astronomi ve uzay bilimleri dersi I. yarıyıl I. yazılı soruları ve cevapları
kazım güngor
2. Ay ve Güneş tutulmasını çiziniz.
3. Kepler kanunlarını yazınız.
4. 18 Nisan 1983 tarihine karşılık gelen Julien tarihini bulunuz.
5. En çok kullanılan takvimler nelerdir? Yazınız.
6. Kopernik, gezegenlerin geri hareketini nasıl açıklamıştır?
7. Galile'nin astronomiye katkılarını maddeler hâlinde yazınız.
8. Üç Newton yasasını yazınız.
9. Astronomide kullanılan teleskop çeşitleri nelerdir? Açıklayınız.
10. 15. yüzyılda Avrupa'da astronominin yeniden önem kazanmasının
nedenlerini yazınız.
CEVAPLAR
1. cevap
* Ufuk
* Ekvator
* Saat
* Ekliptik
2. cevap
3. cevap
a. Bütün gezegenler, Güneş çevresinde, odaklarından birinde Güneş
bulunan birer elips çizerler.
b. Gezegeni Güneş'e birleştiren yarıçap vektörü, eşit zaman
aralıklarında eşit alanlar süpürür.
c. İki gezegenin Güneş'e olan ortalama uzaklıklarının küplerinin
oranı, dolanma dönemlerinin kareleri oranına eşittir. Yani,
( R1 / R2 )3 = ( T1 / T2 )2
4. cevap
Önce, 1983 yılı 1 Ocak'tan sonra geçen N gün sayısı, N=31+28+31+18=108
bulunur. 1901 ile 1983 yılları arasındaki artık yıl sayısı <82 /4>=20
dir. Bu değerler formülde yerlerine konularak Julien tarihi,
JT =2415020 +365 x ( 1983-1900 ) +108 + 20 - 0.5=2445442.5
5. cevap
I. Julien Takvimi
II. Greguar Takvimi (Milâdi Takvim)
III. İslâm Takvimi (Hicrî Takvim)
IV. Osmanlı Takvimi (Rumi Takvim)
6. cevap
Kopernik, Aristarchus gibi, Yer ve diğer gezegenlerin Güneş etrafında
düzgün dairesel hareket yaptıklarını, ayrıca gök cisimlerinin günlük
görünür haraketlerinin Yer'in dönmesinden kaynaklandığını düşünmüştür.
Düzgün dairesel hareketin gözlemleri tam olarak sağlamadığını görmüş
ve bu nedenle bazı gezegenler için ikincil yörüngeler öngörmüş ve
Güneşin de tam merkezde olmadığı yargısına varmıştır. Ölünceye kadar
yayınlamaktan çekindiği "De Revolutionibus" kitabına göre Kopernik
modeli Ptolemy modelinden daha karmaşıktı; gezegenlerin 7 eliptik
yörüngesini açıklayabilmek için toplam 48 tane birincil ve ikincil
çember yörünge kullanılmıştı. Oysa aynı yıllarda Ptolemik model, aynı
amaç için 40 çember yörünge kullanıyordu.
7. cevap
İlk astronomik teleskop Galileo tarafından Venedik'te yapılmıştır
(1609)
Venüs'ün evrelerini ve Güneş lekelerini ilk gözleyen kişidir
Galileo'nun en büyük başarısı kuşkusuz Jüpiter'in dört uydusunu tespit
etmesidir
Bir diğeri de, Ay'ın hep sanıldığı gibi pürüzsüz bir nesne değil ,
engebeli , dünyaya benzer bir nesne oluşuydu.
8. cevap
1 eylemsizlik prensibi
2.temel prensip
3 etki-tepki prensibi
9. cevap
Mercekli (Kırılmalı) Teleskop: ince kenarlı merceğin asal eksenine
paralel gelen ışınları odakta toplaması ilkesine göre çalışan
teleskoplardır. Bu teleskoplarda ışınların hepsi asal eksene paralel
gelmeyeceğinden bu teleskoplar bütün görüntüleri yakalayamaz.
Aynalı (Yansıtmalı) Teleskop mercekle beraber aynaların da
kullanıldığı teleskoptur mercekli teleskopa göre görüntü yakalaması
çok daha kolay olur.
10. cevap
İslâm dünyasında astronomi çalışmaları önemini yitirmeye başladığı
sıralarda Orta Avrupa, Rönesansla beraber bilim merkezi olma
yolundaydı. İslâm dünyasından alınıp tekrar Latince'ye çevrilen
kitaplardan astronomi öğreniliyor ve üniversitelerde okutuluyordu.
Bunun iki nedeni vardı. Birincisi, denizcilerin yön ve konum saptama
ihtiyaçları; ikincisi de "Paskalya" gibi dini günlerin belirlenmesi ve
daha genel anlamda takvimde yeni gözlemlerle desteklenen bir reform
yapılması ihtiyacıydı.