การเลือกฟอนต์ภาษาไทยเพื่อรวมใน Ubuntu touch

[รัชนันท์ ศรีรัตนเมธ]

สวัสดีครับ

ผมได้ร้องขอให้ทาง Ubuntu พิจารณารวมฟอนต์ภาษาไทยไว้ในอิมเมจของ Ubuntu touch (https://bugs.launchpad.net/ubuntu/+source/ubuntu-touch-meta/+bug/1460752) แต่เนื่องจากการรวมฟอนต์ทั้งหมด (โดยการติดตั้งแพกเกจ fonts-thai-tlwg) จะใช้พื้นที่ค่อนข้างมาก ทางผู้ดูแลฝั่งนั้นจึงถามว่าจำเป็นจะต้องติดตั้งฟอนต์ทั้งหมดหรือไม่ และถ้าติดตั้งบางตัวควรจะติดตั้งตัวไหน ผมเองไม่แน่ใจจึงลองสอบถามดูครับ

รัชนันท์ ศรีรัตนเมธ

[Theppitak Karoonboonyanan]

ในบรรดาฟอนต์ในชุดนี้ พอจะจำแนกเป็นหมวด ๆ ได้ดังนี้ครับ:

UI:
- fonts-tlwg-loma
- fonts-tlwg-waree

San Serif:
- fonts-tlwg-garuda
- fonts-tlwg-umpush
- fonts-tlwg-laksaman

Serif:
- fonts-tlwg-kinnari
- fonts-tlwg-norasi

Monospace:
- fonts-tlwg-mono
- fonts-tlwg-typewriter
- fonts-tlwg-typist
- fonts-tlwg-typo

Handwriting:
- fonts-tlwg-purisa

Decorative:
- fonts-tlwg-sawasdee

พิจารณารายกลุ่ม:

- UI: ความชอบของผู้ใช้สูสีกันระหว่าง Loma และ Waree
Loma ออกแบบให้ตัวกลมป้อมเตี้ย ทำให้บรรทัดไม่สูง
Waree มุ่งให้เข้ากันกับ ฟอนต์ DejaVu รูปร่างผอมสูง
ปัจจุบัน Waree เป็น default ใน Debian/Ubuntu
(ความเห็นส่วนตัว: Waree เพื่อความเข้ากันกับ DejaVu)

- San Serif: คงจะเลือกระหว่าง Garuda กับ Laksaman
Garuda ออกแบบตาม Browallia (เอื้อเฟื้อโดยผู้สร้าง Browallia โดยตรง)
Laksaman ดัดแปลงจาก TH Sarabun New ซึ่งเป็นฟอนต์ราชการ
ส่วน Umpush เป็นส่วนผสมระหว่าง Cordia กับ ดีบีฟองน้ำ
อาจถือเป็นตัวรอง
(ความเห็นส่วนตัว: เลือกไว้ทั้ง Garuda และ Laksaman
เพราะมีความต้องการใช้ทั้งสองแบบ)

- Serif: Kinnari กับ Norasi ก็สูสีกัน
Kinnari คล้ายกับ Angsana (เอื้อเฟื้อโดย DearBook ซึ่งเป็นคนละเจ้า
กับผู้ผลิต Angsana ตัวอักษรดูอ่อนช้อยสวยงามและมีรายละเอียด
ต่าง ๆ สม่ำเสมอกันทั้งฟอนต์กว่า Angsana)
Norasi ออกแบบขึ้นใหม่โดยไม่อิงฟอนต์ไหน มีจุดเด่นคือตัวอักษร
ละตินครบครันที่สุดในชุดนี้ จึงใช้เป็น default font ใน LaTeX
ทั้ง Kinnari แล Norasi มีตัว Italic แยกต่างหากจากตัวเอน (Oblique)
(ความเห็นส่วนตัว: Kinnari ตามความคุ้นเคยของผู้ใช้)

- Monospace แนะนำ TlwgTypist หรือ TlwgTypo
ทั้งสองฟอนต์มีตัวอักษรเหมือนกัน ต่างกันที่ implementation
TlwgTypist ใช้วิธีของฟอนต์ variable width คือให้สระบน-ล่าง
และวรรณยุกต์มีความกว้างเป็นศูนย์ อักขระปกติมีความกว้าง
เท่ากันหมด ส่วน TlwgTypo ใช้วิธี monospace แท้ คืออักขระ
ทุกตัวกว้างเท่ากันหมด ไม่เว้นสระบน-ล่างและวรรณยุกต์
แต่ใช้เทคนิคปรับ metrics ต่าง ๆ (left bearing, advance width)
เพื่อวางซ้อน

การเลือกระหว่างสองฟอนต์นี้จึงอยู่ที่การรองรับของระบบ
ถ้าทดลองใช้แล้วไม่มีปัญหา ขอแนะนำ TlwgTypo
แต่ถ้าบาง app มีปัญหา ก็ใช้ TlwgTypist

(ความเห็นส่วนตัว: TlwgTypo จากประสบการณ์การใช้งาน
บนเดสก์ท็อป แต่บน mobile ก็ต้องว่ากันอีกที)

- Handwriting: มีฟอนต์เดียวคือ Purisa ซึ่งพบว่าเป็นที่นิยมกันมาก
ในหมู่ผู้ใช้ลินุกซ์ชาวต่างประเทศ ถึงกับมีการขอเพิ่ม glyph ละติน
เข้ามาอยู่เนือง ๆ อาจเป็นประโยชน์สำหรับ theme ที่ใช้ฟอนต์ลายมือ

- Decorative: มีฟอนต์เดียวคือ Sawasdee อาจไม่จำเป็นต้องใช้
ถ้าเนื้อที่มีจำกัด

เทพ.
--
Theppitak Karoonboonyanan
http://linux.thai.net/~thep/