[racchabanda] [Q] #raayaprOlu padyaM#

[Sreenivas Paruchuri]

Veluri-gaaru's brilliant (IMO) essay in the latest issue of ఈమాట
made me open my copy of raa.raa's సారస్వత వివేచన and read
through RR's equally brilliant (again my opinion)
essay on Tilak*. In his essay RR quotes the following poem of
రాయప్రోలు సుబ్బారావు:

హేమపాత్రల చందన మెండి పోయె
ద్వారములు మోయుచున్నవి హారములను
సానలందింకె స్నాన కషాయ గంధ
మబల యెవని కోసము సగమయి కృశింతు

I have a wonderful rendition of this verse by M.S. Ramarao since long
and always wondered about its author/source. Now, raa.raa answered the
author's question. Could someone tell me which of Rayaprolu's
work/anthology contains it! I have already checked తృణకంకణము
(available on-line at andhrabharati.com).

Thanks and Regards,
Sreenivas

* More on VRV's essay and what made me run to raa.raa's book in a later
message.





------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~-->
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page
http://us.click.yahoo.com/dpRU5A/wUILAA/yQLSAA/4XQrlB/TM
--------------------------------------------------------------------~->

To Post a message, send it to: racch...@yahoogroups.com

Converted into Telugu script by Ramarao Kanneganti's program

[viplavreddy]

--- In racch...@yahoogroups.com, Sreenivas Paruchuri <sreeni@g...>
wrote:

> Veluri-gaaru's brilliant (IMO) essay in the latest issue of ఈమాట

A brilliant essay, I too agree. I do not know if I happen to read all
three side by side (with-out the essay), if I would have made
ప్రార్ధన as a theme -- something must have sparked in Veluri to
bring that aspect together, may be he can share that --

for example, when I opened that Veluri's essay, I happen to have a
book in my hand "50 years of Dissent" collection of essays over the
last fifty years from American writers -- first thing that struck me
was those three were the voices of dissent & the underlying theme was
nothing but "dissent".

'nyway, I will read it again, okay, a few more times.

This eemaata issue was in the exceptional category, imo - from just
scanning it.

regards, viplav

[J. K. Mohana Rao]

--- Sreenivas Paruchuri <sre...@gmx.de> wrote:

>
> హేమపాత్రల చందన మెండి పోయె
> ద్వారములు మోయుచున్నవి హారములను
> సానలందింకె స్నాన కషాయ గంధ
> మబల యెవని కోసము సగమయి కృశింతు
>
> I have a wonderful rendition of this verse by M.S. Ramarao since long
> and always wondered about its author/source. Now, raa.raa answered the
> author's question. Could someone tell me which of Rayaprolu's
> work/anthology contains it!

తఝువాతి రెండు పద్యములు-

చెక్కు చెదరని పాపాట చిక్కు వడియె
వేణి బంధము శిథిలమై పిరుదు లందె
కరగి చెరగిన తిలక రేఖలను దుడువ
వతివ యెవడా హరించె నీ యార్ద్ర హృదిని

పాలు పొంగిన గతి పొంగు ప్రణయ రక్తి
నాపుకొనలేని పడుచు ప్రాయంబుతోడ
నమ్మి యెవనికి నీ మన మమ్మికొంటి
వువిద యీ మేఘమాస నవోదయముల

ఈ మూడు పద్యములు విరహవీధి అన్న శీర్షిక
క్రింద వ్రాయబడినవి.
పుస్తకము - జడకుచ్చులు (1925)

ఈ పుస్తకము నావద్ద నున్నది.

- మోహన





____________________________________________________
Start your day with Yahoo! - make it your home page
http://www.yahoo.com/r/hs

[lylayer]

--- In racch...@yahoogroups.com, "viplavreddy" <viplavreddy@g...>
wrote:

> A brilliant essay, I too agree. ....

> for example, when I opened that Veluri's essay,....

> first thing that struck me
> was those three were the voices of dissent & the underlying theme
was > nothing but "dissent".
>
> 'nyway, I will read it again, okay, a few more times.
>
> This eemaata issue was in the exceptional category, imo - from
>just > scanning it.

i am trying to read the articles on 'eemaata' and indeed hope to get
to know if i like Veluri's essay or not.
but the trouble is the guest book of eemaata seems to be the main
attraction now. It is stealing the show.:-)

Why was i there ? i loved Rohini Prasad's article 'hAsaM' and
thought i would let him know about it. That i loved this article.
And i really love his writing. Say thanks. But i got side tracked.
(i hope Rohini Prasad gets to hear it some how.)

It all started { :-)not really} with this one poster's reference to
raccabanda and raccabanda culture. ' That's exactly raccabanda
culture' he shouts. he wants the eemaata's-guest book to serve 'some
purpose'. Did not know what awe'some purpose' that is. It looked
like even his letter is edited.

So, i went and looked at his previous guest book writings.:-), along
with some others' on the way.
This 'guest book writer' feels the guest book is turning into
another raccabanDa. he seems to be telling editors not to publish
letters that are not related to articles in the magazine. Let the
discussions stick to articles itself. Which is fair.:-)

but he, himself can not seem to help commenting on others letters,
and is unable to write any thing related to the articles in eemaata.
Looks like first -he wants to straighten the guests. And the
editors :-). 'I already told the editor not to do that' he booms.
And He seems to be stuck on rb.

Did not know rb has such passionate admirers. and i also wonder what
this 'rb culture' is? that gets shouted in eemaata guest book.
Does any one have any idea?

But please! read the eemaata articles first, never mind the guest
book and the culture cleaner-uppers.

regards
lyla.

[Veluri Venkateswara Rao]

--- In racch...@yahoogroups.com, "lylayer" <lylayfl@a...> wrote:
> --- In racch...@yahoogroups.com, "viplavreddy"
<viplavreddy@g...>
> wrote:

> purpose'. Did not know what awe'some purpose' that is. It looked
> like even his letter is edited.

We don't "edit" guest book letters. Of course, we have the ability to
completely delete submissions if personal accusations, and irrelevant
statements are made. We very rarely use this axe. We have used it in
a very few cases in the past.

> Looks like first -he wants to straighten the guests. And the
> editors :-). 'I already told the editor not to do that' he booms.
> And He seems to be stuck on rb.

Quite a few of the RB writers are readers of and writers for eemaaTa
too. So, there is an "affectionate" overlap.

> But please! read the eemaata articles first, never mind the guest
> book and the culture cleaner-uppers.

Amen! vaMdEmAtaraM.

> regards
> lyla.

Veluri Venkateswara Rao

[lylayer]

QY~YYQXQ~@--- In racch...@yahoogroups.com, "Veluri Venkateswara Rao"

<vrveluri@b...> wrote:


> Amen! vaMdEmAtaraM.
>
> > regards
> > lyla.
>
> Veluri Venkateswara Rao

:-):-)
suprabhAtaM! Venkateswara Rao!

> We don't "edit" guest book letters. Of course, we have the ability
to
> completely delete submissions if personal accusations, and
irrelevant
> statements are made. We very rarely use this axe. We have used it
in
> a very few cases in the past.

Delighted about no editing in eemaata guest book , unless in dire,
drastic and desparate circumstances where death punishment is given.

Eemaata Guest book post 245 సైద్, ఇన్ థె రిఘ్త్ హంద్ చొర్నెర్ బెలౌ
థె దతె, ఎదితెద్ ఒన్ అ స్పెచిచ్ దతె అంద్ తిమె. సొ మె వస్ ఉందెర్ థె
ఇంప్రెస్సిఒన్ ఎదితొర్స్ వెరె షౌఇంగ్ కింద్నెస్స్ తౌఅర్ద్స్ ఒథెర్ గుఎస్త్ బూక్
రీదెర్స్. భుత్ యౌ చొర్రెచ్తెద్ మె. ఠెన్ మయ్ బె థె గుఎస్త్ బూక్ వ్రితెర్ ఇన్
అ లస్త్ మినుతె రెమొర్సె అప్ప్లిఎద్ థె హత్చెత్ తొ -సెల్ఫ్.

లెత్ ఇత్ రెమైన్ అ మ్య్స్తెర్య్, థె చసె ఒఫ్ అ మ్య్స్తెరిఔస్ గ్.బ్.వ్రితెర్. లొవె
మ్య్స్తెరిఎస్.:-)

> ఉఇతె అ ఫెవ్ ఒఫ్ థె ఋభ్ వ్రితెర్స్ అరె రీదెర్స్ ఒఫ్ అంద్ వ్రితెర్స్ ఫొర్
ఈమాట
> తూ. శొ, థెరె ఇస్ అన్ "అఫ్ఫెచ్తిఒనతె" ఒవెర్లప్.

ఆహ్! ఠెన్, ఇత్ ఇస్ థె సమె పెర్వసివె చుల్తురె. ఠంక్ ఘొద్! ikkaDa
prArdhanalE akkadA cEstAraitE. ఈ అం గ్లద్. ఈ హవె నొ దౌబ్త్ ఇ విల్ల్
లికె యౌర్ అర్తిచ్లె ఒన్ ప్రార్ధనా గీతాలు :-)ఆంద్ ఇ లికెద్ యౌర్ ఎస్సయ్ ఒన్
శ్రి శ్రి తూ.

థంక్స్
ల్య్ల.








------------------------ అహూ! ఘ్రౌప్స్ శ్పొన్సొర్ ---------------------->
ఘెత్ ఫస్త్ అచ్చెస్స్ తొ యౌర్ ఫవొరితె అహూ! ఘ్రౌప్స్. ంఅకె అహూ! యౌర్ హొమె పగె
హ్త్త్ప్://ఉస్.చ్లిచ్క్.యహూ.చొం/ద్పౄ5ఆ/వూఈళాఆ/య్ళ్శాఆ/4ర్ల్భ్/ట్ం
--------------------------------------------------------------------->

టొ ఫొస్త్ అ మెస్సగె, సెంద్ ఇత్ తొ: రచ్చబందయహూగ్రౌప్స్.చొం

[viplavreddy]

--- In racch...@yahoogroups.com, "lylayer" <lylayfl@a...> wrote:

> --- In racch...@yahoogroups.com, "Veluri Venkateswara Rao"
> <vrveluri@b...> wrote:
> :-):-)
> suprabhAtaM! Venkateswara Rao!
>

Is this Venkateshwara Rao same as Veluri gAru? It almost sounded
like different. I like it. I like it a lot.

I have to share a story with you Lyla.

I was 15 and some months when I entered Engineering first year.
There was one other who was younger than I was in my class of 60
people so no surprise there. We had a lecturer who had just
completed his B.Tech. I do not think he taught anything yet. He
was a care-taker of us youngens when we go on field trips or
something like that. He maintained some considerable distance and
being from Kakinada, he would address everyone in the most
respectable language -- which I thought was a bit in the extreme at
the time. (same thought came back to me when I joined RB in a diff.
form).

He would keep distance. He walked ten feet in front of us. He sat
atleast three yards away from us. He gave us sermons. He chastised
us for the small things (we thought they were, anyway) like
whistling at a beautiful thing on the way to hostel etc., Anyway,
you get the idea.

One day it was a time to take a group picture. He maintained that
distance wanting to appear like the authority that he was, he stood
in the middle and put his hands on his hips to pose. Well, I was
quiet and somewhat shy. I was getting tired a bit of this haughty
figure, who was not an assigned teacher for us yet.

I went right behind him as everyone took their position. I said,
ఇక్కడ రా సారూ నువ్వు గంత దూరం నిలబడితె ఫోటో సరిగ్గ
రాదు & threw my arms all around his neck just like one teenager in
India did with his pals, and just held them there for the
photograph -- for his stunned look to be captured only by the
camera -- my quietness ended that day, obviously.

Just may be Venkateshwar Rao will not feel alone in this world,
anymore.

Anyway, Lyla -- tell me about what you think is a ప్రార్ధన? "a
prayer" -- pl dont give me the dictionary definition I already
checked in my New Websters: (a noun) - a humble communication in
thought or speech to God or to an object of worship expressing
supplication, thanksgiving, praise, confession etc.,

regards,
-viplav-

------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~-->
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page
http://us.click.yahoo.com/dpRU5A/wUILAA/yQLSAA/4XQrlB/TM
--------------------------------------------------------------------~->

To Post a message, send it to: racch...@yahoogroups.com

[NaChaKi]

<< threw my arms all around his neck just like one teenager in India
did with his pals >>

This reminds me of something else, sorry for a digression from Veluri
gaaru, raayaprOlu, and other things in this thread.

(This is also an attempt to try getting back lost contact, by the way.)

There was a lecturer who taught us Physics in Bapatla Engineering
College in 1995-'96. Incidentally, this person, H.N. Ranganatha Rao by
name, also taught Physics in the high school classes when I was still
in primary school in Kurnool (around 1987). So small world it is! When
in Kurnool, he used to wear a white shirt and grey trousers sometimes,
and people used to confuse him for a student of another school nearby
that had the same combination as its uniform! He appeared so young, and
he continued to appear so even in 1995.

In my engineering, he was one day demonstrating us the Cathode Ray
Oscillator in the lab, and students were standing behind him, trying to
see the small screen on the Oscillator. Without noticing it, a student
put his hand over the shoulder of the lecturer himself trying to see
over his shoulder. Our sir (as we called him then, of course) waited a
minute or so to see if the student would realize, and then, without
even turning back, said, "మా రోజుల్లో మేము మా టీచర్లకి కొన్ని
అడుగుల దూరంలో నిలబడేవాళ్ళం." and paused, but the poor student
still didn't realize, and our sir continued, "ఇప్పుడు టీచర్ల భుజాల
మీద చేతులు వేయడమే కాదు, ఆ విషయం చెప్పినా చేతులు
తీయడంలేదు!" and then some other student (yours truly) realized and
told his friend to take off the hand!

I was (Rather, we all were) fond of that lecturer, for the way he
taught and mingled with students, but lost touch with him once he left
the college in 1996, to teach in Bangalore, as he hailed from
Karnataka. (Haradanahalli Nagaraja Ranganatha Rao is the full name, and
I remember he was born on Oct. 27). If anyone knows anything of him,
please let me know off the list. Thanks.

NaChaKi

__________________________________________________
Do You Yahoo!?
Tired of spam? Yahoo! Mail has the best spam protection around
http://mail.yahoo.com

[Sreenivas Paruchuri]

Y~YYQXQ~@Thank you very much for providing the source and also the remaining two
verses, Mohanarao-gaaru!
Incidentally M.S. Ramarao sings those other two verses as well.

Regards,
Sreenivas

"J. K. Mohana Rao" wrote:
> cekku cedarani pApATa cikku vaDiye
>
> pAlu poMgina gati poMgu praNaya rakti
>
> ee mUDu padyamulu virahavIdhi anna SIrshika kriMda vrAyabaDinavi.
> pustakamu - jaDakucculu (1925)

------------------------ అహూ! ఘ్రౌప్స్ శ్పొన్సొర్ ---------------------->
ఘెత్ ఫస్త్ అచ్చెస్స్ తొ యౌర్ ఫవొరితె అహూ! ఘ్రౌప్స్. ంఅకె అహూ! యౌర్ హొమె పగె
హ్త్త్ప్://ఉస్.చ్లిచ్క్.యహూ.చొం/ద్పౄ5ఆ/వూఈళాఆ/య్ళ్శాఆ/4ర్ల్భ్/ట్ం
--------------------------------------------------------------------->

టొ ఫొస్త్ అ మెస్సగె, సెంద్ ఇత్ తొ: రచ్చబందయహూగ్రౌప్స్.చొం

[Hemantha Kumar]

What a chrysalis? And by jove, how?:-)))

Best wishes
Hemantha Kumar

viplavreddy <vipla...@gmail.com> wrote:

<sniP>
....wanting to appear like the authority that he was, he stood in the middle and put his hands on his hips to pose. Well, I was quiet and somewhat shy. I was getting tired a bit of this haughty figure, who was not an assigned teacher for us yet.

I went right behind him as everyone took their position. I said, ఇక్కడ రా సారూ నువ్వు గంత దూరం నిలబడితె ఫోటో సరిగ్గ రాదు & threw my arms all around his neck just like one teenager in India did with his pals, and just held them there for the photograph -- for his stunned look to be captured only by the camera -- my quietness ended that day, obviously.

<Snip>

[Anil Kurnool]

Any equivalent in Telugu for Chrysalis?
Maha Parivarthana ??

Regads
Anil

> What a chrysalis? And by jove, how?:-)))\

--
~~~~ www.anilprasad.com <http://www.anilprasad.com>


[Non-text portions of this message have been removed]

[lylayer]

--- In racch...@yahoogroups.com, "viplavreddy" <viplavreddy@g...>
wrote:

> I have to share a story with you Lyla.
>
> I was 15 and some months when I entered Engineering first year.
> There was one other who was younger than I was in my class of 60
> people so no surprise there.

You and the other young one, I sure hope feel good about it. I think
it is great. And I do like the story.

> Anyway, Lyla -- tell me about what you think is a
ప్రార్ధన? "a
> prayer" -- pl dont give me the dictionary definition I already
> checked in my New Websters: (a noun) - a humble communication in
> thought or speech to God or to an object of worship expressing
> supplication, thanksgiving, praise, confession etc.,

I have read my 'gAlib like poetry' i posted here and some other
గాలి పాటలు i wrote here and there to my husband and he says he
loves them. :-)Can't believe it. He is a good sport though. But i
should be more considerate to him. Don't need to give him that kind
of stress tests. I did not sing the incomplete burrakadha to him
though. No. No. I just said i will be considerate.

Now, You ask me what prardhana is, why Viplav why ? What are you
doing Viplav? No i won't go write my own versions of prardhana.

But I am pretty fond of లావొక్కింతయు లేదు though. Just like
gajeMdruDu in distress, i try my level best to use all my strength,
courage,(which is not much) and only when i get to the stage
ప్రాణంబులుణ్ ఠావుల్ దప్పెను, మూర్చ వచ్చె, స్రమం బయ్యెడిన్ (which
is like every hour on the hour for me) only then i will start
saying నీవె తప్ప ఇతహ్ పరం బెరుగ మన్నింపం దగున్ దీనునిన్ రావే
ఈశ్వర కావవే వరద సంరక్షింపు భద్రాత్మకా! I don't think one
should bother the higher powers until that stage. If I am God i will
be pretty mad if any body and every body calls on me every few hours
for no good reason. Yup! That is pretty inconsiderate of humans to
do that.

And motherland prayers, anti war prayers, nature calamity, group
prayers, tiTTu prayers, niMdA prayers and what not prayers and you
name it prayers - O! Viplav! Got to go! 'bhadrAtmakuDu' is tapping
me on my shoulder. He has his finger on his lips. And shaking his
head. :-)

see you !
lyla

[Srinivas Nagulapalli]

--- In racch...@yahoogroups.com, Sreenivas Paruchuri gAru wrote:

> I know where the question is coming from :-).
> Here it is:
>
>
[స్నిప్]
> దేవుడూ
> నన్ను రక్షించు
> నానారకాల భక్తికోటి నుంచి
....
>
> From: SilaalOlita, p. 23, rEvateedEvi, Priyabandhavi Prachuranalu,
> Tirupati, 1st edition, 1981.

May be I can also add
రక్షించు కొన్ని ప్రార్థనా పద్యాల నుంచి :-)

I couldn't resist commenting on a line of cerabaMda rAju's poem.
"దుండుగులతో పక్క మీద కులుకుతున్న శీలం నీది" అనేది
నిందాస్తుతి కాదు, కేవలం నింద మాత్రమే. అయినా నిందించడం
తప్పని కానే కాదు. కేవలం దాన్ని ప్రార్థన అని అనడం మాత్రం
తగదు అని అంటాను.

ఎందుకు తగదు?

మరి అంతకు మించి శృంగారంగా "అంకము జేరి
శైలతనయాస్తనదుగ్ధములాను వేళ" అని పెద్దనంటే తగుతుందా?
నిజమే పెద్దన అలా ఆయన రాసిన ప్రబంధంలో చెప్పుకున్నారు కాని
ఇది ప్రార్థనా పద్యము అని మాత్రం చాటించుకోలేదు.

అయితే ఏమిటి పెద్ద తేడా? ఆయన ఆయనకిష్టమొచ్చినట్లు రాసుకుంటే
తప్పు కానిది, చెరబండ రాజు గారు ఆయన కిష్టమొచ్చినట్టుగా రాస్తే
తెప్పెట్లవుతుంది? అదే అదే, చెరబండ రాజు గారి రాసినదాని గురించి
కాదు, దానిని ప్రార్థనా పద్యం అని అనడమే తగదంటాను! ఎందుకు?

ఎందుకంటే కవులు శృంగార రసభూయిష్టంగా రాసినా, అవి వాళ్ళ వాళ్ళ
నమ్మికాలైన దేవుళ్ళమీదనే రాసినవి. కాని ఈ కవిత అలా కాదు!
ఏం ఎందుకు కాదు?

ఎందుకంటే కవులు చెప్పుకున్న దేవుళ్ళు దేవతలు అసలున్నారో లేరో
ఎవరట తేల్చింది- ఎవరి నమ్మకాలు వారివి. వర్గ పరంగా, మత
పరంగా ఎవ్వరినీ ద్వేషించవరకూ ఎవరి గోడు వారు వాళ్ళ దేవుళ్ళకు
నచ్చిన రీతిలో చెప్పుకోవడం చూస్తున్నదే. పేచీ వచ్చిందళ్ళా
ఈ వచన కవిత రాసింది ఎదో ప్రైవేటుగా నమ్ముకునే దేవత గురించి
కాదు, "వందే మాతరం, భారతి" అని అందరకి, కోట్లాదిమందికి,
సంబంధించిన భారత దేశం గురించి.

అయితే ఏమిటి?

ఏమిటంటే దేశాన్ని "దుండగులతో పక్క మీద కులుకుతున్న శీలం"
అన్నది దేశభక్తిని చాటించదు సరి కదా, ఇక దేశాన్ని అంతకన్నా
అశ్లీల పదజాలంతో నిందించడం బహుశ కష్టమనుకుంటాను.

నేను పుట్టక ముందు రాసిందనుకుంటానది. అయితేనేమి, సమగ్రంగా
నిశితంగా స్థితిగతులను గమనించినట్టు మాత్రం కవిగారు
కనిపించరు. ఏ కాలంలో ఏ దేశంలో లేవు తలవంచుకునే సమస్యలు?
అయితే మాత్రం దేశాన్నంత ఒక్క గాడికి కట్టి ఇలా రాయడం
ఆవేశానికి ఎక్కు పాలు ఆలోచనకు తక్కు పాలు ఇవ్వడమే.

"కలం ఉంది, బలం ఉంది కల్పించే ఊహ ఉంది
ఏదైనా రాసేద్దాం ఎట్లైనా తిట్టేద్దాం" అన్న ధోరణి లాగా కనిపిస్తుంది
తప్ప, అతి క్లిష్టమైన కర్కశమైన సమస్యలను సాలోచనతో
దర్శించినట్టు సైతం అనిపించదు. పైగా దీనిని రాసిన కవిగారు
సైతం, దీన్ని ప్రార్థనా పద్యమని పాడారో, పాడించుకున్నారో తెలియదు.

ఎంతో మందికి సంబంధించిన అంశాన్ని స్పృశించే రచన, అందులో
ఎవ్వరికైనా జుగుప్స కలిగించేలా హీనంగా ఉంటే, దాన్ని ఏమైనా
అనవచ్చు కాని, ప్రార్థనా పద్యం అని మాత్రం నెత్తికెత్తుకోలేము.

అసలు దేశాన్ని సాకార మూర్తిగా అభివర్ణించే "వందే మాతరం" అనే
దేశభక్తి నినాదమే, మన ఇతర మతాన్ని అనుసరించే తోటి పౌరులకు
ఇబ్బంది కలిగించిన విషయంగానే కాక, వివాదంగా మారిన
వాస్తవాలను విస్మరించ రాదు.

ఇంకా చెప్పాలంటే ఈ కవిత తెలుగులో ఉంది కాబట్టి, అదీ ఎదో
మొగమాటానికి జనాలు పట్టించుకోక పోయే సరికి సరిపోయిందనుకుంటాను.
దీని హిందీ, ఉర్దూ, ఇంగ్లీషు అనువాదాలు కనక వస్తే మాత్రం
మెచ్చుకోడాలు కన్నా నొచ్చుకోడాలు ఎక్కువ అని అంటాను. చెప్పిన వారు
భగత్ సింగే కావచ్చు, ఇంకా ఎవ్వరైనా కావచ్చు. ఎవరి చెప్పారని
కాదు, ఏమి చెప్పారన్నదే ముఖ్యం.

ముఖ్యంగా దూషణలు భూషణలు ఉన్నా కూడా, ఏవో ఉన్నతమైన
భావాలను ఉద్దీపించేవే ఇప్పటి దాక, జనుల నాలుకలపై నిలిచిన
ప్రార్థనా పద్యాలు అని నమ్ముతాను.

అయితే ఏమిటి, ఎవరి అభిప్రాయం వారికి ఉండకూడదా?

నిజమే. ఇది కూడా కేవలం నా అభిప్రాయం మాత్రమే కదా.

విధేయుడు
-Srinivas

[Hanuma Kodavalla]

> Sreenivas Paruchuri [sre...@gmx.de] Thursday, September 08, 2005 11:03 AM

> దేవుడూ ... రేవతిదేవి
> ...
> ఒద్దు దేవుడూ
> నువ్వు నన్ను రక్షించొద్దు
> నన్ను నేనే రక్షించుకుంటాను

రేవతిదేవి కి నాదొకటే సూటి ప్రశ్న: అంతటి ధైర్య సాహస
ప్రజ్ఞావంతురాలివై వుండి కూడా, అకాల మృత్యువుని ఆహ్వానించవలసిన
అగత్యమేమిటని.

సమాధానం తన కవితల మాటున దాగి వుందేమోనని కన్నీళ్ళతో వెతికి:

"ఈ రాత్రి గడిస్తే
నిద్ర మాత్రలక్కూడా లొంగని
ఈ రాత్రి గడిస్తే
మనిషితో రాజీపడలేక పోయినందుకు
నా వీపుకింద అంపశయ్యలా పరుచుకున్న
ఈ రాత్రి గడిస్తే
దైవమ్తో రాజీపడలేక పోయినందుకు
నా నరాలలో ఈత ముళ్ళ నెత్తురై ప్రవహిస్తున్న
ఈ రాత్రి గడిస్తే
నిజాయితీ మొహాన
వెలుతురు దుప్పటి కప్పి మరోపగలు
యెప్పుడో మరో రాత్రి మరోపగలు
వెలుతురు దొరక్క
నిజాయితీ నగ్నమ్గా స్నిగ్ధమ్గా ఉండిపొతే
ఆ రాత్రి గడవకుండా నిలిచిపోతే
నేనే గతించి గడిచిపోతాను నిజాయితీగా"

మౌనమ్గా రోదించి విశ్రమించడం తప్ప చేసేదేం లేదు.


Kodavalla Hanumantha Rao

[Suresh Kolichala]

Y~YYQXQ~@--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:
>
> rEvatidEvi ki nAdokaTE sUTi praSna: antaTi dhairya sAhasa
> praj~nAvanturAlivai vunDi kUDA, akAla mRtyuvuni AhvAninchavalasina
> agatyamEmiTani.
[snip]
> A rAtri gaDavakunDA nilichipOtE
> nEnE gatinchi gaDichipOtAnu nijAyitIgA"

aame akaala mRtyuvuku kaaraNam aatmahatya-naa (silviyaa plaath laagaa)?

rigaarDulatO,
surES.

------------------------ అహూ! ఘ్రౌప్స్ శ్పొన్సొర్ ---------------------->
ఘెత్ ఫస్త్ అచ్చెస్స్ తొ యౌర్ ఫవొరితె అహూ! ఘ్రౌప్స్. ంఅకె అహూ! యౌర్ హొమె పగె
హ్త్త్ప్://ఉస్.చ్లిచ్క్.యహూ.చొం/ద్పౄ5ఆ/వూఈళాఆ/య్ళ్శాఆ/4ర్ల్భ్/ట్ం
--------------------------------------------------------------------->

టొ ఫొస్త్ అ మెస్సగె, సెంద్ ఇత్ తొ: రచ్చబందయహూగ్రౌప్స్.చొం

[Hanuma Kodavalla]

> Suresh Kolichala [suresh_k...@yahoo.com] Friday, September 09, 2005
5:11 AM

> ఆమె అకాల మృత్యువుకు కారణం ఆత్మహత్య-నా (సిల్వియా ప్లాథ్ లాగా)?

రచ్చబండలో మీలాంటి వాళ్ళు చెప్పే నాలుగు మాటలు వినడం మినహా, నాకు
సిల్వియా ప్లాథ్ గురించీ, స్త్రీ విమోచనోద్యమాల గురించీ పెద్దగా తెలీదు.
"
శోకతప్తజ్ఞతలు

నన్నీ నవలలోకి దించిన తనకు క్రుతజ్ఞతలు తన ముఖానే చెప్పాలంటే
చచ్చే నవ్వొస్తుంది. నవ్వి -- చావటం దేనికని. యీ అచ్చు కాగితం
చాటునుంచి మొయ్యలేక చచ్చేటన్ని క్రుతజ్ఞతలు చెప్పాలనుకుంటే --

పవిత్రతను కాగితాలమీద శ్లాఘించి తన జీవితాలలో సహించని; యీ
అల్పత్వాల నీచత్వాల గుంటనక్కల తోడేళ్ల మేడిపండు సమాజాన్ని
విద్యుదయస్కాంతమ్లా ప్రతిఘటించగల సత్తా వుండి కూడా,

తను కోరుకున్నది పొందినతనం బదులు, బతికినన్నాళ్ళూ యీముళ్ళ పంది
సమాజాన్ని ప్రతిఘటించటమ్తోటే సరిపోతే, తిరగబడటం ధ్యేయమ్గా భావిస్తే
తప్ప, అర్థరహిత మనుకున్నందువల్లా --.

తను అనుభవించాల్సొచ్చే రకరకాల మానసిక హిమ్సను చూడలేని తన
వూపిరిలో వూపిరైన, అనురాగ మానసం; కనలి విక్రుతమై
పోతుందనిపించినందువల్లా --,

వొకానొక వాత్సల్య బలహీనత వల్లా --.

"ఆవలి గట్టున నిరీక్షిస్తుంటాను. మీ జీవితాన్ని `త్యాగించి` బతికి; యీ
సమాజాన్ని కరుణించి దీవించి రమ్మ"ని అనురాగమ్తో శాసించిన
ప్రియబాంధవికి, వక జీవిత కాలపు తెరమరుగు నుంచి శోకతప్తజ్ఞతలు."

అని అనుక్షణికపు రచయిత అన్నదీ, "ఆకాశతార ఆహ్వానగానం చేసిమ్ది"
అని నేను ఆయన నివాళి లో అన్నదీ రేవతిదేవి గురించే.

కొడవళ్ళ హనుమంతరావు

------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~-->
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page
http://us.click.yahoo.com/dpRU5A/wUILAA/yQLSAA/4XQrlB/TM
--------------------------------------------------------------------~->

To Post a message, send it to: racch...@yahoogroups.com

[Hanuma Kodavalla]

> Srinivas Nagulapalli [srini...@yahoo.com] Thursday, September 08, 2005
2:18 PM


> ... అని పెద్దనంటే తగుతుందా?

మీకందరికీ ముసలి పెద్దనామాత్యుడేమన్నాడో బాగా అవగతమయినట్లుంది. నాకు
బొత్తిగా అర్థమై చావటమ్లేదు. వద్దండీ బాబూ, వివరించ వద్దు. నాకంతటి
రసిక హృదయం లేదు. :-)

> కేవలం దాన్ని ప్రార్థన అని అనడం మాత్రం తగదు అని అంటాను.

వేలూరి గారు వ్యాసం మొదట్లోనే చెప్పారు గదా ఈ "ప్రార్థన" పద్యాలు మనం
చిన్నప్పుడు చదువుకున్న "సిద్ధి విఘ్నేశ్వర నిన్ను ప్రసిద్ధిగ పూజింతు
నిరువది నొక్క పత్రి" లాంటివి కాదని. ప్రార్థన లాంటి పవిత్రమైన పదాన్ని
ఇలాంటి వక్రోర్థాలకి వాడకూడదనా మీ అభిప్రాయం?

ప్రార్థన, పాతివ్రత్యం, బానిసత్వం -- దేని మీదయినా కవి ఎలాంటి పదాలయినా
వాడొచ్చు గాని, ఆ కవిత చివరకి జుగుప్సా భావాన్ని మాత్రమే కలుగ జేస్తే, ఆ
కవి విఫలమయ్యాడని నా విశ్వాసం. నాకు దిగంబర కవితలు చాలా జుగుప్సని
దాటి కదిలించలేదు. కాని "వందేమాతరం" అలాంటి కవిత కాదు. మొదట్లో నాకూ
అలాగే అనిపించి వుండొచ్చు. కాని కవితా భావం ఒక స్థిర బిందువు కాదు.
చదివే పాఠకుడు "cultural virgin" కాదు. పుట్టి పెరిగిన పరిస్థితులని
గురించిన అవగాహనా, కొందరి సాహిత్య పరామర్శ నా అభిప్రాయాలని కొంత
వరకు మార్చాయనే చెప్పాలి.
"
చిరస్మరణీయుడు చెర

"మా ఇంటి అందాల చందమామా
చీకట్లు చిరకాల ముండవమ్మా
జాలి గుండెల తల్లి చెంతనున్నాది
చెరసాలలో తండ్రి క్షేమమన్నాది"

అంటూ సాగే గీతం రాసిన కవీ, "వందేమాతరం", "నన్నెక్కనివ్వండి బోను",
"జగద్గురువులొస్తున్నారు జాగ్రత్త" లాంటి కవితలు రాసిన కవీ ఒక్కరేనా అని
ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. "చందమామా" పాట చదివినప్పుడు పూర్వపు సినిమా పాట
ఒకటి గుర్తుకొస్తుంది. "జాలి తలచీ కన్నీరు తుడిచే దాతలే కనరారే" అని
సాగిన పాటలో "నిదుర పోరా తమ్ముడా -- నిదురలోనా గతమునంతా నిముసమైనా
మరచిపోరా" అనే నిస్సహాయిత లోంచి ఈ తెలుగు విప్లవ కవి నిదుర లెమ్మని
ప్రబోధించిన అసంఖ్యాక గేయాలు, వచన కవితలు, దిగంబర కవితలు,
కథాకావ్యాలు రెండు నవలలు, ప్రదర్శన కోసం రాసిన కొన్ని నాటకాల
రచనలతో చేసిన ప్రస్థానం మదిలో మెదుల్తోంది.

కంద పద్యాలనుంచి ప్రేమ కవితల నుంచి వచన కవిత్వాన్నించి ఫ్రీవెర్స్
ఫ్రంట్ దిగంబర కవిత్వాన్నించి, ప్రజాకవిత్వాన్నించి, విప్లవ కవిత్వపు
సిద్ధాంత పారిభాషిక పదకోశాల నుంచి, ప్రజలు పాడుకునే పాటల స్థాయికి
ఎదిగిన చెరనుచూస్తే అతని కవితా ప్రస్థానాన్ని గమనిస్తే ఆశ్చర్యం
కలుగుతుంది.

"పొయిట్రీ ఈజ్ పిటీ" అని ఎవరో అన్నా "బాధ కవిత్వానికి పర్యాపదం" అని శ్రీశ్రీ
అన్నా సాహిత్యపరమ్గా ఇవి నిత్య సత్యాలు. "కన్నీటికి కరుగుతాను -- ఏటివాలు
పడిపోను" అని చెర రాసుకున్నాడు. అసలు దుఃఖము లేకుండా ఏకవికీ క్రోధం
రాదు. వైయక్తిక దుఃఖం మాత్రమే ఉంటే కవి విషాద గీతాలు రాస్తాడు. సామూహిక
దుఃఖం కవిని కదలించినపుడు మాత్రం "ముంజేతిని ఖండించిన --
నాపిడికిటి కత్తి వదల -- ఉరి తాటికి పాటనేర్చి -- పల్లవినే పాడిస్తా"
నంటాడు.

నెహ్రూ గారు రాసిన వీలునామా చాల కవితాత్మకమ్గా ఉంటుంది చదవడానికి. కాని
చెర రాసిన వీలునామా "బొట్టు బొట్టుగా నా నెత్తుటిని ఈ నేల తల్లి -- విముక్తి
కోసం విత్తనమ్గా చల్లుతాను" అన్న మాటల్లో కర్తవ్యం ఉంటుంది.

ప్రపంచ సాహిత్య చరిత్రలో కవులు, నవలాకారులు, నాటక రచయితలూ చాల
మంది చెరసాలల కెళ్ళారు ప్రభుత్వాలకు కోపం తెప్పించినందుకు. కొందరు ...
విడుదలయ్యారు. కొందరు మగ్గి పోయారు. కాని సాహిత్య చరిత్రల్లోనూ
ప్రజాహృదయాల్లోనూ చిరంజీవులై నిలిచారు."

వేగుంట మోహనప్రసాద్ రాసిన "నీడలూ జాడలూ" నుండి.

ఇప్పుడు "వందేమాతరం" చదివితే నాకు అది సండెహం లేకుండా గొప్ప
పద్యమనిపిస్తుంది; వేలూరి గారితో ఏకీభవిస్తాను. నాపై ప్రభావమున్న
విషయాలనన్నిటినీ పక్కన పెట్టి నిర్ణయించడానికి నామనసు tabula rasa
కాదు. "నా దేశ ప్రజలే నా కవితా వస్తువులు" అన్న చెర దేశభక్తిని
శంకించను, అతని కవితాశక్తిని ఖండించను.

> "కలం ఉంది, బలం ఉంది కల్పించే ఊహ ఉంది ఏదైనా రాసేద్దాం
> ఎట్లైనా తిట్టేద్దాం" అన్న ధోరణి లాగా కనిపిస్తుంది

అది మీలాగే అప్పట్లో చాలా మంది అభిప్రాయం అనుకుంటా. దిగంబర కవులు మాత్రం
ఇట్లా ప్రకటించుకున్నారు:
"ఇది సెక్స్ గ్రంధం కాదు. రాజకీయ నినాదాల కోసం ఉద్దేశించినది
అంతకంటే కాదు. ఈదేశమ్లో, యీగోళమ్లో ఊపిరి పీల్చే ప్రతి మనిషి ఉనికి కోసం
తపన పడి, అతని భావిని చూసి వెక్కి వెక్కి ఏడ్చి, పిచ్చెత్తి ప్రవచించిన
కవిత."

"విలువలు పడిపోయిన సమాజమ్లో విధ్వసమ్క పాత్ర నిర్వహించడానికి దిగంబర
కవులు రచనలు చేశారు. కొంతమంది కొన్ని మినహాయింపులతో కవిత్వమని
ఒప్పుకున్నారు. మరికొందరు వీళ్ళేదో పిచ్చి వేషాలు వేస్తున్నారు. ఇది కవిత్వం
కాదు పొమ్మన్నారు." (చేరాతలు)

> ఏ కాలంలో ఏ దేశంలో లేవు తలవంచుకునే సమస్యలు? అయితే మాత్రం ...

వేరే దేశమెందుకు? తిలక్, చెర ఇద్దరూ మన తెలుగుదేశం వాళ్ళే గదా. ఆరెండు
పద్యాలు అయిదేళ్ళ తేడాలో వచ్చినవే. దేశ కాల పరిస్థితుల్లో అంత మార్పు
ఉందనుకోను. అయినా ఆ పద్యాలలో, వాళ్ళ దృక్పధాలలో ఉన్న తేడా స్పష్టమ్గా
కనిపిస్తుంది. తిలక్ రాసినది గొప్ప కవిత్వమనటానికి కత్తులు దూయాల్సిన
అవసరం లేదు; చెర రాసినది అసలు కవిత్వమా కాదా అని వాదించుకుంటున్నాం.
వేలూరి గారు నాతో బహుశా అంగీకరించరు గాని, ఈతేడా నాకిలా అనిపిస్తుంది:

"A bare tear is not lovely. It offends. A good argument also offends, as
Stendhal well observed. But an argument that masks a tear -- that's what we
are after. The argument removes the obscenity from the tears; the tears, by
revealing their origin in the passions, remove the aggressiveness from the
argument." What is Writing? by Sartre.

> సమగ్రంగా నిశితంగా స్థితిగతులను గమనించినట్టు మాత్రం కవిగారు

> అనిపించరు. ... అతి క్లిష్టమైన కర్కశమైన సమస్యలను సాలోచనతో

> దర్శించినట్టు సైతం అనిపించదు.

ఇప్పుడు మనం అసభ్య పదజాలం నుండి సమ్క్లిష్ట భావ లోకమ్లో పడ్డట్టున్నాం.
అయితే స్వేచ్ఛగా మాట్లాడుకోవచ్చు.:-) కవులనుంచి నేనంతటి సమగ్ర దార్శనీక
రచనలని ఆశించను. మీరు గత యాభై ఏళ్ళలో అలా వచ్చిన తెలుగు
కవితలని కొన్ని ఉదహరిస్తే మనం చర్చించుకోడానికి బావుంటుంది.

దివి సీమలో ఉప్పెన పాలయిన పాలితుల పాక్షిక దృష్టితో సృష్టిస్తే కొయ్యగుర్రం
ఒక "కావ్య" మయింది. పాలకుల సాధక బాధకాలను గూడా సమదృష్టితో చూస్తే,
ఏమో, IAS ఆఫీసర్లు చదువుకోడానికి పనికివచ్చే మంచి రిపోర్టు వచ్చేదని
నా అనుమానం.

కొడవళ్ళ హనుమంతరావు

[Hanuma Kodavalla]

> Hanuma Kodavalla [han...@hotmail.com] Saturday, September 10, 2005 6:34
PM

> కాని కవితా భావం ఒక స్థిర బిందువు కాదు. చదివే పాఠకుడు "cultural
virgin"
> కాదు. పుట్టి పెరిగిన పరిస్థితులని గురించిన అవగాహనా, కొందరి సాహిత్య
> పరామర్శ నా అభిప్రాయాలని కొంత వరకు మార్చాయనే చెప్పాలి.

ఈ మహానుభావుడు ఒక పట్టాన వదలడా? అసలు వేరే వుద్యోగం సద్యోగం లేవా?
తను రాసినదానికి తనే సమాధానం ఇచ్చుకోవడం సభ్యత కాదనే ఇంగిత
జ్ఞానం లేదా? అని మీరు తిడుతున్నా...

ఆదివారం అందమైన Wasgington September సాయమ్త్రపు నీరెండలో మా అమ్మాయిని
ఎత్తుకొని వాహ్యాళి కెళ్ళి ఆలోచనలో పడ్డా.

ఒకే కవిత కొందరికి నచ్చుతుంది, మరికొందరికి నచ్చదు. దాని గురించి అంత
వాదోపవాదాలు ఉండవు. కాని "వందేమాతరం" కొమ్దరిని అంతగా కదిలించి,
మరికొందరిని తీవ్ర కోపానికి గురిచేసిందంటే, దానికి కారణం పాట్హకుడి
జీవితం, సమ్స్కారం, రాజకీయ దృక్పధాలనడం ఎంత వరకు సమమ్జసం? ఆ
కవితలో లోపాలేమీ లేవా? వాటికి కవి బాధ్యుడు కాదా? మరి అలా
విశ్లేషించాలంటే సాహిత్యమ్లో మునిగితేలే వాళ్ళవల్లవుతుంది గాని, ఉబుసుపోకకి
చదివే నాలాంటి వాడివల్లేమవుతుంది? అని ఆలోచిస్తూ ఇంటికి చేరుకున్నా.

ఇమ్ట్లో వెతికితే ఈమధ్యనే వచ్చిన ఒక పుస్తకమ్లో దీని ప్రస్తావన ఉంది. అది
మీముందు ఉంచడానికే ఈ తాపత్రయం. తెల్లారితే మీ అమ్దరిలాగే, నాకూ ఉరుకులు,
పరుగులు. వారామ్తం దాకా ఊపిరి సలపని ఉద్యోగం. ఈ కవితపై కాస్తన్నా వెలుగు
చూపుతుమ్దని నమ్మకమ్లేకపోతే ఇమ్త కష్టపడి RTS లోకి తర్జుమా చెయ్యను.
కనీసం ఒక్కసారైనా చదువుతారని ఆశ. :-)

"
వస్తు సమగ్రత (Integrity of the Content)

కవి కథా వస్తువును ఎన్నుకొనేటప్పుడు ఆ వస్తువుకు సంబమ్ధించిన ఎన్నో
దృగమ్శాల్లోమ్చి తన ఆశయానికి అనుగుణమైన వాటినే గ్రహిస్తాడు. అమ్టే ఒక
వస్తువుకు సంబమ్ధించిన అన్ని దృగమ్శాలూ ఒక కవితలో లేదా కళాఖమ్డమ్లో
ఇమడటం కష్టం. దృగమ్శాల ఎన్నికలో సూకష్మత లోపిమ్చినప్పుడు, లేదా ఆ
సూకష్మదృష్టికి భావావేశ తీవ్రత అవరోధం కల్గిమ్చినప్పుడు సాహిత్యమ్లోని
వస్తువు అస్తవ్యస్తమవుతుమ్ది. ఒక్కోసారి అది కవి ఆశయానికి వ్యతిరేకం
కావచ్చు. పాఠకుడిలో ఏకాగ్రమ్గా రేకెత్తే అనుభూతి పరంపరకి విఘాతం
కలగవచ్చు.

విప్లవకవి చెరబమ్డరాజు కవితల్లో "వమ్దేమాతరం" సుప్రసిద్ధమైమ్ది.
బమ్కిమ్చంద్ర ఛటర్జీ "వమ్దేమాతరం" ఎలాగూ పూర్వ ప్రసిద్ధి పొమ్దిన గీతమే.
రెమ్డు గీతాల్లోనూ భారతదేశం మాతృమూర్తిగానే సంభావిమ్చబడిమ్ది. అయితే బమ్కిం
"వమ్దేమాతరం" గేయమ్లో సుజలమైన, సుఫలమైన, సస్యశ్యామలమైన సుమ్దర
భారతీమూర్తి కనిపిస్తుంది. చెరబమ్డరాజు చూసిన భారతదేశం
సామ్రాజ్యవాదం, పెట్టుబడిదారీ విధానం వలల్లో చిక్కి విలపిమ్చే మాతృమూర్తి.
వస్తురీత్యా ఎమ్తో భిన్న గేయం ఇది.

ఈ కవితలో వ్యక్తీకరిమ్చబడ్డ భావాల్ని రెమ్డు రకాలుగా వర్గీకరిమ్చవచ్చు.
ఒక వర్గమ్లో
1. మాతృదేశం ప్రియమైమ్ది.
2. తల్లీ తమ్డ్రీ దైవం మాతృదేశమే.
3. తల్లి అమ్దం అమ్తర్జాతీయ విపణిలో తాకట్టు పెట్టబడిమ్ది.
4. పమ్టచేలో కలుగులు తవ్వే విద్రోహుల్ని భరిస్తూ నిల్చున్నది తల్లి.
5. అప్పు తెచ్చి వేసిన మిద్దెల్లో కాలుగాలిన పిల్లిలా దీనమ్గా తిరుగుతోమ్ది.
6. బిడ్డల ఆకలి తీర్చలేని శోకం తల్లిది.
7. ఆకలికి ఎమ్డి మాడిన సిమ్గారం తనది.

మరో వర్గమ్లో ఈ కిమ్ది భావాలు వస్తాయి.
1. మాతృదేశానిది దుమ్డగులతో పక్కమీద కులుకుతున్న శీలం.
2. సంపన్నుల చేతిలో మైమరచి నిద్రిమ్చే యవ్వనం తనది.
3. ఊసినా దుమ్మెత్తిపోసినా చలనం లేని మైకం తనది.
4. తల్లి వివస్త్రగా ఊరేగుతోమ్ది.
5. ఎరువు సొమ్ములతో వీధిని పడిమ్ది.

పై రెమ్డు వర్గాలూ పరస్పర భిన్నమైనవని సులువుగానే గ్రహిమ్చగలం. ఈ
వైరుధ్యం వల్ల "మాత" అనే భావన దెబ్బతిమ్ది. దుమ్డగులతో పక్కమిద
కులుకుతున్న శీలం తల్లిది అనగానే తల్లి పట్ల ఉమ్డే, ఉమ్డాల్సిన ప్రేమ,
గౌరవం హరిమ్చుకుపోతున్నాయి. అవి హరిమ్చుకుపోవడం కవి ఆశయం కాదు.
ఎమ్దుకమ్టే "అమ్మా భారతీ! నీ గమ్యం ఏమిటి తల్లీ!" అని కవే తల్లి దిక్కులేని
తనం పట్ల ఆర్తితో వాపోతున్నాడు. ఆ ఆర్తికి తల్లి పేదరికం, నిస్సహాయత,
ఆకలి, శోకం మొదలైనవి కారణాలవుతాయి గానీ ఆమె శీలరాహిత్యం, యౌవనమదం,
మైకం మొదలైనవి కారణాలు కావు.

భారతదేశ దీన పరిస్థితి కవిలో రకరకాల భావావేశాల్ని రేకెత్తిమ్చడం
సహజమే. వాటి మధ్య భిన్నత్వం, అననురూపత ఉండటమూ సహజమే. అయితే ఆ
విరుద్ధ భావావేశాలన్నిటినీ "తల్లి" అనే భావనలో ప్రవేశ పెట్టటం మాత్రమే
అనుచితం. ఇమ్దువల్ల ఆ కళాఖమ్డమ్లో భావ వైరుధ్యం తలెత్తి కళాత్మక
సమగ్రత (Artistic Integrity) దెబ్బతిమ్టుమ్ది.

ఒకవేళ వస్తువుకు సంబమ్ధిమ్చి విరుద్ధ భావావేశాలనే కవి
ప్రతిపాదిమ్చతలుచుకుమ్టే సుదీర్ఘ కవితలో ఒక్కో భావమూ ప్రత్యేకమ్గా,
క్రమమ్గా అభివృద్ధి చేయబడాలి. అప్పుడు వైరుధ్యం ఏర్పడదు. అప్పుడు ఒక
భావావేశం పాఠకుడిలో అభివృద్ధిచెమ్ది, ఆ దశ పిమ్మట మరో భావావేశం
మొలకెత్తడానికి అవకాశం ఉమ్టుమ్ది. ఇమ్దుకు కవితలో స్థలానికీ, కాలానికీ
సంబమ్ధిమ్చిన విస్తృతి అవసరం. ఈ విస్తృతి పై కవితలో లేదు.
"వమ్దేమాతరం, ఓ నా ప్రీయమైన మాతృదేశమా, తల్లివి తండ్రివి దైవానివి
నీవేనమ్మా" అనే మూడు వాక్యాలు (శీర్షికతో కలుపుకొని) చదవగానే పాఠకుడిలో
ఆ "తల్లి" పట్ల ఆదరానికి సంబమ్ధించిన భావావేశం మొలకెత్తుతుమ్ది. అది
అభివృద్ధి చెమ్దే విధమ్గా ఆ తల్లికి ఏం అన్యాయం జరిగిమ్దో వివరిమ్చబడాలి.
కాని వెనువెమ్టనే "దుమ్డగులతో పక్కమీద కులుకుతున్న శీలం నీది" అనే వాక్యం
పాఠకుడిలో అభివృద్ధి చెమ్దాల్సిన భావావేశానికి తక్షణం విఘాతం
కలిగిస్తుమ్ది. ఇలాగే కవితనమ్తటినీ పరిశీలిమ్చవచ్చు.

మరి ఎమ్దువలన ఆ కవిత ఇమ్కా పాఠకుడి మనస్సుకి హత్తుకోగలుగుతున్నది?
కవి ఒక వమ్క తల్లిని చీదరిమ్చుకుమ్టున్నా అమ్తిమమ్గా ఆ తల్లి శోకమ్తో మమేకం
అయ్యాడు. చీదరకమ్టే కవితలో సానుభూతే బలీయమైమ్ది. కవి భావావేశాలన్నిటా
ఒక సత్యమూర్తి (Truthfulness) ద్యోతకమవుతున్నది. తదనుగుణమ్గా
భావచిత్రాలూ, భాషా కవి ఆత్మని, సుస్పష్టం చేయగలుగుతున్నవి. ఇది
ఆకవితలోని గొప్ప లక్షణం.
"

సాహిత్యం-మౌలిక భావనలు, డాక్టర్ పాపినేని శివశమ్కర్. పేజి 95-97.

నాగార్జున విశ్వవిద్యాయలయానికి రచయిత సమర్పిమ్చిన, ఉత్తమ పరిశోధనగా
ఆచార్య తూమాటి దోణప్ప స్వర్ణ పతకం సాధిమ్చిన, సిద్ధామ్త వ్యాసం ఈ
పుస్తకమ్గా ప్రచురితమైమ్ది.

[Satyanarayana Pamarty]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:

> ... ఉంది. అది మీముందు ఉంచడానికే ఈ తాపత్రయం. తెల్లారితే మీ

> అమ్దరిలాగే, నాకూ ఉరుకులు, పరుగులు. వారామ్తం దాకా ఊపిరి సలపని
> ఉద్యోగం.

నేను నమ్మను గాక నమ్మను! :-)) ఇంతగా నొక్కి వక్కాణిస్తున్నారంటే
అందులో గూడార్థమేదో ఉండే ఉంటుంది! ఏమై ఉంటుంది చెప్మా? :-)

అదీ గాక ఒక్క చోట ఇంత ఆఋటీయెస్సా? అమ్మో, నన్ను నాలుగు తన్నినా, నేను
మీరు పైన ఇచ్చిన సంజాయిషీని తేలిగ్గా నమ్మబోయేది లేదు. :-) :-)

మీ ఒపికకీ, ఓర్పుకీ జోహార్లు. (ఇది నిజం!)

ఈ రోజు సాయంత్రం నిశ్చయంగా మీ సందేశాన్ని పూర్తిగా చదువుతాను*. కాస్త
ఆకలి దప్పులు తీర్చుకుని సేద తీరాకైతే కొంచెం పర్వాలేదేమో! ఆ తర్వాత
బతికి బట్టకడితే మళ్ళీ రాస్తాను! (ఇది అబద్ధం!) :-) :-)

నమస్కారములతో

సత్య


*PS: Have fun KHR gAru! Good going with the RTS. We (I mean both my
eyes) are reading all the stuff. Don't you doubt that! :-)

[Srinivas Nagulapalli]

[Request to moderators: Please delete my earlier version. I changed
and added some. Thanks - Srinivas]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:

మొట్ట మొదటగా చెరబండ రాజు గారి రచనా వివరాలను ఓపికతో
అందించినందుకు కృతజ్ఞతలు.

> మీకందరికీ ముసలి పెద్దనామాత్యుడేమన్నాడో బాగా అవగతమయినట్లుంది.
> నాకు బొత్తిగా అర్థమై చావటమ్లేదు. వద్దండీ బాబూ, వివరించ
> వద్దు. నాకంతటి రసిక హృదయం లేదు. :-)

ముసలివారైన వారు అయిపోయారు, కాని వారు అదృష్టం బాగుంటే రేపు
అవుతారు. అంతదానికి ఒకరి మాటలు అర్థం కావడానికి రసిక
హృదయమే అవసరం కాదనుకుంటాను :-)

> వేలూరి గారు వ్యాసం మొదట్లోనే చెప్పారు గదా ఈ "ప్రార్థన" పద్యాలు
> మనం చిన్నప్పుడు చదువుకున్న "సిద్ధి విఘ్నేశ్వర నిన్ను ప్రసిద్ధిగ
> పూజింతు నిరువది నొక్క పత్రి" లాంటివి కాదని. ప్రార్థన లాంటి
> పవిత్రమైన పదాన్ని ఇలాంటి వక్రోర్థాలకి వాడకూడదనా మీ
> అభిప్రాయం?

మీరు అపార్థం చేసుకున్నారు. శ్రీ వేలూరి గారు "ప్రార్థన" అనే పదం
వక్రోర్థంగా కాక, సక్రమ రీతిలోనే, చాలా సముచితంగానే వాడారు.
"స్వార్థం కోసం అడుక్కునే పద్యాలు కావు" అని చెప్పారు కూడా. ఇది
మొదటిదీ కాదు, కొత్తదీ కాదు. "సర్వే జనాహ్ స్సుఖినో భవంతు",
"సబ్కో సన్మతి దే భగ్వాన్" లాంటివి అందరికీ తెలిసినవే, మనకు
ఎప్పటినుంచో ఉన్నవే.

> "నా దేశ ప్రజలే నా కవితా వస్తువులు" అన్న చెర దేశభక్తిని
> శంకించను, అతని కవితాశక్తిని ఖండించను.

ఇక్కడ ఏ రచయిత యొక్క దేశభక్తి కాని, వారి కవితాశక్తి,
మేథాశక్తులను ఖండించడం, ప్రస్తుతించడం కాదు, ఒక రచన
ఎలా ఉంది అని విశ్లేషించడం మాత్రమే. నా విమర్శకు అసలు
రచయిత యొక్క వ్యక్తిత్వ ప్రతిభా సామార్థ్యాలు గాని, అసలు
రచయిత ఎవరో అనే వివరాల ఊసెత్తడం కూడా అప్రస్తుతము,
అనవసరమూనూ. ఎందుకంటే రచనను ఆస్వాదించడానికీ, విమర్శించడానికి
ఆ రచన అందిచ్చే సామగ్రే చాలు, రచయత గురించిన వివరాలు కేవలం
incidental మాత్రమే.

అట్లా కాని ఈ పద్ధతే ప్రమాదకరం.
------------------------------------------------------------
శ్రీ వేలూరి గారి మాటల్లో:
"తిలక్, చెరబండరాజు, ఇద్దరూ, భారతదేశ శ్రేయస్సు కోరుకుంటూ
బాధ పడ్డవాళ్ళే. ...చెరబండరాజు తను చిత్రించిన దేవత, తన
భారతదేశం, గమ్యం తెలియక కొట్టుమిట్టాడుతున్న దేవత. మార్పు
కోసం తపించే కవికి దేవత. మార్పు తప్పకుండా రావాలనే కోరిక,
మార్పు తప్పకుండా వస్తుందనే గాఢ నమ్మకం ఉండబట్టే ఇంత
విసురుగా రాయగలిగాడు. ఆ నమ్మకం అతనికి ఉందని నేను
నమ్మబట్టే, ఇది కూడా ప్రార్థన పద్యం అన్నాను"
------------------------------------------------------------

ఇది ఎలా ఉందంటే, విందులో నోట్లో వేసుకున్నది ఉప్పిసమయ్యో, చాలా
చేదుగా ఉండదం వల్లనో, మింగలేక కక్కుదామనుకుంటున్నప్పుడు,
ఎవరో వచ్చి, "చూసారా! ఆ వంటకం పాక శాస్త్రంలో పెద్ద మార్పు
కోసం తపించే ప్రపంచ ప్రఖ్యాత Chef వండింది" అని అనగానే,
అయితే మంచి మార్పు తప్పకుండా రావాలనే కోరిక, వస్తుందనే
గాఢ నమ్మకం ఉండబట్టే ఆయన ఇలా వండగలిగాడు. ఆ నమ్మకం
అతనికి ఉందని నేను నమ్ముతాను కాబట్టి దీనిని కక్క కుండా
నోట్లో ఆసాంతం వేసుకొని మింగుతాను అన్నట్లుంది.

రచయిత నమ్మిన విలువలు, రచయిత కున్న నమ్మకాలు, వ్యక్తిత్వ
ఆదర్శాలు రచనా సమీక్షకు, ఆస్వాదనకు ఆధారంగా మారడం
విపరీతమైన బలహీనత అని అంటాను. ఇది మన పూర్వీకులు ఎక్కువగా
చేయలేదు. ఇటీవలి దశాబ్దాలలో సంపాదకుల, ప్రచురణకర్తల
అజాగ్రత్త లేక ఇతర కారణాలవల్లనేమో ఇది మనకు ఎక్కువగా
అంటుకుంటున్న దుర్గతి.

అసలు మనకు ఈ మాత్రం దక్కిన పల్లెసుద్దులు, ఒగ్గు కథలు, కొన్ని
కావ్యాలు, ఒకటేమిటీ మన జానపద సాహిత్యసర్వస్వమూ జనాల
నాలుకల్లో రక్షించబడుతూ నిలిచింది, కేవలం రచనా
గుణగణాలకు మాత్రమే పెద్ద పీట వేయడం వల్ల అని అంటాను.

వేమన శతక కర్త ఎలాంటివాడు, ఆయన నమ్మకాలేమిటి, జోల పాట
రాసిన వారికి బాలల లేత మనసుల సౌకుమార్యంపై ఉన్న పరిజ్ఞానం
ఏపాటిది, మొదలైన బేరీజులు వేసుకొని కాదు మనవాళ్ళు వాటిని
ఆదరించింది. అసలు ఆ విషయాలు నేటికీ పరిశోధకులకు పూర్తిగా
తెలియని అంశాలే.

రచన యొక్క గుణగణాలపైనే దాన్ని ఆదరించాలి, తెగడాలినూ.
రచయిత యొక్క గుణగణాలను, నమ్మకాలను గుర్తించి కాదు.

తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో, మీ దృష్టిలో (నా దృష్టిలో కాదు)
మేరునగసదృశ ప్రతిభావంతులు ఎవ్వరి పేరైనా తీసుకోని,
లేక పుట్టబోయే అతి గొప్ప మహా కవి గారి పేరైనా ఊహించి,
వారు దేశాన్ని "దుండగులతో పక్క మీద కులుకుతున్న శీలం నీది"
అనేది రాసారని చెప్పినా, నేను అనేది ఒక్కటే. అది కవిత కాదు,
పిచ్చి కూత, రాత కన్నా రోత అనే అంటాను.

సరే, రేపు పరిశోధకులు ఎవో కొత్త విషయాలను తేల్చి,
ఆ "దుండగులతో పక్క మీద కులుకుతున్న శీలం నీది" అనే
రచన సదరు శ్రీ చెరబండ రాజు గారు రాసింది కాదు,
అసలు ఆయన అస్వస్థతతో ఉన్నప్పుడు ఎవరో పైసలిస్తే
రాసిపెట్టింది ఆయన పేరుతో అచ్చేసుకున్నారు అని అంటే, ఏమైపోతాయి
ఈ ప్రస్తావనలు, ప్రశంసలన్నీనూ? అప్పుడు మనం కొత్తగా
"ప్రార్థనా పద్యాలుగా కాకుండాపోయినవి" అనే వ్యాసం రాసుకుంటామా.

రచనపైనే ఆధారపడ్డ అభిప్రాయానికి ఆ బలహీనత ఉండదు.
నచ్చిందన్నది ఎవ్వరు రాసారని చెప్పినా, మార్చినా, అభిప్రాయం
మార్చుకోనవసరం లేదు.

గొప్ప వారు చెత్తవి రాయొచ్చు, పేరులేను వారు గొప్పగా రాయొచ్చు.
ఇప్పటికీ మనకు స్పష్టంగా రచయితలపేర్లు తెలియని రచనలు
ఉన్నాయి కదా.

> దివి సీమలో ఉప్పెన పాలయిన పాలితుల పాక్షిక దృష్టితో సృష్టిస్తే
> కొయ్యగుర్రం ఒక "కావ్య" మయింది. పాలకుల సాధక బాధకాలను గూడా
> సమదృష్టితో చూస్తే, ఏమో, IAS ఆఫీసర్లు చదువుకోడానికి
> పనికివచ్చే మంచి రిపోర్టు వచ్చేదని నా అనుమానం.

"కావ్యం" అని అచ్చేసుకున్న వాటికన్నా "రిపోర్టని" అచ్చేసుకున్నవి
సైతం ఎక్కువ కవితామయంగా ఉండవచ్చు. సమగ్రంగా దర్శించడం
రిపోర్టుకు ఎంతో కవితకు కూడా అంతే అవసరం. "రిపోర్టే" కాదు,
దాన్ని పెట్టిన బల్ల, దాని పక్కన కూర్చున్న కుక్క పిల్లా, ఏదీ
కాదు కవితకనర్హంఅన్నది అందరికీ తెలిసిందే కదా.
అయితే సమగ్ర దృష్టి లేకుండా చేసే రచనను పిలిచే పేరేమైనా,
చేసిన ప్రక్రియ ఏదైనా కూడా, చూడడం తక్కువ, దూకడం ఎక్కువ
మాత్రమే అవుతుంది.

Also couple of thoughts regarding the "shock-treatment" given by
that poem. Usage of prafanity or vulgarity is hardly shocking!
One is forced to listen to them anyway daily, be it during fights
for a bucket of water near public taps, or walking across arrack
shops, or even in A.C rooms when fighting for bonus or pay hikes!

I believe it is mere compassion on the part of writers and/or
publishers/editors not to subject readers to the same experience
when crafting their works.

Also, it is greatly ironical that, such choice of words employed in
protest of apalling conditions/situations, merely serves to
add one other of that instance.

Best regards
-Srinivas

[Satyanarayana Pamarty]

#
సభ్యులకు నమస్కారం!

నాకైతే వేలూరి గారు ప్రస్తావించిన మూడవ పద్యం నచ్చింది. దాంట్లో
"కంచర గాడిదలా సంచరించు సర్వేశ్వరా" అన్న మాట విన్న వెంటనే పొట్ట
చెక్కలయ్యేలా నవ్వు వచ్చింది.

మిగిలిన వారి సంగతి తెలియదనుకోండి. కొందరికి పట్టపగ్గాల్లేని కోపం
వచ్చేందుకు అవకాశాలు లేక పోలేదు! రాకూడదని నేననను. నేను
నవ్వకూడదని వారనకూడదు. ఏమంటారు? ఎవరి అభిప్రాయాలు వారివి.

"అనాదిమధ్యాంతమనంతమీశ్వరం" అన్న మాటల్ను ఆధారంగా పెట్టుకుని ఆ
పద్యం నడిచినట్లు నాకు తోచింది. కవి "ఈశ్వరం" అన్న చోట "యమేరికం"
అనుకుంటే సరిపోతుందన్నట్లు రాసారు. :-)) వారు పద్యాన్ని బ్రహ్మాండంగా
నడిపించి, అంతంకూడా చాలా బాగా చేసారు. నాకు చాలా నచ్చింది ఆ పద్యం.
(వెధవది నాకు నచ్చితే ఎంత లేండి, గుడ్డి కన్ను తెరిస్తే ఎంత, మూస్తే
ఎంత?) కానీ, ఆ పద్యం గురించి రచ్చబండలో ఎక్కువ తర్జన భర్జనలు
జరగలేదెందుకా అని ఆలోచిస్తున్నా.

ఆ మూడవ పద్యానికి వేలూరి గారు తన వ్యాసంలో ఒక విశేష స్థానాన్ని
ఇచ్చి (చివరిమాటకి దగ్గరగా :-)) చెప్పారు అంటే, ఆయనకి కూడా అది
వాటి మూడిట్లోనూ నచ్చిన పద్యమని నేననుకుంటున్నాను! వీలుదొరికినప్పుడు
తెలియచేయగలరు.

ఆ పద్యం అంత బాగా రాసినా, దాని ప్రస్తావన రచ్చబండ సోదిలోకి ఎందుకు
రాలేదు? దాన్ని మించిన ఆకర్షణ కలిగిన మరొక పద్యం దానికి
దరిదాపుల్లోనే మెదలడం దానికి కారణమని నేననుకుంటున్నాను. ఆ
ఆకర్షణ సమంజసాసమంజసాలను పరికిస్తూ, దానీ శ్లీలాశ్లీలాలను
పరిశీలిస్తూ, దానికన్నా విలువైన మూడవ పద్యాన్ని మనం అన్యాయంగా
తోసిపుచ్చామని నేననుకుంటున్నాను.

రెండవ పద్యం (కవి ఎవరన్నది అప్రధానం) నాకు తోచినంత వరకూ
స్వీయ భావవాదంలో చిక్కుకుంది (It is blatantly dominated by the
subjective thoughts of the author. This is of course my subjective
opinion :-))). అన్ని పద్యాలూ ఏదో ఒక మేరకు అటువంటి భావవాదంలో
చిక్కుకునేవే. అయినా ఇక్కడ కొంచెం స్పష్టంగా చిక్కుకున్నట్లు నాకనిపించింది.

అందువల్ల ఆ పద్యం చుట్టూ రెండు గోష్ఠులు జేరడం సులభం. ఇందువల్ల
కవి చెప్పదలుచుకున్నది ఎక్కువ శాతం మందిని ఆకట్టుకోలేక పోవచ్చు.
అందరూ దానికి స్పందించక పోవచ్చు. అది దాని ఓటమి కావచ్చు. వ్యతిరేకులు
తక్కువగానూ, అనుకూలులు ఎక్కువగానూ వుంటేనే నా అభిప్రాయ ప్రకారం ఏ
ఆభిప్రాయానికైనా గెలుపు.

బహుశ మూడవ పద్యం చుట్టూ ఇంత తేలికగా రెండు వర్గాలు (కనీసం కవి
గురిపెట్టిన శ్రోతలలో; ఇవి తెలుగు కవితలు కాబట్టి ఆ శ్రోతలు
తెలుగువారందరూ అని కూడా నా అభిప్రాయము) పుట్టుకురాక పోవచ్చు. అది దాని
గెలుపు కావచ్చు.

ఇవి కేవలం నా అభిప్రాయాలు మాత్రమేనని చెప్పడం అనవసరమైన
అవసరమని అనుకుంటున్నాను. :-)

నమస్కారములతో

సత్య

[Hanuma Kodavalla]

> Srinivas Nagulapalli [srini...@yahoo.com] Monday, September 12, 2005
10:31 AM

Srinivas gAru,

I thank you for your reply and I am sorry for switching to English due to
lack of time and convenience. I made three points in my post which I will
summarize and see if we can continue the discussion.

1. a) It is not so much about bringing the writer's personal life into the
equation as it is about bringing the "reader" into the process. I am sure
you and I have similar cultural and educational background and will have
common agreement on what is obscene. In fact, as I mentioned, some years ago
I might have felt exactly same as you do about this poem, but not anymore.
What changed? My friends and family will undoubtedly attest I am a fine
gentleman as always. :-)

Over the years I understood more about my life, circumstances, patriotism,
politics, literature, their relationships and so on. My life and hence
perspective have changed. It is not that the obscenity vanished but I
resonate much more strongly with rest of what the poet is saying -- the
obscenity is overshadowed by the stark reality. Vegunta's review itself did
not play a role as I read it only recently whereas the poem is well-known in
Telugu literature.

What you may call as my weakness is, unfortunately not something that I can
pluck and get better because it in fact is my "being".

You want to evaluate a text by its own merits -- a noble goal. "The meanings
of a text do not lie within them like wisdom teeth within a gum, waiting
patiently to be extracted, but that the reader has some active role in this
process... Readers do not encounter texts in a void: all readers are
socially and historically positioned, and how they interpret literary works
will be deeply shaped by this fact."

That's what I was trying to say -- my social and historical development is
not identical to yours and that at least partly is the reason why we differ.

Let me take a moment to credit the quote and in the process reveal my
intellectual, however shallow, debt here. Last year around Thanksgiving,
there was a debate on RB on సాహిత్యంలో రాజకీయ దృక్పథాలు where all the
stalwarts -- VVR, VNR, Ari, Uday, ... who's who of RB? -- participated. The
discussion left me, a passive reader, unsatisfied. So I walked into Borders
looking for some college text book on literary criticism and picked, purely
based on its title, "Literary Theory -- An Introduction", by Terry Eagleton.
That's the best book I read on these matters. I later came to know it is a
classic and the author is world-renown. I hasten to add lest someone accuse
me of insinuation, he is a Marxist (and I am not), but the book covers all
the prevalent theories. Yours, mine and many other theories are covered.
After covering each theory, it is mercilessly demolished. :-)

So, thanks to RB I can now babble some of these theories. These are
supposedly general theories, so we can apply to other poems and leave the
obscenity from the conversation. I was hoping to discuss these in that
thread on అర్థమ్కాని మాటల నుండి అర్థమ్కాని సిద్ధాంతాలకు but I guess
theories have to wait till we improve our vocabulary. :-)

1. b) In my Sunday's post, I reflected that independent of the reader's
perception there must be something in the poem that is also responsible for
some readers' anguish. That required some structural analysis of the poem;
Dr. Papineni seems to provide that which I posted.

2. The second point I made was the two writers writing about the same
problem -- Tilak and Chera -- have evoked different types of responses. You
seem fine with Tilak's poem but very upset with Chera's. I said Tilak's poem
is masking a "bare tear" and softening the argument, making the poem more
palatable; whereas Chera's poem is aggressive and provocative. I may be
unfair to Tilak, but I expect others to correct me.

3. About poets taking a comprehensive look at the problem (సమగ్రంగా
నిశితంగా, సాలోచనతో, ... దర్శించినట్టు): (First a minor point -- report
and కుక్కపిల్ల are not comparable as the former is కవిత and the latter
is కవితార్హమైన వస్తువు).

No doubt reports can be poetic. In fact, there is a political pamphlet that
even its opponents claim is poetic. There is that book on economics with dry
formulas and factory inspector reports that some found poetic:

"అతి ఖరీదైమ్ది న్యాయం. చాలా పెట్టుబడి పెట్టాలి. ఆతి చవకైమ్ది కార్ల్
మార్క్స్ కేపిటల్. భారతం తరవాత భారతం అమ్తటి పెద్ద కావ్యం" అన్నాడు
శ్రీపతి.
"మనలో మాట. మార్క్స్ కేపిటల్ నేను చదవలేదు గానీ అది కవిత్వమా?" అన్నాడు
రామ్మూర్తి.
"వొకానొక కొత్త పొలిటకల్ యికానమీని అమ్చక్కా రాసినప్పుడు కవిత్వమ్లాగే
అనిపిస్తుమ్ది" అన్నాడు శ్రీపతి.
-- అనుక్షణికం, రెండో భాగం, పేజి 358.


Such poetic reports also tend to become world-famous or infamous. :-) But I
do not think they are poetic because of their comprehensive outlook. Far
from that.

Let us leave the reports. Even though I disagree with you, my question to
you is not disingenuous and would like to understand what you mean with some
examples. తెలుగు దేశమ్లో భావ, అభ్యుదయ, విప్లవ, దళిత, స్త్రీ, ...
సాహిత్య ఉద్యమాలు ఎన్నో వచ్చాయి. ఆ ఉద్యమాల వాళ్ళూ, ఏ ఉద్యమమాల్లోనూ లేని వాళ్ళూ
కవితలు సృష్టించారు. సమకాల పరిస్థితులని సమగ్రంగా, నిశితంగా,
సాలోచనతో, దర్శించిన కవితలు కొన్ని చెప్పమ్డి. వెంటనే కాకపోయినా, వీలు
చేసుకొని.


Good night.

Kodavalla Hanumantha Rao

[Hanuma Kodavalla]

> Satyanarayana Pamarty [pam...@hotmail.com] Monday, September 12, 2005
3:56 AM

>

> అందులో గూడార్థమేదో ఉండే ఉంటుంది!

ఓ సత్యా,

ఎమ్త సత్యాన్ని కాపాడటానికి కంకణం కట్టుకున్నా, Ph. D. Thesis లో గూడా
గూఢార్థం కోసం వెతకాల్సిందేనా? సాటి సాఫ్ట్ వేర్ ఇమ్జనీరు మీద ఆమాత్రం
సానుభూతి గూడా లేదా? నా చిత్త శుద్ధిని అంతగా శంకించడానికి నేనీ
రచ్చబండలో ఏం పాపం చేశాను? :-)


Yes. I made fun of some literary giants. I disagreed with some teachers I
deeply respect. I tried to reason but in the process got mauled in the
meadow of the lady whose poems I praised. So what? "I had a lover's quarrel
with the world."


అదేం క్షమించరాని నేరం గాదే?

> అదీ గాక ఒక్క చోట ఇంత ఆఋటీయెస్సా?

ఇవాళ్టినుమ్చి జేబులో సెల్ లాగానే, చేతిలో నిఘంటువు ప్రొద్దస్తమానూ
వుంచుకుంటున్నా. పద్యమైనా, గద్యమైనా, అర్థమ్కాని మాట కన్నా, విన్నా,
దాటిపోనివ్వడం లేదు. " ఆఋటీయెస్సా" కి అర్థం కనిపించ లేదు. దయచేసి
వివరిమ్చ ప్రార్థన. :-)

కొడవళ్ళ హనుమంతరావు

[Satyanarayana Pamarty]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:

> ఓ సత్యా,
>
> ఎమ్త సత్యాన్ని కాపాడటానికి కంకణం కట్టుకున్నా, Ph. D. Thesis లో
> గూడా గూఢార్థం కోసం వెతకాల్సిందేనా? సాటి సాఫ్ట్ వేర్ ఇమ్జనీరు మీద
> ఆమాత్రం సానుభూతి గూడా లేదా? నా చిత్త శుద్ధిని అంతగా
> శంకించడానికి నేనీ రచ్చబండలో ఏం పాపం చేశాను? :-)

KHR గారూ

మా దగ్గిర ఈ సానుభూతి పప్పులేమీ ఉడకవు బాబూ. మేము Ph.D thesis
వ్రాసిన వారమే కాని, సాఫ్ట్ వేర్ ఇమ్జనీర్లం కాదు కదా. :-)) :-))
కంకణాలూ, గండెపెండెరాలూ, ఇతర ఆభరణాలూ ఏవీ లేవండి మా వద్ద. :-))

"మేము" అని ఎవరైనా తమను తాము సంబోధించుకుంటే "నేనూ మరియు నా
schizophrenic other personality" అని అంటున్నారని అర్థం. మీరు
అడిగేందుకు ముందుగానే చెప్పేస్తున్నా! నిఘంటువులూ, ఇతర తాటాకులూ
వెతకకండేం! :-)

> అదేం క్షమించరాని నేరం గాదే?

నాకు తెలిసి క్షమించరాని నేరం అంటూ ఏదీ లేదండి. ఎవరినైనా
క్షమార్హులని అనుకోవడమే నేరం. ఎందుకంటే ముందు వారిని తప్పు పట్టేది
మనమే కాబట్టి! తప్పేమిటి ఒప్పేమిటి అంతా భ్రాంతిమయం :-))

> > అదీ గాక ఒక్క చోట ఇంత ఆఋటీయెస్సా?
>
> ఇవాళ్టినుమ్చి జేబులో సెల్ లాగానే, చేతిలో నిఘంటువు ప్రొద్దస్తమానూ
> వుంచుకుంటున్నా. పద్యమైనా, గద్యమైనా, అర్థమ్కాని మాట కన్నా,
> విన్నా, దాటిపోనివ్వడం లేదు. " ఆఋటీయెస్సా" కి అర్థం కనిపించ లేదు.
> దయచేసి వివరిమ్చ ప్రార్థన. :-)

అది "ఆర్టీయెస్సా" (RTSసా) అని చదువుకుంటే కాస్త మనసు కుదుట
పడుతుందేమో. ముద్రారాక్షసం, స్వయంకృతాపరాధం! క్షంఇంచ ప్రార్థన.
:-)

రామాయణంలో పిడకలవేట: మీ ఇంటి పేరు 'కొడవళ్ళా కాకుండా, 'గొడ్డళ్ళా
అయివుంటే బాగుండేది. ఎంచక్కా పరశు హనుమ గారిగా చలామణి అయి వుండ
వచ్చు. అసలే రాముణ్ణి కాలేక పోతినని బాధపడ్డారు ఎక్కడో. పిడకలవేట
సమాప్తం :-)

నమస్కారములతో

సత్య

[Hemantha Kumar]

YY~YYQXQ~@# అయ్యా, హెచ్. కే. గారూ,

మీ "దాటిపోనివ్వడం" లేదు అన్న పదం చూశాక నాకు నా చిన్నప్పుడు ఇంటూరి గారు వ్రాసిన సినిమా కథలు గుర్తుకు వచ్చాయి.

అందులోని ఓ కథలో, తెలుగు సరిగా పలకలేని (ఆ రోజుల్లోనే మనకీ తెగులు ఉన్నట్టుంది) ఒక హీరోయిన్ చేత "దాటి పడ్డాను" అని డైరెక్టర్ అనిపించటానికి విశ్వ ప్రయత్నాలు చేస్తాడు. కానీ ఎన్ని రీళ్ల ఫిల్మ్ తిన్నా హీరోయిన్ మటుకూ, "దాడి పట్టాను" అనే అంటుంది.

ఏదొ మీ రామాయణంలో నా పిడకల వేట.

మీ
హెచ్. కే. పామర్తి

Hanuma Kodavalla <han...@hotmail.com> wrote:

<snip>

ivALTinumchi jEbulO sel lAgAnE, chEtilO nighanTuvu proddastamAnU vunchukunTunnA. padyamainA, gadyamainA, arthamkAni mATa kannA, vinnA, dATipOnivvaDam lEdu. " ARTIyessA" ki artham kanipincha lEdu. dayachEsi vivarimcha prArthana. :-)


---------------------------------
అహూ! ఫొర్ ఘూద్
ఛ్లిచ్క్ హెరె తొ దొనతె తొ థె హుర్రిచనె ఖత్రిన రెలిఎఫ్ ఎఫ్ఫొర్త్.

[ణొన్-తెకష్త్ పొర్తిఒన్స్ ఒఫ్ థిస్ మెస్సగె హవె బీన్ రెమొవెద్]

------------------------ అహూ! ఘ్రౌప్స్ శ్పొన్సొర్ ---------------------->
ఘెత్ ఫస్త్ అచ్చెస్స్ తొ యౌర్ ఫవొరితె అహూ! ఘ్రౌప్స్. ంఅకె అహూ! యౌర్ హొమె పగె
హ్త్త్ప్://ఉస్.చ్లిచ్క్.యహూ.చొం/ద్పౄ5ఆ/వూఈళాఆ/య్ళ్శాఆ/4ర్ల్భ్/ట్ం
--------------------------------------------------------------------->

టొ ఫొస్త్ అ మెస్సగె, సెంద్ ఇత్ తొ: రచ్చబందయహూగ్రౌప్స్.చొం

[Kamesh]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Satyanarayana Pamarty"

<pamarty@h...> wrote:
>
> సభ్యులకు నమస్కారం!
>
> నాకైతే వేలూరి గారు ప్రస్తావించిన మూడవ పద్యం నచ్చింది. దాంట్లో
> "కంచర గాడిదలా సంచరించు సర్వేశ్వరా" అన్న మాట విన్న వెంటనే పొట్ట
> చెక్కలయ్యేలా నవ్వు వచ్చింది.
> మిగిలిన వారి సంగతి తెలియదనుకోండి. కొందరికి పట్టపగ్గాల్లేని కోపం
> వచ్చేందుకు అవకాశాలు లేక పోలేదు! రాకూడదని నేననను. నేను
> నవ్వకూడదని వారనకూడదు. ఏమంటారు? ఎవరి అభిప్రాయాలు వారివి.

When I read this line, I remembered the "SuklAMbara dharaM" SlOkaM. It
has an interesting interpretation as a praise of kaMcara gADida. Is
that interpretation from the novel "Ganapathi"? I don't quite remember.

regards,
Kameswara Rao.

[Srinivas Nagulapalli]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:

Dear Hanuma gAru,
Thank you too for the reply.

> 1. a) [snip] It is not that the obscenity vanished but I

> resonate much more strongly with rest of what the poet is saying --
> the obscenity is overshadowed by the stark reality.

This is precisely what my contention is all about! Not about
mere obscenity, but the observations made by the poet are
simply overshadowed by the totally different stark reality!
To write so is merely to be blind to the reality in front of him/her.

> ... Readers do not encounter texts in a void: all readers are
> socially and historically positioned, and how they interpret
> literary works will be deeply shaped by this fact."

I agree and I believe any writer worth the salt, more than readers,
knows that too well. I think it indeed is their "trade"(ok work?)
secret, to make the writings reach and "talk" to all readers.

> 1. b) In my Sunday's post, I reflected that independent of the
> reader's perception there must be something in the poem that is
> also responsible for some readers' anguish. That required some
> structural analysis of the poem;

How can be there be anything to cause anguish/joy that is
independent of perception??? What I don't perceive, I have
no chance of getting affected by it, isn't it? As long as I
don't perceive (even imaginatively) about horns on my head,
they have no chance of giving me anguish or elation! I need to
seek help only if I start perceiving those horns!:-)

> Even though I disagree with you, my question to you is not
> disingenuous and would like to understand what you mean with some
> examples. తెలుగు దేశమ్లో భావ, అభ్యుదయ, విప్లవ, దళిత,

> స్త్రీ, ...సాహిత్య ఉద్యమాలు ఎన్నో వచ్చాయి. ఆ ఉద్యమాల వాళ్ళూ, ఏ

> ఉద్యమమాల్లోనూ లేని వాళ్ళూ కవితలు సృష్టించారు. సమకాల
> పరిస్థితులని సమగ్రంగా, నిశితంగా, సాలోచనతో, దర్శించిన
> కవితలు కొన్ని చెప్పమ్డి. వెంటనే కాకపోయినా, వీలు చేసుకొని.

There are so many of them! You even seem to know more than me to
give examples yourself. RayaprOlu's ఏ దేశ మేగినా, Jashua's
గబ్బిలం", many snippets of Sri Sri's "maha prasthAnaM",
Viswanatha's ఆంధ్ర పౌరుషం, many ఖండికలు of KarunaSri -
and I am sure many many more.

Please note, I am not disingenuous either and confess that I am not
as well-read in those specific సాహిత్య ఉద్యమాలు movements.

Our "walking bibliography" Sri Paruchuri gAru, and those who are
more informed, witnessed if not involved in those, like Sri VNR,
Veluri, Paalana, Jampaala, Kolicaala, Uday gArlu etc., can help you
with as much info as you may want to know.

Regards
-Srinivas

[Hanuma Kodavalla]

> Satyanarayana Pamarty [pam...@hotmail.com] Tuesday, September 13, 2005
2:02 AM
> mI iMTi pEru 'koDavaLLa' kAkuMDA, 'goDDaLLa'

గొడ్డళ్ళ హనుమంతరావు!

Ouch! That hurts. Blunt and uncivilized! Was I that bad?

Ok. I get the message.

From now on you will see the Hanuma Kodavalla that the non-RB world knows
of. :-)

No offense taken.

Kodavalla Hanumantha Rao

[Hanuma Kodavalla]

> Srinivas Nagulapalli [srini...@yahoo.com] Tuesday, September 13, 2005
7:40 AM

Srinivas gAru,

> This is precisely what my contention is all about!

There is a misunderstanding. I was still talking about the poem. I meant
the obscenity is overshadowed by the POEM's IMAGES of the stark reality.
Hence I am attracted to the poem despite its seeming obscenity.

> ... any writer worth the salt ... knows that too well.

That may be a tad too strong given that there are many world-class scholars
who do not agree with that theory. If you are interested, read Eagleton. I
recall two giants of our own, Kodavatiganti Kutumba Rao and Palagummi
Padmaraju, differed on how to interpret literary texts.

> How can be there be anything to cause anguish/joy that is

> independent of perception??? ... I need to

> seek help only if I start perceiving those horns!:-)

With my midnight writing, I must be woefully unclear, so let me try once
more. In 1a), I said I found the poem obscene in the beginning and later I
changed and did not complain about the poem at all. In 1b), I was referring
to some structural problems with the poem as revealed by Papineni whose
explanation I thought was lucid. That's all.

> Sri VNR, Veluri, Paalana, Jampaala, ... can help you.

Yes they can, but that's not what I was looking for. You gave some criteria
(...సమగ్రంగా, నిశితంగా, సాలోచనతో, దర్శించిన...) for poetry which I
consider lofty, and so I wanted you to give some poems that satisfied the
criteria. Which you did.

Thanks
Kodavalla Hanumantha Rao

[Satyanarayana Pamarty]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:

> గొడ్డళ్ళ హనుమంతరావు!
>
> Ouch! That hurts. Blunt and uncivilized! Was I that bad?

Sorry! Didn't meant to hurt. :-(

> Ok. I get the message.

Nope! You don't. You are fine as you are. :-)

> From now on you will see the Hanuma Kodavalla that the non-RB world
> knows of. :-)

I don't care about what the non-RB world sees. I hope to continue to
see the KHR that the RB world knows of. :-)

> No offense taken.

Thanks. Knew I can talk to you like a friend. :-)

Thanks for the fun!

Satya

[lylayer]

lqY~YYQXQ~@--- In racch...@yahoogroups.com, "Kamesh" <kamesh_b@y...> wrote:

When I read this line, I remembered the "SuklAMbara dharaM" SlOkaM.
It
> has an interesting interpretation as a praise of kaMcara gADida.
Is
> that interpretation from the novel "Ganapathi"? I don't quite
remember.
>
> regards,
> Kameswara Rao.

Greetings!

I do not know the relation of కంచర గాడిద to
శుక్లాంబరధరం స్లోకం or to the novel 'gaNapati'. I remember
this book to be very funny, but it is years since i read it and
can't even recall what the book is about. It is written by either
చిలకమర్తి .. or పానుగంటి . One of the two. it is possible i
may have this book and i will look.

But let me not divert the folks more interested in కంచరగాడిద
in this poem యుద్ధ ప్రభు స్తోత్రం . I for one, don't mind
knowing more about him -the donkey I mean- not the war lord, nor
the poem.

I had hard time seeing the poem in greek myth back ground,
as 'VelUri' wanted us readers to see it. True 'Ares' is a war god,
true the poem is titled suitably. There ended the greek myth. But i
love myth, and i don't mind riding on this mammoth myth of myths -
poet/Rammohan creating a beautiful, one of a kind, cream of the
century, satire prayer. Why not? It is harmless. So i will ride on
this myth until a bigger and more amusing one comes along.:-)

Any way, getting back to the కంచర గాడిద, there don't seem to
be any super powered donkeys in Greek myth. i don't see any
connection to 'Ares' and any donkey.

To me the poem of Raammohan's is reminiscent of telugu christian
songs I used to sing as a kid ( 'పరిశుద్ధ పరిశుద్ధ పరిశుద్ధ
ప్రభువాధ్్్ికెస్ )+ మ్య్ ఫ్. గ్రంద్ మొథెర్ధస్్ెలొఉఎంత్ రెందెరింగ్స్ ఒఫ్
చుర్సెస్ తౌఅర్ద్స్ పెఒప్లె షె హతెద్ ఒన్ అ గివెన్ దయ్. ( ంయ్ ఫ్.ఘ్.ం బెచమె
మొరె రెఫినెద్ అస్ థె నుంబెర్స్ ఒఫ్ దొచ్/చిచ్స్ ఇన్ హెర్ బ్రూద్ ఇంచ్రీసెద్.)

ఠెన్, థిస్ kaMcara gADida చౌల్ద్ ఇత్ మొరె లికెల్య్ బె థె
ఫమౌస్ 'భలామ్స్్స్శ్ ఇన్ థె బిబ్లె ? భుత్ థెన్, భలామ్స్్స్స్ ఇస్ నొత్ అ
పౌఎర్ఫుల్ అస్స్, ఎకష్చెప్త్ ఇత్ సీస్ సొమె అంగెల్ అంద్ థెన్ ఇస్ ఎనబ్లెద్ తొ
స్పీక్, సొ ఎవెన్ థిస్ దొంకెయ్ ఇస్ నొత్ అ గూద్ మత్చ్. ఫుజ్జ్లింగ్..

టొ మకె ఒనె థింగ్ చ్లీర్ అత్లీస్త్, ఇత్ ఇస్ నొత్ థత్ ఈ వెంత్ తొ చుర్చ్,
అంద్ ఇ రెమెంబెర్ మ్య్ బిబ్లె స్తుదిఎస్, థత్ ఇ క్నౌ ఒఫ్ 'భలామ్స్్స్స్.'

ఈత్ ఇస్ మొరె ఫ్రొం ఫ్.ఘ్. వొదెహౌసేస్ బూక్స్ అంద్ హిస్ ఫిచ్తితిఔస్ చరచ్తెర్స్
వ్హొ విన్ ప్రిజెస్ ఫొర్ థైర్ 'స్చ్రిప్తురె క్నౌలెద్గే ఇన్ థైర్ చిల్ధూద్,
థత్ ఇ ఫొంద్ల్య్ రెమెంబెర్ "భలామ్స్్స్స్ " వ్హొ దిగ్స్ హిస్ హీల్స్ ఇంతొ దిర్త్,
అంద్ తల్క్స్ తొ హిస్ మస్తెర్, వ్హొ హిత్ హిం ...:-)

రెగర్ద్స్
ల్య్ల.

------------------------ అహూ! ఘ్రౌప్స్ శ్పొన్సొర్ ---------------------->
ఘెత్ ఫస్త్ అచ్చెస్స్ తొ యౌర్ ఫవొరితె అహూ! ఘ్రౌప్స్. ంఅకె అహూ! యౌర్ హొమె పగె
హ్త్త్ప్://ఉస్.చ్లిచ్క్.యహూ.చొం/ద్పౄ5ఆ/వూఈళాఆ/య్ళ్శాఆ/4ర్ల్భ్/ట్ం
--------------------------------------------------------------------->

టొ ఫొస్త్ అ మెస్సగె, సెంద్ ఇత్ తొ: రచ్చబందయహూగ్రౌప్స్.చొం

[Satyanarayana Pamarty]

--- In racch...@yahoogroups.com, "lylayer" <lylayfl@a...> wrote:

> I do not know the relation of కంచర గాడిద to
> శుక్లాంబరధరం స్లోకం or to the novel 'gaNapati'.

Hi Lyla:

I did not know of this either, but I could kind of discern it. Someone
had attempted to attribute a description of a కంచర గాడిద with
this SlOkaM I think. :-)

> But let me not divert the folks more interested in కంచరగాడిద
> in this poem యుద్ధ ప్రభు స్తోత్రం . I for one, don't mind
> knowing more about him -the donkey I mean- not the war lord, nor
> the poem.

I think there is a somewhat scholarly donkey in hindu mythology
itself. The son of iMdra if I am not wrong. There is also the kinnara
accompanying nArada who is I think a horse (donkey?) head.

And there's a little donkey in the fairy tale "Pinocchio".

Take your pick and have fun!

With best wishes

Satya







------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~-->
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page
http://us.click.yahoo.com/dpRU5A/wUILAA/yQLSAA/4XQrlB/TM
--------------------------------------------------------------------~->

To Post a message, send it to: racch...@yahoogroups.com

[lylayer]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Satyanarayana Pamarty"
<pamarty@h...> wrote:

> Hi Lyla:

> I think there is a somewhat scholarly donkey in hindu mythology
> itself. The son of iMdra if I am not wrong. There is also the
kinnara
> accompanying nArada who is I think a horse (donkey?) head.
>
> And there's a little donkey in the fairy tale "Pinocchio".
> Take your pick and have fun!

Hi Satya!

I am having fun.
But none of your answers work, in this context.
Even if there is a son of iMdra who takes up the form of donkey, he
can not be omnipotent (సర్వేస్వరుడు).
తుంబురుడు does not fit.
And the third one, the donkey in 'pinocchio' who is the transformed
Marionette himself is totally out of question.:-) ( i have a nice
edition of Pinocchio with illustrations by 'Attilio MussinO'. i
picked it up in a New York Book festival ).

It's alright. It is poetry we are talking about. Poetry seems to
have total immunity from interrogation and total freedom of
interpretation. Can you ask for any thing more!

The word in question might have been used for comic relief.
Thanks for trying though.

regards
lyla.

[Hanuma Kodavalla]

In his essay, Veluri gAru said that rArA did not recognize the "shock
treatment" digambara kavulu gave, but in retrospect, Cherabamdaraju's anger
is justified. Srinivas gAru expressed his disgust at the poem for
denigrating "bharata mata". I said I too was disgusted with most of
digambara kavitvam but not "vandEmAtaram". I also posted a long explanation
from Papineni on that poem. Today I received a book (by an author I have
heard of but not read before) that has a scathing attack on digambara
kavitvam. This point of view is worth listening to and hence I took the
pains to enter some excerpts in RIT. Hope you read it. Satya, no hidden
motive -- just want to bring you the truth in all its colors. :-)

Kodavalla Hanumantha Rao


దిగంబర కవిత్వం మీద వచ్చిన విమర్శ అమ్టూ ఏదైనా ఉంటే, అది వాళ్ళు వాడిన
పదాల విషయమ్లో వచ్చిందేగాని ప్రమాణాల విషయమ్లో రాలేదు. అసలు
దిగంబరులు రాసిమ్ది కవిత్వం కాదని ఖచ్చితమ్గానూ స్పష్టమ్గానూ చెప్పిన
రారా తదుపరి సాహిత్య విమర్శకుల దృష్టిలో చాదస్తుడయ్యాడు.

"సమాజం అమ్తగా పతనమైందా?" అన్న వ్యాసమ్లో దిగంబరకవిత్వ సమీక్ష
చేస్తూ రారా అన్న మాటలు ముఖ్యమైనవి:

"120 పేజీలు గల ఈ సంపుటిలో దిక్ లు చాలానే ఉన్నాయి. కవిత్వం మాత్రం ఎక్కడా
లేదు. తమకు కవిత్వం రాయడం రాదని వీళ్ళకు తెలుసు. కవిత్వమ్తో ఎవరి
దృష్టినీ ఆకర్షిమ్చలేమని వీళ్ళకి తెలుసు! రాజకీయ వర్గాలలో వీళ్ళ పోజు
కొన్ని భ్రమలు కల్పిమ్చినట్లుమ్ది. సమాజపు కుళ్ళుకు కారకులయిన వాళ్ళను
వీళ్ళు బూతులు తిడుతున్నారు గనక, వీళ్ళ రచనలు సమాజ క్షేమానికి
వినియోగపడతాయని ఆశపడుతున్నట్లుమ్ది. రాజకీయ విలువ ఎమ్తవున్నా ఒక రచన
కవిత్వం కాజాలదనే విషయం అటుమ్చి, రాజకీయ చిత్తసుద్ధి కూడా వీళ్ళ
రచనల్లో కనిపిమ్చదు. వీళ్ళ ఉద్యమం సమాజమ్లోని మురికిగుమ్టను
తొలగిమ్చడం కాదు. ఆ మురికిగుమ్టను కెలికి ఆకంపును దిశదిశలకూ
వ్యాపింపజేయడమే.... సమజం ఎమ్త పతనమైనా.. ఈ దిగంబరుల పైత్యాన్ని
కవిత్వమనుకునేటమ్తగా పతనమయ్యిందా."

సరిగ్గా రారా ఊహిమ్చినట్లుగానే అభ్యుదయభావాలు కలిగిన విమర్శకులూ శ్రీశ్రీ
మొదలైన కవులూ దిగంబరులని సమ్దేహం లేకుమ్డా వెనకేసుకొచ్చారు.
అమ్దువల్లకూడా దిగంబర కవులు అభ్యుదయ భావాలని రాసారు కాబోలని
భ్రమపడి, ఇన్నాళ్ళు ఆ భ్రమలో భాగమ్గా వాళ్ళ కవిత్వమ్లోని మురికినమ్తానూ
పాఠకులు నిశ్శబ్దమ్గా భరిమ్చారు...అటుతర్వాత శ్రీశ్రీ చెప్పిమ్దే వేదమ్గా
భావిమ్చే విప్లవ విమర్శకులు, సమ్దేహిమ్చకుమ్డా ఈ రకమైన ఆవేశాలనన్నీ
అభ్యుదయం గానే ఒప్పేసుకున్నారు.

ఉదాహరణకి-దిగంబరకవిగా ఉన్నప్పుడు చెరబమ్డరాజు రాసిన "వమ్దేమాతరం"
వచన పద్యాన్ని విరసీయులు తమ ఆవేశాలని వ్యక్తం చేయడం కోసం వీలుగా,
వాడుతూ, ... తన్మయత్వమ్తో ఒళ్ళు మరచి ... వాడుకుమ్టారు.

చెరబమ్దరాజు కవిత చదివాక - అసహ్యం దేశస్థుల చాతకాని తనాలమీదో,
పెట్టుబడీదారుల దౌర్జన్యాలమీదో.. తల్లి రమ్కుతనాల మీదో అర్థమ్కాకపోయినా
"కులకడం, " ... "మైమరచి నిద్రిమ్చడం" ఈ రకమైన భావాలన్నీ
విప్లవాత్మకమైనవిగా ముద్ర సంపాదిమ్చి, విప్లవమ్గా కూడా తల్లులని
తిట్టగలగడానికి ఉపయోగపడ్డాయే తప్ప. అభ్యుదయ నిరోధక భావాలు
చెప్పడానికి మనం ఆడతనాలనెమ్దుకు వాడాలన్న ప్రశ్ననిగాని అవగాహననిగాని
అమ్దివ్వలేకపోయాయి.

సాహిత్యమ్లో ఇన్ని శతాబ్దాలుగా అనేకమైన పొరపాటు అభిప్రాయాలు
సవరిమ్చనవసరం లేకుమ్డా ఒప్పెసుకోవటం జరుగుతూనే వచ్చిమ్ది.ఉదాహరణకి
వేశ్యల్ని తిట్టొచ్చు. అది తప్పు కాదు. దొమ్గల్ని తిట్టొచ్చు. తప్పు కాదు.
పశువుల్ని తిట్టొచ్చు. అదీ తప్పు కాదు. అక్రమ శారీరక సంబమ్ధాలని తమకి
నచ్చని వ్యక్తులకి అమ్టగడుతూ, వాళ్ళ అక్కలనో అమ్మలనో వీళ్ళు మాటలతో
హిమ్సిస్తూ బూతుల్ని వాడొచ్చు. అదీ తప్పు కాదు. ఎమ్దుకమ్టే పై వీళ్ళల్లో ఎవ్వరూ
కూడా ఈ రకమైన తిట్లని కాదని అడ్డుకోగల, ఎదిరిమ్చగల, అభ్యమ్తరం
చెప్పగల సామాజికబలం కలిగిన వాళ్ళు కారు. అమ్దువలన ఇన్నేళ్ళుగా
ఇప్పటిదాకా అభ్యుదయ నిరోధకులనిమ్చి - అబ్యుదయ వాదులదాకా ఇలామ్టి భావాలూ
రాతలు ఎవరు రాసినా వాటిని తిరస్కరిమ్చకుమ్డా మొత్తం కవులు అమ్దరూ
కట్టగలిసి ఈ భావాలని చెలామణీ కానిస్తూనే వచ్చారు. అన్నిటికన్నా
ఆశ్చర్యమాఇన విషయం ఏమిటమ్టే చివరికి, విప్లవాలు సాధిమ్చడం కోసం
కలం-గళం విప్పిన వ్యక్తులూ సమ్స్థలూ కూడా ఈ రకమైన తిట్లనీ,
భావజాలాన్ని తాము మార్చబోతున్న వ్యవస్థలోకి చాలా పదిలమ్గా మోసుకెళ్ళడం!
విప్లవవాదుల మనసుల్లో ఈ భాషా, పదజాలమూ, భావాజాలమూ అభ్యమ్తకరమ్గా
అనిపిమ్చకపోబట్టే, వీళ్ళ ఆవేశాల్లో కూడా ఈ వికృతత్వం బూతులుగా నిర్భయమ్గా
చొరబడిమ్ది.

లైమ్గిక ప్రతీకలూ హేయదృశ్యాలూ అశ్లీలపదాలూ వాడడమ్ద్వారా సామాజిక జడత్వాన్ని
ఈ దిగంబర కవిత్వం బద్దలు కొట్టిమ్దని చెబుతూ తన "కవితా విప్లవాల
స్వరూపం" లో వెల్చేరు నారాయణరావు శాయశక్తులా ఈ దిగంబర కవిత్వాన్ని
వెనకేసుకొచ్చారు.

కవిత్వమమ్తా కట్టగలిపి ఒక బ్రహ్మపదార్థం కాదనీ, అది పాఠకులకి
కలిగిమ్చే అనుభూతిలో భేదాలుమ్టాయనీ ఖచ్చితమ్గా చెప్పగలిగిన
నారాయణరావు, ఈ దిగంబర పాఠకులలోమ్చి ఆడవాళ్ళని ఎలా మినహాయిమ్చారో
నాకర్థం కాదు. "పాఠకులు" అని నారాయణరావు అన్నప్పుడు దిగంబర కవిత్వపు
ఆశయాల్లోని అన్ని విలువల విధ్వమ్సానికీ ఆడతనాలని వాడుకోవటం ఆడ
పాఠకులకి అసహ్యాన్నీ కోపాన్నీ కల్గిస్తుమ్దనీ, ఇలామ్టి ప్రతీకలతో అభ్యుదయపు
ఆలోచనలు చెప్పినా అది వక్రతే అవుతుమ్దనీ వెల్చేరు నారాయణరావుకి
తెలీదనుకోగలమా? లేదా తెలుగు కవిత్వపు పోకడలమీదా, దాని ప్రయాణపు
తీరుతెన్నుల మీదా స్పష్టతా సమర్థతా ఉన్న ఇలామ్టి విమర్శకుణ్ణి కూడా బురిడీ
కొట్టిమ్చగలిగారా దిగంబరులు?!

దిగంబర కవిత్వం -- స్త్రీవాద దృక్పథం
మార్గము -- మారణము (సాహిత్య వ్యాసాలు)
జయప్రభ
2003


________________________________________

[Viplav Reddy]

When it comes to digaMbara kavula pustakaalu, I never am able to place a
book (if it was the first, second or the third saMpuTi) that I had at one
time -- I found this kavitaa saMpuTi at our home, among other things that
existed there from before I was born. The book was an odd size, closer to
8.5 x 11 inches with a hand imprint at the top in red -- the pages were
yellowish -- I remember seeing vandemaataram in it, because I could not have
read it any where else. I would like to know the year the poem is written,
this book came out I think in 1965 (which makes it a prathama saMpuTi, not a
tRtIya) -- I could be off on the year, but I am wondering if there is anyone
who could be more definitive about it.
Also I remember a request from the editors of eemaata sometime ago, about
anyone who could format digaMbara kavitalu in rts format, I am not sure if
anyone came forward at the time -- I did not have the book with me, but if
there is someone who can loan the book, I don't mind doing it (i.e., if the
new chief editor is still interested in it).
Now finally to Jayaprabha's comments, courtesy of KHR:

లైమ్గిక ప్రతీకలూ హేయదృశ్యాలూ అశ్లీలపదాలూ వాడడమ్ద్వారా సామాజిక జడత్వాన్ని
ఈ దిగంబర కవిత్వం బద్దలు కొట్టిమ్దని చెబుతూ తన "కవితా విప్లవాల
స్వరూపం" లో వెల్చేరు నారాయణరావు శాయశక్తులా ఈ దిగంబర కవిత్వాన్ని
వెనకేసుకొచ్చారు.

ఇది వెనకేసుకురావడం ఎట్లా అవుతుంది? This could be a statement of
fact!?

కవిత్వమమ్తా కట్టగలిపి ఒక బ్రహ్మపదార్థం కాదనీ, అది పాఠకులకి
కలిగిమ్చే అనుభూతిలో భేదాలుమ్టాయనీ ఖచ్చితమ్గా చెప్పగలిగిన
నారాయణరావు, ఈ దిగంబర పాఠకులలోమ్చి ఆడవాళ్ళని ఎలా మినహాయిమ్చారో
నాకర్థం కాదు. "పాఠకులు" అని నారాయణరావు అన్నప్పుడు దిగంబర కవిత్వపు
ఆశయాల్లోని అన్ని విలువల విధ్వమ్సానికీ ఆడతనాలని వాడుకోవటం ఆడ
పాఠకులకి అసహ్యాన్నీ కోపాన్నీ కల్గిస్తుమ్దనీ, ఇలామ్టి ప్రతీకలతో అభ్యుదయపు
ఆలోచనలు చెప్పినా అది వక్రతే అవుతుమ్దనీ వెల్చేరు నారాయణరావుకి
తెలీదనుకోగలమా? లేదా తెలుగు కవిత్వపు పోకడలమీదా, దాని ప్రయాణపు
తీరుతెన్నుల మీదా స్పష్టతా సమర్థతా ఉన్న ఇలామ్టి విమర్శకుణ్ణి కూడా బురిడీ
కొట్టిమ్చగలిగారా దిగంబరులు?!

A researcher not probing into a specific area can not be held against his
thesis (unless ofcourse, his thesis can be proven wrong, but her impression
reaffirms his thesis about differences in experiencing poetry) -- A research
can however leave an unattended or incomplete area for someone else to
explore. I guess, I do not understand her lament fully. Do you, KHR?
regards, viplav

[Non-text portions of this message have been removed]

[Sreenivas Paruchuri]

KHRgaaru,

Since you quoted excerpts from Jayaprabha's essay on దిగంబర
కవిత్వం, in which she quotes రా.రా & నా.రా ... I thought that
the following reference may be of interrst to you:

విమర్శకుడు రా.రా - వెల్చేరు నారాయణరావు (p. 207-221)
published in:
మనలో మనం - సామాజిక అభివృద్ధి తీరుతెన్నులు
గౌరవ సంపాదకుడు: కాళీపట్నం రామారావు
సాగర గ్రంథమాల, విశాఖపత్నం
సెప్టెంబర్ 1990

[Its a festschrift in honour of Prof. Tummala Venugoapalarao. Other
contributors include: kaa.raa, KVR, RS Rao, K.Balagopal, Vavilala
Gopalakrishnayya, Vakulabharanam Ramakrishna, B. Rajanikantarao, ko.ku,
VAK Rangarao, Hari, N. Venugopal, Haragopal, Chalasani Prasadarao, ABK,
Chera, vivina moorti, raavi Saastri, jayaprabha, varavararao and many
others.]

Here is an excerpt from the above essay:

ఇక దిగంబర కవుల దగ్గరికి వచ్చేసరికి రారా మరీ కంగారు
పడిపోయాడు. తనలో వున్నాయని తనకు తెలియని భూస్వామ్య భావాల
నేపథ్యమూ, భావకవిత్వాభి రుచుల ప్రాబల్యమూ ఉమ్మడిగా రారాలోని
మార్క్సిస్టు సామాజిక విశ్లేషణ సామర్థ్యాన్ని పూర్తిగా
లొంగదీసుకున్నాయి. అతనిలో అమాయకంగా ఏర్పడిన సున్నితమైన
కవిత్వాభిరుచి దిగంబర కవుల మాటలధాటికి తట్టుకోలేక పోయింది.
దిగంబరులలో అశ్లీలాన్నీ, విధ్వంసకతత్వాన్నీ మాత్రమే చూసి,
వాళ్ళ విధ్వంసనవల్ల జరగబోయే పరోక్ష ప్రయోజనాన్ని అంచనా
వెయ్యలేకపోయాడు రారా. దిగంబరకవులు ఆరుగురూ అరిషడ్వర్గం
లాంటివాళ్ళని పురాణకాలపు ఉపమానం తెచ్చాడు. "సమాజం" కుళ్ళుకు
వాళ్ళు ఒక చిహ్నం. సమాజం కుళ్ళులో వాళ్ళు ఒక భాగం. సమాజం కుళ్ళి
పోయిందనడానికి వాళ్ళు ఒక నిదర్శనం. సమాజం కుళ్ళిపోవడానికి వాళ్ళు
ఒక కారణం" అని ఆవేశపడిపోయాడు. కవిత్వం, తనకి అలవాటుకాని
కొత్తరూపంలో వస్తే గుర్తించలేని స్థితికి బిగిసిపోయాడు.

[Incidentally raa.raa's review (sameeksha) on digambaras' 3. Volume is
the shortest lit. piece in the volume: సారస్వత వివేచన, a
collection of his essays (and some editorials) published in the
short-lived సంవేదన magazine.]

A few more excerpt from VNR's essay:

ఈ పుస్తకంలో [సారస్వత వివేచన] మార్క్సిస్టు సాహిత్య విమర్శ
సిద్ధాంతాన్ని సమర్థంగా అన్వయించి రాసిన వ్యాసాలు ముఖ్యంగా
రెండున్నాయి. ఒకటి: మహీధర రామమోహనరావుగారి "కొల్లాయి
గట్టితేనేమి" అనే నవల మీద రాసిన విమర్శ.

Absolutely a must read, IMO! He brilliantly applies Georg Lukacs'
arguments, proposed in "Der historische Roman" (Orig. German, Engl:
"Historical Novel").

[naa sOdi: My alma mater had an institute for social sciences focussing
on Lukacs' work and in mid-90s a friend recommended to read Lukacs'
works and esp. "how GL interpreted Hegel and 'Marxism'". Incidental it
was, around the same time I found raa.raa's సా.వి in Univ. of
Tuebingen's library. (I still wonder how this book reached that library.
Well, Tuebingen has one of the best Indological/India book collections
in the world. For e.g they have many of those 19th century westerners'
dictionaries, grammars, lexicons, etc. on Telugu in leather bound
volumes in impeccable condition.) It was a thrilling experience reading
both these pieces in a span of few days.]

Now to the 2nd essay, on Tilak ...

తిలక్ కవితా సంపుటి "అమృతం కురిసిన రాత్రి" మీద రారా రాసిన
వ్యాసంలో మార్క్సిస్టు సాహిత్య విమర్శకి కావల్సిన ప్రతిభావంతమైన
ప్రతిపాదనలు మరి కొన్ని వున్నాయి. స్థూల దృష్టితో చూసే వాళ్ళకి
తిలక్ కవిత్వం, అటు అభ్యుదయకరంగానూ, ఇటు అనుభూతిపరంగానూ రెండు
పక్షాల గొప్పగా కనిపిస్తూంటే, మార్క్సిస్టుగా ఆ కవిత్వాన్ని రారా
ఒక్కడే, సమర్థంగా విశ్లేషించి వివరించగలిగాడు.

"కవిత్వాన్ని ఆనంద పర్యవసాయిగా అవగాహన చేసుకున్న
ప్రాతిపదికలోనే ముప్పువుంది" అని గుర్తించిన రారా రాసిన ఈ మాటలు
మళ్ళా మళ్ళా చదవ్వలిసినంత ముఖ్యమైనవి.

"కవిత్వం ఇవ్వవలసింది, ఆనందం కాదు, ఉత్తేజం. భావకవిత్వపు
ఆనందం వ్యక్తిని, (అటు కవినీ, ఇటు పాఠకుడ్నీ) మత్తులో ముంచి క్రియా
రహితుడ్ని చేస్తుంది. సామాజిక జీవితం నుండి విడదీసి, ఒంటరివాడ్ని
చేసి, నిశ్చేష్టుడ్ని చేస్తుంది. అభ్యుదయ కవిత్వపు ఉత్తేజం, వ్యక్తికీ
సమాజానికీ గల నిసర్గ సంబంధాన్ని పటిష్టం చేస్తుంది, వ్యక్తిని
కర్తవ్యనిష్టుడ్ని చేస్తుంది ... ఈ ఉభయ కవితారీతుల మధ్యగల
భేదాన్ని ఒక్క మాటలో చెప్పాలంటే, భావకవిత్వం ఆనందం ద్వారా
ప్రమత్తతా పర్యవసాయి. అభ్యుదయ కవిత్వం, ఉత్తేజం ద్వారా క్రియా
శీలతా పర్యవసాయి లేక కార్యోత్సాహ పర్యవసాయి".

ఈ వ్యాసం అప్పట్లో (1969) ఎక్కువ మంది దృష్టిని ఆకర్షించినట్లులేదు.
Bertolt Brecht మార్క్సిస్టుగా తాను ప్రయోగించిన ఎపిక్ నాటక
సంప్రదాయం అంతవరకూ వున్న అరిస్టాటిల్ పంథా నాటక సంప్రదాయం
కన్నా ఎలా భిన్నమైనదో చెబుతూ, ఒక ప్రతిభావంతమైన సిద్ధాంతం
చేశాడు. ఆ సిద్ధాంతం రారా చదివినట్లు చెప్పలేదుకానీ (*),
రారా చెప్పిన మాటలు Brecht విశ్లేషణను పోలివుంటాయి. అందుకు
కారణం రారా కూడా మార్క్సిస్టుగా ఆలోచించడమే. తిలక్ మీద
రారా రాసిన ఈ వ్యాసంలోని భావాలు మార్క్సిస్టు విమర్శకి
జీవనాధారమైన భావాలు. ఇవి రారా తరువాతి అభ్యుదయ
విమర్శకులు అనుసరించి కొనసాగించక పోవడం నిజంగా
విచారించవలసిన విషయం. ఈ భావాలని రారా కూడా తన
విమర్శలో నిజంగా కొనసాగించలేదని ఈ వ్యాసంలో తరువాత వివరిస్తాను.

(*) raaraa acknowledges Lukacs in his essay/review on Mahiidhara's novel.

Regards,
Sreenivas

[Hanuma Kodavalla]

> Viplav Reddy [vipla...@gmail.com] Friday, September 16, 2005 7:42 AM

> I found this kavitaa saMpuTi at our home, among other things that
> existed there from before I was born.

At my home, when I was born, there were no books, and when I leave, I am
sure the books, at least the Telugu ones, will go out with me. :-(

> ఇది వెనకేసుకురావడం ఎట్లా అవుతుంది?
> This could be a statement of fact!?

Are you being serious or facetious? I do not have Velcheru's book and since
I read it more than twenty years ago, I do not recall what all Velcheru said
of these poets. However, everyone agrees that the poetry has a lot of
obscenity and if a respected critic thinks the poetry is valuable, it is
only natural to expect the critic to justify why such obscenity is
warranted. And the explanations Velcheru gave, she called that as
వెనకేసుకురావడం which seems an appropriate word to me. Here is more:

అలా అన్ని విలువలనీ ధ్వమ్సం చేశాకా, ఆ తర్వాతెప్పుడో మళ్ళీ ఈ కవులమ్తా
రమణీయమైన మానవత్వపు విలువలు ప్రతిపాదిస్తారని నారా ఆశిమ్చారు కూడా.

నారా ఆశని దిగంబర కవులు అసలెప్పటికైనా తీర్చగలరా అన్నది సమ్దేహమే.
తెలుగులో కవితా విప్లవాల స్వరూపమ్లో కవిత్వం లోని వివిధ వస్తురూపాల
వెనక గల సామ్ఘిక చైతన్యాన్ని సమర్ధమ్గా విశ్లేషిస్తూ ముమ్దుకెళ్ళిన నారా
దిగంబరుల అశ్లీలాలని సమర్ధిమ్చడం కోసం అలమ్కారికుల సాయాన్నర్థిస్తూ
వెనక్కి అభినవగుప్తుడి దాకా ప్రయాణం చేశారు.

> A researcher not probing into a specific area can not be held against his
> thesis (unless ofcourse, his thesis can be proven wrong, but her
impression
> reaffirms his thesis about differences in experiencing poetry) -- A
research
> can however leave an unattended or incomplete area for someone else to
> explore. I guess, I do not understand her lament fully. Do you, KHR?

I do. She is not questioning the validity of the argument that different
readers react differently. As a feminist, Jayaprabha is asking who are those
readers, and how do approximately half of them feel about this poetry? It is
after all a logical question to ask and does not require another PhD to
answer. She claims that the poetry is heinous and degrading for women. And
if you imply, well, that is what Velcheru said -- everyone will have a
different అనుభూతి -- and she is simply proving his thesis, then I am
afraid there is not much to discuss or I have to enter more of the essay in
RTS which my wrists do not allow. :-)

The most important thing I learnt from Jayaprabha's essays is not what
digambaras, rArA, or nArA wrote in the sixties and seventies when the
feminist movement was in its infancy (even that is questionable) in AP, but
a lot of ప్రతీకలు in contemporary poetry which I thought were quite
acceptable actually reflect the oppression of the women in the society. We
are so used to them and believe they are innocuous till someone reveals the
latent danger. This was brought home to me in a different context when I met
someone at TANA:


నేను: నేను Seattle దగ్గర ఉంటాను. మీరో?
అతను: అట్లామ్టా.
నేను: మీరు ఆమ్ధ్రాలో ఎక్కడనుమ్చి? నేను ఒమ్గోలు దగ్గర రావినూతల అనే
పల్లెటూరి నుమ్చి.
అతను: మాది ఆమ్ధ్రా కాదు.
నేను: అరె! తెలుగు చక్కగా మాట్లాడుతున్నారు. మరెక్కడనుమ్చి?
అతను: తెలమ్గాణా!

చెంప కొట్టినట్లనిపిమ్చిమ్ది. ఇప్పుడు నేను జాగ్రత్తగా తెలుగు దేశం,
ఆమ్ధ్రప్రదేశ్ అని వాడతాను.


Feminists are telling us something important about our language. We should
listen, discuss and hopefully change.


Kodavalla Hanumantha Rao

[Hanuma Kodavalla]

> Sreenivas Paruchuri [sre...@gmx.de] Friday, September 16, 2005 2:12 PM

Sreenivas gAru,

Thank you, as always, for the definitive information. I will check with
Navodaya. These are always hard to find. I never read సారస్వత వివేచన=

as I could not find it in Visalandhra or Navodaya.

> contributors include ... [long list] ... and many others

A feminist may say, not many women in that list. :-)

I liked what rArA and nArA said about Tilak and I hope to get the book, but
I do not agree with what nArA said about rArA on digambaras on two accounts=
:

1. What has been the indirect benefit of digambaras using the obscene
language? Jayaprabha claims in fact it is because of digmabaras we have eve=
n
the modern poets writing in a manner degrading women.=20

> tanalO vunnaayani tanaku teliyani bhooswaamya bhaavaala nEpathyamoo,
> ... maarksisTu saamaajika viSlEshaNa saamarthyaanni poortigaa=20
> loMgadeesukunnaayi.

nAra may be right, but if he is writing this in 1990, then I am surprised
why he did not take into account the feminist's perspective which is that
these writings are full of feudalistic thought.

I do not know if it is fair to compare digambaras with surrealists, but her=
e
is a feminist's opinion:

"Woman is both a vassal in the service of massaging a poetic and linguistic
ego. The woman's body is merely a surface on which authors project their ow=
n
desire. There is no "freedom" for woman, merely a series of imprisoning
structures, each built around the other, with the represented and fragmente=
d
female body at the centre."

"...male aggression as love making, many of which I identify with violation
and indeed rape, Surrealist images of women are often extremely
cruel...women as an object to be flattered, celebrated, confined,
manipulated, disfigured and finally effaced."

Reading states of climax: masculine expression and the language of orgasm i=
n
the writings of the Surrealist philosopher and poet Andr=E9 Breton by Jenni=
fer
Patterson. In Textuality and Sexuality. Reading theories and practices,
Judith Still and Michael Worton (eds)

(This came out in 1993; but I think in the west the women's movement was at
its peak by the eighties itself.)

I am not like you. :-) I have not read the above book, but the excerpt is
from an essay -- 'Let me Confess' ఉన్నమాట - ఉలికిపాటు! -- in Vegunta's
new book వెన్నెల నీదలు.=20

Kodavalla Hanumantha Rao





------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~-->=20

Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page
http://us.click.yahoo.com/dpRU5A/wUILAA/yQLSAA/4XQrlB/TM

--------------------------------------------------------------------~->=20

[Viplav Reddy]

KHR wrote:
>Feminists are telling us something important about our language. We should
>listen, discuss and hopefully change.

Is it in Tamilnadu where some women feminist-poets used some vulgar langage
to make a point. Is that okay if feminists use those same terms/language?

regards, viplav


[Non-text portions of this message have been removed]

------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~-->

Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page
http://us.click.yahoo.com/dpRU5A/wUILAA/yQLSAA/4XQrlB/TM
--------------------------------------------------------------------~->

[Satyanarayana Pamarty]

Y~YYQXQ~@--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:

>

> నేను: నేను Seattle దగ్గర ఉంటాను. మీరో?
> అతను: అట్లామ్టా.
> నేను: మీరు ఆమ్ధ్రాలో ఎక్కడనుమ్చి? నేను ఒమ్గోలు దగ్గర రావినూతల అనే
> పల్లెటూరి నుమ్చి.
> అతను: మాది ఆమ్ధ్రా కాదు.
> నేను: అరె! తెలుగు చక్కగా మాట్లాడుతున్నారు. మరెక్కడనుమ్చి?
> అతను: తెలమ్గాణా!
>

ఖృ gAru

I atanu evarO nAku telusulA vuMdi. Ayanadi idE paddhati lA vuMdi.
aMdarnI buriDI koTTiMcaDaM. :-))

nAtO atani saMBhAshaNa ilA sAgiMdi.

nEnu (ati telivigA EdO kRshNA, guMTUrlanuMcEmO nani): mIru ekkaDivAru?
atanu: aMdarU vaccE cOTa nuMcE.
nEnu: arthaM kAlEdaMDi!
atanu: aMdaramU vacciMdi saut^ AfrIkA nuMcE kadaMDi.
nEnu (KhaMgu tini, maTTi karicinA parlEdanukuni baTTalU avI
dulupukuni): ayinA, AMdhrAlO ekkaDnuMci ani...
atanu: mAdi telaMgANA.
nEnu (dimme tirigipOyi): nijamA?!!!!...

ఖృ gArU! mari mI atanu, pai atanU okaLLEnA? EmaMTAru atanu gAru?


హవె ఫున్ ఫొల్క్స్. :-) civaraki "atanu" gAru evarnO bOlta koTTiMcalEka
pOyinaTlunnAru! ippuDE cadivAnu. :-))

విథ్ బెస్త్ విషెస్

శత్య

------------------------ అహూ! ఘ్రౌప్స్ శ్పొన్సొర్ ---------------------->
ఘెత్ ఫస్త్ అచ్చెస్స్ తొ యౌర్ ఫవొరితె అహూ! ఘ్రౌప్స్. ంఅకె అహూ! యౌర్ హొమె పగె
హ్త్త్ప్://ఉస్.చ్లిచ్క్.యహూ.చొం/ద్పౄ5ఆ/వూఈళాఆ/య్ళ్శాఆ/4ర్ల్భ్/ట్ం
--------------------------------------------------------------------->

టొ ఫొస్త్ అ మెస్సగె, సెంద్ ఇత్ తొ: రచ్చబందయహూగ్రౌప్స్.చొం

[Hanuma Kodavalla]

> Kamesh [kame...@yahoo.com] Tuesday, September 13, 2005 4:32 AM

> "SuklAMbara dharaM" SlOkaM has an interesting interpretation

> as a praise of kaMcara gADida. Is that interpretation from
> the novel "Ganapathi"?

"శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజం
ప్రసన్న వదనేం ధాయే త్సర్వ విఘ్నోపశామ్తయే."

అని విఘ్నేశ్వర దేవతాకమైనస్తుతిశ్లోక మొకటి కలదు. "తెల్లని వస్త్రములు
ధరిమ్చువాఁడు, సర్వ వ్యాపకుడు, చంద్రునివలె ధవలమైనవాఁడు నాలుగు
భుజములు గలవాఁడు ప్రసన్నమైన మొగము గలవాఁడు నగు విఘ్నేశ్వరుని
సర్వ విఘ్న శామ్తి కొఝకు ధ్యానిమ్చుచున్నాడని యాశ్లోకమున కర్థము.
సర్వతోముఖ పామ్డిత్యముగల యొకానొక బుద్ధిమమ్తుఁడు చమత్కారముగ
నీశ్లోకము గాడిద నుద్దేశిమ్చి చెప్పఁబడినదని విపరీతార్థము గల్పిమ్చి
చెప్పెను. అది యెట్లనఁగా శుక్లాంబరధర మనఁగా ధవళ వస్త్రములు
ధరిమ్చునది. చాకలివాఁడుదికిన తెల్ల వస్త్రములు మోయునది గావున
నీశబ్దము గాడిదకే యర్థమగుచున్నదని చెప్పెను. విష్ణుశబ్దమునకు సర్వ
వ్యాపకత్వ మర్థమున్నది గదా. గాడిద యెక్కడజూఁచిన నక్కడే కనఁబడు
చుమ్డెను. కావున నిక్కడ విష్ణుశబ్దమునకు గాడిదయే యర్థమని వాక్రుచ్చెను.
శశివర్ణ మనఁగా చమ్ద్రునివలె ధవళమైనది. గాడిద తెల్లగా నుమ్డును
గావున నీయర్థము నిర్వివాదమనియెను. చతుర్భుజమనఁగా నాలుగు భుజములు
గలది. గాడిదకు నాలుగుభుజము లుమ్డుటవలనఁ చతుర్భుజశబ్దము
సార్థకమనియెను. అవి భుజములు కావు, పాదములని చదువరు లెవ్వరైన
సమ్దియంపడుదురేమో. "నిరమ్కుశా; కవయః" యను ఆర్యోక్తి జ్ఞప్తికి
దెచ్చుకొనుఁడు. కవులు నిరమ్కుశులు. వారు పాదములు భుజములు చేయఁగలరు,
భుజములు పాదములు చేయఁగలరు. ప్రసన్నవదనమనఁగా ప్రసన్నమైన
ముఖముగలది. ప్రసన్నమైన మనస్సుతో మనము చూచిన యెడ దాని మొగము
ప్రసన్నమై యుమ్డును. కావున నదియు నిర్వివాదమే. ఇటువమ్టి గాడిదను
సర్వవిఘ్నోపశామ్తి కొఝకు ధ్యానిమ్చుచున్నాఁడని యీశ్లోకార్థమైనట్లు తన
నిరుపమాన పామ్డిత్య ప్రకర్షముచేత నావిద్వామ్సుఁడు విపరీతార్థము జెప్పి
సమర్థిమ్చెను.

-- గణపతి, ప్రారంభం, చిలకమర్తి లకష్మీనరసిమ్హం


Kodavalla Hanumantha Rao

[Hanuma Kodavalla]

> Viplav Reddy [vipla...@gmail.com] Monday, September 19, 2005 1:27 PM

> Is it in Tamilnadu where some women feminist-poets used some vulgar
> langage to make a point.

I spend less than twenty minutes a day reading Andhra Jyothy; that is all
the India news I get, so I have no idea what point these Tamilnadu
feminist-poets made. Was the vulgarity expressed in Tamil or Telugu? :-)

> Is that okay if feminists use those same terms/language?

Answering yes or no questions have helped me get through some examinations
but rarely increased my knowledge let alone spark my imagination. So, excuse
me for rambling, but if you want the quick answer -- "it depends". :-)


జయప్రభ చెరబమ్డరాజు, శివారెడ్డి కవితల్ని ఖండిమ్చిమ్దనగానే, నేను
"అయితే జయప్రభా, మీ తమిళ సోదరీమణులలో కొమ్దరి కవితల్లోని అశ్లీల
విషయం ఏమిటని", అడగటం భావ్యం కాదు గదా! వాళ్ళమ్దరికీ ఆవిడ జవాబుదారీ
కాదు. ఒక రేవతీదేవో, మరొకరో రాసిన కవితల్ని చూపెట్టి, ఇదిగో ఈ తెలుగు
స్త్రీవాదుల కవితల్లోని అశ్లీలతకి మీ సమాధానం ఏమిటని అడగొచ్చు. అసభ్య
పదజాలాన్ని ఏదైనా ప్రత్యేక సమ్దర్భమ్లో వాడారా లేక విశృమ్ఖలమ్గా,
అనాలోచితమ్గా వాడారా? ఇవి జయప్రభనీ అడగొచ్చు, మనమూ
చర్చిమ్చుకోవచ్చు.

నేను చదివిన కాస్త తెలుగు స్త్రీవాద సాహిత్యమ్లో అశ్లీలం పాలు చాలా తక్కువ.
కొన్ని లైమ్గిక వర్ణనలు, అశ్లీలం కాకపోయినా, నాకు ఇబ్బమ్దికరమ్గా ఉమ్టాయి.
(నేను ప్రబంధాలు చదవ లేదు; అడపా దడపా వాటిల్లో పద్యమేదైనా
తటస్థపడినా, నాకా రమ్యమైన భాష అర్థమయి చావదుకనుక అభ్యమ్తరం
లేదు.) ఉదాహరణకి, జయప్రభే తెనిగిమ్చిన మెక్సికన్ రచయిత్రి కవిత. పేరు
చెప్పను గాని, అమ్త ఆసక్తి ఉమ్టే వేగుమ్ట రాసిన వెన్నెల నీడలు చదవమ్డి.
:-)

కాని ఒక్కటి మాత్రం నిజం. పల్లెటూళ్ళలో కూలీ నాలీ చేసుకునే జనాలు
మొదలుకొని, ప్రపమ్చ ప్రఖ్యాతి చెమ్దిన సమ్స్థల ఉద్యోగస్తుల దాకా,
ఎమ్తోమమ్దిని, అనేక సమ్స్కృతుల వాళ్ళని, గమనిమ్చాను. మగవాళ్ళ
సంభాషణల్లో (అన్ని వేళల్లోనూ కాదనుకోమ్డి) ఉమ్డే నీచత్వం, తుఛ్చత
ఆడవాళ్ళలో తక్కువ అని రూఢిగా చెప్పొచ్చు. పైపదవుల ప్రాకులాటలో కొమ్దరు
ఆడవాళ్ళు మగవాళ్ళని అనుసరిమ్చినా, నేను చూసిమ్దేమిటమ్టే ఆడవాళ్ళున్న పని
ప్రదేశాల్లో సంభాషణల్లో అనాగరికత తక్కువ. ఇదేదో కొమ్దరి వ్యక్తుల
సమ్స్కారానికి మాత్రమే సంబమ్ధిమ్చినది కాదనీ, పితృస్వామ్యవ్యవస్థ బలమైన
కారణం అయివుండొచ్చనీ నా అనుమానం.

నేను దీమ్ట్లో రేవతీదేవి పేరు ప్రస్తావిమ్చడానికి కారణం, ఆవిడ
అశ్లీలకరమైన మాటలు వాడిమ్దని కాదు. నిజానికి నాకు గుర్తున్నమ్తవరకు అసలు
అసభ్యకరమైన పదాలు ఆమె కవిత్వమ్లో లేవు. నేను "శిలాలోలిత" చదివి
దాదాపు పాతికేళ్ళయిమ్ది. ఏం చదివానో గుర్తు లేదు. ఇప్పుడు పుస్తకం లేదు.
చదవటం మాత్రం మరచిపోలేను. 1982 సమ్వత్సరం, ఎమ్డాకాలం శిక్షణకని
ఢిల్లీలో ఓ కంపెనీ కెళ్ళి, జవహర్లాల్ నెహ్రూ యూనివర్సిటీ లో ఒకరి గదిలో
తలదాచుకుమ్టూ, ఒక రోజు హాస్టలు మెస్ లో ఎవరో చదువుతుమ్టే చూసి అడిగి
తీసుకున్నా! ఢిల్లీలో తెలుగు వాళ్ళు వూరూ పేరూ లేని ఒకావిడ కవిత్వం నా పక్కనే
కూర్చుని చదవడం -- అది మాత్రం మరచిపోలేను.

అప్పట్లో తెలుగుదేశమ్లో స్త్రీవాద కవయిత్రులున్నారనుకోను. రేవతీదేవికి
రావలసినమ్త గుర్తింపు రాలేదని నా అభిప్రాయం -- అకాల మరణం వలనో, ఏ
సమ్ఘమూ నెత్తిన పెట్టుకోకపోవడానో? ఒక్క సమ్వత్సరమ్లో అలా రాసేసి
నిష్క్రమిమ్చిదమ్టే, ఇమ్కొన్నేళ్ళు బ్రతికుమ్టే, అనుకొని లాభం లేదు. ఆవిడని
ఉదహరిమ్చడానికి కారణం, ఆవిడ కవిత్వాన్ని ఇమ్కొమ్దరైనా గుర్తిస్తారని
ఆశతోనే. ముగింపుగా ఒక సమ్కలనమ్లో కనిపిమ్చిన తన మరో కవిత:
"
దూరం

ఎమ్తెమ్త దూరం కోసెడుకోసెడు దూరం
అమ్టూ ఆడుకున్న చిన్ననాడు
దూరమమ్టే ఏమిటో తెలీనే తెలీదు

అలిసే దాకా నడిచినా
అలసట తెలిసేదిగానీ
దూరం తెలిసేది కాదు

పక్కవాళ్ళకీ మనకీ మధ్య
గొప్పలు తప్ప మరేమీ చెప్పుకోలేని దూరం

మనసుకీ మనసుకీ మధ్య
అనాత్మీయపు కమ్చుగోడల దూరం
తల్లిదమ్డ్రులకీ పిల్లలకీ మధ్య
వయో, తారతమ్యాల తారుపొరల దూరం

మనిషికీ మనిషికీ మధ్య
వైరుధ్యాల చీలికగీతల దూరం

ద్వమ్ద్వ ప్రమాణాల పితృస్వామికమ్లో
పెళ్ళికాని తల్లికి బిడ్డకీ మధ్య
మూగవేదనల కారుచీకట్ల దూరం

కొన్నేళ్ళుగా కాపురం చేస్తున్న భర్తకీ భార్యకీ మధ్య
మనసెరగని గానుగెడ్ల దూరం

దూరం లేనిది
శరీరానికి శరీరానికి మధ్య మాత్రమే
పావలా ఇచ్చినా చాలు
సూత్రం తాడు కట్టినా చాలు

ఎమ్తో దూరాన వున్న తనకీ నాకూ మధ్య
కనీసం గాలి చొరబడటానిక్కూడా
ఖాళీ లేని ఈ దూరం అద్వైతదూరం
"


Kodavalla Hanumantha Rao

[Viplav Reddy]

Some one else might post more about those Tamil feminists but KHR does not
seem to follow through his argument fully.

KHR wrote:

"అయితే జయప్రభా, మీ తమిళ సోదరీమణులలో కొమ్దరి కవితల్లోని అశ్లీల
విషయం ఏమిటని", అడగటం భావ్యం కాదు గదా! వాళ్ళమ్దరికీ ఆవిడ జవాబుదారీ
కాదు.

But he initially wanted to apply everything Jayaprabha said about VNR to
the feminist platform, making her essentially the spokesperson of feminists
in saying: "Feminists are telling us something important about our language.
We should listen, discuss and hopefully change." -- basing that on her
criticism of VNR's alleged support to digaMbara kavitvaM.
Her criticism of VNR's research report does not stand for the scrutiny as I
said previously, whether it is a feminist thought or not. As I said, VNR
made a factual statement: లైమ్గిక ప్రతీకలూ హేయదృశ్యాలూ అశ్లీలపదాలూ
వాడడమ్ద్వారా సామాజిక జడత్వాన్ని ఈ దిగంబర కవిత్వం బద్దలు కొట్టిమ్దని (I
did not verify the statement, taking the word of JP). I have to see evidence
to disprove it and not an arugment per se.
Honestly, it is not sexy enough to talk about feminism with another man.
So, we might part here on that issue.
{I suspect loyalties will be questioned (I mean internal conflicts that
exist within each person) if Jayaprabha is critical of VNR and vice versa,
it is hard for many people especially "the progressives" to take a side and
argue, therefore I do not see it going anywhere --- it will be the case if
it is cErA--nArA or who ever of similar calibre --- telugu needs an outsider
to critique these critiques -- possibly. I am way out of my league here.}
Here is some info:
If you can attend an event in Sanfrancisco on Nov. 19 go see South Asian
Sisters -- it is about "Yoni kii baath":
http://www.sasisters.org/YKB.htm
Also see, of all the blogs:
http://www.yonikiblog.blogspot.com/
>chadavaTam mAtram marachipOlEnu. 1982 samvatsaram, emDAkAlam SikshaNakani

...
> appaTlO telugudESamlO strIvAda kavayitrulunnAranukOnu.
My answer will be somewhere between ignorance and ill-informed. I will leave
that assignment to Sri Paruchuri, Ari, or Prasad Chodavarapu or anyother of
that calibre. They may provide names of feminist writers (not just
kaviyitrulu as implied above but kavulu as well) of pre-1982 in Telugu.
There might be more male feminists than female feminists in that pre 1982
(that will provoke them to write ;-) era.
I already said more than I can say about feminism. Whats one more thought.
Women literates in numbers are only ten percent off from their male
counterparts. Women graduates on average score about the same as men do. In
numbers in certain corridors there are more women graduates than the number
of males -- Women, in numbers, in medical colleges have always been
comparable to men & in engineering too -- thesedays, thanks to 30%
reservation for women in all fields and jobs.
Andhra Jyothy telugu daily, entertains close to twenty columnists on a
regular bais in their editorial pages. There is not one woman who writes in
Telugu on a regular basis. (AJ's sunday editor is a woman I think but that
does not count). Volga, Ramganayakamma or Jayaprabha will get their letters
published because they are known feminists. As to the regular
woman-thinkers, we will see none. No woman who can write on regular stuff
like economy, water, poverty, science, civics appear in the main stream.
They are delegated to వనిత or వంట pages.
regards,
-viplav-
PS. Happy to see one, G. Padmavati given some space in editorial pages of AJ
today -- for a change.

[Non-text portions of this message have been removed]

[Suresh Kolichala]

> రేవతీదేవికి రావలసినమ్త గుర్తింపు రాలేదని నా అభిప్రాయం --
> అకాల మరణం వలనో, ఏ సమ్ఘమూ నెత్తిన పెట్టుకోకపోవడానో? ఒక్క
> సమ్వత్సరమ్లో అలా రాసేసి నిష్క్రమిమ్చిదమ్టే, ఇమ్కొన్నేళ్ళు బ్రతికుమ్టే,
> అనుకొని లాభం లేదు. ఆవిడని ఉదహరిమ్చడానికి కారణం, ఆవిడ
> కవిత్వాన్ని ఇమ్కొమ్దరైనా గుర్తిస్తారని ఆశతోనే.

How about writing a lengthy tribute to rEvatiidEvi as a article for the
next issue of eemaaTa?

Regards,
Suresh.

[Srinivas Nagulapalli]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" gAru

<hanumak@h...> wrote:
>
>
> "శుక్లాంబరధరం విష్ణుం శశివర్ణం చతుర్భుజం
> ప్రసన్న వదనేం ధాయే త్సర్వ విఘ్నోపశామ్తయే."

<స్కిప్>

> సర్వతోముఖ పామ్డిత్యముగల యొకానొక బుద్ధిమమ్తుఁడు చమత్కారముగ
> నీశ్లోకము గాడిద నుద్దేశిమ్చి చెప్పఁబడినదని విపరీతార్థము
> గల్పిమ్చి చెప్పెను.

<స్కిప్>

> -- గణపతి, ప్రారంభం, చిలకమర్తి లకష్మీనరసిమ్హం

చిలకమర్తి గారిదే "వినోదములు" అనేదాంట్లో ఇంకొక్క పేరా కూడా ఉంది.

"ఈ అర్థము విని వేరొక పండితుడు కోపించి లేచి "విఘ్నేశ్వరుని మీద
చెప్పబడిన యీ శ్లోకము గార్ధభపరముగా అర్థము చెప్పి
తగులబెట్టితి వేమయ్యా!" యని కలహమాడ దొడంగ మొదటి
పండితుడిట్లనియె. "వెఝ్ఝివాడా? ఇది విఘ్నేశ్వరుని మీది పద్యము కాదు.
తప్పక గాడిద మీది పద్యమే. పూర్వము శ్రీకృష్ణమూర్తి పుట్టినపుడు
వసుదేవుడు గాడిదకాళ్ళు పట్టుకొనెనని మీరు వినలేదా! అతడీ శ్లోకముతో
మొదట గాడిద స్తవము చేసియే పిమ్మట దాని కాళ్ళు పట్టుకొనెను.
ఇంత స్తోత్రము చేయుట చేతనే యది కూత గూయుట మానెను".
మొదటి పండితుని యర్థమును మెచ్చుకొని సభ వారు రెండవ పండితుని
"తెలివి తేటలు లేని వాడవు లేనట్లూరు కొనక పానకములో పుడక లాగున
అడ్డంవచ్చెదవేమయ్యా? యని వాని నావల కీడ్చివేసిరి."
[From Maanasa Publications' "vinOdamulu"]

Regards
-Srinivas

[Viplav Reddy]

KHR wrote:
In Chicago at TANA,

నేను: నేను Seattle దగ్గర ఉంటాను. మీరో?
అతను: అట్లామ్టా.
నేను: మీరు ఆమ్ధ్రాలో ఎక్కడనుమ్చి? నేను ఒమ్గోలు దగ్గర రావినూతల అనే
పల్లెటూరి నుమ్చి.
అతను: మాది ఆమ్ధ్రా కాదు.
నేను: అరె! తెలుగు చక్కగా మాట్లాడుతున్నారు. మరెక్కడనుమ్చి?
అతను: తెలమ్గాణా!

Satya wrote:
In Chennai,

నేను (అతి తెలివిగా ఏదో కృష్ణా, గుంటూర్లనుంచేమో నని): మీరు ఎక్కడివారు?
అతను: అందరూ వచ్చే చోట నుంచే.
నేను: అర్థం కాలేదండి!
అతను: అందరమూ వచ్చింది సౌత్ ఆఫ్రీకా నుంచే కదండి.
నేను (ఖంగు తిని, మట్టి కరిచినా పర్లేదనుకుని బట్టలూ అవీ
దులుపుకుని): అయినా, ఆంధ్రాలో ఎక్కడ్నుంచి అని...
అతను: మాది తెలంగాణా.
నేను (దిమ్మె తిరిగిపోయి): నిజమా?!!!!...

This appears to be fun as Satya Said. May I join in?
Outskirts of Patna, at Tea shop under a banyan tree:



నేను: ఏక్ చాయ్ భాయ్

అతను: భయ్యా! మలాయ్ లగాకే? మద్రాసీ?

నేను: నహీ. ఆమ్ధ్రాసే.

అతను: ఆమ్ధ్రా, మద్రాసీ, క్యా ఫరక్, లాల్లూ భయ్యా కే తో నహీనా!



బుద్ధుడు పుట్టిన దేశంలో జ్ఞాన సముపార్జనకు ఏ చెట్టయినా ఒక్కటే. అది
మర్రిచెట్టే కానక్కరలేదు.

regards,

-viplav-

[Non-text portions of this message have been removed]

[Hanuma Kodavalla]

> Viplav Reddy [vipla...@gmail.com] Wednesday, September 21, 2005 7:44 AM

> KHR does not seem to follow through his argument fully.

> But he initially wanted to apply everything Jayaprabha said about VNR to
> the feminist platform, making her essentially the spokesperson of
feminists

> in saying: "Feminists are telling...." -- basing that on her

> criticism of VNR's alleged support to digaMbara kavitvaM.

You made VNR's statement the sine qua non of this discussion and not only
are missing the point but also are drawing grand and false conclusions. This
is what I said at the end (with added emphasis):

The MOST IMPORTANT thing I learnt from Jayaprabha's essays is NOT what
digambaras, rArA, or nArA wrote in the sixties and seventies ... , but
a lot of ప్రతీకలు in CONTEMPORARY poetry which I thought were quite
acceptable actually reflect the oppression.... [Example about "andhra"] ...
the feminists are telling...

It is partly a personal admission that I have to revisit some of my
opinions, for example the ones I expressed in the discussion with Srinivas
gAru regarding వమ్దేమాతరం, and partly a suggestion to others as well to
be sensitive.

The only mistake I did was rather than saying "Jayaprabha, the feminist, is
telling ", I said "the feminists are telling". That, I agree was a mistake.
But is it such a colossal mistake that led you to believe I made Jayaprabha
the spokesperson for all the feminists? Did I make her represent only South
India or the entire world?

I mentioned Digambara kavitvam, cherabamdaraju వమ్దేమాతరం, rArA
సమ్వేదన, nArA కవితా విప్లవాలు -- all in the context of obscenity in
Telugu literature and how Jayaprabha claims it is degrading to women. Does
it become the feminist "platform"?

All I referred to are Telugu people and Telugu works. When I said our
language, it is Telugu. Couldn't you think of even one instance in our
literature to make your argument? Do you expect me to be clairvoyant and
complete the argument without you revealing what is that you are referring
to?

Or is this Tamilnadu event so calamitous in the world of literature that an
educated lay person should know without so much as a reference, lest he be
considered an ignoramus?

> Honestly, it is not sexy enough to talk about feminism with another man.

In this context, some may find the use of "sexy" inappropriate, but of
course your intention is the slang meaning of "interesting".

For me it does not matter as long as there is something to learn. I learnt a
lot reading Chalam. Reading is a form of talking. How about you? Whether you
agreed or not, did you find him "interesting"? Wasn't he a feminist?

>> appaTlO telugudESamlO strIvAda kavayitrulunnAranukOnu.
> My answer will be somewhere between ignorance and ill-informed.
> I will leave that assignment to Sri Paruchuri, Ari, or Prasad
> Chodavarapu or anyother of that calibre.

I expressed my opinion based on my readings in my college days and, after a
more than twenty year winter, the last few months. I will be glad to hear
from others.

From Cheraatalu: తొలి స్త్రీ చైతన్యచ్ఛాయ వాణీ రమ్గారావు": She published
దీపం in 1977. Revatidevi wrote her poetry in 1979 which was published in
1981 after her death.

From కవితా ఓ కవితా, తెలుగు వచనా కవితా సమ్కలనం 1981-90, the first
"feminist" poem I see is బమ్దిపోట్లు by Savitri, published in 1984.

In the preface to యువ నుమ్చి యువదాకా, కవితా సమ్కలనం by Indraganti
Srikanta Sarma: 1986 లో "యుద్ధోన్ముఖమ్గా" అనే జయప్రభ కవిత్వ
సంపుటానికి చివరిమాట సమ్దర్భమ్లో శ్రీ వెల్చేరు నారాయణరావు "ఆడగొమ్తులో
వినిపిమ్చే, ఆడ విషయాలను, గుర్తిమ్చడం, ఒక విధమ్గా తెలుగులో స్త్రీ వాద
ఉద్యమానికి నామ్ది". (అమ్తకుపూర్వం రేవతీదేవి కవిత్వం ఉన్నప్పటికీ.)

Jayaprabha in her speech at TANA 1999: "రేవతీదేవి కవితల్లోనే
కవయిత్రిలోని అమ్తర్మథనం, చుట్టూ సమాజం శాసిమ్చే విలువల పట్ల
సమ్దేహం, మనకి తొలిసారిగా కన్పిస్తాయి."


So I think my opinion is not too far off the mark.

Let me end with one more poem by Revatidevi.

నడిరాతిరి
చప్పుడు లేదు, వెలుతురు లేదు, గాలిలేదు
చీకటిలో నిద్రలో నడిరేతిరి
నడిరేతిరి నిద్రలో నిద్రరాత్రి మధ్యలో
ఎక్కడో, ఎవరిదో
తల్లికడుపు చీల్చుకొచ్చిన శిశువుకేక
జీవసారం ఒట్టిపోయిన మనిషి చివరిచూపు
పులివాతబడ్డ ప్రాణి అమ్తిమ ఆర్తనాదం
పైకెత్తిన హమ్తకుడి చేతిలోని కత్తిమెరుపు
తొలి ప్రేమికుల అధర ముద్ర
గస్తీ తిరిగే గూర్కా చేతికర్ర చప్పుడు
భయామ్దోళన గుమ్డె టక్ టక్
మరో బేరం కోసం దీప స్తంభం నీడలో కళ్ళ వెదుకులాట
స్వయమ్గా ఉరిపోసుకుమ్టున్న ముఖం
లోని దైన్యత మేధావి బుర్రలో
పరిష్కారం లేని గమ్దర గోళం


Kodavalla Hanumantha Rao

[Hanuma Kodavalla]

> Let me end with one more poem by Revatidevi.

The title of the poem I gave last night is నిర్విరామం.

" ఈ దృశ్యాలు నిర్విరామమైనవి, అనమ్తమైనవి అని సూచిమ్చటానికి శిర్షిక
ఉమ్చారు కవయిత్రి."

[lylayer]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla"

<hanumak@h...> wrote:

> Jayaprabha in her speech at TANA 1999: "రేవతీదేవి కవితల్లోనే
> కవయిత్రిలోని అమ్తర్మథనం, చుట్టూ సమాజం శాసిమ్చే విలువల పట్ల
> సమ్దేహం, మనకి తొలిసారిగా కన్పిస్తాయి."
>
> So I think my opinion is not too far off the mark.
>
> Let me end with one more poem by Revatidevi.
>
> నడిరాతిరి
> చప్పుడు లేదు, వెలుతురు లేదు, గాలిలేదు
> చీకటిలో నిద్రలో నడిరేతిరి
> >

You posted three poems of Revati. They are dark, sensitive poems.
gloomy yet quite beautiful. Reader senses the tenseness,unhappiness,
friction in personal life, inner churning.

All three poems showed similarity of mood. Really did not see much
of outside society's impositions, restrictions or interactions.
May be there are other poems indicating other moods, different
sujects, but so far only saw -internally suffering and struggling
soul.

In one of the books of rA.vi. sAstry, he says some thing like
కొన్ని ఫొటోలు చూస్తే ఫొటోల్లోవారు చచ్చిపోయుంటారని మనకు స్పష్టంగా
తెలుస్తుంది.

Sadly, these poetry pieces conveyed some such impression to me.

The poetry is remarkably sweet, agony is real and palpable. Makes
one wish to go rescue some how. Because it is a really sensitive
beautiful soul-trapped. I see a pretty kitten who got stuck in a
room, and can't get out on its own, getting restless, meawing, and
pleading with eyes asking to be let out, in Revatidevi's poetry.

thanks
lyla

(I really don't know the lingo of poetry criticism. Trying to find
words that may convey my impression after reading the poetry. But
please write an essay on her and introduce more of her poetry to us
as suresh garu is saying)

[Hanuma Kodavalla]

s#
కవిత్వం అవసరం లేని అదృష్టవమ్తులు ఇక్కడే ఆగిపోవడం మమ్చిది. :-)


> lylayer [lyl...@aol.com] Thursday, September 22, 2005 8:45 AM

> write an essay on her and introduce more of her poetry to us
> as suresh garu is saying

సామర్థ్యం లేకపోయినా, చెయ్యాలనే ఆసక్తి ఉమ్ది. పుస్తకం కోసం ప్రయత్నిమ్చాను
గాని దొరకలేదు. చమ్డీదాస్ పుస్తకాలు పునర్ముద్రిస్తున్నారు గాన "శిలాలోలిత"
కూడా తిరిగి వెలుగుచూస్తుమ్దని ఆశ. అలాగే చమ్డీదాస్ ఆత్మకథ కూడా
ప్రచురిస్తే మరికొన్ని జీవిత విషయాలు తెలుస్తాయి. నాకు వ్యక్తిగతమ్గా వాళ్ళూ
తెలియదు, సాహిత్యలోకమ్లో ఒకరిద్దరు తప్ప మరెవరూ తెలియదు. తెలిసీ తెలియని
మాటలాడి, బ్రతికున్న దగ్గర వాళ్ళని బాధపెట్టడం భావ్యం గాదు. అమ్దాకా,
నేను చదివిన మరో "నాలుగు" మాటలు చెప్పే ప్రయత్నమిది.

> The poetry is remarkably sweet, agony is real and palpable.

దీనితో చాలావరకు ఒప్పుకుమ్టాను.

> I see a pretty kitten
> who got stuck in a room, and can't get out on its own,
> getting restless, meawing, and pleading with eyes asking to be let out

దీనితో ఒప్పుకోను. సున్నితమైన మనస్తత్వమూ, నమ్మిన విలువలని రాజీపడి
వదులుకోని వజ్రసమ్కల్పమూ, బేలతనమనుకోను.

> Trying to find words that may convey my impression ...

"శబ్దాల అసమర్థత ప్రతి కవికీ ఏదో ఒక సమ్దర్భమ్లో తట్టే ఉమ్టుమ్ది.
కవితాకామిని చేలామ్చలాల కొస విసురులు ఎప్పుడూ ఒక బారెడు దూరానే
మాయమైనట్లు అగుపిస్తాయి." :-)

రేవతీదేవి కవిత్వం తలుచుకుమ్టే నాకు వెమ్టనే గుర్తొచ్చేది మరో మరుగునపడ్డ
అరుదైన మమ్చి మాణిక్యం, "జీవిత నాటకరమ్గపు / గడచిన బహు దృశ్యాల్లో /
రమ్గుల తళుకుల బెళుకుల / కపట పటాటోపమ్లో / మరుగుపడిన" మరో వెలుగు,
బైరాగి అనబడే ఆలూరి బైరాగి చౌదరి -- ఎబిసి:-).

బైరాగి 1978లో అసౌకర్యపు జీవితానికీ, అనారోగ్యపు టలవాట్లకీ అర్థామ్తరమ్గా
బలైపోయాడు. స్వయమ్కృషితో హిమ్దీ, తెలుగు లో ప్రావీణ్యం సంపాదిమ్చి
చెప్పుకోదగ్గ కవిత్వం చాలానే రాశాడు. 1984లో బైరాగి "ఆగమగీతి" కి సాహిత్య
అకాడెమి బహుమతి వచ్చిమ్ది.

రేవతీదేవి తన కవితలన్నీ రాసిమ్ది ఒకే సమ్వత్సరం, 1979లో. ఫిలాసఫీ లో
డాక్టరేట్ చదువు ముగిమ్చకుమ్డానే ముప్ఫయి ఏళ్ళకే తనువు చాలిమ్చిమ్ది 1981లో.
రాసిమ్ది కొమ్చెమే. "నేనా? కవిత్వమా?" అని తనకు తనే ఆశ్చర్యపడేటట్లు
రాసిమ్ది, ఎలామ్టి పామ్డిత్యం లేకుమ్డా, మామూలు మాటల పొమ్దికతో. తాత్వికత్వమ్తో
సమ్మేళవిమ్చిన సమ్వేదనాభరిత కావ్యాలు బైరాగి కవితలు. కావ్యాలు
కాకపోయినా రేవతీదేవి కవిత్వం ఆ కోవకి చెమ్దినదే.

రేవతీదేవి "దూరం"
( http://groups.yahoo.com/group/racchabanda/message/14097 )
గీతం అమ్తా స్వయమ్వేదన అనుకోను. అమ్తమాత్రమే అయితే మన హృదయాలను తాకదు.
చుట్టూవున్న సమాజమ్లో అడుగంటిపోయిన ప్రేమానురాగాల గురిమ్చి సునిశితమైన
విమర్శగా కనిపిస్తుమ్ది, బైరాగి గీతాన్ని గుర్తుతెప్పిస్తుమ్ది:

"నాకుతెలుసు, నాకు తెలుసు
ప్రళయవేదనా పమ్కిల ప్రపమ్చపథం మధ్య
ప్రేమలు పొసగవనీ
ఈ బమ్డరాళ్ళపైన ఏ మొక్కలూ ఎదగవనీ
మనమమ్తా చీకటిలో ఆకటితో పోరాడే
అస్వతమ్త్ర సైనికులమనీ,
పెనుతుపాను చేతుల్లో చిక్కుకొన్న
త్రోవలేని నావికులమనీ
జీవిత ప్రభమ్జనం
కలయిక సహిమ్చదనీ
ఉన్న గడువు కొద్ది అనీ
నాకు తెలుసు! నాకు తెలుసు!"

-- చీకటి నీడలు, బైరాగి


రేవతీదేవి "నిర్విరామం" లోని (
http://groups.yahoo.com/group/racchabanda/message/14105 ) క్రమమ్లో
వ్యక్తిగత వేదనకన్నా నాకు కనిపిమ్చేది బైరాగి కవితల్లో ఉన్న తాత్వికత.

"శతసహస్రశబ్దాల స్రఖరశరపరంపరముమ్దు
నిశ్చలమై నిలచిన నిశ్శబ్దమ్లో
నానారావ తరమ్గతురమ్గాల ఉరవడి క్రిమ్ద
నిలవనీరుల నికరపు నిశ్శబ్దమ్లో
ఆడే చేతులక్రిమ్ద, వాగే జిహ్వలక్రిమ్ద

సొమ్మసిలిన హృదయమమ్దు
ఆటముమ్దు పాటముమ్దు
ప్రణయం ముమ్దు ప్రళయం ముమ్దు

ప్రగల్భ నిరీక్షణతో నిమ్డిన, పమ్డిన ఈ నిశ్శబ్దమ్లో
వేచియున్నవాడే ప్రతి ఒక్కడు
మార్పు కొరకు, తీర్పుకొరకు

ఓర్పుగలిగి
చరమ ఘమ్టారావం కొరకు
తప్పిపోయిన భావం కొరకు."

-- నూతిలో గొమ్తుకలు, బైరాగి

ఇక "రాత్రి" గీతం
( http://groups.yahoo.com/group/racchabanda/message/13973 )
కవయిత్రి మరణానికి దగ్గరగా ఉమ్డటాన, స్వీయానుభవమేననిపిమ్చినా,
బైరాగి మాటలు గుర్తు తెచ్చుకోవాలి:
"
నూతిలో గొమ్తుకలు సమ్శయ కావ్యం. దీనిలో మానవుడు 'ఏది త్రోవ?' అనే
అడుగుతున్నాడు. 'నాన్యః పథా విద్యతే యనాయ ' అని చెప్పగలిగే స్థితిలో
లేడు. చీకటిలో ప్రారంభమైన ఈ కావ్యం 'ఆవేదనల అనమ్తమ్లో అమ్తమైన
జీవితాలను ' చర్చిస్తున్నది. దీనిలోని నాయకులు 'Hamlet, అర్జునుడు,
Raskalnikovధ్్మ్దిగ్ధావస్థలో ఒక క్రమబద్ధమైన పరిణామాన్ని
సూచిస్తున్నారు. Hamlet వేదన కర్మపూర్వం. అర్జునుడి వేదన కర్మక్షేత్రమ్లో
తక్షణికం. Raskalnikov బాధ కర్మ తరువాత. కాని ముగ్గురి బాధ ఒకే
స్థాయిని అమ్దుకొమ్టుమ్ది. అది మానవుని సహజ వేదన. అతణ్ణి త్రికాలాల్లోనూ
వెమ్టాడుతుమ్ది. ఆ బాధలో మధనపడనివాడు పూర్ణత్వాన్ని అమ్దుకోలేడు.
ఆబాధనుమ్చి అతను తప్పుకునే మార్గమ్లేదా -- అమ్టే ఉమ్ది. పలాయనం,
కృతకశక్తుల పూజనం, ఆత్మహననం.

ఈ కావ్యమ్లో నేను అమ్టే కవి కాదు. నేటి మానవుని అనుభూతిలో అది కవితాదాత్మ్యం.
స్వీయబాధ వెలువరిమ్చటం కవి పరమావధి కాదు. ప్రపమ్చమ్తో ఏకమైననాడే
కవికమ్ట్హం సరిగా పలుకగలుగుతుమ్దని నా నమ్మకం. ప్రపమ్చానుభూతిలో
స్వీయానుభూతి పరమైనపుడే ఉత్తమ కవిత ఉద్భవిస్తుమ్దని నా విశ్వాసం.

ఆవేదనల అనమ్తమ్లో అమ్తమైన జీవితాలు
విమోచనపు యోచనలేని శోచనీయ శర్వరిలోన
ఆలోచనల లోచనాలు మూతబడిన ముహూర్తాన

ప్రాతస్సూర్య స్వర్ణశమ్ఖం, రాకాపతి రజతశమ్ఖం
రెమ్డూ మూగబోయినవేళ
తిరుగుపోకకు త్రోవలేని చివికిన చీకటుల మూల
సకల రేఖా సమ్గమ కేమ్ద్ర బిమ్దువు క్రిమ్ద
ఆక్రమ్దన స్యమ్దనాల మమ్దాగమరవం ముమ్దు
నిలబడి ఒక్క టడుగుతాను బాబూ! చెప్పు
ఎక్కడ బయలుదేరాం మనం?
కడ కెక్కడ చేరాం మనం?
"

"జీవితాన్ని విమర్శిమ్చడం, అలమ్కరిమ్చడం, సాహిత్యం చెయ్యగల
ఉత్తమకార్యాలు. ఇదే సాహిత్యం యొక్క ఉత్కృష్ట ప్రయోజనం," అని కొకు అమ్టే అది
చాలా సమ్కుచితమ్గా ఉమ్దని అసమ్తృప్తి వ్యక్తం చేసి విశాలమైన జీవితాన్ని,
సాహిత్యాన్ని, అనమ్త విశ్వమ్లా విస్తరిమ్చబోయారు సత్య గారు. కొకు అన్నదసలు
చాలా చప్పగా ఉమ్దని పెదవి విరిచారు SN శ్రీనివాస్ గారు.

చప్పగా ఉమ్దమ్టే ఆశ్చర్యమేముమ్ది? కవీమ్ద్రులు ప్రశమ్సిమ్చే
ప్రసన్నకథాకవితార్థయుక్తి, సామాన్యులకి వీనుల విమ్దు చేసే అక్షరరమ్యత
కలిగిన, నానారుచిరార్థసూక్తినిథి అయిన ఆదికవి నన్నయభట్టారకుడు
లోకశ్రేయస్సుకై రచిమ్చిన మహాభారతము లోని రత్హాలి పద్యమెక్కడ? కట్టె
కొట్టె తెచ్చె రీతిలో మామూలు మనుషుల, మామూలు జీవితాలపై నిర్వికారమ్గా
కథలు రాసి తెలుగుదేశానికి పరిమితమైన ఓ తరగతి పాఠకుల్లో కేవలం
భావ సమ్స్కారానికే కారకుడైన కుటుంబరావు వ్యాసమెక్కడ?

అసలు అలమ్కరిమ్చడం అమ్టే ఏమిటి, వైద్యులు, జీవశాస్త్రజ్ఞులు జీవితాన్ని
అలమ్కరిమ్చడమ్లేదా, మరి వారిదీ సాహిత్యమేనా? అని ప్రశ్నిమ్చారు.
ప్రాణభిక్ష, జీవిత అలమ్కరణ ఒకటి కాదనుకుమ్టాను. ఇలా నాంచి చంపక,
నిర్వచిమ్చరాదా అమ్టే, సాహసిస్తే, నా నిర్వాకమ్తో అది ఇమ్కా చప్పగానో లేక
మరెమ్తో ఉప్పగానో ఉమ్టుమ్ది. కాని ఉదాహరణకి, ఇదిగో ఈ కవిత జీవితం మొదలయీ
కాకమునుపే జీవితాన్ని అలమ్కరిస్తున్నది:


A Birth

with the fragrance of twenty-five bodies burning with desire
with the beauty of five snow-clad mountain ranges
with the moving music of infinite pairs of stellar bodies
with the love of a thousand brilliant dark eyes
with the cool rays of a billion moons
with two valleys red with passion
with a hundred joys of the soft, green grass
with a trillion stars of sparkling looks
with the thirst of forty youthful suns
with a single heart, for a single heart

now I'm born.

ఈ కవితలో గొప్పతనం మూలమ్లోనా లేక అనువాదమ్లోనా? రేవతీదేవిదా లేక
నారాయణరావుదా?

From "Hibiscus on the Lake: Twentieth-Century Telugu Poetry from India",
Edited and Translated by Velcheru Narayana Rao.

మన సాహిత్యం ఇమ్గ్లీషులో దొరకడం చాలా అరుదు. ఇది తెలుగు, ఇమ్గ్లీషు
వచ్చిన వాళ్ళు తప్పక చదవాల్సిన పుస్తకం. "కొని" చదవాల్సిన పుస్తకం!

(Marketing మొదలు: Starbucks కప్పు కాఫీ ఖరీదు మూడు డాలర్లు; ముప్ఫయి
నిముషాలకి మిమ్చదు దాని రుచి జ్ఞాపకం. కారులో gas నింపితే వదిలేది
యాభై డాలర్లు; అది పది రోజుల పాటు వస్తే గగనం. ఈ పుస్తకం ధర
పధ్నాలుగు డాలర్లు; దానివలన కలిగేది జీవిత కాలపు వికాసం. కెనడా,
అమెరికా లోని తెలుగు వాళ్ళన్నా వీటిని ఆదరిమ్చకపోతే, రాసే వాళ్ళకి
ప్రోత్సాహమెక్కడనుమ్చి వస్తుమ్ది? ప్రచురిమ్చే వాళ్ళు ముమ్దుకెలా వస్తారు? మన
సాహిత్యానికి ప్రాచుర్యం ఎలా కలుగుతుమ్ది? Marketing ముగింపు.)

నేను రేవతీదేవికి సరయిన గుర్తింపు రాలేదన్నాను గాని, ఆలస్యమ్గానయినా ఆవిడ
కవితలని మెచ్చుకుమ్టున్నారు. వెల్చేరు గారు తన పుస్తకమ్లో, అమ్దరికన్నా,
విశ్వనాథ, శ్రీశ్రీ కన్నా గూడా రేవతీదేవి కవితలనే ఎక్కువ వేసి, ఆకాశానికి
ఎత్తేసారు. చాలా సమ్తోషం.

రేవతీదేవి కవిత్వమ్తో ప్రభావితమై, డాక్టర్ పి. లకష్మి గారు, "శిలాలోలిత"
కలంపేరుతో రచనలు చేస్తున్నారని మొన్ననే నాకు తెలిసిమ్ది. తను ఈమధ్యనే
ప్రచురిమ్చిన, "అనురాగదగ్ధ సమాధి శిలాలోలిత రేవతీదేవి" కి,
"హిమజ్వాలగా రగిలిన చమ్డీదాస్" కీ అమ్కితం చేసిన "ఎమ్తెమ్త దూరం" నుమ్డి
కొన్ని వాక్యాలు:

"ఉద్యమం నుమ్చి పుట్టుకొచ్చిన సాహిత్యం ఒకరకం. ఉద్యమాలకోసమే రాసిన
సాహిత్యం ఒకరకం; అలాకాక ఉద్యమ స్పృహ పూర్తిగా లేకపోయినా ఆ తర్వాత
ఉద్యమానికి ఉపయోగపడే సాహిత్యం ఒకరకం. ఈ మూడవ కోవకు చెమ్దిన రచనలు
మనకు అక్కడక్కడ కనబడతాయి. బైరాగి, రేవతీదేవి కవిత్వం యిమ్దుకు
ఉదాహరణలగా చెప్పుకోవచ్చు. ఈ రచనలు ఉద్యమమ్లో పూర్తిగా యిమ్కిపోవు. కొన్ని
ముఖ్యమయిన అమ్శాలు, residues బయట ఉమ్డిపోతాయి. రేవతీదేవి కవితలలో
తాత్విక దృష్టి ఉమ్ది. అయినా వడ్డెర చమ్డీదాసు తాత్వికతలోని process ఆమెకు
అర్థం కాలేదు. కాని J.P.Sartre లోని Existentialism లోని absurdity
అర్థమయిమ్ది. ఆ స్థితిని Sartre, Marxism లో చేరి తద్వారా nihilism నుమ్డి
బయటపడ గలిగాడు. Sartre లోని ఈ విషయం రేవతీదేవి
గమనిమ్చలేకపోయిమ్ది."
-- ప్రొఫెసర్ అడ్లూరి రఘురామరాజు, ఫిలాసఫీ, హైద్రాబాద్
యూనివర్సిటి.

"అదృష్టవమ్తులు కవిత్వం రాస్తారు. యిమ్కా అదృష్టవమ్తులు కవిత్వం
చదువుతారు."
-- వడ్డెర చమ్డీదాస్

కొడవళ్ళ హనుమంతరావు

[Satyanarayana Pamarty]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:

> "జీవితాన్ని విమర్శిమ్చడం, అలమ్కరిమ్చడం, సాహిత్యం చెయ్యగల
> ఉత్తమకార్యాలు. ఇదే సాహిత్యం యొక్క ఉత్కృష్ట ప్రయోజనం," అని కొకు
> అమ్టే అది చాలా సమ్కుచితమ్గా ఉమ్దని అసమ్తృప్తి వ్యక్తం చేసి
> విశాలమైన జీవితాన్ని,
> సాహిత్యాన్ని, అనమ్త విశ్వమ్లా విస్తరిమ్చబోయారు సత్య గారు. కొకు
> అన్నదసలు
> చాలా చప్పగా ఉమ్దని పెదవి విరిచారు SN శ్రీనివాస్ గారు.

అమ్మో! KHR గారు ఘటికులే.

సంభాషణను ఏదైనా పెద్ద సందేశపు మడతల మధ్యలో పచ్చని చెట్టు
మీద మెదిలే ఊసరవిల్లిలా దాచేస్తే మేము స్పందించే దాన్ని బట్టీ వారి
సందేశాన్ని మేము చదువుతున్నామో లేదో తెలుసుకోవచ్చని చేసిన ప్రయత్నంలా
వుంది. :-) మేము చదువుతునే ఉన్నాము మహాశయా!

SNగారు ఇంకా స్పందించలేదు. ఆయన చూసిన పామును అంత తేలికగా
వదిలిపెట్టరు కాబట్టి ఇది చదువలేదనే విశ్వసిస్తున్నాను. ఆయన్ని
కొక్కొరొక్కొ అని కోడిలా మేల్కొల్పడానికి కూడా ఈ నా సందేశము. :-)

సాహిత్యము అంతుచిక్కని దైవసమానమైతే మరి "అనాది
మధ్యాంతమనంతమీశ్వరం" అన్నట్టే సాహిత్యము కూడా అనాదిమధ్యాంతంగానే
ఉండాలని నేననుకుంటున్నాను (akin to today's Hoyle's steady state
theory?).

> "అదృష్టవమ్తులు కవిత్వం రాస్తారు. యిమ్కా అదృష్టవమ్తులు కవిత్వం
> చదువుతారు."
> -- వడ్డెర చమ్డీదాస్

బాగుంది. మరి కొందరు తాము రాసే కవిత్వం తాము మాత్రమే చదువుకుని
ద్విగిణీకృత అదృష్టవంతులుగా మిగిలిపోతారు! :-)

నమస్కారములతో

పామర్తి సత్యనారాయణ

[lylayer]

pY~YYQXQ~@--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla"
<hanumak@h...> wrote:

>
> rEvatIdEvi tana kavitalannI rAsimdi okE samvatsaram, 1979lO.
philAsaphI lO
> DAkTarET chaduvu


It is wonderfully nice of you to post and introduce revati devi's
poetry to us rb readers.

Thanks to you! KHR , S.Paruchuri and N. Velcheru I was able to read
so far nine poems of this poet.

Each piece is beautifully composed, sensitive, some personal yet
philosophical and intellectual.

Velcheru says her poetry is spontaneous and effortless. ( not
quoting exactly ). The poetry most likely is not written and
rewritten, edited on paper and in that one might say it is
effortless. but this poet's mind comes across as an intelligent
one -educated, trained and organized, which finished the neat
packaging of emotions and thoughts and made it reach the paper as a
beautiful composition.

I like all the poems a lot, may be ' A birth ' a tad less.

For others who may get interested in these poems, to find them
easily i am listing them for you the rb post numbers and page
numbers in velcheru's 'Hibiscus on the Lake'

1. ఈ రాత్రి rb 13973, 'This night' page 157.
2. నిర్వీర్యం rb 14105. 'No break' page 158
3. దెవుడూ ర్బ్ 13967
4. dooraM ర్బ్. 14097. 'డిస్తంచె" పగె 63
5. 'ఈన్వొచతిఒణ్ పగె 54
6. 'ఘొఇంగ్ ఔత్ ఒఫ్ తౌణ్ పగె 51
7. ' ఆ బిర్థ్ ' పగె 201
8. 'చొల్ద్ మీట్ పగె 70
9. 'ఠిస్ వొర్ల్ద్, ఫూర్ థింగ్ధ్గె 191.

ఠంక్ యౌ ఒంచె అగైన్ ఖృ , ఫొర్ వ్రితింగ్ అబౌత్ ఋఎవతి దెవీస్ పోత్ర్య్.

రెగర్ద్స్
ల్య్ల

------------------------ అహూ! ఘ్రౌప్స్ శ్పొన్సొర్ ---------------------->
ఘెత్ ఫస్త్ అచ్చెస్స్ తొ యౌర్ ఫవొరితె అహూ! ఘ్రౌప్స్. ంఅకె అహూ! యౌర్ హొమె పగె
హ్త్త్ప్://ఉస్.చ్లిచ్క్.యహూ.చొం/ద్పౄ5ఆ/వూఈళాఆ/య్ళ్శాఆ/4ర్ల్భ్/ట్ం
--------------------------------------------------------------------->

టొ ఫొస్త్ అ మెస్సగె, సెంద్ ఇత్ తొ: రచ్చబందయహూగ్రౌప్స్.చొం

[lylayer]

@--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla"
<hanumak@h...> wrote:

>

> > ల్య్లయెర్ [ల్య్లయ్ఫ్ల్అ...] ఠుర్స్దయ్, శెప్తెంబెర్ 22, 2005 8:45 ఆం
> > వ్రితె అన్ ఎస్సయ్ ఒన్ హెర్ అంద్ ఇంత్రొదుచె మొరె ఒఫ్ హెర్ పోత్ర్య్ తొ ఉస్
> > అస్ సురెష్ గరు ఇస్ సయింగ్
>

> pustakam kOsam prayatnimchAnu
> gAni dorakalEdu. chamDIdAs pustakAlu punarmudristunnAru
gAna "SilAlOlita"
> kUDA tirigi veluguchUstumdani ASa. alAgE chamDIdAs Atmakatha kUDA
> prachuristE marikonni jIvita vishayAlu telustAyi. nAku
vyaktigatamgA vALLU
> teliyadu, sAhityalOkamlO okariddaru tappa marevarU teliyadu.
telisI teliyani> mATalADi, bratikunna daggara vALLani bAdhapeTTaDam
bhAvyam gAdu.


Before I forget శిలా లోలిత అంటే ఏమిటి?

When i showed interest in revati and her poetry, it is the poet and
her poetry i am interested in. Not in her personal life. No
disrespect meant by lack of interest in a person that way. I just
don't have that curiosity.

Would it be necessary to know the personal life of a writer or poet
to appreciate their work? In that is literary world different from
scientific world?

If two economists got Nobel prize for their work in game theory - i
am more interested in reading about the game theories than reading
the bio of economists. Given Einstein and theory of relativity,
Darwin and evolution, Edison and electric bulb - my interest is more
in the latter. It is their work that interests me more than their
day to day jolly life.

But seriously is it necessary to know tikkana's life story to enjoy
bharatamu or to know the love life of mukku timmana to love his
romantic hero - ధూర్త గొపాలుడు ?

May be it works differently with modern verse and modern prose?

regards
lyla.

[Srinivas Nagulapalli]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Satyanarayana Pamarty"
<pamarty@h...> wrote:

> SN గారు ఇంకా స్పందించలేదు. ఆయన చూసిన పామును అంత తేలికగా

> వదిలిపెట్టరు కాబట్టి ఇది చదువలేదనే విశ్వసిస్తున్నాను. ఆయన్ని
> కొక్కొరొక్కొ అని కోడిలా మేల్కొల్పడానికి కూడా ఈ నా సందేశము. :-)

నమస్కారం సత్య గారు
ఏదో పెద్ద మెసేజీలు తీరికగా చదువుదామని అట్టి పెట్టుకోవడాన్ని మీ
మెసేజి మెల్కొల్పింది!:-) అసలు పామంటే నాకు భయం, కాని ఏం
చేస్తాం నా ఇంటిపేరులో మీ ఇంటిపెరులోలాగా పాము ఉంది :-)

KHR gAru
మీరందించిన బైరాగి గారి రచనల వివరాలు చాలా బాగున్నాయి.
కృతజ్ఞతలు.

> --- In racch...@yahoogroups.com, Hanuma gAru wrote:
> అసలు అలమ్కరిమ్చడం అమ్టే ఏమిటి, వైద్యులు, జీవశాస్త్రజ్ఞులు
> జీవితాన్ని అలమ్కరిమ్చడమ్లేదా, మరి వారిదీ సాహిత్యమేనా? అని
> ప్రశ్నిమ్చారు. ప్రాణభిక్ష, జీవిత అలమ్కరణ ఒకటి కాదనుకుమ్టాను.
> ఇలా నాంచి చంపక, నిర్వచిమ్చరాదా అమ్టే, సాహసిస్తే, నా
> నిర్వాకమ్తో అది ఇమ్కా చప్పగానో లేక మరెమ్తో ఉప్పగానో ఉమ్టుమ్ది.

ప్రాణభిక్ష మాత్రమే కాదు, ప్రాణానికి సహాయాలెన్నో కాక,
ఏ కారణాలవళ్ళనో గాయపడిన, చితికిపోయిన అవయవాలను సైతం
సదరు దేహాలంకరణకై plastic surgery ద్వారా అందంగా
తీర్చి దిద్దడం నేటి వైద్య శాస్త్రం చేసే దాంట్లో ఒక భాగం మాత్రమే
కదా! సరే ప్రాణభిక్ష, జీవిత అలంకరణ ఒక్కటే కాకపోయినా,
ప్రాణభిక్ష ను మించిన అలంకరణ మాత్రం ఇంకొకటి ఉండదంటాను.
ఎందుకంటే, ప్రాణం ఉండి ఇంకేమీ లేకపోయినా అందంగానే ఉంటుంది కానీ
ఆ ఒక్క ప్రాణం లేక ఎన్ని అలంకరణలు ఉన్నా, బాగా అలంకరించుకున్న
శవానికి ఉన్న కళావిహీనమైన శొభ మాత్రమే ఉంటుందనుకుంటున్నాను.

ఇందుకే కోకో గారి నిక్కచ్చి నిర్వచనం చప్పగా ఉంది.

> > "అదృష్టవమ్తులు కవిత్వం రాస్తారు. యిమ్కా అదృష్టవమ్తులు కవిత్వం
> > చదువుతారు." -- వడ్డెర చమ్డీదాస్

రాయడం, చదవడం మనిషి అనుభూతుల్లో ముఖ్యమైనప్పటికీ, అవి
ఒక్క భాగం మాత్రమే అని నమ్ముతాను. వాటి ప్రేరణలు, ప్రేరకాలు,
అంటే, రాయడానికి ముందో, లేక చదివిన తరువాతనో, కొండొకచో
అక్షరాలకు సంపూర్ణంగా అందని సృజనాత్మక మైన ఆలోచనలు,
భావాలే మనిషి సాధించిన ఎన్నో మకుటాయమానమైన ఫలితాలకు
భూమిక అనీ, అటువంటి ఏ భావాలోచన తరంగాలలోనైనా ఓలలాడడం
నిజంగా మనిషి మాత్రమే అందుకోగల అదృష్టం అని కూడా భావిస్తాను.

విధేయుడు
-Srinivas

[Hanuma Kodavalla]

> lylayer [lyl...@aol.com] Tue Oct 18, 2005 10:24 am

> Before I forget శిలా లోలిత అంటే ఏమిటి?

నాకూ సరిగా తెలియదు గాని "శిలా హృదయాలని కదలిమ్చేది" అని అర్థం
చెప్పుకున్నాను. కచ్చితమైన అర్థం తెలిసిన వాళ్ళకి ముమ్దుగానే
కృతజ్ఞతలు.

> When i showed interest in revati and her poetry, it is the poet
> and her poetry i am interested in. Not in her personal life.

> I just don't have that curiosity.

And I gave mostly poetry and some details about the poets. You said that the
reader sensed unhappiness and friction in personal life which was one of the
reasons I mentioned ఆత్మకథ. But I admit I am curious and am eagerly
waiting for Chandidas's autobiography.

> Would it be necessary to know the personal life of a writer or

> poet to appreciate their work? ... is it necessary to know tikkana's life?

"ఆత్మకథలమ్టే నా కసహ్యం. నా ఆత్మకథ రాయడమంటే తను లోకానికి
ముఖ్యమైన మనిషైనట్టు, తానేదో ప్రజలకి తీరని ఉపకారం చేసినట్టు, తన
సమ్గతి చెప్పుకోకపోతే లోకానికి తన గొప్ప తెలియనట్టు, తెలియకపోతే
లోకానికేదో నష్టమైనట్టు అనుకొమ్టున్నాడన్నమాట రాసినవాడు," అని చలం
మొదలెట్టాడు తన ఆత్మకథని! నాకు మటుకు తన ఆత్మకథ చదవటం మూలాన
తన సాహిత్యంపై అవగాహన పెరిగిమ్దనే అనుకుమ్టాను. అలా పెరిగే అవకాశం
లేకపోయినా చదువుతాను.

రచన అర్థం చేసుకోడానికి రచయిత జీవిత చరిత్ర అవసరం లేదు. నన్ను
బాగా ప్రభావితం చేసిన రచనలని సృజిమ్చిన వాళ్ళ జీవితం గురిమ్చి
తెలుసుకోవాలనే ఆసక్తి నాకుమ్ది. మహాకవి తిక్కన జీవితం గురిమ్చి ఆసక్తి
లేదు; శ్రీశ్రీ గురిమ్చి ఉమ్ది గాబట్టి "అనమ్తం" తో పాటు "సమ్సారమ్లో శ్రీశ్రీ"
గూడా చదువుతాను.

> In that is literary world different from scientific world?

For me it differs slightly. I rarely read a writer's life without having
read the writings, but I do read a scientist's biography with only little or
no knowledge of the work.

> If two economists got Nobel prize for their work in game theory -

> I am more interested in reading about the game theories than

> reading the bio of economists.

I have no smarts for game theory and no time to read any random
Nobel-Laureate's biography as it cuts into my precious time on RB. :-)

> It is their work that interests me more than their
> day to day jolly life.

Given that there are plenty of scientists and writers to keep you busy for
many lifetimes, do you ever read any biography at all? If you do, I am
curious; why not spend that time reading another novel or learning another
theorem?

> Given Einstein and theory of relativity,
> Darwin and evolution, Edison and electric bulb -
> my interest is more in the latter.

I am interested in Einstein and relativity, evolution and not Darwin,
certainly Edison but not the bulb -- it depends on what I am looking for.

I read the Nobel-Laureate S. Chadrasekhar's biography not to learn about
white dwarfs and black holes (I cannot go beyond విశ్వదర్శనం:-), but to
know about his "life" -- his youthful ambitions, life as an immigrant,
religious beliefs, family life, frustration in not getting the prize and so
on. Who knows, as a bonus he may have something to say about Shakespeare
that Harold Bloom had not!

I read Madame Curie's biography by her daughter -- not to relearn the laws
of radioactivity but appreciate the woman's life, and that story or play
about Galileo not to reacquaint myself with my college physics but to glean
something about the so called search for truth in the face of inquisition.

Once in a while I read the biography of a man whose life, work, and "... the
elements / So mix'd in him that nature might stand up / And say to all the
world 'This was a man!'".

So, I have no simple answer.

Kodavalla Hanumantha Rao

[Satyanarayana Pamarty]

pY~YYQXQ~@--- In racch...@yahoogroups.com, "lylayer" <lylayfl@a...> wrote:

> For others who may get interested in these poems, to find them
> easily i am listing them for you the rb post numbers and page
> numbers in velcheru's 'Hibiscus on the Lake'
>
> 1. ఈ రాత్రి rb 13973, 'This night' page 157.
> 2. నిర్వీర్యం rb 14105. 'No break' page 158
> 3. దెవుడూ ర్బ్ 13967
> 4. dooraM ర్బ్. 14097. 'డిస్తంచె" పగె 63
> 5. 'ఈన్వొచతిఒణ్ పగె 54
> 6. 'ఘొఇంగ్ ఔత్ ఒఫ్ తౌణ్ పగె 51
> 7. ' ఆ బిర్థ్ ' పగె 201
> 8. 'చొల్ద్ మీట్ పగె 70
> 9. 'ఠిస్ వొర్ల్ద్, ఫూర్ థింగ్ధ్గె 191.

ఠంక్స్ ళ్య్ల ఫొర్ చొంపిలింగ్ థె లిస్త్.

ఈ వెంత్ బచ్క్ తొ థె ర్బ్ పొస్త్స్ ఒంచె అగైన్ అంద్ రీద్ థె పోమ్స్. ఈ విల్ల్ అల్సొ
గెత్ మ్య్ హంద్స్ ఒన్ థె బూక్ సూన్.

హౌఎవెర్, మ్య్ ఫిర్స్త్ ఇంప్రెస్సిఒన్ ఇస్ థత్ థె వ్రితింగ్స్ సీం తొ బె
ఔత్పౌరింగ్స్ ఒఫ్ అన్ ఇంతెల్లిగెంత్, బుత్ వెర్య్ దెప్రెస్సెద్ పెర్సొన్. ఆ పెర్సొన్
వ్హొసె మెంతల్ ఫొర్తితుదె వస్ ఫైలింగ్. ఠెయ్ అల్ల్ సౌంద్ లికె చ్రిఎస్ ఫొర్
హెల్ప్. ఆ కింద్ ఒఫ్ శోశ్ (శ్ంశ్?). డిద్ థెసె పోమ్స్ గెత్ పుబ్లిషెద్ వ్హిలె షె
వస్ అరౌంద్ (అంద్ నొ ఒనె హెల్పెద్)? ఓర్ వెరె థెయ్ పుబ్లిషెద్ పొస్థుమౌస్ల్య్? ఈ
వౌల్ద్ ప్రెఫెర్ తొ హీర్ థత్ థె లత్తెర్ హప్పెనెద్.

ంఅయ్ బె డ్ర్. ఝంపల విల్ల్ సయ్ మొరె, ఫొర్ ఈ అం నొ గూద్ అత్ అస్సెస్సింగ్ థెసె
థింగ్స్ అచ్చురతెల్య్.

ంఅయ్ హెర్ సౌల్ రెస్త్ ఇన్ పీచె.

శత్య

[Hanuma Kodavalla]

> "Srinivas Nagulapalli" Tue Oct 18, 2005 1:52 pm

> KHR gAru
> మీరందించిన బైరాగి గారి రచనల వివరాలు చాలా బాగున్నాయి.
కృతజ్ఞతలు.

SN gAru,

You are welcome. Also it was my pleasure as with that నిడివైన
చూచిరాత, I now have three more companions for my walk. :-)

We seem to be entangled with the surgeons and I hope this will free us:

A patient wrote to Dr. Michael DeBakey, "The two days I was privileged to
put my heart in your hands, I learned what Blake meant, 'For mercy has a
human heart, pity a human face.'"

> సరే ప్రాణభిక్ష, జీవిత అలంకరణ ఒక్కటే కాకపోయినా,
> ప్రాణభిక్ష ను మించిన అలంకరణ మాత్రం ఇంకొకటి ఉండదంటాను.

True, of course. That is the reason why I chose the word ప్రాణభిక్ష
which is incomparable to anything else! Literature is not the noblest human
endeavor. To repeat what KoKu said:

మానవుడు సాధిమ్చడానికి ప్రయత్నం చేస్తున్న వాటిలో సాహిత్యం
సర్వోత్కృష్టమైనది కాదు. కాని మానవుడు చేసే సమస్త ప్రయత్నాలకూ సాహిత్యం
ఎమ్తో తోడుగా ఉమ్టుమ్ది.

Which is exemplified by the above patient's case.

> ఇందుకే కోకో గారి నిక్కచ్చి నిర్వచనం చప్పగా ఉంది.

I will leave it at that.

Kodavalla Hanumantha Rao





------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~-->
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page
http://us.click.yahoo.com/dpRU5A/wUILAA/yQLSAA/4XQrlB/TM
--------------------------------------------------------------------~->

To Post a message, send it to: racch...@yahoogroups.com

[Hanuma Kodavalla]

In an earlier post, I said:

> (I cannot go beyond విశ్వదర్శనం:-),

Sorry, it should have been విశ్వరూపం. It's a different (subject) matter
that I cannot go even up to విశ్వదర్శనం.

[Srinivas Nagulapalli]

pYqY~YYQXQ~@--- In racch...@yahoogroups.com, "Satyanarayana Pamarty" gAru
wrote:

>
> --- In racch...@yahoogroups.com, Lyla gAru wrote:
> > For others who may get interested in these poems, to find them
> > easily i am listing them for you the rb post numbers and page
> > numbers in velcheru's 'Hibiscus on the Lake'
> >
> > 1. ఈ రాత్రి rb 13973, 'This night' page 157.
> > 2. నిర్వీర్యం rb 14105. 'No break' page 158
> > 3. దెవుడూ ర్బ్ 13967
> > 4. dooraM ర్బ్. 14097. 'డిస్తంచె" పగె 63
> > 5. 'ఈన్వొచతిఒణ్ పగె 54
> > 6. 'ఘొఇంగ్ ఔత్ ఒఫ్ తౌణ్ పగె 51
> > 7. ' ఆ బిర్థ్ ' పగె 201
> > 8. 'చొల్ద్ మీట్ పగె 70
> > 9. 'ఠిస్ వొర్ల్ద్, ఫూర్ థింగ్ధ్గె 191.
>

> హౌఎవెర్, మ్య్ ఫిర్స్త్ ఇంప్రెస్సిఒన్ ఇస్ థత్ థె వ్రితింగ్స్ సీం తొ బె
> ఔత్పౌరింగ్స్ ఒఫ్ అన్ ఇంతెల్లిగెంత్, బుత్ వెర్య్ దెప్రెస్సెద్ పెర్సొన్. ఆ పెర్సొన్
> వ్హొసె మెంతల్ ఫొర్తితుదె వస్ ఫైలింగ్. ఠెయ్ అల్ల్ సౌంద్ లికె చ్రిఎస్ ఫొర్
> హెల్ప్. ఆ కింద్ ఒఫ్ శోశ్ (శ్ంశ్?). డిద్ థెసె పోమ్స్ గెత్ పుబ్లిషెద్ వ్హిలె షె
> వస్ అరౌంద్ (అంద్ నొ ఒనె హెల్పెద్)? ఓర్ వెరె థెయ్ పుబ్లిషెద్
> పొస్థుమౌస్ల్య్? ఈ వౌల్ద్ ప్రెఫెర్ తొ హీర్ థత్ థె లత్తెర్ హప్పెనెద్.

ఈ షరె థె థౌఘ్త్స్ తూ, అఫ్తెర్ రీదింగ్ అల్ల్ ఒఫ్ థె అబొవె.
ఫర్తిచులర్ల్య్, థె ఫిర్స్త్ ఇతెం ళ్య్ల గారు లిస్తెద్ I rAtri ఇస్, ఒహ్ మ్య్
గూద్నెస్స్, మకెస్ థె వ్రితెర్ లూక్ సొ బ్లింద్ అంద్ ద్రౌనెద్ ఇన్ హెర్
లిమితెద్, షల్లౌ అంద్ దర్క్ ఒబ్సెర్వతిఒన్స్! ఔ క్నౌ, షె పైంత్స్ విథ్
వొర్ద్స్ మన్య్ నెగతివె థింగ్స్ థత్ చన్ ఒచ్చుర్ అత్ నిఘ్త్ ఇన్ థె వెర్సె,
అంద్ అస్ ఫర్ అస్ ఈ రెమెంబెర్ థె ఒన్ల్య్ పొసితివె థింగ్ థత్ ఒచ్చుర్రెద్ తొ
హెర్ వస్ థత్ నిఘ్త్ ఇస్ అల్సొ థె తిమె అన్ ఇంతెల్లెచ్తూల్ వెక్షెస్ ఒవెర్
ఉన్రెసొల్వెద్ ఉఎస్తిఒన్స్! ఈ గుఎస్స్, ఇత్ దిద్ణ్త్ ఒచ్చుర్ తొ హెర్ థత్ సుచ్
వెర్సెస్ వెరె ప్రొబబ్ల్య్ వ్రిత్తెన్ దురింగ్ నిఘ్త్ అంద్ వొర్సె, సుచ్ వెర్సెస్
చౌల్ద్ బె రీద్ బ్య్ ఒథెర్స్ దురింగ్ అనొథెర్ నిఘ్త్!

ఈ దొణ్త్ హవె ముచ్ తొ అద్ద్ ఒథెర్ థన్ థె ఆమెరిచన్ స్లంగ్- గెత్ అ లిఫె!

> ంఅయ్ బె డ్ర్. ఝంపల విల్ల్ సయ్ మొరె, ఫొర్ ఈ అం నొ గూద్ అత్ అస్సెస్సింగ్
> థెసె థింగ్స్ అచ్చురతెల్య్.

ఈ అం అల్సొ చురిఔస్ తొ క్నౌ వ్హత్ ఝంపల గారు వౌల్ద్ థింక్ ఒఫ్ ఇత్.

ఋఎగర్ద్స్
-శ్రినివస్

[Sreenivas Paruchuri]

> 1. ఈ రాత్రి rb 13973, 'This night' page 157.
> 2. నిర్వీర్యం rb 14105. 'No break' page 158

It should read: నిర్విరామం

> 3. దెవుడూ rb 13967
> 4. దూరం rb. 14097. 'Distance" page 63
> 5. 'Invocation' page 54
> 6. 'Going out of town' page 51
> 7. ' A birth ' page 201
> 8. 'cold meat' page 70
> 9. 'This world, Poor thing' page 191.

The Indian edition of the anthology in discussion, which I own, contains
more poems of Revatidevi translated.

1. p. 189
2. p. 186
3. p. 190-91 'God'
4. p. 187-8
5. p. 184-5 (ఆవాహన)
6. p. 184 (ఊరెడుతున్నాను)
7. p. 181 (జననం)
8. p. 187 (హృఛ్ఛితి)
9. p. 191-2 (పాపం ఈ లోకం)
10. 'A burial of burning love' (అనురాగ దగ్ధ సమాధి)
11. 'G'bye' (నిష్క్రమన్ణ)
12. 'Nonfiction' (అనాచరణ)
13. 'Sleepers' (నిద్రపోతు జాతి)
14. 'The voice' (మూగవోయిన గొంతు)

Here are a couple of her poems for your reading pleasure.

ఆవాహన
***********


కవిత్వం దాకా దేనికి అసలేది గానీ నేను రాయగలనని
మీదాక దేనికి నా మట్టుకు నాకే అనిపించదు

ఎప్పుడో నిన్నమొన్నటి ఇప్పుడెప్పుడో
ఏదో విషాదపు టగాధంలో పడినప్పుడో
ఏదో అనురాగపు గాఢత్వంలో లీనమైనప్పుడో
ఏదో ఆనందపు మేఘాల మీద తేలిపోయినప్పుడో
ఎప్పుడో అలాంటప్పుడెప్పుడో తను నేనైనప్పుడు తప్ప

కవిత్వం దాకా దేనికి అసలేది గానీ నేను రాయగలనని
మీదాక దేనికి నా మట్టుకు నాకే అనిపించదు

ఊరెడుతున్నాను
**************

ఈ రైలు ఆ ఊరెడుతోంది
రైల్లో కూచునున్న నేనూ
ఆ ఊరే వెడుతున్నానా
ఈ రైలుపెట్టెలో అటునుంచిటుకి
పాకే ఆ చీమ ఎటెడుతున్నట్లు
ఈ భూగోళం ఒదిలి ఎక్కణ్ణుంచో చూస్తే
రైలు గతీ అంతే
కిటికీ అంచు మీద గడ్డంకొస ఆనించి
రైలు కదలటం లేదు నేనూ కదలటం లేదు
ప్రక్కన చెట్లూ అవీ ఎదురుగా పరిగెడుతున్నాయి
వాటితోపాటు ఈ మనసు
ఆ కళ్ళలోని అనురాగపు చిర్నవ్వు నా నుదిట మీదింకా
ఆ చల్లని వెచ్చని మనసు నా హృదయంలో ఇంకా
ఒక్క లిప్తపాటు కూడా నేనెక్కడికీ వెళ్ళందే


Regards,
Sreenivas

------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~-->
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page
http://us.click.yahoo.com/dpRU5A/wUILAA/yQLSAA/4XQrlB/TM
--------------------------------------------------------------------~->

To Post a message, send it to: racch...@yahoogroups.com

[hanuma_k]

--- In racch...@yahoogroups.com, "lylayer" <lylayfl@a...> wrote:

> It is wonderfully nice of you to post and introduce revati devi's
> poetry to us rb readers.
>

You are welcome Lyla gAru. It was my pleasure as I had a chance to
read several VNR's translations and of course all the writers' brief
biographical notes. :-)

> Velcheru says her poetry is spontaneous and effortless. ( not
> quoting exactly ).

Quoting exactly, as it is rare to find such praise:

"Revati's poems are in a class by themselves; nothing like them had
ever been written before in Telugu. Revati was not a poet by
conscious effort -- someone who presents herself as a poet to the
literary world. Her language is direct, disarmingly straightforward,
unpremeditated; it is self-expression in its purest sense. Her words
and sentences, fresh with a nascent energy, appear on the page
utterly unaware of their presence in the world of poetry. In fact,
they were not poetic before Revati used them. Her passion, her
sensuality, her burning desire to speak, and her discovery of the
world through language, reveal a vulnerable person and an invincible
poet, giving us flashes of insight into her very female world. She
wrote only a small volume of poetry, but every poem in the volume is
precious."

Kodavalla Hanumantha Rao

------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~-->
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page
http://us.click.yahoo.com/dpRU5A/wUILAA/yQLSAA/4XQrlB/TM
--------------------------------------------------------------------~->

To Post a message, send it to: racch...@yahoogroups.com

[Ramarao Kanneganti]

FYY~YYQXQ~@Hanuma Kodavalla wrote:
>
> కవిత్వం అవసరం లేని అదృష్టవమ్తులు ఇక్కడే ఆగిపోవడం మమ్చిది. :-)

ఠెరె అరె ఒన్ల్య్ ఫెవ్ బూక్స్ థత్ ఈ కీప్ రెతుర్నింగ్ తొ అంద్ భైరగీస్ బూక్స్
అరె సొమె ఒఫ్ థొసె. హౌ చన్ ఈ దెస్చ్రిబె మ్య్ రెలతిఒన్షిప్ విథ్ హిస్ పోత్ర్య్?
ఠెరె వెరె తిమెస్ థత్ థొసె వెరె థె ఒన్ల్య్ స్తర్స్ ఇన్ థె స్క్య్:-).

వె అల్ల్ హవె బీన్ థెరె, వ్హెన్ వె రెచొగ్నిజె (ఒర్, ఇమగినె) అ స్పెచీల్
రెలతిఒన్షిప్. వ్హెన్ వె సీ సొమెబొద్య్ అచ్రొస్స్ ఇన్ అ చ్రౌదెద్ రూం, అ బ్రిఎఫ్
క్నౌఇంగ్ గ్లంచె థత్ ఎస్తబ్లిషెస్ అ షరెద్ ఎపిఫన్య్ -- పెర్హప్స్ ఔర్
రెలతిఒన్షిప్ విథ్ పోత్ర్య్ ఇస్ లికె థత్.

ఈ దొణ్త్ క్నౌ ఇఫ్ భైరగి ఇస్ ఇగ్నొరెద్. వ్హెన్ తల్కింగ్ తొ వాద్రేవు చిన వీర
భద్రుడు, హె మదె అ రెమర్క్: "ఎవెర్య్బొద్య్ హస్ అ బూక్ థత్ చంగెస్ థైర్
లిఫె. ఒర్ మె ఇత్ ఇస్ nootilO gontukalu". ఠెరె ఇస్ అ త్రన్స్లతిఒన్ ఒఫ్
భైరగి ఇంతొ ఏంగ్లిష్. ఠెరె ఇస్ అ గ్రౌప్ ఒఫ్ దిఎ-హర్ద్ భైరగి ఫన్స్ ఇన్
టెనలి థత్ పుబ్లిషెద్ అత్ లీస్త్ ఒనె బూక్ థత్ చొల్లెచ్తెద్ ఎస్సయ్స్ ఒన్ భైరగి.

భుత్, థెన్, భైరగీస్ పోత్ర్య్ స్పీక్స్ తొ పెఒప్లె ఇన్ సుచ్ అ స్పెచీల్ వయ్, థత్
ఈ చన్నొత్ బెలిఎవె థత్ అన్య్బొద్య్ ఒథెర్ థన్ మె ఉందెర్స్తంద్స్ ఇత్ థె వయ్ ఇత్
షౌల్ద్ బె :-). శీ, పోత్ర్య్ ఇస్ ఎస్సెంతీల్ల్య్ ఇంతెన్సె పెర్సొనల్ ఎకష్పెరిఎంచె.
ఈత్ చన్నొత్ గెత్ అన్య్ మొరె ఇంతెన్సె ఒర్ పెర్సొనల్ థన్ థత్.

--
ఋఅమ

ఫ్శ్: ఎస్, ఈ క్నౌ థత్ ఎవెర్య్ ఫన్ ఒఫ్ భైరగి ఫీల్స్ థె సమె వయ్. ఠత్ ఇస్
థె మగిచ్ ఒఫ్ భైరగి.

------------------------ అహూ! ఘ్రౌప్స్ శ్పొన్సొర్ ---------------------->
ఘెత్ ఫస్త్ అచ్చెస్స్ తొ యౌర్ ఫవొరితె అహూ! ఘ్రౌప్స్. ంఅకె అహూ! యౌర్ హొమె పగె
హ్త్త్ప్://ఉస్.చ్లిచ్క్.యహూ.చొం/ద్పౄ5ఆ/వూఈళాఆ/య్ళ్శాఆ/4ర్ల్భ్/ట్ం
--------------------------------------------------------------------->

టొ ఫొస్త్ అ మెస్సగె, సెంద్ ఇత్ తొ: రచ్చబందయహూగ్రౌప్స్.చొం

[hanuma_k]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Srinivas Nagulapalli"
<srini_nagul@y...> wrote:
> I share the thoughts too, after reading all of the above.
> ... ఈ రాత్రి is, oh my
> goodness, makes the writer look so blind and drowned in her
> limited, shallow and dark observations! ...
> I remember the only positive thing that occurred to
> her was that night is also the time an intellectual vexes over
> unresolved questions!

A minor correction: the intellectual vexes in "No Break", not
in "This Night".

> I don't have much to add other than the American slang- get a
life!

If only the "poor thing" were around to take the advice, er, the
literary criticism.

Kodavalla Hanumantha Rao








------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~-->
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page
http://us.click.yahoo.com/dpRU5A/wUILAA/yQLSAA/4XQrlB/TM
--------------------------------------------------------------------~->

To Post a message, send it to: racch...@yahoogroups.com

[hanuma_k]

--- In racch...@yahoogroups.com, Ramarao Kanneganti <rama@k...>
wrote:
>>
> I don't know if Bairagi is ignored. There is a group of
> die-hard Bairagi fans in Tenali ...
> Rama
>


రామారావ్,

సౌపాడులో కన్నెగంటి వాళ్ళకి లెక్కలేనన్ని అభిమానులమ్టే ఆశ్చర్యమా?
లేరంటే చెప్పలేనంత విచారమే గాని.:-)

గత పది నెలలుగా కాస్తో కూస్తో తెలుగు పుస్తకాలు చదువుతున్నాను గదా.
చేరాతల ద్వారా మాష్టారు గారు కొత్తా పాతా అని లేకుమ్డా పరిచయం
చెయ్యని ప్రముఖ కవులమ్టూ లేరు -- బైరాగి తప్ప. ఆ Waste Land లో
ఎప్పుడూ మునిగితేలే వేగుంట మోహన ప్రసాద్ గారు తెలుగు, ఇమ్గ్లీషు
రచయితలు ఎమ్దరి గురిమ్చో మాట్లాడారు -- బైరాగి తప్ప. ఉన్నా నాకు
కనబడలేదేమో చెప్పు నీ కంటబడితే.

హనుమంతరావు

------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~-->
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page
http://us.click.yahoo.com/dpRU5A/wUILAA/yQLSAA/4XQrlB/TM
--------------------------------------------------------------------~->

To Post a message, send it to: racch...@yahoogroups.com

[Satyanarayana Pamarty]

--- In racch...@yahoogroups.com, "hanuma_k" <hanumak@h...> wrote:

> The poems were published shortly after her death.

> Good intentions aside, I find such diagnosis and the call for
> confirmation from a doctor specialist troubling if not deeply
> insulting to the dead poet.

Dear KHR gAru:

Thank you very much for your quick response.

How did I insult the poetess? I don't understand. Is being depressed a
crime? Something that should not happen? Something demeaning? Why?

I believe that there comes a phase in most people's lives when they
might feel depressed, down, or blue (for whatever reason). I would
like someone knowledgeable to confirm. I did say I am not good at it,
right? When I read those lines, they sounded like cries for help to
me. They may be, they may not be. I am willing to listen.

The perspective that if someone should seek or need psychiatric or
other help is insulting, demeaning and derogatory should change I think.

I still would like SrI Jampala to react. And I am not insulting the
poetess or anyone else when I say this. I am saying this so that if we
see someone writing such stuff these days and there is something
indicative in those writings, we will hopefully recognise that they
need help before it's too late.

However, the other two poems by the same poetess that SrI SrInivAs
paruchUri posted were infinitely better. May be if I read more poems,
I will get a better perspective. May be the four poems of yesterday
were not representative.

However, I reiterate that those four poems sounded like they had an
ominous indication of what was coming for the poetess. Again, I am not
insulting the poetess. I am only thinking of those who might have
taken those writings easily when they ought to have been taken seriously.

If only someone did take them seriously then, we would perhaps not be
feeling sad about the lady today. We would perhaps have been able to
save for telugu literature a truly great poetess. I am truly sad that
this did not happen and feel that the poems seem to have fallen on
what apparently were deaf ears when time mattered.

చేతులు కాలేక ఆకులు పట్టుకుని ఏమి ప్రయోజనమని అడుగుతారేమో. ఆ చేతులు
మళ్ళీ కాలకుండా ఉండాలంటే, మొదటిసారి జరిగిందేమిటో తేల్చుకోవటము
ముఖ్యమని నేననుకుంటున్నాను.

However, I could be grossly wrong and way off the mark. As always, I
am willing to listen and change my view.

The world admires Vincent van Gogh, with or without psychoanalysis. I
am sure rEvatI dEvi will be too.

My intention was not to insult anyone, but if I sounded like that, I
owe you an apology and I offer one.

Thanks and best wishes

Satya

[hanuma_k]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Satyanarayana Pamarty"
<pamarty@h...> wrote:

> outpourings of an intelligent, but very depressed person. A person
> whose mental fortitude was failing. They all sound like cries for
> help. A kind of SOS (SMS?). Did these poems get published while she
> was around (and no one helped)? ...
> May be Dr. Jampala will say more, for I am no good at assessing
these
> things accurately.
> Satya
>

Satya gAru,

The poems were published shortly after her death.

Good intentions aside, I find such diagnosis and the call for
confirmation from a doctor specialist troubling if not deeply
insulting to the dead poet.

Forgive me if I am overreacting and this is all accepted under that
venerable branch of literary criticism called psychoanalysis.

Kodavalla Hanumantha Rao

------------------------ Yahoo! Groups Sponsor --------------------~-->
Get fast access to your favorite Yahoo! Groups. Make Yahoo! your home page
http://us.click.yahoo.com/dpRU5A/wUILAA/yQLSAA/4XQrlB/TM
--------------------------------------------------------------------~->

To Post a message, send it to: racch...@yahoogroups.com

[hanuma_k]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Satyanarayana Pamarty"
<pamarty@h...> wrote:
>

Satya gAru,

> The perspective that if someone should seek or need psychiatric or
> other help is insulting, demeaning and derogatory should change I
think.

I have empathy for people with any medical condition and enormous
respect for the patient's privacy.

Perhaps a bad choice of words on my part.

However, if the only or even the main feeling the poetry evokes is a
concern for the poet's health or personal life then the poet has
failed.

> I reiterate that those four poems sounded like they had an
> ominous indication

"A Birth" too!

Kodavalla Hanumantha Rao

[Satyanarayana Pamarty]

--- In racch...@yahoogroups.com, "hanuma_k" <hanumak@h...> wrote:

Dear KHR gaaru:

Thanks for your response again.

> However, if the only or even the main feeling the poetry evokes is a
> concern for the poet's health or personal life then the poet has
> failed.

But it's also possible that the reader in question is a miserable
wretch who envisions only a spade when he hears the word "spade" and
one who failed to recognise the poeticism in the phrases which was
obvious to most people. :-)

I am certain that we have to seriously consider that option too. :-)

With best wishes

Satya

[viplavreddy]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Satyanarayana Pamarty"
<pamarty@h...> wrote:

> I still would like SrI Jampala to react. And I am not insulting the
> poetess or anyone else when I say this. I am saying this so that
if we
> see someone writing such stuff these days and there is something
> indicative in those writings, we will hopefully recognise that they
> need help before it's too late.
>
> However, the other two poems by the same poetess that SrI SrInivAs
> paruchUri posted were infinitely better. May be if I read more

Satya,

Those latter poems sounded better for you because you think life
(light) is normal and suicidal death (dark) is absurd. Not worry, I
will not go further on this, it is an after effect of a googled up
search on Camus and Hemingway: Suicide, Sisyphus, and the Leopard by
Ben Stoltzfus, University of California, Riverside.

I would rather wait for a philosophical take on this than a
Psychiatrists gleaning. I will lighten up the load on this after
asking a question:

Is there any prose written by this writer, Revati devi? Poetry may
not be enough to go by for any doctor, whether s/he earned it in
philosophy or in medicine.

A. Now to a somewhat heavier part first:

These are some of famous suicide notes:

1.
Goodbye, my friend, goodbye
My love, you are in my heart.
It was preordained we should part
And be reunited by and by.
Goodbye: no handshake to endure.
Let's have no sadness -- furrowed brow.
There's nothing new in dying now
Though living is no newer.

Written in his own blood, and given to a friend the day before he
hanged himself.
- Sergei Esenin, Russian poet, d. Dec. 28, 1925

2.
All fled--all done, so lift me on the pyre;
The feast is over, and the lamps expire.

Suicide note.
~~ Robert E. Howard, writer, d. June 11, 1936

3.
When I am dead, and over me bright April
Shakes out her rain drenched hair,
Tho you should lean above me broken hearted,
I shall not care.
For I shall have peace.
As leafey trees are peaceful
When rain bends down the bough.
And I shall be more silent and cold hearted
Than you are now.

Suicide note to her lover who left her.
~~ Sara Teasdale, poet, d. 1933


B. Now to somewhat brighter side:

Some famous last words of well, famous people, dying:

1.
"Waiting are they? Waiting are they? Well--let 'em wait."

In response to an attending doctor who attempted to comfort him by
saying, "General, I fear the angels are waiting for you."
~~ Ethan Allen, American Revolutionary general, d. 1789

2.
"Am I dying or is this my birthday?"

When she woke briefly during her last illness and found all her
family around her bedside.
~~ Lady Nancy Astor, d. 1964

3.
"I should never have switched from Scotch to Martinis."

~~ Humphrey Bogart, actor, d. January 14, 1957


C. Now to the finale, the lighter side:

Last words spoken by those facing execution:

1.
"How about this for a headline for tomorrow's paper? French fries."

Executed in electric chair in Oklahoma.
~~ James French, d. 1966

2.
"I'd rather be fishing."

Executed in electric chair, Louisiana.
~~ Jimmy Glass, d. June 12, 1987

3.
"Capital punishment: them without the capital get the punishment."

Executed in electric chair, Florida.
~~ John Spenkelink, d. May 25, 1979


I expect poetry to be somewhat brigther than these above. Again, it
is perhaps intensely personal, as RR says, after excluding other
personal things - which are naanya (none of your business)!. The
question is, if poetry is so personal why everyone wishes to share
it with all others (wrt their reading/understanding)?

regards, viplav

[hanuma_k]

--- In racch...@yahoogroups.com, "viplavreddy" <viplavreddy@g...> wrote:
> Is there any prose written by this writer, Revati devi?

None. But there is prose written of her by Velcheru, Chekuri, Puranam, Sanjivadev and others. Alas, it is all about her poetry and little about her life or the lack of it. Of course, there is a pungent and poignant explanation of her death in

http://groups.yahoo.com/group/racchabanda/message/13976

but it is too succinct for the insatiable.

Kodavalla Hanumantha Rao

[lylayer]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla"
<hanumak@h...> wrote:

> rEvatIdEvi "dUram"
> ( హ్త్త్ప్://గ్రౌప్స్.యహూ.చొం/గ్రౌప్/రచ్చబంద/మెస్సగె/14097 )
> gItam amtA swayamvEdana anukOnu.


O.K. May be not.:-)
Agree Revati's poem may not be all personal agony in this poem.
It can still be, because being in all those stressed relations all
at once is quite possible. Happens to many of us, many times.
(Prostitution excluded)


> gItam amtA swayamvEdana anukOnu.
>amtamAtramE ayitE mana hRdayAlanu tAkadu.
> chuTTUvunna samAjamlO aDuganTipOyina prEmAnurAgAla gurimchi
suniSitamaina > vimarSagA kanipistumdi


Troubled. Disagree with you on this one. why would not an
individual's pain or happiness count? It does.
Why would it touch us more if the whole society is turning loveless
than one or two or ten people suffering the lack of love in their
individual lives?
If the poet agonizes over her unfulfilled life it just does not
reach peoples' heart?. But if she renders a criticism of a loveless
society more people respond to that poetry? Since when? Since
Marxism?

Why should everything has to relate to groups and masses for an
individual to feel any emotion or the lack of an emotion? Then you
may also say -the expression of a feeling, emotion or thought itself
should be done in groups and masses -otherwise it just does not
count. :-)

"I am not the society in microcosm" says Joan Didion. And i feel
that way too.

regards
lyla.

[Hanuma Kodavalla]

Y
> lylayer [lyl...@aol.com] Friday, October 21, 2005 8:54 PM


మీరు మార్క్సిస్టుల మీద మీకున్న సహజ "ప్రేమ"తో వేసిన "పదునైన" బాణం
నన్ను గానీ వాళ్ళనిగానీ తాకలేదు. నేను సమాజం అన్నా, బైరాగి ప్రపంచం అన్నా
అది వ్యక్తుల జీవితాలకి సంబంధిమ్చని పదార్థం కాదు. సుఖాలు, బాధలు
అనుభవించేది వ్యక్తులే. కవి వేదన ప్రజా బాహుళ్యం తో ఏకం కాలేకపోతే
ఉత్తమ కవిత కాలేదని భావన.

మరి అది ఏ మార్క్సిస్టు సాహిత్య సిద్ధాంతపు గుత్తసొత్తో నాకు తెలియదు. మీరు
నేను, బైరాగి అన్నది, అనబోయేది మళ్ళీ చదివి, కాస్త మార్క్సిజానికున్న
సంబమ్ధాన్ని వివరిస్తే మనం చర్చించుకోవచ్చు. వట్టి విసుర్లు విసిరితే
"భావాల చీకట్లో మాటల బాణాసంచాలని" పేల్చినట్లువుతుమ్ది.

"నా రచనలలో లోకం ప్రతిఫలించి / నా తపస్సు ఫలించి / నా గీతం
గుండెలలో ఘూర్ణిల్లగ / నా జాతి జనులు పాడుకొనే మంత్రంగా మ్రోగించాలని"
తతహలాడాడు ఒక మహాకవి. కొందరి దృష్టిలో గత శతాబ్దానికల్లా ఉత్తమమైన
కవితలో.

"To create delight, you have to know the world. / There is no poetry
without the world." అన్నాడు మరో మహాకవి. కొమ్దరి దృష్టిలో గత శతాబ్దపు
ఒకే ఒక మహాకావ్యమ్లో. శ్రీశ్రీ ఏదో ఒక రకపు మార్క్సిస్టు అనుకోండి. విశ్వనాథ
వారు మార్క్సిస్టులా? పాపం శమించుగాక!

కవయిత్రి సొంత బాధ "మాత్రమే" అయితే మన హృదయాలని తాకదు అన్నాను. ఒకవేళ
తాకినా అనుభూతి వేరుగా ఉమ్టుమ్ది. ఉదాహరణకి, మన సంఘం దేవుడి వరం వల్ల
మారిపోయి, రేవతీదేవి "దూరం"లో ప్రస్తావించిన చిన్నా- పెద్దా, ఇరుగు-పొరుగు,
ఆడ-మగ మొదలైన వ్యత్యాసాలు మాయమయాయనుకోండి. అప్పుడా గీతం కవయిత్రి
సొంత బాధగా మాత్రమే మిగిలిపోతుంది. మనం స్పందించే తీరులో తేడా వుంటుమ్ది.
మతిభ్రమించిమ్ది అని ఆసుపత్రికి పంపొచ్చు; తిన్నది అరగలేదా, "Get a
life!" అని కొట్టిపారేయవచ్చు; పోనీలే, మనకా బాధలు లేవు అని మన
అదృష్టానికి భగవంతుడికి దండం పెట్టొచ్చు; లేదా, అయ్యో, ఎన్ని కష్టాలు పడి
పోయిమ్ది, అని ఆవిడ దురదృష్టానికి మన హృదయం కరిగిపోవచ్చు. కాని ఇలాంటి
అనుభవాలనిచ్చేది గొప్ప కవిత కాజాలదని నా ఉద్దేశం.

కవయిత్రి సొంత బాధ అయినా కాకపోయినా, అది పాఠకుడి జీవితానికి దగ్గరగా
ఉంటే కలిగే అనుభూతి వేరుగా ఉమ్టుమ్ది. "దూరం" లో ప్రస్తావిమ్చిన తారతమ్యాలు
చాల వరకు నా జీవితమ్లో, నా చుట్టూ ఉన్నాయి. నా జీవితాన్ని కళాత్మకంగా
విమర్శిస్తుంది, సంస్కరిస్తుంది; అందువలన కవి స్వీయ బాధతో తాదాత్మ్యం
చెందుతాను. కాని నా ఒక్కడిమీద మాత్రమే ఆప్రభావముంటే గొప్ప కవిత్వం కాదు,
రచ్చబండ మీద ప్రస్తావించ నవసరం లేదు. నాలాంటి కొన్ని లక్షల మంది
పాట్హకులని స్పందిస్తే అది సార్థకమవుతుంది. ఉత్తమ కవితగా నిలుస్తుంది.

అలా ప్రభావం చెయ్యాలంటే, కవి ప్రజాబాహుళ్ఆనికి సంబంధించి రాయాలి. ఒక
వేళ చాలా వ్యక్తిగతమైన స్వీయ బాధ వెలువరించినా, పాఠకులు దాన్ని తమ
జీవితాలకి అన్వయించుకునే విధంగా సృజిస్తే గొప్ప కవిత అవుతుంది.
ఉదాహరణకి, దుఃఖమ్లో మునిగి మాటలు రానపుడు "మూగవోయిన నాగళమ్ముననుగూడ
/ నిదురవోయిన సెలయేటి రొదలు కలవు" అనుకుంటాం. కృష్ణశాస్త్రి గారు తన
స్వరపేటిక కోల్పోయి ఆబాధలో రాస్తే రాసి ఉండవచ్చు కాని మనం ఇప్పుడు
స్పందిస్తున్నది అమ్దుకు కాదు.

> Why would it touch us more if the whole society is turning loveless
> than one or two or ten people suffering the lack of love in their
> individual lives?

ప్రేమరాహిత్యమనే భావన మాత్రమే మనల్ని కదిలిస్తే, ఒకరయినా, లక్ష
మందయినా తేడా లేదు. కాని మనల్ని కదిలిమ్చేది ప్రేమరాహిత్యం వలన వ్యర్థ
జీవితులయిన రక్త మాంసాలున్న మనుషులు కావడాన, ఒకరికన్నా లక్ష మంది
మనల్ని ఎక్కువగా చలింపచేస్తారు. రోడ్డు ప్రమాదంలో తెలియని వారొకరు
చనిపోతే స్పందన వేరు, భూకంపం వచ్చి వేల మంది చనిపోతే స్పందన
వేరు.

> "I am not the society in microcosm" says Joan Didion.
> And i feel that way too.

వ్యక్తివాదాన్ని సమర్థించిన చండీదాస్ అంతకంటే అర్థవంతంగా చెప్పాడు:
"వ్యక్తి వినా సంఘం లేదు. సంఘజీవనం అనేది యెవరి జీవితమూ కాదు.
స్థూలదృష్టిలో, సంఘం అంటే ప్రజాబాహుళ్యామోదత అని నా అభిప్రాయం. సంఘం
సిరామరకలాంటి నీడ. ఆనీడలో అందరి నీడలూ ఉంటాయి. కాని, అవి
కలగాపులగంగా అలుపుఁకుని, పులుపుఁకుని, మరకలా అనిపిస్తాయి. ఆ మరకలో
యే వొక్కవ్యక్తీ, తన నీడ ఫలానా అని పోల్చుకోలేడు."

"సంఘానికీ, వ్యక్తికీ మధ్య సారూప్యతా వైవిధ్యమూ వున్నాయి."

ఆ సారూప్యతే లేకపోతే మనకి భాషా అక్కర్లేదు, సాహిత్యం అమ్తకంటే అవసరం
లేదని నా అభిప్రాయం.

కొడవళ్ళ హనుమంతరావు

[Srinivas Nagulapalli]

--- In racch...@yahoogroups.com, "hanuma_k" <hanumak@h...> wrote:
>

> --- In racch...@yahoogroups.com, "Srinivas Nagulapalli"
> <srini_nagul@y...> wrote:
> > I don't have much to add other than the American slang- get a
> life!
>
> If only the "poor thing" were around to take the advice, er, the
> literary criticism.

It is only about the writing, not the writer. It applies just as
much no matter who the writer is, living or dead, including myself.
ఆ కవిత చదివిన తరువాత నాకు లేని నీరసం, ఆయసం వచ్చాయి,
ఏం చేస్తాం - I am only another "poor thing" - a reader.

Personally, I prefer and hope, if ever I write such, someone
says so, that could shake me up.

Regards
-Srinivas

[Hanuma Kodavalla]

> Srinivas Nagulapalli [srini...@yahoo.com] Sunday, October 23, 2005 8:20
AM

> I hope if ever I write such, someone ... could shake me up.

SN gAru,

You shall be pleased as hereafter you will not even have a choice. :-)

Our good Samaritan friend will be watching and at the slightest hint of a
depressed poem, not only will you be shaken up but also summarily sent to a
sanatorium run by world-class psychiatrists with excellent taste in Telugu
literature. Hmmm! That actually is tempting. :-)

On the other hand, heartless readers like me who don't care a hoot for the
writer's health will sing your praise to unreasonable heights, as, if I may
repeat:

"There is no 'gloomy literature', since, however dark may be the colors in
which one paints the world, one paints it only so that free men may feel
their freedom as they face it. Thus, there are only good and bad novels. The
bad novel aims to please by flattering, whereas the good one is an exigence
and an act of faith." -- From "What is Literature?" by Sartre.

I promise I won't needle Satya gAru on this anymore. :-)

Kodavalla Hanumantha Rao

[Satyanarayana Pamarty]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:

> On the other hand, heartless readers like me who don't care a hoot
> for the writer's health will sing your praise to unreasonable
> heights, as, if I may repeat:

...

> I promise I won't needle Satya gAru on this anymore. :-)

నమస్తే KHR గారు:

ఇంక పొడవనని ముందుగానే ప్రమాణంచేసేశారేమిటండీ బాబూ?

మరి నేను సంభాషణని పొడిగిస్తే మీరు కనీసం ఆత్మ రక్షణ
చేసుకోవద్దా? ఇలా వరాలిచ్చే శివుడు ఒకసారి భస్మాసురుడికి చిక్కినది.
మీరు సంభాషణోచితంగా ఎలాగైనా ఇకపైన కూడా పొడవవచ్చు అని
గ్రహించండి. నాకు ఇది మా ఇంట్లో రోజూ అలవాటే!

ఇక పోతే, వినాయకుడి బొడ్డులో వేలు పెట్టి తేలు చేత కసిక్కుమని
కుట్టించుకుని దుర్భర బాధ అనుభవిస్తూ, పైకి మాత్రం మందహాసంతో
"ఎంత హాయిగా ఉంది" అని అనే పరిపక్వతా, సమదృష్టీ నాకింకా రాలేదులా
ఉంది. :-)

రాజుగారిది దిశెమొలరోయ్ అని చెప్పి నవ్వింది మరి ఏమీ తెలియని నా లాంటి
పసిపిల్లవాడే! ఆ కొన్ని పద్యాలలో మహాకవుల కవితలను మించిపోయిన
కవిత్వం నాకు కానరాలేదు మహానుభావా అని నాలో నేననుకుంటూ చెప్పింది
తప్పైతే క్షమార్హుడను.

నాది బాలదృష్టే గాని బలదృష్టి కాదు. :-)

నమస్కారములతో

పామర్తి సత్యనారాయణ

[Srinivas Nagulapalli]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:

> You shall be pleased as hereafter you will not even have a
> choice. :-)
>
> Our good Samaritan friend will be watching and at the slightest
> hint of a depressed poem, not only will you be shaken up but also
> summarily sent to a sanatorium run by world-class psychiatrists
> with excellent taste in Telugu literature. Hmmm! That actually is
> tempting. :-)

KHR gAru,
Don't you know that we are already in that sanatorium?
Good Samaritan help, if at all needed, is only to get out, not to get
in! :-)

It is not about depressed writing or feel-good narrations- my gripe
and dig is only about ignoring the obvious.

> On the other hand, heartless readers like me who don't care a hoot
> for the writer's health will sing your praise to unreasonable
> heights, as, if I may repeat:
> "There is no 'gloomy literature', since, however dark may be the
> colors in which one paints the world, one paints it only so that

> free men may feel their freedom as they face it.[snip]

I really appreciate your kind gesture. Kind souls like you
spoil the game of writing 'gloomy literature' before it even
begins!! Really:-) With such assured support for praises
who can stop smiling (and singing etc!) and still be capable of
getting in the mood to be gloomy or write gloomy literature?!:-)
ఆది లోనే అంతం చేయడమంటే ఇదే కాబోలు :-)

If one is word-painting "this night" or this world, and pours over
all sorts of negative, dark and horrible observations to the
exclusion of staring reality, I should learn not to gripe a bit!
It is actually very hilarious and even ludicrous entertainment!
Why? Because, the word-painting was done probably during "that
night" or in that same world, wherein all those horrible
observations weren't really that horrible enough to deter or dent
the composure of the word-painter a bit to describe them so
beautifully and so charmingly.

Regards
-Srinivas

[viplavreddy]

--- In racch...@yahoogroups.com, "lylayer" <lylayfl@a...> wrote:

> Why should everything has to relate to groups and masses for an
> individual to feel any emotion or the lack of an emotion? Then you
> may also say -the expression of a feeling, emotion or thought
itself
> should be done in groups and masses -otherwise it just does not
> count. :-)

This gave me the push it needed to hit 'publish' with my blog
regarding a thought in works for over ten days. It is lengthy and I
didn't want to clutter your digests with such a lengthy piece, so,
only if you are interested, you may go there (on literature,
politics, polemics): {connection with telugu? well the thought was
prompted by postings in DTLC group, enough said.}

http://viplavreddy.blogspot.com/

> "I am not the society in microcosm" says Joan Didion. And i feel
> that way too.

this requires more reading/thinking on my part; perhaps Lyla could
share her thoughts if she sees any exceptions here or is it
generally true?. The statement sounds 'rebellious'.

Regards,
-viplav-

[Hanuma Kodavalla]

> Satyanarayana Pamarty [pam...@hotmail.com] Monday, October 24, 2005 1:48
AM

Satya gAru,

> ఇంక పొడవనని ముందుగానే ప్రమాణంచేసేశారేమిటండీ బాబూ?

OK, just one more time as a clarification. :-)

> మహాకవుల కవితలను మించిపోయిన
> కవిత్వం నాకు కానరాలేదు మహానుభావా
> అని నాలో నేననుకుంటూ చెప్పింది తప్పైతే

I had no idea that is what you were telling yourself because what you told
us was that her mental fortitude was failing, she was crying for help and we
needed to call Dr. Jampala for his expert diagnosis.

If I knew what you were in fact telling yourself, I would not have reacted
at all or reacted differently. But how am I supposed to know? I am only a
software engineer. :-)

Kodavalla Hanumantha Rao

[Hanuma Kodavalla]

> Srinivas Nagulapalli [srini...@yahoo.com] Monday, October 24, 2005 9:00
AM

SN gAru,

> I really appreciate your kind gesture.

But that is moot as you don't seem to appreciate Sartre.

> If one is word-painting "this night" or this world, and pours over
> all sorts of negative, dark and horrible observations to the
> exclusion of staring reality, I should learn not to gripe a bit!
> It is actually very hilarious and even ludicrous entertainment!

Of course you can gripe, bemoan, deride, admire, whatever, as much as you
like.

You keep saying "ignoring the obvious and excluding the staring reality". It
might be presumptuous for me to say this to a poet like you, but the poet
takes a slice of the world to create a poem to convey something. What he
chooses depends on what to convey.

"This Night" is about a person's inner struggle between the self and the
world. అదొక సంశయ గీతం. ఒక నూతిలో గొంతుక. "తనకీ ప్రపంచానికీ
సామరస్యం కుదిరిందాకా కవి చేసే అంతర్ బహిర్ యుద్ధారావా" నికి ఒక
తార్కాణం.

That Hamlet's world-famous soliloquy mentions the whips and scorns of time,
the oppressor's wrong, the proud man's contumely, the pangs of dispriz'd
love, the law's delay, the insolence of office and so on. Surely a princely
life in the 16th century Europe was not all that dark. Did the humanity's
greatest playwright "miss the obvious" and ignore the "staring reality"? If
someone told you that Shakespeare had faced none of those ills in his life,
do you then get only "ludicrous" entertainment from Hamlet?

Let us take a second look at those "limited, shallow ... dark, negative, and
horrible observations" in Revatidevi's poem:

నిర్విరామం

నడిరేతిరి నిద్రలో నిద్రరాత్రి మధ్యలో
ఎక్కడో, ఎవరిదో
తల్లికడుపు చీల్చుకొచ్చిన శిశువుకేక
జీవసారం ఒట్టిపోయిన మనిషి చివరిచూపు
పులివాతబడ్డ ప్రాణి అమ్తిమ ఆర్తనాదం
పైకెత్తిన హమ్తకుడి చేతిలోని కత్తిమెరుపు
తొలి ప్రేమికుల అధర ముద్ర
గస్తీ తిరిగే గూర్కా చేతికర్ర చప్పుడు
భయామ్దోళన గుమ్డె టక్ టక్
మరో బేరం కోసం దీప స్తంభం నీడలో కళ్ళ వెదుకులాట
స్వయమ్గా ఉరిపోసుకుమ్టున్న ముఖం
లోని దైన్యత మేధావి బుర్రలో
పరిష్కారం లేని గమ్దర గోళం


Tell me SN gAru, honestly, how ghastly and sinisterly are they compared to
the images below?


మరి నిన్ను స్మరిస్తే
నా కగుపించే దృశ్యాలా?
వినిపించే భాష్యాలా?
..
నడిరే నిద్దురలో
అపుడే ప్రసవించిన శిశువు నెడద నిడుకుని
రుచిర స్వప్నాలను కాంచే
జవరాలి మనఃప్రపంచపు టావర్తాలు!
శిశువు చిత్ర నిద్రలో
ప్రాచీన స్మృతు లూచే చప్పుడు!
వైద్యశాలలో,
శస్త్రకారుని మహేంద్రజాలంలో,
చావుబ్రదుకుల సంధ్యాకాలంలో
కన్నులుమూసిన రోగార్తుని
రక్తనాళ సంస్పందన!
కాలువ నీళులలో జారిపడి
కదలగనైనా చాలని
త్రాగుబోతు వ్యక్తావ్యక్తాలాపన!
ప్రేలాపన!
కడుపు దహించుకుపోయే
పడుపుకత్తె రాక్షసరతిలో
అర్థనిమీలిత నేత్రాల
భయంకర బాధల పాటల పల్లవి!
ఉరితీయబడ్డ శిరస్సు చెప్పిన రహస్యం!
ఉన్మాది మనస్సినీవాలిలో
ఘూకంకేకా, భేకంబాకా!
సమ్మెకట్టిన కూలీల భార్యల, బిడ్డల
ఆకటి చీకటి చిచ్చుల
హాహాకారం! ఆర్తారావం!


I don't know about you, but many Telugus think కవితా! ఓ కవితా! is the
greatest poem of the last century. I assume you at least accept it as good
poetry. Why? Did SriSri craft enough sugar into rest of the poem to make it
a nice, balanced and holistic package for you?

Kodavalla Hanumantha Rao

[Satyanarayana Pamarty]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:

> That Hamlet's world-famous soliloquy mentions the whips and scorns of
> time,

Dear KHR gAru:

You hit it on the nail's head. Hamlet heard voices and saw visions,
right? ;)

I was always troubled by Hamlet and Joan D'Arc too.

That's another story which is beyond the scope of the charter I am
sure. Hence, as quicker an exit as the entrance.

Thanks and best wishes

Satya

[Satyanarayana Pamarty]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:

> OK, just one more time as a clarification. :-)

We can continue talking KHR gaaru. Why place a premature period? :-)

> I had no idea that is what you were telling yourself because what
you told
> us was that her mental fortitude was failing, she was crying for
help and we
> needed to call Dr. Jampala for his expert diagnosis.

Sure I did. Can I deny that? I can't and I won't. :-)

> If I knew what you were in fact telling yourself, I would not have
reacted
> at all or reacted differently. But how am I supposed to know? I am
only a
> software engineer. :-)

Not to worry. I know of no one who can do it. :-)

However, let us walk this plank a little longer. I think the whole
thing has a lot to do with taste. Of the poet and the reader. If there
is a marriage, it's a happy situation. If there is incompatibility,
it's unpleasant.

Like viplav said in the other post, it perhaps has to do with what one
thinks is normal and absurd. What could be normal to you could be
otherwise to me and vice versa. Nothing wrong. There's allowance for
everything I think.

పుఝ్ఝెకొక బుద్ధి జిహ్వకొక రుచి అని మనవారు ఊరికే అని ఉంటారా?

నేను ఒక చిన్న ప్రయోగం చేసాను. కొన్ని వాక్యాలను రాసాను. వాటిని
పరిశీలించండి.

మొదటి కథనం (వ్యతిరేక లకష్యం)

ఈ క్షణం నాకెంతో ఆనందంగా ఉంది
ఎక్కడ చూసినా పుష్పవనాలు
వీనులవిందుల కిలకిలరావాలు
అది ఒక విశాల ప్రపంచం
ఈ లోకానికి హద్దులు లేవు
బయట ప్రకాశవంత ప్రపంచం తేడాగా ఉంది
తలుపు తెరిచి దానిగుండా వెళ్ళను
అది ఇప్పుడు ఒక చీకటి గది
నా మొహమ్మీద ముసుగు తీసేసాను
నల్ల కళ్ళద్దాలు తీసేసాను
మూసిన కళ్ళు తెరిచాను
ఏమిచేసినా ఎక్కడచూసినా గాఢాంధకారం
కళ్ళు నలుముకుని చూసినా అంధకారమే
ఏమిటో! ఈ చీకటి ఏమిటో
అయినా అంతా అయోమయంగా ఉంది
నా చెవిలో ఆలాపనగా ఏదో తెలియని ధ్వని
నా మనస్సుని చేజిక్కించుకున్న భయం
నాకు చాలా బాధగా ఉంది.

అవే వాక్యాలను వెనుకనుంచి చదువుకుంటూ వస్తే కింద కథనం మనకు
దొరుకుతుంది.

రెండవ కథనం (పురోగామ లకష్యం)

నాకు చాలా బాధగా ఉంది
నా మనస్సుని చేజిక్కించుకున్న భయం
నా చెవిలో ఆలాపనగా ఏదో తెలియని ధ్వని
అయినా అంతా అయోమయంగా ఉంది
ఏమిటో! ఈ చీకటి ఏమిటో
కళ్ళు నలుముకుని చూసినా అంధకారమే
ఏమిచేసినా ఎక్కడచూసినా గాఢాంధకారం
మూసిన కళ్ళు తెరిచాను
నల్ల కళ్ళద్దాలు తీసేసాను
నా మొహమ్మీద ముసుగు తీసేసాను
అది ఇప్పుడు ఒక చీకటి గది
తలుపు తెరిచి దానిగుండా వెళ్ళను
బయట ప్రకాశవంత ప్రపంచం తేడాగా ఉంది
ఈ లోకానికి హద్దులు లేవు
అది ఒక విశాల ప్రపంచం
వీనులవిందుల కిలకిలరావాలు
ఎక్కడ చూసినా పుష్పవనాలు
ఈ క్షణం నాకెంతో ఆనందంగా ఉంది.

ఇక మూడవది పై వాక్యాలను మార్చి మార్చి రాస్తే ఏమౌతుందో చూద్దాము.

మూడవ కథనం (లకష్యా గందరగోళం)

నాకు చాలా బాధగా ఉంది
ఈ క్షణం నాకెంతో ఆనందంగా ఉంది
నా మనస్సుని చేజిక్కించుకున్న భయం
ఎక్కడ చూసినా పుష్పవనాలు
నా చెవిలో ఆలాపనగా ఏదో తెలియని ధ్వని
వీనులవిందుల కిలకిలరావాలు
అది ఒక విశాల ప్రపంచం
ఏమిటో! ఈ చీకటి ఏమిటో
ఈ లోకానికి హద్దులు లేవు
కళ్ళు నలుముకుని చూసినా అంధకారమే
బయట ప్రకాశవంత ప్రపంచం తేడాగా ఉంది
ఏమిచేసినా ఎక్కడచూసినా గాఢాంధకారం
తలుపు తెరిచి దానిగుండా వెళ్ళను
మూసిన కళ్ళు తెరిచాను
అది ఇప్పుడు ఒక చీకటి గది
నల్ల కళ్ళద్దాలు తీసేసాను
నా మొహమ్మీద ముసుగు తీసేసాను
అయినా అంతా అయోమయంగా ఉంది.

పైన మూడింటినీ మీరు కవితలని ఒప్పుకోక పోవచ్చు. వాటిని మనం
కవితలని ఒప్పుకుంటే, నాకు నా రెండవ కథనం నచ్చింది. విప్లవ్
గారన్నట్లు అంధకారం నుంచి వెలుగులోకి వెళ్ళడం నకిష్టం కామోసు.

Due to the above personal preference (taste) to go from darkness to
light, I seem to believe that a poet should -- like a pied piper --
lead the children to eden, not lead the rats and oneself to drowning. :-)

Perhaps, that's what made me say my first comments. I still believe
they were SOS lines. We may never know. We can perhaps argue endlessly
without ever mutually agreeing to a conclusion. కాలికేస్తే వేలికీ,
వేలికేస్తే కాలికీ వేసుకుంటూనే వుండవచ్చు In the absence of any expert
opinion, I guess we have to leave it at that. :-)

However, for more doublespeak from me on the pied piper, read this
link. :-)

http://groups.yahoo.com/group/racchabanda/message/10128

నమస్కారములతో

పామర్తి సత్యనారాయణ

[NaChaKi]

I had been watching this thread move on and on, and am still debating
whether I should send this message to the group or not, as I type this.
(If, of course, you see this, I did hit the "Send" button!)

Every poet/poetess probably has enough personal pain or agony that
reflects in his/her poetry; I am probably only thus echoing the same
outwardly here and now.

There were times when I had agony in my own personal life that made me
pen out some pieces of poetry such as those titled మరణవాంగ్మూలం
(written as a prequel to ఆత్మహత్య), నేనెక్కడ?, నా
నేను...నేనెక్కడ?, పునర్జన్మ, ప్రవాసం-ప్రస్థానం, బందీఖానా,
ఎంగిలాకు, etc. of which the first three (and ఆత్మహత్య) had been
read by people a bit more widely than the others. (ఆత్మహత్య was
published partly in a website - and the editors never responded to
correct their mistake and publish it completely, and నా
నేను...నేనెక్కడ? won the first prize in Vanguri Foundation of
America's 8th Telugu Creative Writing Contest in 2003. A couplet each
out of the last two was published in TANA's souvenir తెలుగు పలుకు
this year, under the titles "India phone call" and ఒంటరైన మనసు
in a changed context than the respective originals, particularly in
case of the former.)

When I wrote those free verses, I was either "right then" in agony but
only realized that later, or I was reliving the agony that I felt in
the past. If you ask me straight, now, if I then required a psychiatric
help, I might pause for a minute and only say, "I don't know!" Thinking
of it now, I don't think psychiatric help would have made me feel
better relief than the "venting out" of these poems. However, I do
assert that these phases came very much successively and sometimes with
a little overlap, (Most of these poems were written between April 2001
and July 2002.) all forming a chain reaction, which might be of
interest to a psychiatrist. I was, during the most part of all this, a
"normal" human being who was happy, laughing around and passing time,
but who was gloomy and agonized when alone (not because I felt lonely
or something, but just because there was no one around and I could be
"myself" then). I sometimes didn't even know what the agony was, but I
felt a pain inside me that kept a part of my mind constantly
preoccupied and lost - స్తబ్దత is the nearest I could ever define it
as. But, in a way, I was always glad to come out of it, because there
came out a poem that lightens my heart, and probably is also good or
worth the pain or whatever! And, I do mention something else too: for a
root cause that started this all, may be, I did visit a counsellor a
few times not in succession, but did not found the visits much useful,
though the counsellors were cooperative, understanding, and
compassionate; it was just that I could not "get enough out of them" to
find complete relief - I still found relieved only after I wrote
something, right then or much later.

As an aside, a free verse titled కవితా ప్రస్థానం that won the
Certificate of Appreciation from Vanguri Foundation this year was
indirectly inspired by all these "verses of agony" that I wrote in the
past.

I don't know how much I contributed in understanding the "case" of an
agonized writer, but that, I think, was my primary intention in wanting
to write this to the group. If I send this anyway, I'd be glad to be a
part of any discussions that stem out of this. If anyone wishes, I
might also post the aforementioned free verses (excerpts or full
verses) here in the group or in private, if they might help understand
something better.

NaChaKi
P.S: Since I opened a discussion on myself as a subject, I might have
to clarify this: I am fine with any kind of remarks, comments,
questions, suggestions, contradictions, or anything of a response,
about what I wrote. Please do not hesitate solely because the subject
happens to be someone you knew (through RB) better than you might have
not known Revati Devi or someone else.



__________________________________
Yahoo! FareChase: Search multiple travel sites in one click.
http://farechase.yahoo.com

[J. K. Mohana Rao]

--- Satyanarayana Pamarty <pam...@hotmail.com> wrote:

> మొదటి కథనం (వ్యతిరేక లకష్యం)
>

> రెండవ కథనం (పురోగామ లకష్యం)
>

> మూడవ కథనం (లకష్యా గందరగోళం)
>

సత్య గారి ప్రయోగము అద్భుతముగా నున్నది.
మూడ్ బాగా లేకపోతే మొదటిది,
బాగుంటే రెండవది,
అలా-అలా ఉంటే మూడవది.
కవితను వెనుకనుండి చదవడం హిత్లర్ సినిమా చూసినట్లే,
హిట్లరుకు సినిమాను చివరినుండి మొదటి వరకు చూడడం
చాల పసందట!

As for NaChaKi's post, poetry is written at different
times in different moods with different words! I too
wrote melancholy poetry during my younger days. I
hate to do it nowadays. Even if one were to grant
that there is no purpose in life, expressing so
depresses not only the poet, but also the reader.
There should be some take-home message for the
reader. If the poet is a pessimist, it is possible
that (s)he takes his / her own life in a dark mood
of depression aided by an alocholic excess. But
the poet has no right to prompt the reader to
commit suicide. So an optimistic viewpoint is
perhaps more desirable. This is one reason why
tragic endings are rare in ancient Sanskrit dramas
(except for bhAsa's experiments).

Regards! - mOhana






__________________________________
Yahoo! Mail - PC Magazine Editors' Choice 2005
http://mail.yahoo.com

[Srinivas Nagulapalli]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:
>

> > Srinivas Nagulapalli [srini_nagul@y...] Monday, October 24, 2005

> >
> > I really appreciate your kind gesture.
>
> But that is moot as you don't seem to appreciate Sartre.

KHR gAru
It isn't moot. My appreciation of your gesture is simply not
conditional upon my appreciation or not of Sartre or anyone.

>
> You keep saying "ignoring the obvious and excluding the staring
> reality". It might be presumptuous for me to say this to a poet
> like you, but the poet takes a slice of the world to create a poem
> to convey something. What he chooses depends on what to convey.

True. All I am saying is anyway the world is sliced and diced
in any manner, it is intricately varied and complex. To see
exclusively one hue is tantamount to ignoring the obvious, staring
reality. Of course, one can refuse to see it.

>
> "This Night" is about a person's inner struggle between the self
> and the world. అదొక సంశయ గీతం. ఒక నూతిలో గొంతుక. "తనకీ
> ప్రపంచానికీ సామరస్యం కుదిరిందాకా కవి చేసే అంతర్ బహిర్
> యుద్ధారావా" నికి ఒక తార్కాణం.

I am not sure I understand this well. Isn't this writing also an
attempt to discuss and decipher an inner struggle too between the
self and something other than the self? Which activity of human
endeavor does not fall into such a vastly generalized proposition?
I may not have as refined understanding as others, but isn't that
what a scientist, student, infant, toddler, nay any living and
thinking being does?

> If someone told you that Shakespeare had faced none of those ills
> in his life, do you then get only "ludicrous" entertainment from
> Hamlet?

My comments/criticism have never been based on writer, let alone
any writer's travails or ills; it is only about the writing.
I don't see how Shakespeare's life events matter to understanding
or enjoying his writings.

> నిర్విరామం[snip]

>
> Tell me SN gAru, honestly, how ghastly and sinisterly are they
> compared to the images below?
>

> మరి నిన్ను స్మరిస్తే[snip]

> I don't know about you, but many Telugus think కవితా! ఓ కవితా!
> is the greatest poem of the last century. I assume you at least
> accept it as good poetry. Why? Did SriSri craft enough sugar into
> rest of the poem to make it a nice, balanced and holistic package
> for you?

First of all why should I compare one thing with another?
Secondly, I think the very process of qualifying singularly
something as greatest poem is merely subjective choice. It is
awfully difficult to eliminate whole classes of many writings that
touch one in similar ways.

Finally, saying that SriSri crafted enough sugar into the rest of
poem is doing a disservice to the very poem that you seem to
esteem. It is as much a part of the poem as those lines you
selectively quoted. If sight of gory marks of blood splatterings
contain sugar in them without anyone adding it, what to talk of a
poem written with much insight?!

Regards
-Srinivas

[Hanuma Kodavalla]

> Srinivas Nagulapalli [srini...@yahoo.com] Tuesday, October 25, 2005
3:16 PM

>> "తనకీ ప్రపంచానికీ సామరస్యం కుదిరిందాకా కవి చేసే
>> అంతర్ బహిర్ యుద్ధారావా" నికి ఒక తార్కాణం.

> Which activity of human endeavor does not fall into
> such a vastly generalized proposition?

Never mind. It's a mistake on my part to get into that. Let the poem speak
for itself.

> I don't see how Shakespeare's life events matter to understanding
> or enjoying his writings.

This is what you said:

> It is actually very hilarious and even ludicrous entertainment!

> Why? Because, the word-painting was done probably during "that
> night" or in that same world, wherein all those horrible
> observations weren't really that horrible enough to deter or dent
> the composure of the word-painter a bit to describe them so
> beautifully and so charmingly.

This is how I understood: A writer depicts a dark world even though he is
living in that same world and is sane enough to write about it; you find
that hilarious and it gives you "ludicrous entertainment".

Here is Hamlet describing the world in very dark terms. Shakespeare wrote
Hamlet while living in the same world comfortably. So Hamlet should give you
"ludicrous entertainment".

If I misinterpreted, I apologize and withdraw my comment. But then please
explain what you mean by that sentence as I read it at least a dozen times.

> First of all why should I compare one thing with another?

And that is your honest answer!

In case of Revatidevi's poem, you said the writer looked so blind and
drowned in her limited, shallow, negative, dark and horrible observations

ignoring the obvious and excluding the staring reality.

The images in నిర్విరామం are strikingly similar to the images in కవితా!
ఓ కవితా!". When SriSri thinks of poetry, it is those images he sees. That
is the world for him!

Are SriSri's observations broader, deeper, full of light and hope? Does his
world include the obvious and reflect the staring reality of 1937 in
Chennapatnam or Visakhapatnam?

Kodavalla Hanumantha Rao

[Srinivas Nagulapalli]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Hanuma Kodavalla" <hanumak@h...>
wrote:

KHR gAru,

> Here is Hamlet describing the world in very dark terms.
> Shakespeare wrote Hamlet while living in the same world
> comfortably. So Hamlet should give you "ludicrous entertainment".
> If I misinterpreted, I apologize and withdraw my comment. But then
> please explain what you mean by that sentence as I read it at least
> a dozen times.

No, that doesn't give me "ludicrous entertainment". This is not the
appropriate forum to discuss Hamlet. But your characterization is
too simplistic and is atmost catching straws of superficial
semblances. Struggling to limit this straying, here are couple lines
as quote, about which you probably know already:
"..tragedy and comedy, especially in high places, are matters of
knowledge, the best knowledge amounting finally to whatever
knowledge enables one to avoid tragedy and generate comedy.
If, having seen or read Hamlet , you do not have a clear sense
of what created the tragic pile of dead bodies that litters the
court at Elsinore, or what must be done if you are to avoid such a
lethal conclusion, then you have not understood Hamlet"
-Richard Corum

> > First of all why should I compare one thing with another?
>
> And that is your honest answer!

Yes, it is! You tell me what purpose is served comparing
apples and oranges.

> The images in నిర్విరామం are strikingly similar to the images in
> కవితా! ఓ కవితా!".

Sure, they may be similar, not only to కవితా! ఓ కవితా!, but also
to today's newspaper! But they are very different.

> When SriSri thinks of poetry, it is those images he sees. That is
> the world for him!

Actually, I misread this totally at first! When SriSri and poetry
were mentioned, his definition of poetry is what occured to me and
I did not even think you might be alluding to కవితా! ఓ కవితా
poem. "అభయహస్త ముద్రతో నను దరిసిన నన్ను పునీతుని కావించిన
కవితా లలిత లలిత కరుణామహితా" అనడం కూడా ఒకే కోవలోకి
చెందిన దృశ్యాలను రూపు కట్టవు

> Are SriSri's observations broader, deeper, full of light and hope?
> Does his world include the obvious and reflect the staring reality
> of 1937 in Chennapatnam or Visakhapatnam?

Certainly broader and deeper than R's verse. It is only rhetorical
to ask if it is full of light and hope. I do not know the history
of '37 to comment on its reflection of historic realities, but it
certainly does not come out as being blind to multitudinal
dimensions in the perspective, even if they are limited in scope,
but evocative in its reach (for me!).

Regards
-Srinivas

[hanuma_k]

--- In racch...@yahoogroups.com, "Srinivas Nagulapalli"
<srini_nagul@y...> wrote:
>

There is a reason for Revatidevi, Bairagi and Hamlet to appear on this
thread. But I am grasping at the straws here, so I retire from the
thread. Thank you for the learned entertainment.

Kodavalla Hanumantha Rao

[Hemantha Kumar]

I understand that quite a few people do write poetry
better and if at all, only when they are in
sorrow/pain/agony etc.

For some reason, the poetry ebbing out of happiness
might not have the same depth as it would have had,
had it come out of s/p/a.

Similarly some people are at their best when they are
alone/loners.

Best wishes
Hemantha Kumar

--- NaChaKi <nachak...@yahoo.com> wrote:

<snip>

Every poet/poetess probably has enough personal pain
or agony that reflects in his/her poetry;

<snip>

[Hanuma Kodavalla]

--- In racch...@yahoogroups.com, "hanuma_k" <hanumak@h...> wrote:
>

> --- In racch...@yahoogroups.com, "Satyanarayana Pamarty"
> <pamarty@h...> wrote:

> > outpourings of an intelligent, but very depressed person... Did these

poems get published while she
> > was around (and no one helped)? ...

> > Satya

>
> The poems were published shortly after her death.
>

> Kodavalla Hanumantha Rao
>

This is not to prolong the agony but only to correct myself. Thanks to an RB
member who lent me the book yesterday (thanks also to another who offered),
I learnt that most of the poems were in fact published in various magazines
while Revati Devi was alive. The anthology came out posthumously. I will
end with her మలిపలుకు.

"నేనేం రాస్తున్నానో నాకు తెలుసు. నేనెందుకు రాస్తున్నానో నాకు తెలుసు. అది ఈ
రచనల్లో మీక్కూడా అనిపిస్తే "ఐతే నేనూ పర్లేదన్న మాట" అని మురిసిపోతాను.

ప్రపంచ మహేతత్వవేత్తల్లో వకడైన బ్రిటిష్ తత్వవేత్త డేవిడ్ హ్యూం తొలి
గ్రంధం అచ్చయ్యాక ఎవరూ గమనించనే లేదు. It fell dead-born from the
press -- అని చమత్కరించుకున్నాడు. అలా, గొప్పవాళ్ళ మహర్దశ నాకు
పట్టగూడదని అల్పసంతోషిగా ముగిస్తాను. జనవరి 30, 1980."

Kodavalla Hanumantha Rao