öğretmenlerin nöbet çilesi

[bora.]

ÖĞRETMENLERİN NÖBET ÇİLESİ

Bir lise öğretmeni olarak nöbet meselesini bu işi yapan biri olarak aktarmaya çalışak istiyorum.

Öncelikle liselerde ve muhtemelen ilköğretimlerde de nöbet tutmak bir öğretmen için çok zor bir görevdir. Ancak bu son derece -hem fiziki bakımdan hem de sorumluluk olarak- ağır görevin hiçbir ücretlendirmesi bulunmamaktadır. Son derece ağır olan bu görevi motive edici ücretlendirme olmaması, diğer bir çok memurluk sınıflarına ödenen nöbet ücretlerinin ödenmemesi hem doğru değil, hem de nöbet görevinin layıkı ile yerine getirilmesi noktasında bir engeldir. Yüzlerce öğrenciye göz kulak olmak, bunun yanında idari pek çok iş yapmak, hem de derslere girmek kanun koyucular için ek bir ücrete layık görülmemekte, demek ki basit sanılmaktadır.

Evet, nöbet ücretinin olmaması büyük bir haksızlıktır ancak nöbet uygulaması ve nöbetçi öğretmenlerin görevleri noktasında çok sıkıntılar vardır.

Nöbet ile ilgili düzenlemeyi “ortaöğretim kurumları yönetmeliği madde 80” de görmekteyiz,

Son derece eksik, yanlış ve yetersiz olduğunu düşündüğüm bu düzenlemeyi inceleyelim;

a) “Öğretmenlere, dersinin olmadığı veya en az bulunduğu gün veya günlerde nöbet görevi verilir.”

Diyelim benim Salı günü 2 dersim var ve yukardaki madde gereği bana Salı günü nöbet görevi verildi. Ve ben okulumuzun 3. katında nöbetçiyim, şu an bulunduğum okulda günde 8 ders var ve sabah 8:50 akşam 16:10 a kadar tam gün ders yapılıyor.

b) Birden fazla okul veya kurumda ders görevi bulunan öğretmenlere aylığını aldığı okulda, aylık aldığı okulda dersi yoksa en çok ders okuttuğu okulda nöbet görevi verilir.

Bu maddede herhangibir olumsuz durum yok idari bir tercih.

c) Bayan öğretmenlere, doğumuna üç ay kala ve doğumdan sonra bir yıl nöbet görevi verilmez.

Bu da gayet insani bir tercih.

ç) Nöbet görevi, ilk dersten 30 dakika önce başlar, son ders bitiminden 15 dakika sonra biter. İkili öğretimin yapıldığı kurumlarda öğretmenler, kendi devrelerinde nöbet tutarlar.

Dolayısı ile Salı günü benim görevim saat 8:20 de başlayıp 16:25 te bitecektir.

d) Nöbet görevine özürsüz olarak gelmeyen öğretmen hakkında derse özürsüz olarak gelmeyen öğretmen gibi işlem yapılır.

Şimdi burada karmaşa başlamaktadır. Derse özürsüz olarak gelmeyen öğretmen gibi nasıl hareket edilecek? Sonuçta derse öğretmen 40 dk gelmez ise bir ders gelmemiş sayılır. Buna göre işlem yapılır, ek dersi kesilir, gerekirse soruşturma açılır vs. ama nöbete gelmeme neye göre değerlendirilecek? Nöbet tüm gün sürüyor? Teneffüs olduğunda 4-5 dk nöbet yerine geç gelmesi mi kastediliyor? Ne kastediliyor? Tüm gün süren bir görev için 3-5 dk lık aksama veya 10 dk lık aksama veya yarım saatlik bir aksama tüm gün süren nöbet görevi yapılmamış anlamına mı geliyor? Bunlar belirsiz, açıklama yetersiz. Ayrıca yemek tuvalet gibi insani ihtiyaçlar için hiç ama hiç bir düzenleme yok? Ayrıca bir öğretmenin, yani işi eğitim olan, zorlu eğitim süreçlerinden geçen bir öğretmenin bütün gün bir katta, sandalyede ama çoğunlukla ayakta beklemesi nasıl bir uygulamadır? İnsani-vicdani değerlerle örtüşür mü? Yoksa nöbet sadece teneffüste mi tutulur? Ama hiçbir açıklama yok, eğer tüm gün sürer ise  (ç maddesinden öyle anlaşılıyor) o zaman derslere nasıl girilebilyor? Hem ders hem nöbet olamaz??? Hiç ders olmasa sırf nöbet tutulsa bir öğretmenin bir katta bekçi gibi, hademe gibi tüm gün tutulması nasıl kabul edilebilir? Yoksa nöbet görevi sadece teneffüslerde ve öğle tatillerinde mi olmaktadır? Bu belirsizlikler daha da arttırılabilir. Söz konusu düzenleme üzerinde hiç düşünülmemiş, baştan savma, eksik, yanlış ve suistimale açık bir düzenlemedir.

e) Nöbetlerde uyulması gereken esaslar öğretmenler kurulunda görüşülür ve okul veya kurum yönetimince öğretmenlere yazılı olarak duyurulur.

Bu da çok muallak bir açıklama, bu maddelerin yeterince düşünülmediği, topun taca atıldığı görülmektedir. Benim bulunduğum okulda yazılı olarak eski müdür bizden boş derslerde bile nöbet yerinde durmamız gerektiği belirtmiştir. Hatta daha da ileri gidilerek sözlü olarak nöbetçi öğretmenlerin yemeğe gitmemesi, ayak üstü birşeyler atıştırması istenmiştir. Şimdi nöbetimize geri dönelim ben 12 yıllık bir matematik öğretmeniyim, bu şartlar altında 8:20 de 3. kata gelmem ve aralıksız nöbet görevini yerine getirmem gerekmektedir ve okul yemekhanesinde yemek bile yemem yasaktır. Ben şeker hastasıyım ve düzenli beslenmem gerkiyor, bırakın şeker hastalıgını her insanın düzenli ve sağlıklı beslenme hakkı var iken, nöbetçi öğretmenin bu şartlarda ne dinlenmesi, ne düzenli beslenmesi mümkün değildir. Uygulama yanlış, ilgili düzenleme eksik ve insani değildir, nöbet tanımının sil baştan yapılması gerekmektedir. Kimsenin sabah 8:20 den akşam üstü 16:25 e kadar sürekli çalıştırılmasını, öğle arasının bile olmamasını, doğru dürüst beslenememesi veya öğrenciler arasında ekmek arası yemesini istemeye hakkı olamaz ve bu insanlığa , vicdana sığmaz, hele hele ki en kutsal ve zor görevlerden birini yerine getiren öğretmenlerin bekçi gibi, ama daha agır şartlarda çalıştırılması, hem de hiçbir ücret ödenmemesi aklın alabileceği bir uygulama olamaz. Ama maalesef eksik düzenleme, eksik tarif bu durumlara yol açabiliyor zira ben böyle bir uygulama içindeyim. Nöbet günü akşamı eve gittiğimde elini kaldıracak halim kalmıyor,  bir sonraki gün de bu derslere yansıyor.

Gelelim nöbette ne yapılacağına; bununla ilgili bir açıklama ben bulamadım, zaten yukarda bahsi geçen yönetmeliğe göre bu görev ve sorumluluklar açıkladığımız maddeler haricinde müdüre ve öğretmenler kuruluna bırakılmış durumda. Ancak pratikte tüm öğretmenlerin yaşadığı üzere, öğretmenin nöbet görevindeki en önemli etkinliği veya ondan beklenen sorumlu tutulan durum güvenliktir. Yani öğretmen güvenlikten sorumlu tutulmaktadır. Ama öğretmenin herhangibir güvenlik eğitimi veya fiziki ve sağlık noktasında yeterliliği yoktur? 

Ben 3. katta nöbet tutarken o katın tümünden sorumluyum, orada bir olay olsa bir kavga çıksa ilk sorumlu benim, ama katta uzun bir koridor ve tam sekiz sınıf var ben dokuz yerde nasıl olabilirim? Olduğum yerde bir olay olsa bile bu tip olaylar birkaç saniyede olmaktadır nasıl engelleyebilirim, hadi hemen benim yanımda oldu 16,17 yaşlarında 4-5 genç birbirine girdi ben nasıl müdahele edebilirim? Nasıl müdahele edeceğimi bile bilmem veya müdahele edip kaş yaparken göz çıkarabilirim. Sonuç itibari ile hedeflenen güvenlik bu şekilde sağlanmaz.

Duyduğumuz ve nöbetçi öğretmenlerin ceza aldığını bildiğimiz uygulamalarda öğretmenlerin her türlü okul içi asayiş olayından sorumlu tutulduğunu ve ceza aldığını görmekteyiz. Okula bıçakla girip başkasını yaralama gibi olaylarda bile öğretmenler sorumlu tutulmaktadır. Peki öğretmen böyle bir durumda nasıl sorumlu olur? 

Okula her girene üst araması mı yapması gerekir? Yönetmelikte böyle bir şey var mı? 

Derse girdiği anda bıçaklı kişi okula girmiş ise öğretmen nasıl suçlu olur? Zira nöbetçi öğretmenlere ders görevi de verilmektedir.

Diyelim silahlı biri okula giriyor öğretmen de üst baş araması yapıyor, burada öğretmen güvenliğini nasıl sağlayacak? Herhangi bir silah vs taşımıyor , güvenlik eğitimi yok?

Bahçede nöbet tutan öğretmen kapıda bekçilik mi yapacak yoksa bahçeyi dolaşıp öğrencilere mi göz kulak olacak?

Her gün binlerce öğrenci okullara geliyor, bir çoğunun velisi de geliyor, mesela ilköğretimlerde, herkesin üst baş araması nasıl yaplacak? Kim yapacak? Pratikte bu mümkün mü? O zaman saatler sürmez mi? Gelişmiş ülkelerde girişlerde eletronik taramalar yapılıyor ama devlet okullarında böyle bir uygulama yok. Okula girmek isteyen birinin okulla ilgisi olup olmadıgını tespit edebilecek bir sistem yok, bir öğrencinin velisi mi değil mi? Öğretmenini görmek isteyen eski bir öğrenci mi, değil mi? Böyle bir sistem yok, zaten okula girmek isteyen kimligini gösteren birini içeri almama gibi bir kural, yönetmelik vs. de yok. Bilgi almak isteyebilir, öğretmenlere danışmak isteyebilir, zaten birçok sınava başvuru okullarda yapılıyor. Yukarda bahsettiğim bıçaklama olayında, zaten öğretmen bahçede ama içeriye bıçaklı şahısı aldığı için suçlanmış ve ceza almış ama kapıda beklese bahcede nöbet tutamaz , kapıda dursa içeri almayı engelleyecek bir kural vs de yok? Bıçaklı birini engelleyecek donanımı, eğitimi de yok peki o zaman nasıl suçlu?

Sonuç itibari ile akıl mantık almayacak durumlardan bile öğretmenler, bu eksik yanlış düzenlemeler ile sorumlu tutulmakta cezalandırılmaktadır, ama asıl cezalandırılması gerekenler bu eksik düzenlemelerin sorumlularıdır.

Evet nöbet durumu bu şekildedir maalesef, bu kadar önemli bir konu çok yanlış bir şekilde değerlendirilmekte ve uygulanmaktadır, okullarda güvenlik diye bir şey maalesef yoktur, her gün bunun örneklerini görmekteyiz.  Halbuki en değerli varlıklarımızın, binlerce çocuğumuzun bir araya geldiği, yetiştirildiği okullarda güvenliğin akıllıca ve profesyonelce sağlanması gerekmektedir. Bunun için aşağıdaki önlemlerin alınması gerektiğini düşünmekteyim;

1. Okulların fiziki yapı gereği kaçak girişlere kapalı tasarlanması ve çevre duvarlarının ona göre yapılması, sadece kapılardan kontrollü girişlerin olması gerekmektedir. Bunu için profesyonel mimari gerekmektedir (halbuki şu an hemen hemen her okula kaçak girmek duvarından atlamak mümküdür).

2. Girişlerde profesyonel eğitim almış, bir eğitim kurumunda çalışabilecek şekilde eğitilmiş, gerekli teçhizatı olan, elinin altındaki bilgisayar ve ilgili program ile ziyaretçinin kimlik bilgisi le okuldaki bir öğrenci ile ilgil olup olmadığını tespit edebilecek, eğer bir öğretmeni veya idareciyi ziyarete geldi ise ona ulaşarak basit sitelerde bile olan kimlik teyitini yapabilecek sistem kurulmalıdır. Diğer konularda danışma , sınav başvurusu vs durumunda güvenlik ilgili birime danışıp, ziyaretçinin kimliğini alıp, silah taraması ile içeri almalıdır.

3. Veli ve öğrencilere elektronik bir kart verilip hızlıca içeri girmeleri sağlanabilir veya parmak izi kaydı yapılabilir bunu yapan okullar var, böylelikle kartın kopyalanması da olmaz. Kayıt esnasında veli ve öğrenci parmak izi kaydı yapılabilir veya konu üzerinde düşünülerek değişik teknolojik çözümler bulunabilir. Kaydı silinince ilgili veli ve öğrencinin de parmak izi silinecek bir yazılım basitçe yazılabilir.

4. Öğretmenlerin nöbetleri güvenlikle değil görevleri ile ilişkili olmalı, mesela ben matematik öğretmeni olarak çocukların takıldığı soruları çözebilir, anlamadıkları konuları anlatabilir, gelmeyen öğretmenlerin dersine girebilirim ama güvenlikten anlamam. Nasıl bir hakim nöbetinde dava bakıyorsa ve nasıl bir doktor nöbetinde hasta tedavi ediyor ise. Ayrıca öğretmenlerin nöbet görevlerine hakettikleri derecede ücret de tekabül ettirilmelidir.

5. Öğretmenlerin nöbet görevleri insani olmalı, yemek ve ihtiyaç molaları bulunmalı, nöbet görevlerinde ne yapacakları açık ve net bir şekilde belirtilmelidir.

Bora Arslantürk

[Barış Demir]

Yazdıklarınıza büyük oranda katılıyorum. Tam araştırmadım, merak
ediyorum; diyelimki boş gecen dersi doldurduk ve idareye bir dilekçe
ile ek dersime yansımasını istedik. Cevap olarak ilgili yönetmelik
gereği nöbet gorevi olarak sunuldu, yani olumsuz cevap verildi. Bunu
mahkemeye taşıyan ornek davalar var mı?

[bora.]

hocam ben mahkeme hazırlıgı yapıyorum

verildigini duymadım

[onder uysal]

size katılıyorum davanıza destek olmak için imza kampanyası ne ise katılıyorum zabıtamıyız kolluk gücümüyüz senelerdir söylüyorum herkes gülüp geçiyor 

18 Nisan 2012 22:46 tarihinde bora. <bora...@gmail.com> yazdı:

hocam ben mahkeme hazırlıgı yapıyorum

verildigini duymadım

--
Yanlış anlaşılmalara ve polemik oluşturacak durumlara meydan verecek mesajlardan kaçınalım lütfen...
 
EKLEDİĞİNİZ RESİMLERİN BOYUTLARINA LÜTFEN DİKKAT EDİNİZ!!!...
 
YOLLADIĞINIZ MESAJLARA LÜTFEN KONU BAŞLIĞI YAZINIZ!!!...
 
http://www.facebook.com/pages/Matematik-Geometri/150709609688?ref=mf

--
Sanirdim kendim ayriyim
Dost ayridir, ben gayriyim
Beni bu hayale salan
Bu sifat-i hayvan imis
         Yunus EMRE

[hüseyin kış]

bora hocam hislerimize tercüman olmussun sonuna kadar hak veriyorum ve desteklıyorum.

18 Nisan 2012 23:18 tarihinde onder uysal <uysalon...@gmail.com> yazdı:

[FATİH YILMAZ]

vallahi yerden göğe kadar haklısın hocam

eğitim öğretimi yapalım diye göreve alındık ama eğitim öğretim görevinin yanında insanların bilmediği bir çok igörevi de yapmaktayız. ama bu kadar yüklenilen bir öğretmen camiasının hakkıyla görevini yapmaya çalışması da bence gerçekten taktire şayandır.

ama en ufak bir olay ya da öğretmenden kaynaklanmayan bi durum olduğunda öğretmene sorulur hesabı da maalesef

[bora.]

bilgi edinme başvurum; benzer başvuru ilköğretimdeki öğretmenler için de yapılabilir arada uygulama ve yönetmelik farkı oldugundan ben lise öğretmenleri adına basvurdum;

 

başvuru sonucuna göre bakanlıga olması gerekenlerle iligli dilekçe ile başvuracam muhtemelen red cevabı gelecek ben de red cevabı ile mahkemeye gitmeyi düşünüyorum, kabul edilir ise ne ala

 

 

Aşağıdaki tüm sorular liselerdeki öğretmen nöbetleri ile ilgilidir;

 

1) Öncelikle, bir lise öğretmeninin nöbet görevi ile ilgili görev ve sorumlululuklarının ne olduğunu, nöbet görevinin nasıl yapılması gerektiğini anlatan ve şu an yürürlükte olan yani uygulanması gereken bilgi ve belgeleri, ilgili yönetmelik genelge vs. hepsini öğrenmek istiyorum.

 

2) Nöbet görevinde öğretmenin yemek , tuvalet vs. ihtiyaçları ile ilgili bir mola vakti var mıdır? Hangi kurala veya uygulamaya göre bu ihtiyaçlarını karşılar?

 

3) Nöbetçi öğretmen okula giren çıkan kişileri kontrol etmek zorunda mıdır? Bu kişiler olaya sebebiyet verirse sorumlu olur mu? Hangi kurala göre kişileri içeri almalıdır? Üst başa araması yapmalı mıdır? İçeri bıçakla giren birinin taşıdığı bıçaktan öğretmen sorumlu mudur? Eğer okula giren kişilerden ve üzerinde taşıdıklarından sorumlu ise ve o gün dersi var ise ders esnasında nasıl kontrol edebilir?

 

4) Nöbetçi öğretmen okula girmek isteyen kişileri nasıl kontrol etmeli kimleri içeri almalı kimleri almamalıdır? Örneğin herhangi bir vatandaş kimliğini bırakıp, eğitim ile ilgili konularda öğretmenlere danışmak istiyorum derse içeri alınmalı mı alınmamalı mı?.

 

5) Nöbetçi öğretmen, eğer dersi boş ise nöbet görevinin olduğu katta, ders saatinde yine nöbet tutmalı mıdır? Eğer öyle ise tam gün yapan bir okulda tüm gün ara vermeksizin sürekli nöbet yerinde mi olması gerekir?

 

6) Nöbetçi öğretmenlerin derslere geç girme hakkı var mıdır? Eğer var ise kaç dakikadır?. Eğer yok ise nöbet tuttuğu katta dersler öğretmenlerin girip girmediğini nasıl kontrol edebilir? Tabi ki konrol edemez çünk zil çaldığında dersine girmesi gerekir, kontrol var ise bu kontrol için süre gerekmez mi?

 

7) Nöbetçi öğretmen okulda öğrenciler arası kavgalardan, ve bu kavgalar sonucu oluabilecek yaralanmalardan, olumsuz sonuçlardan sorumlu mudur? Sorumlu ise bu olayları hiçbir fiziki eğitimi olmadığı halde, hiçbir yeterliliği olmadığı halde neye göre engeleyebilir, nasıl müdahele edebilir?

[şebnem göktaş]

kesinlikle nöbet tutacağım günler aynı şeyleri ben de hissediyorum...Bir olay çıkacak olsa ne yapabilirim ki çok çok gider müdür yardımcısına haber veririm ama gelene kadar çoktan iş işten geçmiş olur...

[serkan uzan]

Kaleminize kuvvet hocam. Tum sıkıntıları gayet guzel aciklamissiniz. Ozellikle cevabini bekledigim tam olarak gorev ve sorumluluklarimizin yazildigi bir yer varmi? Sorumlu oldugumuz seyleri sorusturma esnasinda mi ogrenececegiz?
19 Nis 2012 13:26 tarihinde "şebnem göktaş" <goktas...@gmail.com> yazdı:

>
> kesinlikle nöbet tutacağım günler aynı şeyleri ben de hissediyorum...Bir olay çıkacak olsa ne yapabilirim ki çok çok gider müdür yardımcısına haber veririm ama gelene kadar çoktan iş işten geçmiş olur...
>