsel bir referans oluşturmak iin tarih bilimcilerini teşvik etti. Trklerin dnya uygarlıklarının gelişimindeki yeri ile ilgili araştırmalar yapılmasını sağlamak istiyordu.[16]
Atatrk Tarih konusuna ok nem verdiği iin Trk Tarih Kurulunun kurulmasına nclk etmişti. 1930 yılında Afet İnan, Tevfik Bıyıklıoğlu, Samih Rıfat, Yusuf Akura, Reşit Galip, Hasan Cemil ambel, Sadri Maksudi Arsal, Şemsettin Gnaltay, Vasıf ınar ve Yusuf Ziya zer "Batılı yazarlar tarafından yazılmamış" Trk tarihini araştırmak iin alışmalara başladılar. 1930 yılında Trk Tarihinin Ana Hatları adlı 606 sayfalık eseri hazırladılar. 606 sayfalık bu alışma sadece bir n derlemeydi. Sadece 100 adet bastırılarak lke apında bilim adamlarına dağıtılarak incelettirildi. İlk derleme kitabı ilim adamlarınca incelendi, tartışıldı ve değerlendirmeler ve dzeltmeler yapıldı. 1931 yılında 87 sayfalık ikinci kitap Trk Tarihinin Ana izgileri-Giriş Blm hazırlandı. 4 ciltlik bu alışma bu sefer 30,000 adet bastırıldı.[14][17] 4 ciltlik eser 1931-1941 dneminde liselerde tarih derslerinde okutuldu. 1935 yılında Atatrk; Afet İnan ve Hasan Cemil ambel'e yeni bir araştırma programı dikte etti. Tarih konularında araştırma yapacak bilim adamlarının yetiştirilmesi amacıyla, 1935 yılında, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakltesi kuruldu. 1937 yılında İkinci Trk Tarih Kongresi toplandı. Bu kongreye yabancı bilim adamları da katıldılar.
n sznden anlaşılacağı zere drt ciltlik tarih, Trklerin uygarlığa katkılarını ortaya ıkarmayı aıklamak ister. Avrupa medeniyetinin gler sonucu Asya'dan gelen insanlar tarafından oluşturulduğunu, Yunan bilim, sanat ve felsefesinin btn pınarlarının da aslında Anadolu'da olduğunu savunur.[18]
Trk Tarih Tezi, beyaz ırkın kkeninin Orta Asya olduğu hipotezinden yola ıkmaktadır. Buna gre değişik ağlarda, eşitli g dalgaları halinde Orta Asya'dan dnyaya yayılan Trklerin de atası olan halklar, dnya medeniyetlerinin nemli bir kısmını kurmuştur.[18] Irklardan bahsederken belirli bir ırkın stnlğn savunmaz. Gler sonucu ırkların birbirlerine karıştığını anlatır.[19]
Trk Tarih Tezi'nde 19. yzyıl sonunda ve 20. yzyıl başlarında yapılmış araştırmalara dayanılarak mill bir tarih yorumu ortaya konmuştu. Tarihte yaşamış byk medeniyetler kurmuş bazı kavimlerin Trk olduklarına dair kanıtlar ortaya srlmşt. Tarih ncesinde uygarlık izlerine rastlanmamış diyarlara medeniyetin, Trklerin de dnyaya yayılmış olduğu Orta Asya'dan yayıldığı fikri savunulmuştur.[18]
Trk Tarih Tezi'ne gre M.. 3000 ile M.. 1200 yılları arasında Orta Asya'dan yurtlarını terk edip Akdeniz havzasına yayılan brakisefaller Trklerin atalarıdır. Dnya medeniyetinin başlangıcını Yunan medeniyetine bağlamak yanlıştır. Etiler (Hititler) Anadolu'da yaşamış Yunan medeniyetinden daha eski bir medeniyettir. Etrskler'in İtalya'ya Anadolu'dan gitmiş oldukları kesindir. Orta Asya'dan yayılan g dalgaları Avrupa'ya da yayılmış ve vahşet ortamı sren kıtaya sırasıyla cilalı taş, bakır, tun ve demir ağı sanatlarını gtrmşlerdi. Bir Asya kavmi olan Keltler, g yollarında nemli eserler bırakmışlardı. Ligrler, Kimriler ise Keltlerden nce Avrupa kıtasında Kırım ve Danimarka'ya kadar gitmişlerdi. M.. 2000 yılına kadar Avrupa'da bakır aletler dahi bulamamışken, bu tarihte bronz aletler birdenbire oğaldığı kazılarda tespit edilmişti. Bronz madeninin kaynağı kalay madeni Asya'da bol miktarda bulunurken Avrupa'da sadece ince bir damar halinde Fransa'da bulunmaktaydı.[18]
Mustafa Kemal Atatrk 1928-1930 yılları arasında Trk Tarih Tezi'nin oluşturulmasında tarihilere nderlik etmiştir. Atatrk'n, "Anadolu 7000 yıllık Trk beşiğidir" sz onun Anadolu'daki Trk varlığının Malazgirt Meydan Muharebesi'nden ok ncelere dayandığına olan inancını yansıtmaktadır.
Atatrk'n hazırlanmasına nclk ettiği Trk Tarihinin Ana Hatları kitabının yazarlarından olan Fuad Kprl, 1940 yılında yazdığı bir yazıda kendisinin de katkıda bulunduğu eseri, Avrupa tarihiliğinin Trkler aleyhinde yazılmış temelsiz ve olumsuz dşncelerine karşı bir tepki olarak ortaya ıkan Romantik Nasyonalist bir tarih anlayışı olduğunu yazmıştır.[14]
Romantik milliyetilik eleştirisi, Atatrk'n yazılmasını teşvik ettiği tarih grşnde, dnya uygarlık tarihinin kkenlerinin, sadece Hint-Avrupa lisanı konuşan topluluklara atfedilmesine Trkleri sarı ırk mensup barbarlar olarak gsterilmesine bir tepki olarak ortaya konmuştu. Dnyadaki btn dillerin kkeninin Trk dilinin kkeni ile ortak olduğu grşnde olduğu gibi Gneş Dil Teorisi'nde de dile getirilen, tepkisel ve romantik milliyeti savları iinde barındırmaktaydı.
Trk bilim adamı Zeki Velidi Togan 1932 yılında, I. Trk Tarih Kongresinde, tıp doktoru Reşit Galip'in sunduğu bildirgeyi Orta Asya'nın tarihte bir i deniz olduğu savı nedeniyle eleştirdi. Ardından Trkiye'yi terk ederek Almanya'ya gitti, 1939 yılında tekrar Trk Mill Eğitim Bakanı tarafından Trkiye'ye davet edilinceye kadar yurda dnmedi, akademik alışmalarına Almanya ve Avusturya'da devam etti.
1990 yılları başında bazı yazarlar, Trk Tarih Tezi'nin, Trk tarihini yceltmek amacıyla yazıldığını ve aşırılığa kaıldığını, bilimsel tarafsızlıktan uzak resm devlet ideolojisi olduğunu, Krtleri grmezden geldiğini syleyerek eleştirdiler.[22][23]
Turancı fikirlere sahip kişiler Trk Tarih Tezi'ni eleştirmiştir. Turancılara gre Trk Tarih Tezi gereklerden uzak ve gayri ilmidir. nk Turancı grşe gre Orta Asya, Trklerin anayurduydu. Orada yaşayan Trk halklarını esir ırkdaşları olarak kabul ettiler. Rıza Nur Trk Tarihi isimli eserinde Orta Asya'daki tutsak Trkleri kurtarma davasını anlatır. Rıza Nur'a gre in, İran ve Rusya'daki tutsak Trklerin kurtarılması gerekmekteydi. Turancılar o dnemde ırkların stnde Trk ırkı kavramını benimsemişlerdi. Trklk kavramını savaş, savaşı, alp kavramları zerinde geliştirdiler. Trk Tarih Tezi'nde Turancı grşn savunduğu değerlere itibar edilmez. Eski Anadolu medeniyetlerinin Trkler ile bağlarını araştırmaya alışan romantik bir coşkunluk taşıyan Trk tarih savı, Turancılık akımının ileri gelenlerinden Nihal Atsız tarafından, ilmi gereklerden uzak olmakla eleştirilmiştir. Trk tarih savında Hititlerin, Smerlerin, hatta Yunan medeniyetinin, Orta Asya'dan dnyaya yayılmış bir medeniyetin devamı olduğu izah edilmeye alışılmıştı. Bu durumda doğal olarak dilleri de Trklerin eski dilleri ile ortak olmalıydı. Nihal Atsız, Trk tarih savını, gayri ilmi olması ve gereklerden uzak olması nedeniyle tenkit etmiştir, ona gre ve Trkler Orta Asyalı bir ırktır ve Anadolu medeniyetlerini Trkler ile bağdaştırma gayretleri yanlıştır.
Medeniyeti ne ıkaran Trk Tarih Tezi ırk temelini savunan Turancı grşe ters dşmektedir. Trk Tarih Tezi'nde, millet tanımı, bir ırk aidiyetine dayandırılmaz, onun yerine medeniyetleri esas alır.[5][24] Atatrk Afet İnan'ın 1930 yılında hazırladığı Medeni Bilgiler isimli kitabındaki ne ıkan ırk aidiyetine olan atfı ıkararak millet tanımını bizzat Dil, kltr ve lk birliği ile birbirine bağlı vatandaşların siyasal ve toplumsal kuruluşu şeklinde dzeltir.
Trk Tarih Tezi'ne gre Anadolu, tarih boyunca gler almış ancak hi g vermemiştir. Trkler de buraya gelen kavimlerdendir ve buradaki kltrler ve insan toplulukları ile karışmıştır. Aslında bu topraklarda gemişte yaşamış kavimler, dnya medeniyetlerinin de membaıdır ve gnmz Anadolu Trk kltr de antik medeniyetlerin bir devamıdır. Bu sebeple Trk ulusu Hititler, Urartular'ın eserlerinin doğal mirasılarıdır.[14][25]
Kemalist Devrim'in tarih tezi ierisinde yer verilmemekle beraber Meksika bykelisi Tahsin Mayatepek'in Atatrk'e sunduğu Mayaların dili, kltr ve tarihi ile ilgili raporların bazılarının bulunması zerine, Atatrk'n, Trk Tarih Tezi'nde dile getirilen g hareketleri ve Kayıp Kıta Mu efsanesi arasında bir bağlantı olduğunu dşndğ ne srlmştr.[26]
Trk Tarih Tezi'ne, ilmi dayanaktan yoksunluk ve milliyetilik sulamaları zerine gelişen eleştirilerin abartılması, Trklerin tarihi ile ilgilenen araştırmacıların ilkel milliyetilik ve kafatasılık gibi sulamaları gğslemeyi gze almalarını gerektirmiştir.[27][17]
Bu alışmanın, Trkiye'de tarih biliminin gelişimine katkıları da olmuştu. Anadolu medeniyetleri ile Trk tarihi arasında bağların araştırılmasını isteyen Atatrk'n arkeolojik kazıları, tarihinin araştırılmasını teşvik etmesi, bu konuda bilim adamları yetiştirme gayretleri, tarih konusunda ciddi araştırmalar yapılmasına başlangı dayanağı olmuştu.[16] Atatrk 1 Kasım 1936 yılında TBMM aılış konuşmasında Alacahyk'te yapılan kazılarda bulunan eserlerin 5500 yıllık Trk tarihinin aydınlatılmasına ışık tutacağını aıklar. Bunun sonucunda Trk arkeologların yaptığı kazılardan elde edilen arkeolojik bulgular Hititler ile ilgili yeni bulguların ortaya ıkmasına, bilinenlerin yeniden yazılmasına neden oldu.[14] Dil ve Tarih-Coğrafya Fakltesi kuruldu. ivi yazısı okuyabilen bilim adamları yetişti. Binlerce Hitit tableti okundu. Arkeoloji mzeleri aıldı.[28] Atatrk'n bilime ilgisini fark eden A. Einstein, Nazilerin kovduğu bilim adamlarını Trkiye'ye ynlendirmiştir. Bunun sonucunda buraya gelip yaşayan ktphaneciden profesrlere yzlerce kişi Trk niversitelerinin geliştirilmesi srecine byk katkılarda bulunmuşlardır.[29]
4a15465005