Sapayak na kahulugan nito, ang kabihasnan ay isang yugto ng kaunlaran ng isang lipunan.[1] Naiisip natin na sibilisado ang mga tao kapag tinipon nila ang kanilang mga sarili upang maging isang matatag at mabisang pangkat, sa halip na gumagalaw ng magkakahiwalay o bahagi lmang ng isang tribo.
Lampas dito, inaasahan nating makikilala ang alin mang kabihasnan sa pamamagitan ng kanilang wika, sining, arkitektura, edukasyon, at nakamit na gawaing intelektuwal, pamahalaan, at kakayahan maipagtanggol ng sarili. Samakatuwid, isa itong konseptong tumutukoy sa pagkadalubhasa ng mga tao sa isang kulturang kinagisnan o nakasanayan, kulturang nalinang o kulturang tinanggap na resulta sa paninirahan sa isang partikular na lugar o kapaligiran. Naging isang masalimuot na lipunan o pangkat ng kultura o kalinangan ang kabihasnan na kinatatangian ng pagsandig sa agrikultura, pangangalakal kahit sa malalayong mga lugar, uri ng pamahalaan pang-estado at naghahari o namumuno, espesyalisasyon sa hanap-buhay, urbanismo, at antas-antas na mga klase ng mga tao. Bukod pa sa ganitong mga pangunahing mga elemento, kadalasang natatakan ang sibilisasyon ng anumang kumbinasyon ng isang bilang ng pangalawang mga elemento, kabilang ang maunlad na sistema ng transportasyon, pagsusulat, pamantayan ng pagsusukat, pati na pananalapi, pormal na sistema ng batas, magiting na estilo ng sining, mabantayog na arkitektura, matematika, sopistikadong metalurhiya, at astronomiya.
Nagmula ang salitang civilization sa Latin na civis na may ibig sabihing "isang taong naninirahan sa isang bayan". Sa Tagalog, nagmula ang salitang kabihasnan sa salitang-ugat na "bihas" (skilled sa Ingles) na kasingkahulugan ng "sanay" at "batak".
Ang unang ibig sabihin nito ay paninirahan sa isang lugar.Kadalasang ginagamit ang kabihasnan bilang kasingkahulugan ng mas malawak na salitang "kultura" o "kalinangan", kapwa sa mga samahang tanyag at pang-akademya.[2] Lumalahok ang bawat isang tao sa isang kalinangan, na may ibig sabihing "ang mga sining, mga gawi, mga nakasanayan... mga paniniwala, mga pagpapahalaga, ugali, at nakagawiang mga materyal na binubuo ng paraan ng pamumuhay ng mga tao".[3] Subalit, sa pinakamalawak nitong kahulugan, isang mapaglarawang salita ang sibilisasyon para sa nakahinlog na masalimuot na kulturang agrikultural at urbano. Maipagkakaiba ang kabihasnan mula sa iba pang mga kalinangan sa pamamagitan ng kanilang mataas na kasalimuotang panglipunan at organisasyon, at sa pamamagitan ng kanilang samu't saring mga gawaing pangkabuhayan at pangkalinangan.
Sa mas matanda ngunit palagi pa ring ginagamit na diwa, maaaring gamitin ang "kabihasnan" sa pagtatakda rin ng pamayanan: sa mga kontekstong panglipunan, kung saan inaakalang mas nakaaangat ang isang masalimuot at urbanong mga kultura mula sa iba pang mga "barbaro" o "primitibong" mga kalinangan, ginagamit ang konsepto ng "sibilisasyon" bilang kasingkahulugan ng "kultural (at madalas na etikal) na kaangatan ng ilang partikular na mga pangkat." Sa katulad na diwa, nangangahulugan ang sibilisasyon bilang "kapinuhan ng kaisipan, mga gawi, o panlasa".[4] Malalim na nakaugat ang ganitong masalig sa pamantayang diwa ng kabihasnan sa kaisipang nagbibigay ang urbanisadong mga kapaligiran ng mas mataas na pamantayang pampamumuhay, na binubuo kapwa ng benepisyong pangnutrisyon at taglay na kakayahan sa pagpapaunlad ng pag-iisip.
Sa kanyang aklat na The Philosophy of Civilization o "Ang Pilosopiya ng Kabihasnan", ibinalangkas ni Albert Schweitzer, isang pangunahing pilosopo hinggil sa diwa ng kabihasnan, ang ideya na may dalawang mga opinyon sa loob ng lipunan: isang tungkol sa sibilisasyon bilang isang purong materyal at ang isa pa na ang sibilisasyon ay kapwa etikal at materyal. Sinabi niya ang pangkasalukuyang krisis ng daigdig, noong 1923, ay dahil sa pagkawala ng pagsilang ng kabihasnan ng sangkatauhan. Sa akda ring ito, binigyang kahulugan niya ang kabihasnan, na sinasabing:
Ito ang kabuoang bilang ng lahat ng pagsulong na gawa ng tao sa lahat ng saklaw ng galaw at mula sa bawat pananaw habang ang nakatutulong ang progreso papunta sa maka-espiritung pagpeperpekto ng mga indibiduwal bilang pagsulong sa lahat ng pagsulong.
Bagaman nagkakapatong-patong sa panahon at pook ang mga kabihasnan, karaniwan silang binibigyang kahulugan kung saan natipon ang kanilang populasyon sa pinakamalaking bilang, o kung saan nakahimpil ang kanilang pamahalaan noong nasa pinakakalakasan ang kanilang kapangyarihan. Halimbawa, pinamahalaan ang Imperyong Romano mula sa Roma. Dating kumalat ang kanilang imperyo mula sa mga hangganang Eskoses hanggang sa Hilagang Aprika at Silangang Mediteraneo. Nagkaroon sila ng sariling wika, ang Latin, na naging mas ninanais na paraan ng pakikipag-ugnayan ng edukadong mga tao hanggang sa matagal nang naglaho ang kanilang sibilisasyon. Sa ngayon, ginagamit pa rin ng mga manananggol at mga politiko, mga manggagamot at mga siyentipiko, mga dalubhasa at iba pa ang Latin sa kurso ng kanilang pang-araw-araw na mga gawain, bagaman namatay na ang sibilisasyon ng sinaunang mga Romano mahigit na 1,500 mga taon na ang nakararaan. Sinasabing mahusay sa Latin si William Shakespeare. Itinuturo pa rin ang Latin sa ilang mga paaralan. Hinahangaan pa rin natin at ginagaya ang arkitekturang Romano, gumagamit tayo ng mga bilang na Romano upang bilangin ang ilang mga bagay, gumagamit tayo ng mga pangalan ng mga Romanong diyos upang tandaan ang mga araw at mga buwan ng ating mga kalendaryo, pinapangalanan natin ang mga konstelasyon sa kalangitan na ang ginagamit ay ang mga pangalan ginamit ng mga Romano para sa mga ito, at naging huwaran ng ating mga konstitusyon at mga istrukturang pampolitika ang kaparaan ng mga Romano, katulad ng Senado, halalan, tribunal, katarungan, pagboto, senso, pati na ang salitang Konstitusyon, na mga salitang Latin, na hindi nagbabago ang kahulugan sa loob ng libu-libong mga taon.
Pamagat: Ang Konsepto ng Kabihasnan at Mga Katangian Nito Panimula Ang Kabihasnan ay nakatutulong sa pagkakakilanlan ng isang nasyon. Marahil ay maraming tanong sa iyong isipan tungkol dito at sa mga pangyayaring naganap nang sumibol ang kabihasnan sa Asya. Paano nga ba nabuo ang sinaunang kabihasnan sa Asya? Naniniwala ka ba na ang pilosopiya, relihiyon at kaisipang Asyano ay may kinalaman sa pag-usbong at pag-unlad ng kabihasnang Asyano? Sa modyul na ito, ikaw ay inaaasahan na kritikal na makapagsusuri sa mga pilosopiya, relihiyon at kaisipang Asyano na nagbibigay daan sa paghubog ng sinaunang kabihasnan at sa pagbuo ng pagkakakilanlang Asyano. Gayundin ay mapapahalagahan mo at mauunawaan ang mga ambag ng kabihasnan sa kasaysayang Asyano at ang pagbabago at pag-unlad nito sa kasalukuyang panahon. Layunin Pagkatapos ng modyul na ito, ang sumusunod ang inaasahang matutuhan mo. Tiyaking iyong babasahin at babalik-balikan para magsilbing gabay sa iyong pagkatuto. Sige na! Simulan na nating basahin. 1. Nailalahad ang kahulugan ng konsepto ng kabihasnan at sibilisasyon; 2. Naihahambing ang kahulugan ng kabihasnan at sibilisasyon sa pamamagitan ng diagram/chart; 3. Naisa-isa ang mga batayang salik sa pagkakabuo ng kabihasnan; at 4. Natatalakay ang kahalagahan ng papel na ginampanan ng katangiang pisikal sa pagkakabuo ng kabihasnan. 1
2. Paano nabubuo ang isang kabihasnan? A. Sa pagkakaroon ng sentralisadong pamahalaan, relihiyon, uring panlipunan, sining, arkitektura at sistema ng pagsulat B. Kapag may pamahalaan, relihiyon, sining, arkitektura at sistema ng pagsulat C. Kapag naging maayos ang pamumuhay at nabago ng kapaligiran D. Kapag nagkaroon ng paglaki ng populasyon at napangkat ang tao ayon sa kakayahan 3. Alin sa sumusunod na impormasyon ang nagpapatunay na ang Sumer ang itinuring na pinakamatanda at pinakaunang kabihasnan sa daigdig? A. Dahil kinilala ang Sumer na unang sibilisadong lipunan ng tao na nangibabaw bunga ng marami nitong kontribusyon sa daigdig. B. Dahil nakapagtatag ito ng mga pamayanan at imperyo C. Dahil sa nagkaroon ito ng matatag na sistemeng politikal D. Dahil sila ang nangibabaw na pamayanang nabuo sa lupain ng Fertile Crescent 4. Ang kultura ay mahalaga sa isang bansa. Kung walang tradisyunal na kultura, walang makabagong kultura at kung hindi aangkop sa makabagong lipunan ang tradisyon at kultura mahihirapan itong panatilihin ng tao. Ano ang mensaheng ipinapaabot ng pahayag? A. Ibagay ang kultura at tradisyon sa mga kaganapang panlipunan B. Isabuhay at ibahagi ang mga magagandang kultura at tradisyon ng bansa C. Ang lumang kultura at tradisyon ay pahalagahan at pagyamanin at ariin itong mahalagang haligi ng bansa D. Dapat pahalagahan ang mga kultura ng bansa. 5. Ano ang pinakamahalagang kontribusyon ng Sumerian sa kabihasnang pandaigdig? A. Sistema ng pagsulat na tinawag na cuneiform B. Ang pagkatuklas ng pottery wheel C. Mga seda at porselana D. Pagkakatuklas ng paggamit ng decimal system 3
Gawain 1c: BASA-SURI-UNAWA Panuto: Basahin at unawain mo ang teksto tungkol sa konsepto ng kabihasnan. Konsepto at Katangian ng Kabihasnan Sinasabing ang kabihasnan ay masalimuot na pamumuhay sa lungsod at kadalasang kasingkahulugan ng salitang sibilisasyon. Kapag ang isang tao ay nagkaroon ng kasanayan sa isang bagay, masasabi nating nagiging bihasa siya o nagiging magaling. Katulad ng nangyari sa mga sinaunang Asyano, nanirahan sila sa mga lambak at ilog. Nalinang nila ang pamumuhay tulad ng pangingisda at pagsasaka dahil sa kapaligiran na kanilang permanenteng tirahan. Kinasanayan na nila ang pangingisda at pagsasaka at ito ang nagsilbing pang araw-araw nilang hanapbuhay. Dahil dito nabuo ang konsepto ng kabihasnan na pamumuhay na nakasanayan o nakagawian. Ang sibilisasyon naman ay tumutugon sa pamumuhay ng mga lipunang umusbong sa mga lambak at ilog tulad ng Sumer, Indus, at Shang. Subalit hindi tahasang sinasabi na kapag namuhay ka sa lungsod ay sibilisado ka na o kung namuhay ka sa hindi lungsod ay hindi kana sibilisado. Ang pagkakaroon ng sibilisasyon ay batay sa pagharap sa hamon ng kapaligiran kung paano mo ito matutugunan. Umiiral ang kabihasnan at sibilisasyon kapag ang tao ay natutong humarap sa hamon ng kapaligiran at sa pagkakaroon ng kakayahan na baguhin ang kaniyang pamumuhay gamit ang lakas at talino nito. Ito ang magpapaunlad sa kaniyang pagkatao. 8
3a8082e126