Sonbaharda bilgisayarda yerleşik olarak gelecek işletim sisteminin, var olan windows bilgisayarlarda görme engelliler için usb kurulumu, mediaları ve anlatımı.

[Hakan Kılıç]

Merhaba bu paylaşımımda size yeni düzenlemeleri ile son bahar da İlk A.B.D de bilgisayarlar içinde yerleşik olarak kurulu gelecek işletim sistemini ve kurulumu ile tüm kurulum medyalarını paylaşacağım.

Paketi görme engelliler için pratik ve kurulum adımlarını basit yapmak için toolkit yaptım.

Herşey .zip içinde ve bu .zip de bulunan doc klasöründe mevcut.

İşlemlere başlamadan bu yazının tamamını okumanız gerekli, bazı aşamaları atlarsanız, Windows sisteminizi formatlayabilirsiniz.

Eski adı; Google Chrome Book olan bu sistemin yeni adı;

Google Vox. olarak değişti.

Burada VMware  vbox kurmaya kalkmayın;

Çünkü desteklemiyor ve kurulum bitip açılış ekranı geleceği zaman siyah ekranda kalıyor.

Burada bize lazım olan bir adet usb flash bellek.

Ben 10 yılık neredeyse 16 gb usb diske kurdum.

Yani önce yazdırdım ve buradan boot edip çalıştırıyorum.

Toolkit içinde;

İki adet işletim sistemi mediasını yazdrırma aracı var;

1. Orijinal kendisinin yazdırma aracı ve bunuda cmd ekranı ekran okuyucu yani NVDA uyumlu olarak hazırladım.

Başladıında her hangi bir imleç değiştirmeden, otomatik güncelelmeleri vs. seslendiriyor bitene kadar.

Yani dinamik içerik değişikliklerini oto seslendiriyor.

2. yükleme aracı ise; Rufus ve bu ilk önerilen yazdırma aracı değil.

Lakin alternatif olarak görme engellilerin Windows vs. medialarını yazdırmada kulandığı için ekledim toolkit içine.

1. kurulum şu şekilde;
Aynı zamanda .zip içinde doc da var.

Flash belleğinizi takın ve usb 2.0 portunu kulanın.

Usb 3.0 ve 3.1 de hata verme olasılığı yüksek.

Sonra ChromeOS_USB_Medyayi_Yaz.cmd üzerine gelip ablication ile yönetici olarak çalıştır bulup enter ile işlemi başlatın.

Sadece takılı olan usb bellekleri görecek;

Örnek kinston veya sandisk;

ve seri numarası ile disk nosunu verecek ve bende 3 verdi ve cmd ekranında 3 yazdım rakamla ve enter yaptım ve sonra uyarı geldi diski biçimlendirecek vs. ve devam etmek için büyük harfler ile;

YAZ yazıp yine enter basın ve medianın flash belleğe yazılıp bitmesini bekleyin.

Bitince bitti bir tuşa basın uyarısı da gelecek.

Buradan sorna bilgisayarınızı yeniden başlatın ve açılırken asuAsuslar için Escape (esc);

Diğer marka modeller de ise F12 vb. olabiliyor;

Boot menüsünü açmayı sağlayın.

Açıldığında boot menü usb disk kaçıncı sıradaysa onun üzerine gelip enter yapın ve flash dan sistemin başlamasını bekleyin.

Boot menüde hangi sırada usb bilmiyorsanız;

Be My Eyes ile resim çekip soru sorun ve xx usb bu ekranda kaçıncı sırada;

Ayrıca AI görüntülü chat gpt ve Gemini gibi yani Aıstudio dan destek de alabilirsiniz.

Sistem usb bellek üzerinden kurulumu başlatıp bitince bir sinyal sesi gelecek.

Örnek; bir nebze, Windows açılış sesi gibi ama aynı ses değil bir ufak dink sesi.

Bu ses geldikten sonra;

Klavyeden, Ctrl + Alt + z tuşlarına basmalısınız.

Bu tuşlara bastığınızda Google vox sentezleyicisi devreye girecek.

İlk ses İngilizce gelecek ve bir uyarı var İngilizce boşluk ile onaylayın ekran gitsin.

Devamında, tab ile ilerleyin ve dil olarak İngilizce varsayılan olarak duyacaksınız.

Bunu açıp bu alandan Türkçe seçin.

Yine bu işlemden sonra bir tab daha yapın ve klavye olarak Türkçe  ve Türkçe f var seçiminizi yapın.

Devam eden ekranda başlayın var.

başlayın aktif edilince size aşağı ve yukarı okla seçim alanı olan menü gelecek.

Bu menüde diske kurun.

Diske kurun yaparsanız; Aman dikkat!!!

Varolan Windows işletim sisteminizi siler diski formatlar ve Google Vox u kurar bilgisayarınıza.

Bir alt seçenek ise dene var.

Bunu seçeceksiniz.

Devamı zaten kolay tanıtım ve tanıtımı atla wifi, Google hesabı gir vb. gibi klasik işlemler.

wifi bağlantısı yapılınca günceleme uyarısı verebilir.

Bunu da onaylayın ve size kaç dakika süreceği vs. bilgisini de seslendirecek.

Toolkit içinde Usb flash bellekde az önce yukarıda yazdığım ayarları yedeklemek, sıfırlamak vb. gibi işlemleri yapmak içinde bir kod hazırladım.

Orjinalinde böyle bir şey yok ve yedek ne zaman alınmalı ve bu toolkit nasıl paylaşılmalı gibi yönergeler de yine toolkit içinde doc klasöründe .md olarak var.

Bunun amacı yaptığınız ayarları yedekleyip bir yanllış işlem veya geri alamadığınız bir durumda sistemde ayarlarınıza dönmek;

Sıfırlamak için tekrardan usb yazdırma ile uğraşmamak vb. gibi koşulları düşünerek kod yazdım.

Kısayollar Windows klavye kulanım tuşları ile anlatılmıştır.

İndirme linki ve
Kısayollar yazının devamında mevcut.

Toolkit içinde;

Yeni çalışmasına başladığım bir sesli betimleme aracı ile yaptığım teknoloji platformundan alınmış videonun sesli betimlemesi var.

Burada video anlatımı içinde neredeyse tüm konuşma sonrası boşlukları edit edip kaldırdıkları için;

Sesli betimleme video ile aynı anda akıcı ve senkronize olamıyordu;

Anlatan kişi ile sesli betimleme sesleri birbirine çok giriyordu;

Bundan dolayı video ve duraklama ve sesli betimleme ve tekrar video şeklinde yaptım;

Anlatımda Google Vox ekranı İngilizce olarak yapılmış ve anlatan kişi ise Türkçe olarak anlatıyor.

Sistemi kurduğunuzda Türkçe olarak yapacaksınız siz tüm işlemleri.

Faydalı olması dileklerimle;

Hakan Kılıç.

"KİMSEYİ KÜÇÜMSEYECEK KADAR
BÜYÜK DEĞİLSİN. ÇÜNKÜ GÜN GELİR; KÜÇÜMSEDİĞİN HER ŞEY İÇİN ÖNEMSEDİĞİN BİR BEDEL ÖDERSİN."
Lev Tolstoy

"Gezdim Halep ile Şam' ı, eyledim ilmi talep.
Meğer ilim bir hiç imiş, "İlla edep, illa edep. "
Yunus Emre

Kılavye kısayolları:

Türkçe Q klavye yapısına göre güncellenmiştir.
Kılavuzdaki **`Windows`** tuşu, Google Vox üzerindeki büyüteç simgeli **Arama / Başlatıcı** tuşunu temsil etmektedir.
Köşeli parantez tuşları ise doğrudan basacağınız Türkçe harflerle değiştirilmiştir.
---

## 1.
Genel Google Vox ve Pencere Yönetimi Kısayolları

* **Uygulamayı/Pencereyi Kapatma (Alt+F4 Karşılığı):** `Ctrl` + `Shift` + `W`
* **Mevcut Sekmeyi Kapatma:** `Ctrl` + `W`
* **Uygulamalar Arasında Geçiş Yapma (Alt+Tab Karşılığı):** `Alt` + `Tab`
* **Pencereyi Ekranı Kaplayacak Şekilde Büyütme:** `Alt` + `Tire
* **Pencereyi Simge Durumuna Küçültme:** `Alt` + `-` tire.
* **Uygulama Rafına (Görev Çubuğu) Odaklanma:** `Alt` + `Shift` + `L`
* **Bildirim Paneline Odaklanma:** `Alt` + `Shift` + `N`
* **Durum Alanına (Saat ve Pil Bölümü) Odaklanma:** `Alt` + `Shift` + `S`

---

## 2.
Detaylı Google Vox Ekran Okuyucu Kısayolları

### Konuşma ve Ses Kontrolleri
> **Önemli Not:** Ses ve hız ayarlarını yaparken `AltGr` tuşunu kullanmayın.
Doğrudan belirtilen harf tuşlarına basın.
* **Konuşmayı Duraklat / Devam Ettir:** `Ctrl` (Tek basış konuşmayı anında keser)
* **Konuşma Hızını Artırma:** `Windows` + `Shift` + `Ü`
* **Konuşma Hızını Azaltma:** `Windows` + `Ü`
* **Ses Tonunu (Pitch) Artırma:** `Windows` + `Shift` + `Ğ`
* **Ses Tonunu (Pitch) Azaltma:** `Windows` + `Ğ`
* **Konuşma Ses Seviyesini Artırma:** `Windows` + `Alt` + `Shift` + `Ü`
* **Konuşma Ses Seviyesini Azaltma:** `Windows` + `Alt` + `Ü`

---

### Gelişmiş Metin Okuma ve Navigasyon
* **Sonraki Karakteri Oku:** `Windows` + `Shift` + `Sağ Ok`
* **Önceki Karakteri Oku:** `Windows` + `Shift` + `Sol Ok`
* **Sonraki Kelimeyi Oku:** `Windows` + `Ctrl` + `Sağ Ok`
* **Önceki Kelimeyi Oku:** `Windows` + `Ctrl` + `Sol Ok`
* **Sonraki Satırı Oku:** `Windows` + `Aşağı Ok`
* **Önceki Satırı Oku:** `Windows` + `Yukarı Ok`
* **Mevcut Satırı Yeniden Oku:** `Windows` + `Y`
* **Mevcut Konumdan İtibaren Sürekli Okuma:** `Windows` + `R`

---

### Web Sayfası Ögelerine Göre Hızlı Atlama (Hızlı Gezinme)
Hızlı gezinme modunu açmak için önce **`Windows` + `Q`** tuşlarına basın.
Bu mod aktifken aşağıdaki tuşlarla sayfa içinde dolaşabilirsiniz.
Ters yönde gitmek için harfle birlikte **`Shift`** tuşuna basın.
| Öğe Türü | Sonraki Öğeye Git | Önceki Öğeye Git |
| :--- | :--- | :--- |
| **Başlıklar (H1, H2, H3.
.
.
)** | `Windows` + `H` | `Windows` + `Shift` + `H` |
| **Belirli Başlık Seviyesi (1-6)** | `Windows` + `1` ila `6` | `Windows` + `Shift` + `1` ila `6` |
| **Bağlantılar (Linkler)** | `Windows` + `L` | `Windows` + `Shift` + `L` |
| **Tablolar** | `Windows` + `T` | `Windows` + `Shift` + `T` |
| **Form Alanları / Giriş Kutuları** | `Windows` + `F` | `Windows` + `Shift` + `F` |
| **Butonlar (Düğmeler)** | `Windows` + `B` | `Windows` + `Shift` + `B` |
| **Onay Kutuları (Checkbox)** | `Windows` + `X` | `Windows` + `Shift` + `X` |
| **Listeler** | `Windows` + `O` | `Windows` + `Shift` + `O` |
| **Liste Öğeleri** | `Windows` + `I` | `Windows` + `Shift` + `I` |
| **Grafikler / Görseller** | `Windows` + `G` | `Windows` + `Shift` + `G` |

---

### Tablo İçinde Gezinme
* **Sağdaki Hücreye Geçiş:** `Windows` + `Ctrl` + `Alt` + `Sağ Ok`
* **Soldaki Hücreye Geçiş:** `Windows` + `Ctrl` + `Alt` + `Sol Ok`
* **Aşağıdaki Hücreye Geçiş:** `Windows` + `Ctrl` + `Alt` + `Aşağı Ok`
* **Yukarıdaki Hücreye Geçiş:** `Windows` + `Ctrl` + `Alt` + `Yukarı Ok`

---

### Bilgi Alma ve Durum Sorgulama
* **Geçerli Saati ve Tarihi Oku:** `Windows` + `A` tuşlarına basın, ardından elinizi çekip `T` tuşuna basın.
* **Pil Durumunu Oku:** `Windows` + `A` tuşlarına basın, ardından elinizi çekip `B` tuşuna basın.
* **Pencere Başlığını Oku:** `Windows` + `A` tuşlarına basın, ardından elinizi çekip `W` tuşuna basın.
* **Bulunulan Konumun Bilgisini (URL) Oku:** `Windows` + `A` tuşlarına basın, ardından elinizi çekip `L` tuşuna basın.
---

## 3.
Google Vox Menüsü ve Yardımcı Araçlar
* **Google Vox Menüsünü Açma:** `Windows` + `N` (Açılan menüde yön okları ile tüm başlık ve link listelerine ulaşabilirsiniz)
* **Google Vox Öğrenme Modu:** `Windows` + `O` tuşlarına basın, ardından `K` tuşuna basın.
(Klavye tuşlarını güvenli bir şekilde testetmenizi sağlar)

İndirme Linki:

https://www.swisstransfer.com/d/2f36ab06-bc79-4b80-854f-dd406f90632e

Bağlantı 1 ay sonra yüklenen barındırıcıdan otomatik siliniyor, bilginize.