Whatsapp Premium Nedir
Anna Pybus
WhatsApp Messenger, akıllı telefonlar iin geliştirilen, platformlar arası alışma zelliğine sahip bir anlık mesajlaşma ve arama veya haberleşme uygulamasıdır. Android, BlackBerry, iPhone, Windows Phone ve Nokia telefonlarıyla uyumlu olan uygulama, 2G, 3G, 4G ya da Wi-Fi İnternet bağlantısı aracılığıyla kullanıcıların birbirlerine fotoğraf, video, cretsiz arama, sesli ve yazılı mesaj ve belge gndermesini sağlar. Aynı adı taşıyan şirket, eski Yahoo! alışanları olan Biran Acton ve Jan Koum tarafından ABD'de, Kaliforniya eyaletindeki Santa Clara kentinde kurulmuştur.
Kısa zamanda byk bir poplariteye kavuşan WhatsApp Messenger zerinden gerekleşen iletişim trafiği, Ağustos 2012'den Ocak 2013'e kadar %75 oranında artarak 2012 yılında toplamda %500'e ulaşmıştır. Dnyada kayıtlı kullanıcı sayısı en yksek olan siber hizmetler arasındadır.
19 Şubat 2014 yılında Meta, Inc. tarafından 4 milyar USD nakit para, 12 milyar USD hisse senedi ve 3 milyar USD sınırlandırılmış hisse senedi olmak zere toplamda 19 milyar USD karşılığında satın alınmıştır.[2] Bu satın alma işleminin bazı kişisel hakları ve bilgi mahremiyetini savunan gruplar tarafından durdurulması istenmiştir.[3] Mark Zuckerberg yaptığı aıklama ile WhatsApp'ın 1 milyar kullanıcıya ulaştığını aıklamıştır.[4][5]
24 Ocak 2009 yılında Jan Koum, Kaliforniya'da WhatsApp'ıkurdu. Koum anında WhatsApp adını seti, nk kulağa "naber" (what's up) gibi geldi ve bir ay sonra doğum gn olan 24 Şubat 2009'da Kaliforniya'da WhatsApp Inc.'i kurdu.[6] Ağustos'ta ise WhatsApp 2.0, iPhone iin App Store'da yayınlandı. Ekim'de diğer kurucu Brian Acton beş eski Yahoo!arkadaşlarını 250.000 $ yatırması ve kurucu ortak stats kazanması iinikna etti.[7] Aralık ayında ilk foto ve video dosyaları gnderme zelliği eklendi. 2010 yılında ilk grup zellikleri eklendi. Ağustos 2010 yılından mesajlaşma Android sisteminde bulundu. 2012 Ağustos ayında WhatsApp destek personeli, mesajların iOS ve Android iin WhatsApp yazılımının "en son srmnde" şifrelendiğini duyurdu. 2013 Ağustos ayında WhatsApp sesli mesajlaşmayı tanıttı.
Kasım 2014 yılında WhatsApp, mesajları alıcılar tarafından okunduğunda gnderenleri uyaran "Okundu" adlı bir 2 mavi tik zelliğini sundu. Bir hafta iinde WhatsApp, kullanıcıların bu zelliği devre dışı bırakmasınaolanak tanıyan bir gncelleme sundu. Mart 2015 yılında iki hesap arasındasesli aramalar eklendi. Ocak 2016 yılında Jan Koum, WhatsApp'ınkullanıcılarından yıllık 1 $ abonelik creti talep etmeyeceğini duyurdu.Mart ayında WhatsApp, başlangıta kullanıcıların PDF dosyalarınıkişileriyle paylaşmasına izin veren belge paylaşım zelliğini sundu. 10Mayıs'ta WhatsApp, hem Windows hem de Mac işletim sistemleri iintanıtıldı. Kasım 2016 yılında iki hesap arasında video grşmeleri, Temmuz 2018 yılında 4 adede kadar hesaplar iin grup sesli ve grntlgrşmeleri eklendi.[8] 25 Ekim 2018'de WhatsApp, ıkartmalar iin destek verdiğini duyurdu.
24 Şubat 2017 yılında WhatsApp daha byk yenilik yaptı. Snapchat zelliği olan "Hikayeler"in uygulanmasına başlatıldı. Kullanıcılar filtre ve eklemeler kullanarak 24 saat bir sre iinde grntlenebilen resim, video, mzik, link ve yazı paylaşarak durumlarını gncelleyebildiler.[9] Bu zellik ilk nce 2 Ağustos 2016 yılında Instagram, Mart 2017 yılında Facebook tarafından kullanılmaya başlandı. Ekim 2017 yılında konum paylaşmak zelliği eklendi.
Ekim 2020'de Whatsapp, kullanıcıların hem bireyleri hem de grup sohbetlerini sonsuza kadar sessize almasına olanak tanıyan bir zelliği kullanıma sundu. Sohbeti sessize alma ayarları "8 saat", "1 hafta" ve "Her zaman" seeneklerini gsteriyor. 'Her Zaman' seeneği, başlangıta ayarların bir parası olan '1 yıl' seeneğinin yerini aldı.[12]
Ocak 2021'de WhatsApp, kullanıcıların 8 Şubat 2021'e kadar kabul etmek zorunda kalacağı yeni bir Gizlilik Politikası duyurdu. Yeni politika, WhatsApp'ın ana şirketi Facebook ile veri paylaşmasına izin verecektir. Yeni politika, GDPR (Genel Veri Koruma Ynetmeliği) ilkelerini ihlal ettiğinden AB'de geerli değildir.[13] Facebook veri paylaşımı ve netlik eksikliği konusunda bir geri dnşle karşı karşıya kalan WhatsApp, gncellemeyi 15 Mayıs 2021'e erteledi. 1 Mart 2021'de WhatsApp, İran, Brezilya ve Endonezya'da nc taraf animasyonlu ıkartmalar iin destek sunmaya başladı. 24 Mart 2021'de WhatsApp dnya apında nc taraf animasyonlu ıkartmaları piyasaya srd. 25 Mayıs 2021 yılında WhatsApp, sesli mesajlara oynatma hızı zelliğini getirdi. Bu yeni zellik sayesinde WhatsApp kullanıcıları sesli mesajların hızını 1,5x ve 2x oranında artırabildi.[14]
Temmuz 2021'de WhatsApp, sıkıştırılmamış grntlerin ve videoların 3 seenekte gnderilmesini destekleyen bir Android beta srm gncellemesinin geliştirildiğini duyurdu: Otomatik, En İyi Kalite ve Veri Tasarrufu.[15] Aynı ay, Android beta, Facebook'un bulutunda depolanan bulut yedeklemeleri iin utan uca şifrelemeyi etkinleştirdi. Yedekleme, bir parola ve 64 haneli kurtarma anahtarı ile kilitlenir ve bunlar olmadan erişilemez. Şirket ayrıca, kullanıcıların telefon oturumlarını etkin tutmadan masast cihazlarında WhatsApp'ı başlatmasına olanak tanıyan oklu cihaz desteğini de test ediyor.[16]
4 Ekim 2021'de Facebook, 2008'den bu yana en byk kesintisini yaşadı. 2021 Facebook kesintisi, Instagram ve WhatsApp gibi Facebook'a ait diğer platformları da etkiledi. Gvenlik uzmanları, sorunun muhtemelen DNS ile ilgili olduğunu belirledi.[17]
Kasım 2021'de WhatsApp mesajlara tepki verme ve verilen tepkileri grntleme zelliğini sunacağını bildirdi. Ayrıca WhatsApp uygulamasının 2.2147.4 numaralı Beta srmnde mesajları herkesten silme sresi 1 saat 8 dakika 16 saniyeden daha uzun sreye ıkardı.
Aralık 2021'de WhatsApp'ın, kullanıcıların uygulamada "Son Grlme" adı verilen evrimii durumlarını insanlardan gizlemeye başladığı bildirildi. Seenek varsayılan olarak ayarlanmıştır ancak tm kişilerin bir kullanıcının evrimii durumunu grmesine izin verecek şekilde değiştirilebilir.[18] Ayrıca, daha uygun arayze ek olarak, kullanıcıların sesli mesaj gndermeden nce onu dinleyebilecekleri zellik sunuldu.
Nisan 2022'de WhatsApp, bir Topluluklar zelliği sunmaya ynelik planlarını duyurdu. But, birka grup sohbetinin paylaşılan bir alanda var olmasına izin vermek, birleşik bildirimler almak ve daha kk tartışma grupları amağa izin verir. Şirket ayrıca mesajlara tepki vermek, yneticilerin gruplardaki mesajları silme olanağını ve 32 katılımcıya kadar sesli aramaları uygulama planlarını duyurdu. Mayıs 2022'de dosya ykleme sınırı 100 MB'tan 2 GB'a ve maksimum grup boyutu 512 yeye ıkarıldı.
Beta aşamasında aylar sonra, WhatsApp'ın resmi ilk srm Kasım 2009'da yalnızca iPhone iin App Store'da piyasaya srld. Ocak 2010'da BlackBerry akıllı telefon desteği eklendi. Daha sonra Mayıs 2010'da Symbian iin ve Ağustos 2010'da Android iin destek geldi. Ağustos 2011'de, Nokia'nın Seri 40 iin bir beta desteği eklendi. Bir ay sonra Windows Phone desteği, ardından Mart 2013'te BlackBerry 10 eklendi.[19] Nisan 2015'te Samsung'un Tizen desteği eklendi.[20] WhatsApp'ı alıştırabilen en eski cihaz, Mart 2007'de piyasaya srlen Symbian tabanlı Nokia N95 idi (2017 yılında destek kesildi). Ağustos 2014'te WhatsApp, Android Wear akıllı saatler iin destek ekleyen bir Android gncellemesi yayınladı.[21]
BlackBerry, daha eski Windows Phone (srm 8.0) ve daha eski iOS (srm 6) cihazlar iin destek 1 Ocak 2018'de kaldırıldı, ancak Nokia Seri 40 iin Aralık 2018'e uzatıldı. Temmuz 2018'de WhatsApp'ın yakında KaiOS zellikli telefonlar iin kullanıma sunulacağı aıklandı.
2019'da iPad desteğinin geleceğine dair bir hikye dolaştı. Ancak Mart 2020 itibarıyla WhatsApp, Apple iPad'de alışmamaktadır. WhatsApp iOS sayfasından (Mart 2020'de erişildi) bilgi yayınlandı: "WhatsApp bir telefon uygulamasıdır, bu nedenle iPod ve iPad desteklenen cihazlar değildir."
10 Mayıs 2016'da mesajlaşma hizmeti hem Microsoft Windows hem de macOS işletim sistemleri iin tanıtıldı. WhatsApp Web formatına benzer şekilde, bir kullanıcının mobil cihazı ile senkronize edilecek olan uygulama, web sitesinden indirilebilir. Windows 8, OS X 10.10 (OS X Yosemite) ve zeri işletim sistemi srmlerini destekler. Kullanıcılar, tarayıcıları zerinden web.whatsapp.com adresine gittikten sonra WhatsApp uygulamasına gidip Men'den Web WhatsApp'a girip ekrandaki QR kodu telefona okutmaları halinde bilgisayar zerinden WhatsApp'ta oturum aıp sohbeti daha kolay ve hızlı bir hale getirmiş oluyorlar.[23]
WhatsApp Web ilk kullanıma sunulduğunda sadece Google Chrome tarayıcısında alışırken ardından gelen gncellemeler ile Mozilla Firefox ve Opera tarayıcılarında da alışabilir duruma getirilmiştir.[24]
WhatsApp, aık standartlı Genişletilebilir Mesajlaşma ve Durum Protokolnn (XMPP) zelleştirilmiş bir srmn kullanır. Kurulumun ardından, kullanıcının telefon numarasını kullanıcı adı olarak kullanarak bir kullanıcı hesabı oluşturur (Jabber ID: [telefon numarası]@s.whatsapp.net). WhatsApp yazılımı, kişileri kullanıcının WhatsApp kişi listesine otomatik olarak eklemek iin cihazın adres defterindeki tm telefon numaralarını WhatsApp kullanıcılarının merkezi veritabanıyla otomatik olarak karşılaştırır. Daha nce Android ve Nokia Seri 40 srmleri, şifre olarak telefonun IMEI'sinin MD5 karmasını, ters evrilmiş bir srmn kullanıyordu.[26] iOS srm, telefonun IMEI yerine Wi-Fi MAC adresini kullandı. 2012 gncellemesi artık sunucu tarafında rastgele bir şifre oluşturuyor.
WhatsApp, iki kullanıcı arasında mesaj alışverişi iin bir "sakla ve ilet" mekanizması izler. Bir kullanıcı mesaj gnderdiğinde, nce saklandığı WhatsApp sunucusuna gider. Ardından sunucu, alıcıdan mesajın alındığını onaylamasını tekrar tekrar ister. Mesaj onaylanır onaylanmaz sunucu mesajı bırakır. WhatsApp sunucusu, mesajı teslim edilmediğinde veritabanında yalnızca 30 gn boyunca tutar.
d3342ee215