ఱ అనే అక్షర ప్రయోగ నియమమేమి

[చక్రవర్తి]

చిన్నప్పుడు నేర్చుకున్న గుఱ్ఱము అనే ఒక్క పదం తప్ప మరే ఇతర పద
ప్రయేగాలలో ఈ అక్షరాన్ని వాడగా చూడలేదు. మరి అంతించి పోతున్న అక్షరాలలో
ఇది చేరిందని నా అభిప్రాయం. నా అభిప్రాయాన్ని ప్రక్కన పెడితే, అస్సలు ఈ
అక్షరాన్ని మనం ఎలాంటి చోట్ల వాడవచ్చు? ఏవిధంగా ప్రయోగించ వచ్చు?

నాకు తెలుగు వ్యాకరణం అంతగా తెలియదు. తెలియదు ఏమిటి, ఏదో చదువుకున
రోజుల్లో మార్కుల కోసం మాత్రం ఏదో బట్టీ పట్టాం తప్పితే, అంతకు మించి ఏమీ
తెలియదు అంతే కాకుండా, ఈ విషయంలో అఙ్ఞానిని అని చెప్పడానికి నాకు
సిగ్గుగానే ఉంది. ఏదో మాతృ భాష కాబట్టి వడా వడా వాగేస్తుంటాను. అంతకు
మించి సరి అయిన తెలుగు నాకు రాదు అని చెప్పాలి.

కావున పండితులు వివరించగలరని మనవి.

ఇట్లు,
భవదీయుడు

[kv ramana]

ర-ఱలను వేరువేరుగా  పలికే తెలుగు వాళ్ళున్నారా? రాసేటప్పుడు పండితులు కూడా పొరబడుతుంటారు.  ఱ-కారం ఉన్న మాటలు దేశజాలు. సన్స్కృత పదాలలో, తద్భవాలలో, అన్యదేశ్యాలలో ఱ-కారం ఉండదు.  తమిళులకు కూడా ఱ ఉంది.  వాళ్ళు పలకుతున్నా రనుకుంటాను. వాళ్ళకు ఱ కంటె ర పలకడం కష్టమెమో మరి - ర-కారంతో మొదలయ్యే పదాలకు ఇ చేరుస్తారు. రామచంద్రన్‌ను  ఇరామచంద్రన్ అంటారు.
ఋ, ౠ, - ఇవి తత్సమాలలో అంటే సంస్కృత పదాలలో  మాత్రమే వస్తాయి. (ఌ,-ౡలు కూడా సంస్కృతంవే)
ఱ-కారం ఉంటే అచ్చ తెలుగు మాట అని, ఋ-కారం ఉంటే సంస్కృత పదమనీ తెలుసుకోగలం.
ఋను రు-గా పలుకుతాం.  కొంతమంది మాత్రమే రి అని పలుకుతున్నారు.  ఏది కరెక్టో మరి.  కృష్ణ-శబ్దాన్ని అందరం క్రిష్ణ అని పలుకుతున్నాం. ఓడ్రులు, బెంగాలీలు క్రుష్ణొ అంటున్నారు.

[తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam]

మనం సాధారణంగా ప్రాథమిక పాఠశాలలో అక్షరాలు నేర్చుకున్న రోజుల్లో అవి నేర్పిన ఉపాధ్యాయులు/ ఉపాధ్యాయురాళ్ళు ఏ అక్షరాన్ని ఎలా పలకాలని నేర్పితే అలాగే పలకడానికి జీవితాంతమూ అలవాటుపడతాం. ఆ తరగతులు దాటినాక అలా పలకడమే తప్ప ఇహ అక్షరాల గుఱించి జన్మలో ఎప్పుడూ పునరాలోచన చెయ్యం. నిజానికి ఆ అక్షరాలకి ఆ ఉపాధ్యాయుల ఉచ్చారణ ప్రామాణికం కాదు. కానీ చిన్ననాటి అమాయకత్వం మనలో పెద్దతనంలో కూడా కొనసాగడం వల్ల అలా అనుకుంటాం. ఆ తరగతుల్లో పాఠాలు బోధించడానికి నిపుణులూ, పండితులు రారు. అఱకొఱ విద్యార్హతలు గలవారే వస్తారు. వారిని నియమించిన నిర్వాహక వర్గాలక్కూడా "చిన్నపిల్లలకి చదువు చెప్పడానికి ఆ మాత్రం చదువు సరిపోతుందిలే" అని భావన. ఆ రకంగా ఏ అక్షరాన్నీ సరిగా పలకలేనివాళ్ళంతా మన పాఠశాలల్లో గురువులై కూర్చున్నారు. అలాంటివాళ్ళలో ప్రతిభ ప్రాతిపదికన కాకుండా రిజర్వేషన్ల ద్వారా ఉద్యోగాలకి ఎంపికైన వారు కూడా భారీ సంఖ్యలో ఉన్నారు. ఇప్పుడు చాలామంది తెలుగు పంతుళ్ళకీ పంతులమ్మలకీ ’శ-స’ ల మధ్య తేడా తెలియదు. అలాగే శ-ష ల మధ్య తేడా కూడా తెలియదు. ’ల-ళ’కి మధ్య తేడా తెలియదు. ’న-ణ’ ల మధ్య తేడా తెలియదు. మహాప్రాణాలు వాళ్ళకిష్టముంటే పలుకుతారు. లేకపోతే లేదు. లేదా పలక్కూడనిచోట్ల మహాప్రాణాలు పలుకుతారు (ఘాందీ, భోదించడం, బేధం మొ||). వాళ్ళనే పరమప్రమాణంగా తీసుకుంటే ఆయా అక్షరాలన్నీ అంతరించినవనే భావించాల్సి ఉంటుంది.

కొందఱు చకారం ఉన్న ప్రతిచోటా సకారం పలుకుతారు. అలాంటివారు అసలు చకారాన్ని ఎత్తెయ్యండని కోరితే ఎత్తేద్దామా ? అలా కొందఱు పలకడాన్ని బట్టి, కొందఱు పలకకపోవడాన్ని బట్టి అక్షరాలు అంతరించినవని భావిద్దామా ? అలా అయితే అంతిమంగా తెలుగులో అన్నీ కలిపి ఇఱవై అక్షరాలైనా మిగుల్తాయో లేదో ! కాబట్టి కొందఱు కొన్ని అక్షరాలు పలక్కపోవడమనేది భాషకి ప్రమాణం కాదు. ఒక అక్షరాన్ని ఇంకో అక్షరంగా రాస్తే భాషలోని పదాల చరిత్ర అంతరిస్తుంది. తాను వ్యక్తిగతంగా పలికినా, పలక్కపోయినా దేన్ని ఎలా రాయాలో అలాగే రాయాలి. అంటే పూర్వీకులు ఏ వర్ణక్రమంలో రాశారో మనం కూడా అదే వర్ణక్రమంలో రాయాలి. దీన్ని standardization అంటారు. Standardization వల్ల గతానికీ, వర్తమానానికీ, అలాగే వర్తమానానికీ, భవిష్యత్తుకీ మధ్య వారధి ఏర్పడుతుంది. అంటే గతకాలపు వారి మాటలు, ఈ కాలపువారికీ, ఈ కాలపువారి మాటలు భావితరాలకీ అర్థమవుతాయన్నమాట. అలాగే పదాల standardization వల్ల ఆ భాష మాట్లాడే వివిధ ప్రాంతాల, జాతుల మధ్య కూడా వారధి ఏర్పడుతుంది. అలా వారధి నిర్మించడమే ఏ దేశంలో నైనా విద్యావ్యవస్థ యొక్క ముఖ్యోద్దేశంగా ఉంటుంది. అందుకే ఉచ్చారణ ఎంత మారినప్పటికీ ఇంగ్లీషులో పదాల వర్ణక్రమాన్ని (spelling) అలాగే ఉంచేస్తారు. ఎన్ని లోపాలున్నా ఇంగ్లీషు పదాలు ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒకేలా రాయబడతాయి.ఒకప్పుడు పలికి ఇప్పుడు మానేసిన అక్షరాల్ని కూడా silent letters పేరుతో రాతలో నిలబెడతారు. వారికంటే మన అభ్యుదయదృక్పథం గొప్పది కాదని ఎవరైనా అంగీకరించాల్సిందే. మనలా ఎవరికి వారు ఇష్టమొచ్చినట్లు ఒక్కొక్కపదానికీ ఒక్కొక్క గుణింతం రాస్తూ పోతే భాష ప్రయోజనమూ, standardization తద్ద్వారా విద్యావ్యవస్థ ప్రయోజనమూ కూడా దెబ్బదింటాయి. అలాంటి యథేచ్ఛావర్తన మన ఆత్మగౌరవాన్నో, నిరంకుశత్వాన్నో తప్ప మన దూరదృష్టిని ప్రతిఫలించదు. అదీగాక మన తెలుగులా ప్రమాదంలో పడ్డ భాషలు పూర్వవారసత్వంలో ఏ అంశాన్నీ పోగొట్టుకోవడం మంచిది కాదు. అన్నింటినీ ప్రయత్నపూర్వకంగా నిలబెట్టుకోవాల్సిందే.

శకటరేఫ [ఱ] విషయానికొస్తే, తెలుగులో ఈరోజు మనం పలుకుతున్న ప్రతి రేఫసహిత శబ్దాన్నీ శకటరేఫగానే పలుకుతున్నాం. అంటే మనం సాధారణ రేఫ [ర] అంటున్నది నిజానికి తెలుగురేఫ కాదు. మనం దాన్ని పలకడం మానేసి శతాబ్దాలవుతోంది. ఈ సాధారణరేఫ అనేది సంస్కృతంలోను, దానికి సంబంధించిన ఇంగ్లీషు, జర్మన్ లాంటి భాషల్లో ఉంది. దీన్ని స్పష్టాస్పష్టంగా వినపడీ వినపడనట్లు తేల్చి పలుకుతారు. రేఫని తెలుగువాళ్ళు అలా ఎప్పటికీ పలకరు. కనుక మనం (తెలుగువాళ్ళం) వ్రాతలో వాడాల్సింది సర్వేసర్వత్రా శకటరేఫనే గానీ సాధారణరేఫని కాదు. కానీ మన ఉపాధ్యాయుల పుణ్యమా ! అని చిత్రంగా ఏం జఱిగిందంటే - తెలుక్కి స్వాభావికం కాని సాధారణరేఫ సహజరేఫగాను, శకటఱేఫ అనవసరపు అక్షరంగాను పరిగణనలోకి రావడం.

ఏ అక్షరాన్నైనా అనవసరపు అక్షరంగానో, లేదా తీసేసి వేఱే అక్షరాలతో ప్రతిక్షేపించదగ్గ అక్షరంగానో భావించడం దూరదృష్టి లేని ధోరణి అనిపించుకుంటుంది. కొన్ని అక్షరాలు తెలుగు పదాల్ని రాయడానికి తక్కువ ఉపయోగపడినప్పటికీ, లిప్యంతరణ (transliteration) చేయాల్సి వచ్చిన సందర్భాల్లో బాగా ఉపయోగపడతాయి. ఉదాహరణకి మహాప్రాణ పకారానికి [ఫ] అటు సంస్కృతంలో గానీ, ఇటు తెలుగులో గానీ ఉపయోగం తక్కువ. కానీ [f] ధ్వనితో కూడుకొన్న ఆంగ్ల, ఉర్దూ, అరబిక్ శబ్దాల్ని వ్రాయాల్సి వచ్చినప్పుడు అది ఈరోజు మనకి లెస్సగా ఉపయోగపడుతోంది. అలాగే ఇప్పుడు చాలా మంది దంత్యజకారపు గుర్తుతో తెలుగు జకారాల్ని రాయడం మానేశారు. కానీ ఇంగ్లీషులోని [z]  అనే అక్షరపు ధ్వనికి తెలుగులో సక్రమంగా లిప్యంతరణ చేయాలంటే దంత్య జకారం తప్ప వేఱే దారి లేదు. అలా సక్రమంగా తెలుగులోకి లిప్యంతరణ జఱక్కపోతే మనం ఆ లిప్యంతరణని అవహేళన చేస్తున్నాం. ఉదాహరణకి - బ్యాంకు. అలా ఇఱవయ్యాఱక్షరాల ఇంగ్లీషుతో యాభయ్యాఱక్షరాల తెలుగుని పోల్చి కించపఱుస్తున్నాం. కానీ అదే సమయంలో సక్రమమైన లిప్యంతరణకి ఉపకరించే తెలుగక్షరాల అస్తిత్వాన్నే సవాలు చేస్తున్నాం, "మేము పలకలేము, మేము రాయలేము" అనే ఆత్మాశ్రయ (subjective) కారణాల్ని ఉటంకిస్తూ ! మన తెలుగువాళ్ళు ఏ భాషాపదాలనైనా సునాయాసంగా పలుకుతారనే ప్రతిష్ఠ మనకుంది. విదేశీభాషల్ని నేర్చుకోవడానికి ఇతరుల మీద మనకున్న edge మన తెలుగులిపి, అది తరతరాలుగా తీర్చిదిద్దిన మన నాలుకలు. అక్షరాల్ని అనవసరమని భావించడమంటే ఆ edge ని వదులుకోవడమే అవుతుంది.

మన అశక్తత, లేదా మన అక్షరాల గుఱించి మనకి మాత్రమే ఉన్న అపోహలూ, అజ్ఞానాలూ - ఇవే మనకి ప్రమాణమై కూర్చున్నాయి. భాష యొక్క గతమూ, భవిష్యత్తు మనకి పట్టడంలేదు. ఈ పరిస్థితి మారాలి. మన భాష తత్త్వాన్ని, చరిత్రనీ మనం సమీచీనంగా అవగాహన చేసుకోవాలి. ఇతరులకి బోధపఱచాలి కూడా. భాషకున్న assets ని liabilities గా భావిస్తూ వస్తున్న ఈ కుహనా అభ్యుదయవాదాన్ని మనం ప్రయత్నపూర్వకంగా దూరంగా పెట్టాలి. ఇది అభ్యుదయవాదం కాదు, ఒక సైతాన్ అని అందఱూ గుర్తించే శుభదినం రావాలి.         


నెనర్లు. (Thanks)

Yours Truly
T. L. Bala Subrahmanyam
http://www.tadepally.com

ఇట్లు భవదీయుడు
తాడేపల్లి



This mail might have been sent to you in Telugu language. If you are unable to see Telugu, Go to VIEW---> select ENCODING--->click UNICODE (UTF-8). For writing in Telugu, use http://lekhini.org

[narayana sarma]

తాడేపల్లిగారి వివరణ ఆలోచింపజేసేదిగా ఉన్నది.

నిజంగానే transliterationలో z ని సూచించాలంటే మనకు దంత్య జ కారం అవసరం
అవుతుంది. చాప( fish )కీ, చాప( mat ) కీ తేడా చూపాలంటే కూడాను. మన
వాడుకలోకి వీటిని తెచ్చుకుంటే తప్ప, లాభం లేదనిపిస్తుంది నాకూనూ.

యూనికోడ్ లో దంత్య జ, చ కారాలకు గుర్తింపులేదని తెలుస్తున్నది- ఱ మాత్రం
ఎలాగో ఒకలా గుర్తింపును సాధించుకున్నదిగానీ. వాటికి యూనికోడ్ మద్దతు
లభిస్తే కనీసం కొందరైనా మళ్ళీ వాడతామేమో. ఈదిశలో ఎవరైనా పనిచేస్తుంటే
తెలియజేయగలరు.

-నారాయణ.

[Kiran Kumar Chava]

యూనీకోడ్ లో అవి ఉన్నాయి. http://unicode.org/charts/PDF/U0C00.pdf
----
నెనర్లు,
కిరణ్ కుమార్ చావా
http://te.chavakiran.com/blog
http://en.chavakiran.com/blog
http://abbigaadu.com
http://tolireyi.com

2009/8/16 narayana sarma <saman...@gmail.com>:

[Kiran Na.Cha.]

<< నిజంగానే transliterationలో z ని సూచించాలంటే మనకు దంత్య జ కారం అవసరం

అవుతుంది. చాప (fish)కీ, చాప (mat) కీ తేడా చూపాలంటే కూడాను. >>
చాప అన్న పదమే ఉదాహరణగా తీసుకుంటే మీరు చెప్పవలసినది "చాపము" (bow) మఱియు "చాప"
(mat) అన్న పదాలకి. Fish ని వ్యవహారంలో చాప అని పలికే వాళ్ళున్నారు కానీ
వ్రాతలో మాత్రం "చేప" అన్నదే సరియైనది.

<< మన వాడుకలోకి వీటిని తెచ్చుకుంటే తప్ప, లాభం లేదనిపిస్తుంది నాకూనూ. >>

పలికినప్పుడు కూడా వీటిని వాడటం అవసరమూ, సులభమూ కూడా. "చి/చీ, చె/చే, జి/జీ,
జె/జే తప్పించి తక్కిన అన్ని చోట్లా సంస్కృత/పరభాష పదం *కాకపోతే* దంత్య చ-జలే
వాడాలి." అన్నది చిన్నయసూరి బాలవ్యాకరణ ప్రమాణం.

<< యూనికోడ్ లో దంత్య జ, చ కారాలకు గుర్తింపులేదని తెలుస్తున్నది- ఱ మాత్రం
ఎలాగో ఒకలా గుర్తింపును సాధించుకున్నదిగానీ. వాటికి యూనికోడ్ మద్దతు లభిస్తే
కనీసం కొందరైనా మళ్ళీ వాడతామేమో. ఈదిశలో ఎవరైనా పనిచేస్తుంటే తెలియజేయగలరు. >>

ఇటీవలనే కొందరి కృషి ఫలితాన (Ref: http://urlm.in/cxcz) ఆరు కొత్త Unicode
characters చేర్చారు తెలుగు భాషకి. కొత్త అక్షరాల Unicode representations కోసం
http://unicode.org/charts/PDF/U0C00.pdf చూడండి. (కిరణ్ కుమార్ చావా ఇచ్చిన
లంకెనే ఇది.) కాకపోతే Microsoft Windows OS తో వచ్చే "గౌతమి"లో కానీ మరే ఇతర
(randomly chosen fontsలో కానీ నేను దీనిని వ్రాయలేకపోయాను. వీవెన్ గారేమైనా
లేఖిని ద్వారా ఆ వీలు కల్పించగలరా? (వీటికి RTS equivalents ఏమైనా
ప్రమాణీకరించారా?)

-నచకి

--------------------------------------------------
From: "narayana sarma" <saman...@gmail.com>
Sent: Sunday, August 16, 2009 11:09
To: <telug...@googlegroups.com>
Subject: [తెలుగుపదం] Re: ఱ అనే అక్షర ప్రయోగ నియమమేమి

[Kiran Kumar Chava]

~c
~j

----
నెనర్లు,

కిరణ్ కుమార్ చావా

http://te.chavakiran.com/blog
http://en.chavakiran.com/blog
http://abbigaadu.com
http://tolireyi.com

2009/8/16 Kiran Na.Cha. <email4...@gmail.com>:

[Kiran Na.Cha.]

తాబాసు గారూ,

 

భాషాపరిణామక్రమాన్ని సవివరంగా చెప్పినందుకు నెనర్లు. కానీ, సందేహం పూర్తిగా తీరలేదు. ఎక్కడ శకటరేఫ వాడాలో తెలుసుకోవటమెలా? ముఖ్యంగా, వేరు (root)-వేఱు (different), ఆరు (six)-ఆఱు (గునపం కొన) వంటి ఉదాహరణలలో నేను వ్రాసినది సరియేనా లేక అటుదిటు చేసానా? అది తెలుసుకోవాలంటే సూత్రాలు ఏమిటి?

 

- నచకి
స.వ్యా: "తెలుగు*పదం*" నుంచి కాస్త విడివడి సాగినా ఈ చర్చ ఇక్కడ అప్రస్తుతం కాదనే తలుస్తాను.

From: తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam

Sent: Sunday, August 16, 2009 06:06

To: telug...@googlegroups.com

Subject: [తెలుగుపదం] Re: ఱ అనే అక్షర ప్రయోగ నియమమేమి

[Kiran Na.Cha.]

నెనర్లు, సోదరా! ఇవి చూసాక గుర్తొచ్చింది అంతకు ముందు చొసాను వీటి గురించి
అని... మరి తెలుగు లిపిలోకి మార్చటమెలా? దానికీ ఏమైనా కిటుకుందా?
--------------------------------------------------
From: "Kiran Kumar Chava" <chava...@gmail.com>
Sent: Sunday, August 16, 2009 15:05

[తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam]

అసలు తెలుగులో ఈరోజు మనం పలికేవన్నీ శకటరేఫలేనని ఇంతకుముందు వ్రాసి టపాలో అన్నాను కదా ! ద్విత్వ రకారాలన్నీ (గుఱ్ఱము, కఱ్ఱ మొ||) తప్పనిసరిగా శకటరేఫలే అయితే ఒకేలా వినిపిస్తూ వేఱువేఱు అర్థాలిచ్చే రెండు పదాల్లో ఒకటి శకటరేఫతోను, ఇంకొకటి సంస్కృతరేఫతోను వ్రాసేదై ఉంటుంది.
 
ఉదా :- వేఱు (different), వేరు (root)
కాఱు (పిచ్చికూతలు) , కారు (నలుపు, ఋతువు)
మాఱు (alternative), మారు (change)
పాఱుడు (Brahmin), పారుడు (diarrhoea)
ఆఱు six), ఆరు (hair)
మీఱు (to overstep), మీరు (Ye/ you)
చేరు (garland - పూలచేరు) , చేఱు (to reach)
రేక (petal), ఱెక్క (wing, window shutter)
మరుగు (unseen), మఱుగు (to boil)
చెరుగు (to sift), చెఱుగు (to disappear, to be deleted)
మొ॥

[తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam]

క్షమించాలి. పై జాబితాలో ఇలా చదువుకోవాలి.

మరుగు (to boil), మఱుగు (unseen)

[S P]

తా ల బా సు గారు బాగా చెప్పారు.
మొజిల్లా , పిజ్జా , జూ, ఇట్లాంటి పదాల్ని కొ౦దరు తెలుగు వాళ్ళు పలికే తీరు చూస్తే నవ్వొస్తుంది (బహుశా english మీడియం విద్యార్థులై ఉ౦తారు). మొజిల్లా ఫైరుఫాక్సు ౩ సమ్మిట్ లో ఒక తెలుగాయన (తెలుగు తర్జుమా కార్యకర్త) నాతో తెలుగులో z కి తెలుగులో అక్షరం లేదని వాది౦చినప్పుదు చిరాకూ, కోపమూ కలిగాయి. ఆ ప్రబుద్ధుడు unicode లో ఆ అక్షరాలు లేవనిచెపితే వదిలేసాను. తర్వాత unicode చూస్తే వాటికి కోడ్ ఉ౦ది.

గూగుల్ ఇ౦దిక్ లో టైపు చెయ్యడం వాళ్ళ నా మాటలు నత్తివాడు మాట్లాదినట్టున్నాయి. అర్ధం చేసుకోగలరు.

2009/8/16 తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam <subtad...@gmail.com>

[Pedro Alvarez Espinoza]

Well, ర is an alveolar trill in Telugu. A friend told me that ఱ has a vowel sound; that is, the tongue hardly touches the mouth roof. Such phenomenon can be observed in the production of rhotic vowels in American English, such as ɚ in IPA.

2009/8/15 చక్రవర్తి <var...@gmail.com>

[తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam]

The sound property of ఱ is exactly opposite to what Pedro Alvarez Espinoza seems to have understood. Or maybe it is not his fault, but of those who instructed him on the common lines of misconception as being done here in Andhra. Actually, it is ర which is foreign (in the sense that it was imported from Sanskrit) to the native Telugu phonology. It is actually this ర which is a trill, but not ఱ. Due to our over-obsession with English education for one and half a century, the emphasis on learning the intricacies of the Telugu phonology was long given up, leading to these unfortunate misconceptions. It is these misconceptions which, in the later course of time, prompted a few uninformed progressives to rebel against the so-called "unwanted characters".

[kv ramana]

      తెలుగే కాదు, ఏ భాషకైనా ఆ భాషకు సరిపోయినంతటి (లిపి)అక్షరాలుంటాయి. పరభాషను పలకతగ్గ లిపి ఉండొచ్చు ఉండకపోవచ్చు.  z జ, ష, శ లకు సమానంగా వినిపిస్తుంది నాకు - పలికే వాళ్ళను బట్టి. ఏమైనా ఇది దంత్యపు జ (రెండో జ) మాత్రం కాదు.  దంత్యపు జ జ-జేలకు మధ్యగా పలుకుతుంది.
      దంత్యపు జ-కు ఇకార, ఈకార, ఎకార, ఏకారాలు రావు.
      దంత్యపు చ, జల తలపై ఉండే తెలుగు రెండంకె వేసి ఇంగ్లీషు పదాల ఉచ్చారణను రాయొచ్చు.  బాంక్-లో బా మీద దంత్యపు గుర్తు వేసి bank అని పలకవచ్చు. లేదా ఏత్తాన్ని బోర్లగించి రాయొచ్చు. నా ఈ సూచనకు నా మిత్రులు స్పందించి ఇలా రాస్తున్నారు. అయితే అచ్చులోనూ కంప్యూటర్ ఫాంట్స్ లోను మార్పు వస్తే బావుణ్ణు. 

2009/8/17 తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam <subtad...@gmail.com>

[తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam]

దంత్యజకారం [z] కి అత్యంత సమీపమైన ఉచ్చారణ కలదని అందరికీ ఇప్పటికే తెలుసు. కానీ [z] శ.ష,సలకి సరిపోలుతుందన్నమాట మొదటిసారిగా వింటున్నాను

[Pedro Alvarez Espinoza]

1.  Can you clarify "It is actually this ర which is a trill, but not ఱ".  How does it conflict with what I said: "Well, ర is an alveolar trill in Telugu."
2.  Since "[t]hat ఱ has a vowel sound; that is, the tongue hardly touches the mouth roof" does not mean that ఱ is a trill.
3.  If ఱ is not a trill, kindly tell us what it is, one that is not a trill. I could be mistaken in viewing ఱ being a vowel. However, there is not much of a mistake in terms of articulation: the trajectory from a trill to a vowel goes thru an approximant or a glide.

2009/8/16 తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam <subtad...@gmail.com>

[తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam]

Dear Sir,

I might be mistaken in my definition of a trill. But let me put in unambiguous terms what I exactly wanted to convey. Both [ra]s are not similar and one [ra] is no substitute or alternative to the other.

[Aasish Pappu]

Hi Pedro,

ర is a flap as opposed to a trill.
ఱ is close  to tamil's retroflex approximant ழ. But, the point of articulation is slightly different. I am sure, ఱ is typical to Dravidian family, as Kannada retained more than one variant of retroflex approximants (central and lateral)

-Aasish

17 ఆగస్టు 2009 9:49 am న, Pedro Alvarez Espinoza <raind...@gmail.com> ఇలా రాసారు :

--
Aasish Kumar Pappu

[Chandra Mohan]

"> ఱ is close to tamil's retroflex approximant ழ" -- Then what is
close to Tamil's ற (ఱ)? :-)
Actually, Telugu ఱ is equal to Tamil ற. After all, both are Dravidian
Languages. తాలబాసు గారు చెప్పినట్లు 'ర' అన్నది ద్రవిడ భాషలకు
విదేశీయమైనది. ఆ తేడా తెలియడానికే తమిళంలో పదాదిని ర అక్షరం వచ్చినప్పుడు
దానిముందు అకారమో, ఇకారమో చేరుస్తారు - 'ర' ధ్వనిని తేలిక పరచడానికి.
నిజానికి అరవం అన్న మాట అలా వచ్చిందే. రవం అన్న మాటకు
ద్రావిడీకరణమన్నమాట.

మరొక్క విషయం, ద్విరుక్త శకట రేఫను తమిళంలో ఉచ్చరించేటప్పుడు మొదటి ఱ ను
'ట' గా పలుకుతారు. అంటే 'ఱ్ఱ' ను 'ట్ఱ' గా పలుకుతారు. శ్రద్ధగా చూస్తే
తెలుగులో కూడా ఈ ద్రవిడ సాంప్రదాయాన్ని చూపించే పదాలు చాలా కనిపిస్తాయి:
పుట్ర, కుట్ర, నట్ర లాంటివి అచ్చమైన ద్రవిడ పదాలని తెలుసుకోవచ్చు. వాటిని
తమిళంలో పుఱ్ఱ, కుఱ్ఱ, నఱ్ఱ అనే వ్రాస్తారు.

అభినందనలు

చంద్ర మోహన్

[kv ramana]

మలయాళీలు Z ను ఉచ్చరిస్తే ష-లా లేదా శ-లా వినిపిస్తుంది. బ్రిటిష్ ఇంగ్లీష్ -ise, -isation ప్రత్యయాలలో ఉండే S ను అమెరికన్లు చాలాచోట్ల Z గా రాస్తారు; Plural suffix Sను Z లా పలుకుతారు.  సామీప్యం ఉండబట్టే అనుకుంటాను. దంత్యపు గుర్తుండే జ-ను జ్య-లా పలకాలి.  Z ను జ్యకారంగా పలకొచ్చునా? 

2009/8/17 తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam <subtad...@gmail.com>

దంత్యజకారం [z] కి అత్యంత సమీపమైన ఉచ్చారణ కలదని అందరికీ ఇప్పటికే తెలుసు. కానీ [z] శ.ష,సలకి సరిపోలుతుందన్నమాట మొదటిసారిగా వింటున్నాను

[kv ramana]

         చంద్రమోహన్ గారు చెప్పిన అరవం గురించి తెలుసుకున్నాను. సంతోషం. తమిళులకు బండి-ర గాక బండి-ళ కూడా వుంది. దాన్ని ఇంగ్లీషులో ZH గా రాస్తారు; ష-గా పలుకుతారు.
        ర కింద ర ను తమిళులు పలికే విధానం డ్ర-లాగ వినిపిస్తుంది నాకు. తిరుప్పావై వింటుంటాను. ట్ర-లా వినిపిస్తుందేమో - ఈసారి గమనిస్తాను. కృతఙ్ఞతలు.
        డా. తిరుమల రామచంద్ర ఓ చోట ఇరుసు లేని (అంటే అడ్డు గీత లేని) బండి-ర గురించి చెప్పారు. ఇది కొన్ని శిలాశాసనాలలో ఉన్నట్టు చెప్పారు. వారు-కి ప్రాచీన భాషలో వాండ్రు అనడం ఉంది కదా. అలాంటి పదాలకు వాన్రు అని ను-కింద ఇరుసు లేని బండి-ర గుర్తును శిలాశాసనాల్లో వేసేవారట.

2009/8/17 Chandra Mohan <kmcm...@gmail.com>

[తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam]

రమణగారూ ! ఏమీ అనుకోవద్దు. ఈ తెలుగు అక్షరాల గుఱించిన మీ అవగాహన సరికాదు. దయచేసి వ్యాకరణగ్రంథాల్ని సంప్రదించగలరు.

[kv ramana]

సుబ్రహమణ్యం గారూ,
బండి-ర, దంత్యపు చ-జ, Z - వీటి గురించి  నా అవగాహన బయట పడింది. నాలుగుటి గురించేనా?  లేక బండి-రను తప్పించా?  లేక అనుకోకుండా మరికొన్ని అక్షరాల గురించి కూడా అన్నానా?

2009/8/19 తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam <subtad...@gmail.com>

[తాడేపల్లి T.L. Bala Subrahmanyam]

ఈ చర్చ ముగిసినట్లు కనిపిస్తోంది. మళ్ళీ ఇలాంటి సందర్భం వచ్చినప్పుడు చర్చిద్దాం