Dretske "Reprezentacyjny charakter doświadczenia zmysłowego" - streszczenia
Leon Ciechanowski
F. Dretske, „Reprezentacyjny charakter doświadczenia zmysłowego”, ss. 19-51: http://www.staff.amu.edu.pl/~klawiter/dretske-r1.pdf
[pomocniczy: U. Żegleń, „Treść i reprezentacje umysłowe” w: M. Miłkowski, R. Poczobut (red.), Przewodnik po filozofii umysłu, Kraków 2012, ss. 213-252]
Niestety nie jestem w stanie wstawić tutaj tego tekstu z powodu awarii internetu. Zrobię to najszybciej jak będę mógł.
Krzysztof Tyszka
- podstawowa idea: system S reprezentuje cechę F wtedy i tylko wtedy, gdy S posiada funkcję wskazywania F należącej do pewnej dziedziny przedmiotów
- różnica między faktami reprezentacyjnymi a zwykłymi faktami dt. reprezentacji jest różnicą między umysłem a mózgiem
- istnieją informacje pozbawione funkcji, ale nie istnieją reprezentacje pozbawione funkcji
- wszystkie reprezentacje są reprezentacjami znaczących faktów, lecz nie wszystkie są reprezentacjami konceptualnymi
- wszystkie reprezentacje są szczególnymi stanami
- stan może wywodzić swą funkcję wskazywania z systemu, którego jest stanem
- treść doświadczeń ustanowiona jest przez funkcje biologiczne systemów sensorycznych, których te doświadczenia są stanami
- sposób, w jaki doświadczenie reprezentuje świat, jest określany przez funkcje systemu, którego doświadczenie to jest stanem
- doświadczenie są takimi naturalnymi reprezentacjami, które mogą zostać wyskalowane, aby lepiej służyły potrzebom organizmu
- doświadczenia są też stanami, które służą dostarczaniu informacji systemowi poznawczemu, wykorzystywane do kontroli i regulacji zachowania
- stany, za pomocą których system reprezentacyjny realizuje swoje funkcje informacyjne, mają strukturę, która umożliwia im nabywanie tych funkcji w sposób ukryty
- poprawniej jest daną modalność zmysłową opisywać jako posiadającą wielorakie funkcje wskazujące
- subiektywna jakość doświadczenia jest sposobem, na jaki doświadczenie reprezentuje rzeczy
- to, co określa odniesienie reprezentacji do przedmiotu reprezentacji nie jest to, jak dany przedmiot jest reprezentowany, ale zewnętrzna relacja przyczynowa albo kontekstualna
- cechy intencjonalności: zdolność błędnego reprezentowania, bycie o czymś, kształt aspektowy (widzę jabłko jako coś, co chcę zjeść, piłkę jako okrągłą, niebieską etc. – istnieje zawsze aspekt, wedle którego dana rzecz jest reprezentowana), skierowanie (obiektywne odniesienie)
-
Kamil Michalski
Fundamentem dla całej teorii zawartej w „Naturaliowaniu
umysłu” jest następująca myśl: dany system S reprezentuje cechę F, jeśli S jest
w pierwotnej dyspozycji (posiada funkcję) reprezentowania F. Tak ujęte
reprezentacje stanowią to, co zwykło określać się jako wrażenia i co stoi w
wyraźnej opozycji do obiektów badanych przez naukę, która z założenia ma być w
pełni obiektywne. Kierując się tym założeniem, Dretske dokonuje rozróżnienia na
fakty reprezentacyjne, będące wyżej nakreślonymi wrażeniami, i fakty o systemie
reprezentującym, które należą raczej do dziedziny tego, co obiektywne. Wiedząc
wszystko o systemie reprezentującym (o jego budowie, strukturze) i tak nie
będziemy zdawali sobie sprawy z pełnionej przezeń funkcji.
Jedną z dystynkcji, jaką wyróżniania Dretske, jest różnica pomiędzy nabytymi i
konwencjonalnymi funkcjami systemu. Pierwsze są naturalną funkcją danego
obiektu reprezentującego, drugie wymagają projektanta, które poprzez swe
intencje nada im jakąś funkcję. Kolejnymi kategoriami, podług których
klasyfikować można reprezentacje, jest ich sensoryczność i konceptualność.
Reprezentacje sensoryczne to „czyste doświadczenie”, percepty, które nie
zostały przez umysł zidentyfikowane za pomocą pojęć. Dopiero wraz z
reprezentacjami konceptualnymi możemy powiedzieć, że dany system jest
rzeczywiście świadomy swoich reprezentacji. Dodatkowo „czyste doświadczenie”
jest niekorygowalne (tj. nie można nim świadomie manipulować, chociaż może
zaadaptować się do nowych warunków, tak jak np. wzrok przyzwyczaja się do
ciemności), natomiast reprezentacje konceptualne wiązać się mogą z nabytymi
funkcjami danego systemu i poddawane mogą być wielorakim interpretacjom. Nie
wszystkie reprezentacje naturalne są reprezentacjami mentalnymi (choć wszystkie
reprezentacje mentalne są reprezentacjami naturalnymi) – niektóre informacje
uzyskiwane za pomocą reprezentacji nie są dostępne dla świadomości fenomenalnej
(np. umysł nie rejestruje procesu przetwarzania bodźca dystalnego na bodziec
proksymalny podczas spostrzegania jakiegoś obiektu tudzież umysłowi nie jest
dostępna wiedza o poziomie glukozy we krwi,
umysł może jedynie „wiedzieć”, że organizm domaga się pokarmu [jest
głodny]).
Stany nie reprezentują przedmiotów jako takich, lecz zawierają jedynie wiązki
ich cech. To tłumaczy, dlaczego doznawać możemy m.in. halucynacji. To, czy
system reprezentuje aktualnie jakiś przedmiot, zależne jest od sytuacji
konteksowej. System posiada funkcję wskazywania cech danego przedmiotu, lecz
nie mówi nic o sytuacji kontekstowej, która pozwoliłaby stwierdzić, że
wspomniane cechy zostały wywołane przez przedmiot, z którym wchodzimy w
interakcję. Ponadto system może mylnie reprezentować dany przedmiot, chociaż
odpowiednia sytuacja kontekstowa zostaje zachowana (ktoś może np. nie rozróżniać
kolorów).
Reprezentacje mają zawsze charakter intencjonalny. Intencjonalnośc objawia się
m.in. w tym, że przedmiot, „o którym jest” dana reprezentacja, jawi się w
różnych aspektach. To, w jakim aspekcie ujmiemy przedmiot reprezentacji,
zależeć może od funkcji, w jakie system jest wyposażony.
zyglewicz
Streszczenie Tomasz Zyglewicz
Dretske „Reprezentacyjny charakter doświadczenia zmysłowego”
Artykuł przedstawia tezę reprezentacyjną, którą Dretske proponuje przyjąć ze względu na jej opisowość. Brzmi ona mniej więcej następująco
1. Wszystkie fakty mentalne są faktami reprezentacyjnymi
2. Wszystkie fakty reprezentacyjne to fakty dotyczące funkcji informacyjnych
Dalsza część artykułu poświęcona jest rozwiewaniu wątpliwości w związku ze źródłem funkcji i typami reprezentacji. Tutaj autor porządkuje tekst poprzez omawianie kolejno dychotomicznych podziałów typów reprezentacji ze względu na różne cechy oraz podaje rozwiązania typowych szczegółowych problemów epistemologicznych, jak np. qualia, miejsce błędnej reprezentacji czy wreszcie zagadnienie intencjonalności
A Ze względu na źródło funkcji reprezentacji
Funkcja reprezentacji bierze się w zależności od jej typu z intencji twórców, projektantów i użytkowników (konwencjonalne) lub ewolucji czy uczenia się (naturalne).
B Systemowe a nabyte
Systemowe – odpowiadają doświadczeniu
Nabyte – odpowiadają myśleniu konceptualnemu
W dalszej części następuje złożony wykład na temat relacji reprezentacji i przedmiotu reprezentacji (przykład czarnego konia i obrazu czarnego konia wskazujący, że reprezentacja nie zawiera w sobie żadnych własności swojego przedmiotu), spointowany stwierdzeniem, że fakty dotyczące przedmiotów reprezentacji są faktami hybrydowymi. Dalej, opierając się na braku faktu bezpośrednio wiążących reprezentację z jej przedmiotem, Dretske wylicza dwa rodzaje błędnych reprezentacji: nieistniejący przedmiot reprezentacji oraz błędna reprezentacja własności tego przedmiotu.
Dretske wylicza 4 cechy intencjonalności, posługując się odpowiednimi argumentami z poprzednich części tekstu dyskutuje w jakim stopniu doświadczenia i pojęcia charakteryzują się intencjonalnością po przyjęciu tezy reprezentacyjnej:
1) Zdolność złego reprezentowania
2) Bycie o czymś
3) Kształt aspektowy
4) Skierowanie
Częściowo parafrazując dotychczasowy wykład, rozdział zamknięty jest przyrównaniem relacji przedmiotu reprezentacji i głowy do treści opowiadań i książek (nie możemy powiedzieć, że przedmiot reprezentacji znajduje się w głowie).
Piotr Dziadosz
--
Otrzymujesz tę wiadomość, ponieważ subskrybujesz grupę dyskusyjną Google o nazwie „TCepisteme”.
Aby anulować subskrypcję tej grupy i przestać otrzymywać z niej wiadomości, wyślij e-maila do tcepisteme+...@googlegroups.com.
Więcej opcji znajdziesz na https://groups.google.com/groups/opt_out