Ekran Okuyucusu'nu kullanmaya başlama
Engin Albayrak
Aşağıda ve ekte, Microsoft tarafından hazırlanan ve narrator kullanımını anlatan bir kullanım klavuzu bulacaksınız. Söz konusu klavuzun web adresini kaynak bölümünde bulabilirsiniz. Klavuzun halen düzenlenmekte olduğunu sanıyorum. Çünkü, İngilizce ve Türkçe sürümleri arasında küçük de olsa bazı farklılıklar var. Bu yüzden, arada bir söz konusu adresten belgenin son haline bakmakta yarar var.
Ekran Okuyucusu'nu kullanmaya başlama
Bu kılavuz Windows 10'da yerleşik olarak bulunan bir ekran okuma uygulaması olan Ekran okuyucusu'nun nasıl kullanılacağını açıklamaktadır. Komutları göstererek
masaüstü bilgisayarlar için Windows 10 Yıldönümü Güncelleştirmesi'yle Ekran okuyucusu'nun nasıl kullanılacağını açıklamaktadır.
Bu kılavuzu kullanmak için, aşağıdaki içindekiler tablosundan bir bağlantı seçin. Bir bölümü veya eki okumayı bitirdiğinizde bu sayfaya geri dönmek için
tarayıcınızda Geri düğmesini ve başka bir bölümü seçin.
Kaynak:
https://support.microsoft.com/tr-tr/help/22798/windows-10-narrator-get-started
1. Bölüm: Ekran okuyucusu'na giriş
Bu bölümde, Ekran okuyucusu ve aynı zamanda nasıl başlatılıp durdurulacağına ilişkin bir genel bakış sunulmaktadır.
Ekran okuyucusu, görme engelliyseniz veya görüşünüz düşükse yaygın görevleri tamamlamak için bilgisayarınızı ekran veya fare olmadan kullanmanızı sağlar.
Ekrandaki metin ve düğmeler gibi öğeleri okur ve bunlarla etkileşim kurar. E-posta okuyup yazmak, İnternet'e göz atmak ve belgelerle çalışmak için Ekran
okuyucusu'nu kullanın.
Belirli komutlar Windows, web ve uygulamalarda gezinmenin yanı sıra içinde olduğunuz bilgisayarın alanı hakkında bilgi almanıza olanak tanır. Metinleri
(noktalama dahil) sayfa, paragraf, satır, sözcük ve karaktere göre okuyabilir, ayrıca font ve metin rengi gibi özellikleri belirleyebilirsiniz. Satır ve
sütun gezintisiyle tabloları verimli bir şekilde inceleyin.
Ayrıca Ekran okuyucusu'nda Tarama Modu adı verilen bir gezinti ve okuma modu da vardır. Yalnızca klavyenizdeki yukarı ve aşağı okları kullanarak Windows
10'da gezinmek için bu modu kullanın.
Son olarak, konuşma hızı, perde ve Ekran okuyucusu'nun kullandığı ses düzeyini ayarlayabilir, ayrıca bazı üçüncü taraf metin okuma seslerini yükleyebilirsiniz.
Ekran okuyucusu'nu başlatıp durdurmanın üç yolu
• Oturum açma ekranının sağ alt köşesinde, Erişim Kolaylığı düğmesini ve ardından
Ekran okuyucusu'nu seçin.
• Ekran okuyucusu'nu başlatmak için Windows logo tuşu + Enter tuşuna birlikte basın. Ekran okuyucusu'nu durdurmak için bu tuşlara yeniden basın. Çoğu klavyede Windows logo tuşu en alttaki tuş sırasında Alt tuşunun
solunda veya sağında bulunur.
• Başlangıç düğmesini, ardından Ayarlar'ı, Erişim Kolaylığı'nı, Ekran okuyucusu'nu seçin ve ardından açmak için Ekran okuyucusu'nun altındaki kaydırıcıyı hareket ettirin.
Ekran okuyucusu'nu bilgisayarınızda oturum açmadan önce ve oturum açtıktan sonra otomatik olarak başlayacak şekilde özelleştirme
1. Görev çubuğundaki arama kutusuna Erişim Kolaylığı Merkezi yazın ve ardındanErişim Kolaylığı Merkezi'ni seçin.
2. Oturum açma ayarlarını değiştir'i seçin.
3. Ekrandaki metni yüksek sesle okunurken dinle (Ekran okuyucusu)'nun altında,
Oturum açılırken veya Oturum açtıktan sonra'nın altındaki onay kutusunu seçin ve ardından Tamam'a basın.
2. Bölüm: Ekran okuyucusu'nun temel özelliklerini öğrenme
Bu bölümde ekranda, uygulamalarda gezinme ve Ekran okuyucusu'nun okuduklarını değiştirme dahil, Ekran okuyucusu gezintisi açıklanmaktadır. Ayrıca, Ekran
okuyucusu konuşma hızı, ses düzeyi ve konuşmanın nasıl sessize alınacağına ilişkin temel ayrıntılar da açıklanmaktadır.
Windows'ta temel klavye gezintisi
Sekme, imleç ve işlev tuşları
Windows'ta, uygulamalarda ve web sayfalarında gezinmek için Sekme tuşunu veya imleç tuşlarını (ok tuşları olarak da bilinir) kullanın. Ayrıca, bazı klavyelerde
klavyenin üst kısmındaki sayı tuşlarının üzerinde bulunan işlev tuşları da vardır. Bazı klavyelerde, bazı işlev tuşları ses düzeyini ayarlamak gibi donanımla
ilgili eylemleri gerçekleştirecek şekilde programlanmıştır. Klavyenizde bir Fn (işlev) tuşu varsa diğer eylemlere ilişkin işlev tuşunu kullanmak için Fn
tuşuna ve işlev tuşuna birlikte basmanız gerekir.
Caps lock tuşu
Ekran okuyucusu açıkken, gezinip ekrandaki öğelerle etkileşim kurmak için Caps lock tuşuna (Ekran okuyucusu tuşu olarak da bilinir) diğer tuşlarla birlikte
basın.
Ekran okuyucusu tuşunu Ekran okuyucusu ayarlarında kilitleyebilirsiniz, böylece her komut için Capslock tuşuna basmanız gerekmez. Ekran okuyucusu açıkken
görev çubuğunda Ekran okuyucusu ayarlarını açın,
Genel'i ve ardından
Her komut için basmak zorunda kalmamak için Ekran okuyucusu tuşunu (Caps Lock) kilitle'yi seçin.
Uygulamalarda ve web sayfalarında gezinme
Sekme, imleç ve işlev tuşlarını kullanarak temel klavye komutlarının ötesine geçmek için Ekran okuyucusu görünümlerini kullanın.
Ekran okuyucusu görünümleri Ekran okuyucusu'nun uygulamalarda ve web sayfalarında gezinme şeklini değiştirmenizi sağlar ve aşağıdakileri içerir:
• Öğeler
• Karakterler
• Sözcükler
• Satırlar
• Paragraflar
• Bağlantılar
• Başlıklar
• Tablolar
• Yer işaretleri
• Öneriler
Öğeler
Ekran okuyucusu'nu açtığınızda varsayılan görünümdür. Bir öğe bir uygulamadaki bir düğme veya bir web sayfasındaki bir bağlantı veya metin olabilir.
Öğe öğe hareket etmek için Caps lock + Sol ok veya Caps lock + Sağ ok tuşlarına basın. Etkinleştirmek istediğiniz bir öğe bulduğunuzda, Caps lock + Enter
tuşlarına basın. Ekran okuyucusu'nun geçerli öğeyi okumasını sağlamak için Caps lock + D'ye basın. Ekran okuyucusu'nun son ifadeyi yeniden söylemesini
sağlamak için Caps lock + V'ye basın.
Ekran okuyucusu görünümlerini değiştirmek için Caps lock + Yukarı ok veya Caps lock + Aşağı ok tuşlarına basın.
Not
Her zaman tüm görünümler kullanılamayabilir. Örneğin, satırlar, paragraflar, tablolar ve başlıklar gibi görünümler genellikle web sayfalarında ve e-postalarda
olduğu gibi metinler okunmaya hazır olduğunda kullanılabilir.
Öneriler
Bir metin kutusuna bilgi girdiğinizde, öneriler bazı uygulamalarda kullanılabilir. Örneğin, görev çubuğunda arama çubuğuna metin girdiğinizde, siz yazarken
önerilerde bulunulur. Bir öneri kullanılabilir olduğunda, Ekran okuyucusu bunu belirtir.
Öneriler görünümünü değiştirmek için bir öneri seçmek üzere Caps lock + Aşağı ok tuşunu ve ardından öneriye gitmek için Caps lock + Sol ok veya Caps lock
+ Sağ ok tuşunu kullanın ve sonra da seçmek için Caps lock + Enter tuşunu kullanın. Ya da öneriler arasında gezinmek için yukarı ve aşağı ok tuşlarını
kullanın ve birini seçmek için Enter tuşuna basın.
Yer işaretleri
Yer işaretleri uygulamalar ve web sayfalarındaki öğe gruplarıdır. Başlat menüsü gibi bazı Windows özelliklerinde de yer işaretleri vardır.
Konuşma hızını ve ses düzeyini değiştirme
Ses düzeyini ve Ekran okuyucusu'nın ne derece hızlı veya yavaş konuşacağını değiştirebilirsiniz. Ekran okuyucusu ses düzeyini değiştirmek üzere ses düzeyini
yükseltmek için Caps lock + Page up tuşuna veya ses düzeyini alçaltmak için Caps lock + Page down tuşuna basın.
Ekran okuyucusu'nun konuşma hızını değiştirmek için Caps lock + artı (+) ve Caps lock + Eksi (-) tuşlarına basın.
Görüş bildirin
Geri bildirimleriniz Ekran okuyucusu'nu iyileştirmeye yardımcı olur. Geri bildirimde bulunmak üzere Ekran okuyucusu hakkında yorumlar girmek için Capslock + E tuşlarına iki kez basın. Şu anda yaptıklarınız hakkındaki memnun olmadığınız şeyleri bize bildirmek için Caps lock + E
tuşlarına basın. Ayrıca, Microsoft Erişilebilirlik Kullanıcı Sesi
web sitesinde de yorum yapabilirsiniz. Ayrıca, Ekran okuyucusu veya diğer Microsoft yardımcı teknolojileri için teknik destek almak üzere
Microsoft Erişilebilirlik için Answer Desk 'e başvurun.
3. Bölüm: Tarama Modunu Kullanma
Bu bölümde, Tarama Modu adı verilen gezinti ve okuma modu açıklanmaktadır. Tarama Modu, metin okumak ve başlıklar, bağlantılar, tablolar ve yer işaretlerine
doğrudan atlamak için yaygın kullanılan klavye kısayollarıyla birlikte ok tuşlarını kullanarak uygulamalar, e-postalar ve web'de gezinmenize olanak tanır.
Tarama Modu temel özellikleri
Tarama Modu'nu açmak veya kapatmak için Caps lock + Boşluk çubuğu'na basın.
Tarama Modu açıkken, uygulamalarda ve web içeriklerinde gezinmek için Yukarı ok tuşu ile Aşağı ok tuşunu kullanmanızı sağlar. Bir uygulamadaki bir düğme,
bir web sayfasındaki bir bağlantı veya bir metin kutusu gibi kullanmak istediğiniz bir öğeyi etkinleştirmek için Boşluk çubuğuna basın.
Gezinti
Tarama modu açıkken, uygulamalarda ve web sayfalarında gezinmek için aşağıdaki tuşları kullanın:
Bu tuşa basın | Yapılacak işlem |
Yukarı ok ve aşağı ok | Bir uygulamada veya web sayfasında metnin sonraki veya önceki satırına gitme |
Sağ ok ve sol ok | Bir uygulama veya web sayfasında sonraki veya önceki karaktere gitme |
Boşluk çubuğu | Kullanmak istediğiniz düğme veya metin kutusu gibi bir öğeyi etkinleştirme |
Enter | Destekleniyorsa bir öğede ikincil eylem yapma |
Ctrl+ Sol ok ve Ctrl + sağ ok | Sonraki veya önceki sözcüğe gitme |
Ctrl+ Yukarı ok ve Ctrl + Aşağı ok | Sonraki veya önceki paragrafa gitme |
H veya Shift + H ve Alt + Yukarı ok veya Alt + Aşağı ok | Sonraki veya önceki başlığa gitme |
T veya Shift + T | Sonraki veya önceki tabloya gitme |
P veya Shift + P | Sonraki veya önceki paragrafa gitme |
K veya Shift + K ve Alt + Sol ok veya Alt + Sağ ok | Sonraki veya önceki bağlantıya gitme |
D veya Shift + D | Sonraki veya önceki yer işaretine gitme |
Ctrl + R | Okumayı başlatma |
Çoğu Windows klavye kısayolunu kullanmak için, tarama modunu kapatın.
Farklı bir uygulamaya geçtiğinizde tarama modu kapatılır. Bilgisayarınızdan tarama modunun kapatıldığına ilişkin bir ses duyarsınız. Yeniden açmak için
Caps lock + Boşluk çubuğu'na basın.
Tablolarla etkileşim kurma
Tarama modu tablolarda gezinmeyi kolaylaştırır ve tabloda gezinmek için diğer ekran okuyucularda bulunan yaygın kullanılan tuşları destekler. Tarama modunu
kullanarak bir tabloyu bulmak için T veya
Shift + T tuşlarına basın. Tablolarla etkileşim kurmak için aşağıdaki tuşları kullanın:
Bu tuşa basın | Yapılacak işlem |
Ctrl + Alt + Sağ ok veya sol ok | Bir satırda sonraki veya önceki hücreye gitme |
Ctrl + Alt + Yukarı ok veya aşağı ok | Bir sütunda sonraki veya önceki hücreye gitme |
Caps Lock + F5 | Tablodaki konumu duyurma |
Caps Lock + F9 | Sütun başlığını duyurma |
Caps Lock + F10 | Satır başlığını duyurma |
Caps Lock + F7 | Geçerli tablo sütununu baştan sona okuma |
Caps Lock + F8 | Geçerli tablo satırını baştan sona okuma |
4. Bölüm: Metin okuma
Bu bölümde Ekran okuyucusu ile nasıl metin okunacağı, font, metin rengi ve noktalama gibi metin hakkındaki bilgilerin nasıl edinileceği açıklanmaktadır.
Ekran okuyucusu'nu kullanarak metin okumanın birkaç yolu vardır. Microsoft Word gibi bir sözcük işlemci uygulamasında bir belge üzerinde çalışıyorsanız
ilk ve en basit yol metinde gezinmek için imleç tuşlarını kullanmaktır.
Metni okumak için Tarama Modu'nu da kullanabilirsiniz. Tarama Modu'nu açmak için Caps lock +
Boşluk çubuğu'na basın. Ardından satır satır okumak için yukarı ve aşağı ok tuşlarını, karakter karakter okumak için ise sol ve sağ ok tuşlarını kullanın. Tarama Modu
hakkında daha fazla bilgi edinmek için bkz.
3. Bölüm: Tarama Modunu Kullanma .
Okuduğunuz metin üzerinde daha fazla kontrole sahip olmak istediğinizde, Ekran okuyucusu web sayfalarında ve uygulamalarda gezinmeye ve metin okumaya yardımcı
olmak için bir dizi metin okuma komutu sunar.
• Tam bir belgeyi veya web sayfasını baştan itibaren okumak için Caps lock + H'ye basın.
• Bir belgeyi baştan geçerli imleç konumuna kadar okumak için Caps lock + Sağ ayraç (]) tuşuna basın.
• Bir belgedeki veya web sayfasındaki geçerli konumdan itibaren kesintisiz olarak okumak için Caps lock + M'ye basın.
• İmleci bir belge veya web sayfasının başına getirmek için Caps lock + Y'ye basın.
• İmleci bir belgenin sonuna getirmek için Caps lock + B'ye basın.
Paragraflar, çizgiler, sözcükler ve karakterlerle çalışma
Ekran okuyucusu sayfa, paragraf, satır, sözcük ve karaktere göre metin okumak için yollar sunar.
Sayfa sayfa okumak için
• Geçerli sayfayı okumak için Caps lock + Ctrl + U'ya basın.
• Sonraki sayfayı okumak için, Caps lock + U'ya basın.
• Önceki sayfayı okumak için Caps lock + Shift + U'ya basın.
Paragraf paragraf okumak için
· Geçerli paragrafı okumak için Caps lock + Ctrl + I'ya basın.
· Sonraki sayfayı okumak için, Caps lock + I'ya basın.
· Önceki sayfayı okumak için Caps lock + Shift + I'ya basın.
Metni satır satır okumak için
· Geçerli satırı okumak için Caps lock + Ctrl + O'ya basın.
· Sonraki satırı okumak için, Caps lock + O'ya basın.
· Önceki satırı okumak için, Caps lock + Shift + O'ya basın.
Sözcük sözcük okumak için
· Geçerli sözcüğü okumak için Caps lock + Ctrl + P'ye basın.
· Sonraki sözcüğü okumak için Caps lock + P'ye basın.
· Önceki sözcüğü okumak için Caps lock + Shift + P'ye basın.
Karakter karakter okumak için
· Geçerli karakteri okumak için Caps lock + Ctrl + Sol ayraç (]) tuşuna basın.
· Sonraki karakteri okumak için Caps lock + Sol köşeli ayraç ([) tuşuna basın.
· Önceki karakteri okumak için Caps lock + Shift + Sol köşeli ayraç ([) tuşuna basın.
İpuçları
En iyi uygulama olarak, bu metin arama komutları ile tarama modunu birlikte kullanın. Örneğin, tarama modunu açın ve satır satır okumak için yukarı ve
aşağı ok tuşlarını, paragraf paragraf okumak içinse Caps lock + P veya
Caps lock + Shift + P'yi kullanın. Geçerli satırı yeniden okumak istiyorsanız
Caps lock + Ctrl + O'ya basın. Geçerli paragrafı yeniden okumak için Caps lock + Ctrl + I
'ya basın.
Bir uygulama metin okuma komutlarını desteklemiyorsa Ekran okuyucusu'nda "bulunabilen metinde değil" ifadesi görünür. Bu durumda, gezinmek ve metin okumak
için Tarama Modu'nu kullanın.
Metinle ilgili daha fazla ayrıntı alma
Ekran okuyucusu metnin özellikleri hakkında farklı ayrıntı düzeyleri sağlar. Bu ayrıntı düzeyi olarak bilinir. Ayrıntı düzeyini değiştirmek için istediğiniz
düzeyi duyana kadar Caps lock + A'ya basın.
Ayrıntı düzeyi 0. Yalnızca metni duyun.
Ayrıntı düzeyi 1. Başlık düzeyleri gibi temel bilgileri ve yazım ve dil bilgisi gibi belgedeki hataları duyun.
Ayrıntı düzeyi 2. Web sayfalarında ve e-postada sıkça bulunan madde imi stiller, metin, kalınlaştırma, alt çizgi, italik, alt metin, üst metin ve renk gibi biçimlendirmeleri
duyun.
Ayrıntı düzeyi 3. Belge üstbilgileri ve altbilgileri gibi ek açıklamaları duyun.
Ayrıntı düzeyi 4. Font adı, boyutu ve diğer liste stilleri gibi genişletilmiş biçimlendirmeyi duyun.
Ayrıntı düzeyi 5. Animasyon türü, bir paragrafın girintiyle başlayıp başlamayacağı ve daha fazlası gibi düzen ve animasyon bilgilerini duyun.
Notlar
Farklı ayrıntı düzeyleri seçmek için Caps lock + Ctrl + Artı işareti (+) veya
Caps lock + Ctrl + Eksi işareti (-) tuşuna da basabilirsiniz.
Metin özniteliklerini istediğiniz zaman kontrol etmek için Caps lock + 0
(Sıfır)'a basın.
Noktalamaları duyma
Ekran okuyucusu metin okurken ne kadar noktalama duyacağınız üzerindeki kontrolü size verir. Kullanmak istediğiniz noktalama modunu duyana kadar Caps lock+
Alt + Artı işareti (+) veya
Caps lock+ Alt + Eksi işareti (-) tuşuna basın: Varsayılan, Matematik, Bazı, Çoğu veya Tümü.
Varsayılan.
Küçük noktalamaları duyun veya hiç noktalama duymayın. Doğal duraklamalar virgüller ve noktalar gibi öğeleri gösterir.
Matematik. Çoğu matematik simgesini duyun.
Bazı. Virgül ve nokta gibi konuşmayla en fazla ilgisi olan noktalama işaretlerini duyun.
Çoğu. Parantez gibi ek simgeleri duyun.
Tümü. Tüm özel simgeler de dahil olmak üzere tüm noktalama işaretlerini duyun.
5. Bölüm: Ekran okuyucusu'nu dokunarak kullanma
Bu bölümde desteklenen Windows bilgisayarlarında Ekran okuyucusu'nu dokunarak kullanma hakkında bilgiler sunulmakta ve bazı temel Windows dokunma hareketleri
açıklanmaktadır.
Ekran okuyucusu'nı başlatma ve durdurma
Ekran okuyucusu'nu klavyesi bulunmayan bir Windows cihazında başlatmak için, cihazınızda Başlangıç düğmesi ile Sesi Aç düğmesine birlikte basın. Ekran
okuyucusu'nu durdurmak için bu düğmelere yeniden basın.
Dokunma hareketleri
Ekran okuyucusu ve cihazınızla etkileşim kurmak için hareketleri kullanabilirsiniz.
Bir ekrandaki öğeleri bulup dinlemek için, bir parmağınızı ekranda sürükleyin. Kullanmak istediğiniz bir öğeyi duyduğunuzda, etkinleştirmek için bir parmağınızla
ekrana iki kez dokunun. Ekrandaki öğeler arasında hareket etmek için tek parmağınızla sola ve sağa hızlı kaydırın.
Karakterler, sözcükler, satırlar veya bağlantılara göre hareket etmek istiyorsanız Ekran okuyucusu görünümünü değiştirmek için yukarıya veya aşağıya doğru
hızlı kaydırın. Örneğin, hecelenen bir öğeyi duymak için Ekran okuyucusu "karakterler" diyene kadar yukarıya doğru hızlı kaydırın. Ardından bu öğede bir
seferde bir harf ilerlemek için sola ve sağa doğru hızlı kaydırın.
Başlamanıza yardımcı olacak önemli hareketler aşağıda belirtilmiştir:
· Ekran okuyucusu görünümlerini değiştirmek için, tek parmakla yukarıya ve aşağıya doğru hızlı kaydırın.
· Kaydırmak için yukarı, aşağı, sola veya sağa doğru iki parmakla hızlı kaydırın.
· Bağlam menülerini göstermek için, iki parmağınızla iki kez dokunun.
· Ayrıntı düzeyini değiştirmek için, üç parmağınızla bir kez dokunun.
· Geçerli konumundan itibaren sürekli olarak okumak için, üç parmağınızla aşağı çekin.
· Sekmelerde ileri veya geri hareket etmek için, üç parmağınızla sola veya sağa doğru hızlı kaydırın.
· Ekran okuyucusu komut listesini göstermek için, dört parmakla üç kez dokunun.
Dokunma hareketlerinin tam listesi için bkz.
Ek B: Ekran okuyucusu klavye komutları ve dokunma hareketleri .
Windows için ek dokunma hareketleri
Windows 10'da aşağıdaki hareketler de kullanılabilir:
· İşlem Merkezi'ni açmak için, ekranın sağ kenarından içeri doğru çekin.
· Uygulamalar ve birden fazla masaüstü arasında geçiş yapmak için Görev Görünümü'nü açmak için, ekranın sol kenarından içeri doğru çekin.
Dokunarak yazma
Metin kutusu gibi bir düzenleme alanındayken, ekranın sol alt kısmında bir dokunmatik klavye görünür ve Ekran okuyucusu bir klavyenin göründüğünü göstermek
için bir ses çıkarır. Metin girmek için, girmek istediğiniz karakterlere iki kez dokunun.
Metni daha hızlı girmek için, parmağınızı karakterden kaldırır kaldırmaz karakterleri girmek için bir Ekran okuyucusu ayarını değiştirin. Bu seçeneği açmak
için, Başlangıç düğmesini, ardından Ayarlar'ı,
Erişim Kolaylığı'nı ve ardından Ekran okuyucusu'nu seçin. Ayarı açmak için
Parmağımı klavyeden kaldırdığımda dokunmatik klavyedeki tuşları etkinleştir'in altındaki düğmeyi kullanın.
6. Bölüm: Ekran okuyucusu'nu özelleştirme
Bu bölümde Ekran okuyucusu'nun, Ekran okuyucusu'nun başlatılma şekli dahil ihtiyaçlarınıza en iyi biçimde uyacak şekilde nasıl özelleştirileceği, yazarken
ne kadar geri bildirim duymanız gerektiği, diğer uygulamalardan sesin Ekran okuyucusu çalıştırılırken kısılıp kısılmayacağı ve Ekran okuyucusu konutlarını
tercih ettiğiniz kısayollara yeniden atama özetlenmektedir. Ayrıca, bu bölümde Ekran okuyucusu'na ek sesler eklemek için üçüncü taraf metin okuma (TTS)
yazılımı kullanma hakkında ayrıntılar da sunulmaktadır.
Çoğu seçenek Ekran okuyucusu ayarlarında yer almaktadır. Bunlara ulaşmak için, Ekran okuyucusu açıkken görev çubuğundaki Ekran okuyucusu ayarları penceresini
bulup açın.
Ayarlar dört kategoriye ayrılır: genel ayarlar, gezinti ayarları, ses ayarları ve komut ayarları.
Bazı ayarlar Windows 10 Ayarlar uygulamasında da bulunmaktadır. Bunları görmek için Başlangıç düğmesi > Erişim Kolaylığı > Ekran okuyucusu'nu seçin.
Genel ayarlar
Ekran okuyucusu'nu başlatmak için kısayolu açın. Ekran okuyucusu'nu klavyedeki Windows logo tuşu
+ Enter tuşunu ya da dokunmatik bir cihazdaki Windows düğmesi + Sesi açma düğmesi'ni kullanarak başlatın ve durdurun.
Ekran okuyucusu tuşunu (Caps lock) kilitleyin
. Bir komut girmek için Ekran okuyucusu (Caps lock) tuşuna basmanız gerekmez. Örneğin, sonraki bağlantıya geçmek için, Caps lock + L yerine L'ye basın.
Yazarken karakterleri duyun. Karakterler siz onları yazdıktan hemen sonra söylenir. Bu, ayrıca Capslock + F12'ye basılarak da açılabilir.
Yazdığınız sözcükleri duyun. Yazılan sözcükler siz yazdıktan hemen sonra söylenir.
Sesli Ekran okuyucusu hatalarını okuyun
. Ekran okuyucusu "sonraki yer işareti yok" veya "sonraki öğe yok" gibi hataları söyler.
İmleci vurgulayın. İmleç mavi bir odak kutusuyla vurgulanır.
Sesli ipuçları çalın
. Ekran okuyucusu pencerelerde geçiş yapmak gibi şeyler yaptığınızda, Başlat menüsünü açtığınızda veya ileri ya da geriye doğru farklı öğelere geçtiğinizde
bir ses çalar.
Kullanıcı arabirimi ipuçlarını okuyun. Ekran okuyucusu öğelerle nasıl etkileşimde bulunulacağını söyler.
Diğer uygulamaların sesini kısın
. Ekran okuyucusu'nu duyabilmeniz için diğer uygulamalardaki ses düzeyi düşürülür.
Bildirimleri koruyun. Bildirimler 30 saniye ila 10 dakika arasında korunabilir.
Gezinti ayarları
Fareyi kullanarak ekranı okuyun ve ekranla etkileşim kurun
. Bu özellik açıkken, Ekran okuyucusu fare imlecinin altındakileri okur. Fareyi hareket ettirmek için Sayısal tuş takımını kullanın.
Parmağınızı kaldırdığınızda dokunmatik klavyedeki tuşları etkinleştirin
. Karakterler siz parmağınızı dokunmatik klavyeden kaldırır kaldırmaz girilir.
Ekran okuyucusu imleci klavye odağını izler.
Metin ekleme noktasını Ekran okuyucusu imlecini izleyecek şekilde etkinleştirin.
Ekran okuyucusu imleci hareket modunu seçin
. İki mod vardır: normal ve gelişmiş. Normal mod, Ekran okuyucusu'nu bağlantılar, tablolar ve diğer öğeler gibi çeşitli öğeler arasında hareket ettirmeyi
sağlar. Gelişmiş mod ise Ekran okuyucusu'nu bir uygulamanın programlı bir sunumu aracılığıyla hareket ettirmek için dört ok tuşunu kullanmanızı sağlar.
Ses ayarları
Hız. Ekran okuyucusu'nun konuştuğu hızı kontrol edin.
Ses düzeyi. Ekran okuyucusu'nun konuştuğu ses düzeyini ayarlayın.
Perde. Ekran okuyucusu sesinin perdesini ayarlayın.
Farklı bir ses seçin. Dilinizdeki farklı kullanılabilir Ekran okuyucusu sesleri arasından seçim yapın.
Daha hızlı sesler
Ekran okuyucusu sesleri bir maksimumun ortalamasıdır veya dakikada yaklaşık 400 sözcüktür. Ancak, aşağıdaki sesler dakikada yaklaşık 800 sözcüklük bir
hız sunar:
· Microsoft David Mobil
· Microsoft Zira Mobil
· Microsoft Mark Mobil
Ek sesler
Ekran okuyucusu SAPI 5 tabanlı konuşma sentezleyicilerle birlikte kullanılabilir. Yüklendikten sonra sesler, seçim yapmanız için ses listesinde
görünür.
Bazı üçüncü taraf sağlayıcılara ait kullanılabilir seçenekler şunlardır:
· CereProc
· NextUp
Not
Bu seçenekler yalnızca bilgilendirme amacıyla sunulmuştur. Microsoft herhangi bir üçüncü taraf yazılımı desteklemez ya da bunların yüklenmesi ve kullanımı için herhangi bir destek sunmaz. Bu ürünlerle ilgili yardım için lütfen orijinal üreticileriyle iletişime geçin.
Komut ayarları
Daha iyi kontrol ve kullanılabilirlik sağlamak için Ekran okuyucusu klavye kısayollarını özelleştirin:
Bir Ekran okuyucusu klavye kısayolunu özelleştirme
1. Özelleştirilecek komutu seçin.
2. Komut klavye kısayolunu değiştir'i seçin.
3. Klavye kısayolu yaz penceresine, klavyenizde kullanmak istediğiniz klavye kısayolunu yazın. Değiştirici tuşların herhangi bir birleşimini (Control, Shift, Alt, Caps lock
veya Windows logo tuşu) değiştirici olmayan bir tuşla birlikte kullanın. İşlev ve sayısal tuş takımı tuşlarını değiştirici olmadan kullanın.
Tüm komutları varsayılan ayarlarına geri döndürmek için Varsayılanı geri yükle'yi seçin.
Ek A: Desteklenen diller
Ekran okuyucusu Windows 10 Yıldönümü Güncelleştirmesi'nde aşağıdaki dilleri destekler:
· Arapça (Mısır)
· Katalanca (İspanya)
· Kanton Lehçesi (Geleneksel Çince)
· Danca (Danimarka)
· Felemenkçe (Hollanda ve Belçika)
· İngilizce (ABD, İngiltere ve Hindistan)
· Fince (Finlandiya)
· Fransızca (Fransa, Kanada)
· İtalyanca
· Almanca
· Japonca
· Korece
· Mandarin (Basitleştirilmiş Çince ve Geleneksel Çince)
· Norveççe (Norveç)
· Lehçe
· Portekizce (Brezilya, Portekiz)
· Rusça
· İspanyolca (İspanya ve Meksika)
· İsveççe (İsveç)
· Türkçe (Türkiye)
Ek B: Ekran okuyucusu komutları ve dokunma hareketleri
Bu ek, Windows 10 Yıldönümü Güncelleştirmesi'nda Ekran okuyucusu tarafından desteklenen tüm klavye komutlarını ve dokunma hareketlerini göstermektedir.
Windows'taki tüm diğer klavye kısayollarının listesini görmek için bkz. Windows'taki klavye kısayolları.
Windows uygulamalarındaki klavye kısayollarının listesini görmek için bkz.
Uygulamalardaki klavye kısayolları.
Ekran okuyucusu klavye komutları
Bu tuşa basın | Yapılacak işlem |
Windows logo tuşu + Enter | Ekran Okuyucusu'nu başlatma veya okuyucudan çıkma |
Caps lock + Esc | Ekran Okuyucusu’ndan çıkma |
Caps lock + M | Okumayı başlatma |
Ctrl[1] | Okumayı durdurma[1] |
Caps lock + Boşluk çubuğu | Tarama modunu başlatma |
Caps lock + Sağ ok | Sonraki öğeye gitme |
Caps lock + Sol ok | Önceki öğeye gitme |
Caps lock + Yukarı veya Aşağı ok | Görünümü değiştirme[1] |
Caps lock + F1 | Ekran okuyucusu komut listesini gösterme |
Caps lock + F2 | Geçerli öğeye yönelik komutları gösterme |
Caps lock + Enter | Birincil eylemi yapma |
Caps lock + Shift + Enter | Arama modunu açma |
Caps lock + A | Ayrıntı modunu değiştirme |
Caps lock + Ctrl + Artı (+) | Ayrıntı düzeyini artırma |
Caps lock + Ctrl + Eksi (-) | Ayrıntı düzeyini azaltma |
Caps lock + Alt + Artı (+) veya Eksi (-) | Noktalama modunu değiştirme |
Caps lock + Y | Metnin başına gitme |
Caps lock + Z | Her klavye kısayolunda basmak zorunda kalmamak için Ekran okuyucusu tuşunu (Caps Lock) kilitleme |
Caps lock + X | Ekran okuyucusu'nun kullandığınız bir sonraki klavye kısayolunu yok saymasını sağlama |
Caps lock + F12 | Tuş vuruşu okumayı kapatma veya açma |
Caps lock + V | İfadeyi yineleme |
Caps lock + Page up veya Page down | Ses düzeyini artırma veya azaltma |
Caps lock + Artı (+) veya Eksi (-) | Ses hızını artırma veya azaltma |
Caps lock + D | Öğeyi okuma |
Caps lock + F | Öğe hakkında ileri düzey bilgileri okuma |
Caps lock + S | Öğeyi heceleyerek okuma |
Caps lock + W | Pencereyi okuma[1] |
Caps lock + R[1] | Çevrelenen alandaki tüm öğeleri okuma |
Caps lock + Num lock | Fare modunu açma veya kapatma |
Caps lock + Q | Çevrelenen alandaki son öğeye gitme |
Caps lock + G | Ekran okuyucusu imlecini sistem imlecine taşıma |
Caps lock + T | Ekran okuyucusu imlecini işaretçiye taşıma |
Caps lock + tilde (~)[1] | Odağı öğeye ayarlama |
Caps lock + Geri al tuşu[1] | Bir öğe geri gitme |
Caps lock + Insert | Bağlı öğeye atlama |
Caps lock + F10 | Geçerli satır başlığını okuma |
Caps lock + F9 | Geçerli sütun başlığını okuma |
Caps lock + F8 | Geçerli satırı okuma |
Caps lock + F7 | Geçerli sütunu okuma |
Caps lock + F5 | Geçerli satır ve sütun konumunu okuma |
Caps lock + F6 | Tablo hücresine atlama |
Caps lock + Shift + F6 | Hücre içeriklerine atlama |
Caps lock + F3 | Geçerli satırda sonraki hücreye atlama |
Caps lock + Shift + F3[1] | Geçerli satırda önceki hücreye atlama |
Caps lock + F4 | Geçerli sütunda sonraki hücreye atlama |
Caps lock + Shift + F4[1] | Geçerli sütunda önceki hücreye atlama |
Caps lock + Kapatma köşeli ayracı (]) | Başlangıçtan imlece kadar metin okuma |
Caps lock + sıfır (0) | Metin özniteliklerini okuma |
Caps lock + H | Belgeyi okuma |
Caps lock + Ctrl + U | Geçerli sayfayı okuma |
Caps lock + U | Sonraki sayfayı okuma |
Caps lock + Shift + U | Önceki sayfayı okuma |
Caps lock + Ctrl + I | Geçerli paragrafı okuma |
Caps lock + I | Sonraki paragrafı okuma |
Caps lock + Shift + I | Önceki paragrafı okuma |
Caps lock + Ctrl + O | Geçerli satırı okuma |
Caps lock + O | Sonraki satırı okuma |
Caps lock + Shift + 0 | Önceki satırı okuma |
Caps lock + Ctrl + P | Geçerli sözcüğü okuma |
Caps lock + P | Sonraki sözcüğü okuma |
Caps lock + Shift + P | Önceki sözcüğü okuma |
Caps lock + Ctrl + Açma köşeli ayracı ([) | Geçerli karakteri okuma |
Caps lock + Açma köşeli ayracı ([) | Sonraki karakteri okuma |
Caps lock + Shift + Açma köşeli ayracı ([) | Önceki karakteri okuma |
Caps lock + Y | Metnin başına gitme |
Caps lock + B | Metnin sonuna gitme |
Caps lock + J | Sonraki başlığa atlama |
Caps lock + Shift + J[1] | Önceki başlığa atlama |
Caps lock + K | Sonraki tabloya atlama |
Caps lock + Shift + K[1] | Önceki tabloya atlama |
Caps lock + L | Sonraki bağlantıya atlama |
Caps lock + Shift + L[1] | Önceki bağlantıya atlama |
Caps lock + C | Geçerli tarihi ve saati okuma |
Caps lock tuşuna art arda iki kez basın | Caps lock tuşunu açma veya kapatma |
Caps lock + E | Olumsuz geri bildirim gönderme |
Caps lock + Shift + E | Olumlu geri bildirim gönderme |
Caps lock + E tuşlarına art arda iki kez dokunun | Geri bildirim iletişim kutusunu açma |
Caps lock + Ctrl + Yukarı ok | Üst öğeye gitme (yalnızca Yapısal Gezinti uygulama tarafından sağlandığında) |
Caps lock + Ctrl + Sağ ok | Sonraki eş düzeye gitme (yalnızca Yapısal Gezinti uygulama tarafından sağlandığında) |
Caps lock + Ctrl + Sol ok | Önceki eş düzeye gitme (yalnızca Yapısal Gezinti uygulama tarafından sağlandığında) |
Caps lock + Ctrl + Aşağı ok | İlk alt öğeye gitme (yalnızca Yapısal Gezinti uygulama tarafından sağlandığında) |
Caps lock + N | Ana yer işaretine taşıma |
Tarama modu klavye komutları
Bu tuşa basın | Yapılacak işlem |
Yukarı ok ve aşağı ok | Bir uygulamada veya web sayfasında metnin sonraki veya önceki satırına gitme |
Sağ ok ve sol ok | Bir uygulama veya web sayfasında sonraki veya önceki karaktere gitme |
Boşluk çubuğu | Kullanmak istediğiniz düğme veya metin kutusu gibi bir öğeyi etkinleştirme |
Enter | Destekleniyorsa bir öğede ikincil eylem yapma |
Ctrl+ Sol ok ve Ctrl + sağ ok | Sonraki veya önceki sözcüğe gitme |
Ctrl+ Yukarı ok ve Ctrl + Aşağı ok | Sonraki veya önceki paragrafa gitme |
H veya Shift + H ve Alt + Yukarı ok veya Alt + Aşağı ok | Sonraki veya önceki başlığa gitme |
T veya Shift + T | Sonraki veya önceki tabloya gitme |
P veya Shift + P | Sonraki veya önceki paragrafa gitme |
K veya Shift + K | Sonraki veya önceki bağlantıya gitme |
D veya Shift + D | Sonraki veya önceki yer işaretine gitme |
Ctrl + Alt + Sağ ok veya sol ok | Bir satırda sonraki veya önceki hücreye gitme |
Ctrl + Alt + Yukarı ok veya aşağı ok | Bir sütunda sonraki veya önceki hücreye gitme |
Caps lock + F5 | Tablodaki konumu duyurma |
Caps lock + F9 | Sütun başlığını duyurma |
Caps lock + F10 | Satır başlığını duyurma |
Caps lock + F7 | Geçerli tablo sütununu baştan sona okuma |
Caps lock + F8 | Geçerli tablo satırını baştan sona okuma |
Ekran okuyucusu dokunma hareketleri
Bu hareketi kullanın | Yapılacak işlem |
Tek parmakla dokunma veya sürükleme | Parmağınızın altındakini okuma |
Bir parmakla iki kez dokunma veya parmağınızı bekletme ve ardından ekranda herhangi bir yere ikinci parmağınızla dokunma | Birincil eylemi etkinleştirme |
Bir parmakla üç kez dokunma veya parmağınızı bekletme ve ardından ekranda herhangi bir yere ikinci parmağınızla iki kez dokunma | İkincil eylemi etkinleştirme |
Bir parmağınızı bekletme ve ardından iki parmağınızla ekranın herhangi bir yerine dokunma | Sürüklemeyi veya ek tuş seçeneklerini başlatma |
Tek parmakla sola veya sağa hızlı kaydırma | Sonraki veya önceki öğeye gitme |
Tek parmakla yukarı veya aşağı hızlı kaydırma | Görünümü değiştirme |
İki parmakla bir kez dokunma | Ekran okuyucusu’nun okumasını durdurma |
Üç parmakla bir kez dokunma | Ayrıntı modunu değiştirme |
Dört parmakla bir kez dokunma | Geçerli öğe için Ekran okuyucusu komutlarını gösterme |
İki parmakla iki kez dokunma | Bağlam menüsünü gösterme |
Üç parmakla iki kez dokunma | Metin özniteliklerini okuma |
Dört parmakla iki kez dokunma | Arama modunu açma |
Dört parmakla üç kez dokunma | Tüm Ekran okuyucusu komutlarını gösterme |
İki parmakla sola, sağa, yukarı veya aşağı çekme | Kaydırma |
Üç parmakla sola veya sağa çekme | İleri veya geri sekme |
Üç parmakla yukarı doğru çekme | Geçerli pencereyi okuma |
Üç parmakla aşağı doğru çekme | Bulunabilen metinde okumaya başlama |
Dört parmakla yukarı veya aşağı çekme | Desteklendiğinde anlamlı yakınlaştırma veya uzaklaştırma |
Dört parmakla sola veya sağa çekme | Ekran okuyucusu’nu birimin başına veya sonuna taşıma |
Ek C: TTS sesleri
Windows 10 Yıldönümü Güncelleştirmesi'nde bulunan metin okuma (TTS) sesleri şunlardır:
Dil, ülke veya bölge | Erkek sesi adı | Kadın sesi adı |
Arapça | Geçerli değil[1] | Hoda |
Avustralya (en-AU) | James | Catherine |
Brezilya (pt-BR) | Daniel | Maria |
Kanada (İngilizce) | Richard | Linda |
Kanada (Fransızca) | Claude | Caroline |
Katalan İspanyolcası (İspanya) | Geçerli değil[1] | Herena |
Çin (zh-CN) | Kangkang | Huihui, Yaoyao |
Danca | Geçerli değil[1] | Helle |
Hollandaca | Frank | Geçerli değil |
Fince | Geçerli değil[1] | Heidi |
Felemenkçe (Belçika Hollandacası) | Bart | Geçerli değil |
Fransızca (fr-FR) | Paul | Hortence, Julie |
Almanca (de-DE) | Stefan | Hedda, Katja |
Hong Kong (zh-HK) | Danny | Tracy |
Hindistan (en-IN) | Ravi | Heera |
İtalyanca (it-IT) | Cosimo | Elsa |
Japonca (ja-JP) | Ichiro | Ayumi, Haruka |
Meksika (es-MX) | Raul | Sabina |
Norveççe | Jon | Geçerli değil |
Polonya (pl-PL) | Adam | Paulina |
Portekizce (pt-PT) | Geçerli değil[1] | Helia |
Rusya (ru-RU) | Pavel | Irina |
Güney Kore (ko-KR) | Geçerli değil[1] | Heami |
İspanyolca (es-ES) | Pablo | Helena, Laura |
İsveççe | Bengt | Geçerli değil |
Tayvan (zh-TW) | Zhiwei | Yating, Hanhan |
Türkçe | Tolga | Geçerli değil |
İngiltere İngilizce (en-GB) | George | Hazel, Susan |
ABD İngilizce (en-US) | David, Mark | Zira |