[tasilisili] Death and decadent of Culture

[seni taniela]

'Oku lolotonga katoanga'i he 'aho ni e mali 'i hotau kainga lotu Metotisi Tonga 'i Salt Lake ni.  Ko e kau groomsmen moe kau bridesmaids 'oku tautau toko hongofulu tupu e ongo faha'ii.  Hili e ouau e sakalameniti e fakapapau e ongo me'a malii he metotisi 'o e tangata mali, 'oku fai mai e katoanga kai mo e ma'alali ki he hall e metotisi 'oku ou kau ki aii, pea 'e fai leva e 'uluaki sapate mo e toe kaipola 'a pongipongi ki he Metotisi 'oku siasi ai e fefine malii.   Faka'ofo'ofa pea masani e teungaa e kau to'ovalaa, pea ko e kaipolaa 'oku too atu.  Ko e mali lahi moe mali katoanga 'eni.   Ko e me'a 'oku fo'ou, ko e katoanga'i e mali 'i 'Epeleli ni, fai mo e katoanga uluaki Sapate, ka 'oku taumahina e fefine malii fakatatau ki Sune fakatatau ki he telelouniu e CNN.  'Oku fo'ou hono katoanga'i kaipola Tokonaki, kaifakafaafe Sapate.   Molekemama'o ke fai ha fakaFalesi pe siolalo ki he ongome'a malii.  Ka 'oku fai e manatu ki he taha e ngaahi article 'a e taha 'o e kau speech writer kia Reagan ko Peggy Noonan fekau'aki mo 'ene 'alu ki he graduation e taha  o e ngaahi univesiti i Amelika ni.  Ko e taha e kau graduate ko e fefine single mom ne feitama pea fa'ele i he'ene ta'ufaka'osi.  Ne fai hono viki'i e lava me'a, lototo'a, mo e kitaki si'i fa'ee ni.  Kae lolotonga e tuee moe pasi e fu'u kakai he lava me'a e fefine ni, ne pehee Noonan 'oku ne fanongo atu ki he lo'imata 'o e culture 'oku lilingi koe'uhii kuo tali(approve) pee 'e he sosaietii e fe'auakii mo fa'ele tu'utaamakii ke hoko angamaheni pea normal ia e anga e nofoo.    Neu 'i he mali hoku 'ofefine(tama 'a hoku ta'okete) 'i Aositelelia ne hoko e me'a tatau ki ai 'o hangee ko e faingata'a e ongo me'a mali e 'aho nii.  Ka ko e kehee, ne fai pee mali he loki 'i  honau 'apisiasii(Siasi Mamonga), pea fai e kaifakataha e ongo familii he 'api e husepanitii he 'aho tokonaki pea na matuku.  Ne 'ikai fai ha katoanga 'o hangee ko e 'aho nii, he 'oku tui e Mamonga 'oku 'ikai taau e katoanga'i ko e 'ikai tauhi 'e he ongo me'a mali hona vaa mo e 'Otua mo e culture (fakasiasi & fakafonua) 'oku na kau ki aii.   Ko e mo'oni 'oku kehe katoanga mali ko 'eni ki he telinga 'o e Tongaa koe'uhii 'oku kehe hono fotungaa mei he angamahenii. Ko e haa 'ene influence he to'utupu e ngaahi siasi metotisii mo honau kaha'uu??  Me'a nii 'e faka'ai'ai eni ke pehee 'e he to'utupu its ok to "sleep together" outside marriage??Mahalo na'a mo'oni 'a Noonan, lolotonga e kaipola e 'aho nii, mo e fakafiefia e ongo familii mo e siasii, 'oku 'utu'utufii pee a culture 'i tafa'aki. Pea hangehangee 'oku tali lelei pee 'ehe  siasii  'a e 'aunga mo mate 'a e culture.    Ne sai pee foha maumau koloaa he na'e 'alu ki he 'apuaka he fonua mama'o.  Ne mei feefee kapau na'e ha'u pee ia 'o vili ke langa 'apuaka mo nofo 'apuaka he 'api 'o 'ene 'eikii?  Me'a nii 'e kei fai katoanga ai pee 'a 'ene 'eikii?  It's bad enough for us to disobey our God; it's worse when we try to justify it.

 

--
'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

[Sisitoutai Taufa]

Senituli
óku lolotonga Sapate foki kimautolu ia pea óku fai á e feinga ke oo ki
he lotu,ka ko e kií afe mai ki hotau fale ó kií fakalea mai ki ai,mo e
good news ki hoómou katoanga mali fakaófoófa na.

Ka kuo maú é he kakai á e meá mo e mafai í honau nima,pea nau toki
faíteliha ki he meá óku nau fie fai,pea ngalo áupito á e cultures,ka ko
e meá ko ee óku ngali ongovivili he loto fale pe óku nau potaí fefeí á e
ngaahi akonaki faka-Kosipeli pe maa pe aa ki he Éiki pe ko e ha haáne
vakai mai.

Ko e fehuí é taha Seni, Óku í fe á e Siasi he case ko eni? Ka ke
faifekau ko hoó taumuá foki ia,ka í ai ha case pehe te ke fetaulaki mo
ia te ke fakaáiái pe?,ko e ha hoó faleí fakapotopoto taha te ke fai?
fefe fuú koloa ó e mali ? Te nau oo kinautolu ó siasi kehe? kapau te ke
fakafisi ke fai e mali. mo e ófa atu ki he teu ó e Sapate mo e week end.
Sisi T.

[Tangata 'olakepa]

Date: Sat, 17 Apr 2010 12:51:29 -0700
From: seni...@yahoo.com.au
Molekemama'o ke fai ha fakaFalesi pe siolalo ki he ongome'a malii.  ...... ne pehee Noonan 'oku ne fanongo atu ki he lo'imata 'o e culture 'oku lilingi koe'uhii kuo tali(approve) pee 'e he sosaietii e fe'auakii mo fa'ele tu'utaamakii ke hoko angamaheni pea normal ia e anga e nofoo. 
==================================================================
 
sapi'i atu ai leva moe ongoongo ko'eni 'oku headline he ESPN fekau'aki pea moe Harvey 'Unga (BYU Football player) mo Keilani Moeaki (BYU Women Basketball). Kou na nofo meihe ako ko e 'uhi kouna maumau'i 'a e honor code 'o e 'apiako. According to the Dallas Examiners: "it seems only obvious that the real reason Unga and Moeaki left was because they had premarital relations while at the school, an Honor Code violation. Only time will tell whether or not it is more than that."
 
'Oku 'ikai ke fai ha lave ki ha tafa'aki ka 'oku hoko 'a e ngaahi ongoongo peheni ko e fakafuo imisi ia ki hotau to'utupu Tonga ko e 'uhia ko e tu'unga 'oku na 'iai 'i he sipoti. 'oku ou 'ilo ko e hala faingta'a 'eni kuo foua atu ai 'a e talavou ni moe finemui pea fakataunge ke kau 'a e 'Eiki hano tataki.
 
t'kepa

---

The New Busy is not the too busy. Combine all your e-mail accounts with Hotmail. Get busy.

[Semisi Ta'ai]

Ko e me'a 'oku fo'ou, ko e katoanga'i e mali 'i 'Epeleli ni, fai mo e
katoanga uluaki Sapate, ka 'oku taumahina e fefine malii fakatatau ki
Sune fakatatau ki he telelouniu e CNN. 'Oku fo'ou hono katoanga'i
kaipola Tokonaki, kaifakafaafe Sapate

Seni



Maloo 'ae ma'u ongoongo mei hena , pea hangee koe lau kuo fai 'ae
hamapato'a pea he'ikai toe tanaki 'ae ipu vai kuo mahua , he 'e sai
ange hono fai mo 'ai si'ena mali he'ena kei tokoua , na'a fanau'i mai
e pepee kae fai ai pe moe papi he 'aho mali pea 'e toe fkoli ange
ia , heee,heee


Semisi Ta'ai

[seni taniela]

On Sat, 17/4/10, Sisitoutai Taufa <papaif...@gmail.com> wrote:Ko e fehuí é taha Seni, Óku í fe á e Siasi he case ko eni? Ka ke faifekau  ko hoó taumuá foki ia,ka í ai ha case pehe te ke fetaulaki mo ia  te  ke fakaáiái pe?,ko e ha hoó faleí fakapotopoto taha te ke fai? fefe fuú koloa ó e mali ? Te nau oo kinautolu ó siasi  kehe? kapau te ke fakafisi ke fai e mali. mo e ófa atu ki he teu ó e Sapate mo e week end. Sisi T. ================================================= Malo Sisi,   Mole ke mama'o ha'aku fakahalaki e faifekau 'oku ne fai e mali ni he 'oku ou tui 'oku ne fai pee hono fatongia.  Ko e katoanga'i moe uluaki Sapatee ko e me'a faiteliha pee ia 'a e ongo me'a malii mo hona ongo familii. Pea mahalo 'e fu'u too kitu'a ka kakapa atu 'o ta'ofi e uluaki Sapate e ongo me'a malii.  Kaikehe,  Kapau na'a ko e faifekauu au mahalo pee teu feinga kimu'a keu fai e mali ni ke fai ha ki'i premarital counselling moe ongo me'a malii mo 'ena ongo matu'aa.    Teu poupou kakato ki he katoanga he 'aho Tokonakii...fai e ouau kotoa 'oku nau fiefai. Ka a'u e kau groomsmen mo bridesmaids ki he tolungofulu go for it... Ka teu fakalotosi'i e hano katoanga'i e uluaki Sapatee  'o tatau tofu pee mo ha ongo me'a ne na tauhi e fefaka'apa'apa'akii 'aki pee e 'uhinga ko 'eni:   1) Teu koleange ki he ongo matu'a mo e ongo me'a malii 'oku fakaSisu Kalaisi pea 'e langilangi'ia e 'Otua ke mau tulituli ki he lelei fakalukufua (common good). ... Ke mau tauhi pee mu'a e faka'ei'eiki e uhinga moe taumu'a e uluaki Sapatee ke fakalotolahi'i ke kakapa ki ai e toenga e fanau e Siasii.  Pea ko hono 'uhingaa, ke 'alu fakataha 'emau katonga mo 'emau tangiii.  We need to celebrate that they finally commit to tie the knot.  We also need to mourn (by preventing the katoanga uluaki Sapate) for their failure to honor their relationship before marriage.  Kapau 'e humble enough mo truly repent e ongo me'a mali ki he'ena fehalaakii fakataha pea mo e ongo familii, te na tali lelei e fale'ii.     Me'a nii 'oku glorify e 'Eikii he mali ni pee ko e ongo me'a malii pee mo 'ena familii?  'Oku ou mahamahalo 'e 'utu'utufi e culture, kae tutulu pee 'Eikii 'i tafa'aki   Ko e kuonga eni kuo redefine malii pea mo e taumu'a e katoanga'i 'o ha mali.   Ko e kuonga eni e masiva 'i he maa--loss of shame.  Ka mole 'a e maa (sense of shame) mei ha mo'ui, sosaieti pe culture ko e faka'ilonga e mo'ui mo e culture 'oku 'au'aunga maamaalie.  Ko e me'alelei pee ke tau maa he me'a 'oku totonu ke fai ai e maa.   Ko e kuonga eni e kata he me'a 'oku 'ikai totonu ke fai e kataa.  What we laugh (or cry) about reveals who we are.  We better watch out of what we celebrate.   Kuo ikai ke church transforming culture ka kuo church drowning in culture!!!

-- 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope" Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

[tv]

Malo e talanoa malie. Fakatokanga'i hake koe langa talanoa mei Fonua
Lahi - land of the free, home of the brave! Ko e mate pee kapau na'e
'i ai ha me'a mo'ui ke mate? Ne 'i ai ko aa hamou culture?

[seni taniela]

tv <ti.va...@gmail.com>

Malo e talanoa malie. Fakatokanga'i hake koe langa talanoa mei Fonua Lahi - land of the free, home of the brave! Ko e mate pee kapau na'e 'i ai ha me'a mo'ui ke mate? Ne 'i ai ko aa hamou culture?

===================== Malo tv. e fakatokanga......mahalo ko e lea totonuu ko 'etau pehee 'oku liliu e culture...pee mole 'etau culture... 'Oku fakamo'oni'i foki 'oku 'iai e felave'i tonu e culture mo e tu'unga fakapolitikale pe faka'ekonomika 'o ha fonua.  Pea neongo 'oku pehee 'e he ni'ihi e kau progressive educationists 'oku 'ikai ha culture ia 'e kovi ka 'oku nau kehekehe pee, ka ko hono mo'onii 'oku ai e culture ia 'e 'ikai fai ai ha laka kimu'a faka'ekonomika/fakapolitikale pea 'e kau atu moe lotuu.  Kapau leva 'oku pehee, 'oku ou tui oku ai e culture oku kovi pea moe culture oku lelei. Ko e culture fakaTonga mo fakaSiasi e katoanga'i ha 'uluaki Sapate 'o ha mali mahalo 'e fehu'ia pee 'e tokoni e fa'ahinga culture ko iaa ki he tutupu fakalaumalie 'o e sosaietii pee 'ikai.  Kapau leva 'e liliu e founga mo e 'uhinga angamahenii ko e haa 'ene uesiaa anga 'etau nofoo?  'Oku sai nai pee 'oku kovi? pe ko  e ngali kovii pee ko 'ene fo'ouu?  pea ka liliu e taumu'a e 'uluaki Sapatee 'o 'uhinga pee ko e konga e katoanga'i 'o ha mali kae'oua te tau feinga ke marginalize si'i ni'ihi ne nau tukia lolotonga e faikaume'aa, mahalo 'e faka'ofo'ofa pee mo ia. Ko  e siasi tupu tokohali foki 'eni pea mahalo ko e taha eni he siasi Tonga tokolahi taha 'i Amelika ni.  Pea 'oku ou sai'ia mo to'a'ia he faifekauu he'ene taasipinga hono holoki hifo e ngaahi konga etau culture 'oku 'ikai fakapapau'i pee 'oku totonu ke kei tauhi pee 'ikai.  Hangee ko e hulohulaa e kau malangaa.  Talu e tu'u e Mamongaa mo 'etau fakaanga'i he'enau hulohulaa mo 'enau fakaSosialee ka na'e fai e paati Kilisimasi e siasi ko 'enii, o takitaha hulohula pee mo hono mali pea ha'u e fanau 'o serve e maatu'aa.  He me'a lelei mo fakafiefia he sio ki he kau malanga 'oku nau suti faka'ofo'ofa pea nau takitaha hulohula pee mo hono mali.  Taa 'oku lava ke mali lelei pee hulohulaa mo e tangata mo e fefine malangaa, pea 'oku ou tui 'oku hoifua hifo e 'Otua he polokalama ko 'eni e siasi ko 'enii.  Ko e faifekau e siasi ko 'enii ko e taki mo'oni(real leader)  he 'oku ne lava 'o fai e ngaahi liliu (radical change) ka 'oku kau 'i he lilu ki he leleiange. Ne foaki ki he faifekau ko 'eni e pale fakalangilangi 'ehe Kovana homau vahee ki he'ene ngaue tonunga hono fakatahataha'i e community Tongaa.  Ko e practical ia e "rethinking church" 'a e metotisii.  Ko 'enau youth mahalo oku 'osi a'u o 200 tupu pea ko e longomo'ui atu Na'a kuo taimi ke fai ha hulohula hotau ngaahi siasi 'i Tongaa mo moutolu ko 'ena i Aositeleelia mo Niu Silaa...takitaha hoa pee mo hono hoa pea ko e kau single ke nau disco mavahevahe pee, kae 'oua pee te nau piki hulohula...pea ka fai ha ki'i piki ko e piki pee he fe'auhi uolosii pea fakapapau'i 'oku inisi e 13.3 e vamama'o honau sinoo, pea fakaulo uhila volota 120 ke maamangia...tau humble enough pee ka tau ki'i borrow e founga e mamongaa 'o fai ha ki'i fakafo'ou pea 'e 'ikai toe fie'alu hotau kakai ki he maamongaa.

-- 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope" Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

[tv]

Kataki ko e anga pee pau'u ki homou fonua. He 'oku fu'u nenefu pe ko e
ha ko aa e culture 'Amelika? and I think America should take some of
the blame for the social and cultural influence they are dishing out
everywhere in alot of countries .... even Tonga - the American Dream -
be whoever you want to be.

Ka 'oku malo hono langa hake eni he 'oku malie 'etau nga'unu. 'Ikai ko
aa 'oku 'ikai ko ha fu'u palopalema e mali ia 'o tatau ai pee pe 'oku
'i fe relationship? Teu 'emau fili pule'anga he uike 'uluaki 'o e Me.
'Oku malie he 'oku takitaha pee ngaahi fa'ahi e policies ki he famili
'o fou he tax (allowances & burden). So economics drive and hugely
influence the general view on marriage in this country (me think).

Tautolu Tonga 'oku fakamahu'inga kehe 'a e mali ia. 'Oku 'ikai ko e
mali 'a eta'ahine mo e tamasi'i ka koe mali 'a e ongo famili. A union
of two families! Pea mahalo 'oku tau kei 'i he vaha'a 'o e - te tau
mali fktonga (as an idea), pe te tau mali (muli?). 'O leva ke 'ai ha
efiafi ka e toki fai ha hoko atu na'a toe hee ni hake pee tasilisili.
Ka e malo e tau mo ena moe ngaahi fatongia ...

[jione havea]

'oku malie e tasilisili 'oku fakalanga mai he tepile ni pea kataki kae
faka'efi'efi atu mo e ongo fehu'i ko eni (ko e ongo fehu'i ne tokanga ki ai
'a Masiu Moala, Siaosi 'Uhila mo e tokolahi 'i he 80s):

1. 'oku tu'u ma'u e culture, pe 'oku natula ke liliu?
2. ko e fofonga 'o hai 'oku mahu'inga ke malu'i he taimi 'oku nga'unu
mo mafuli ai e culture?

Na'e fai e tokanga ki he ongo fehu'i ni he taimi ne kamata ke lahi e hu 'a e
video ki Tonga, pea 'ikai lava 'o "sivi" 'e he va'a sivi-hele'uhila. Ka kuo
ai mo e ngaahi peau kehe ia 'o e ngaahi 'aho ni

Ko e kauitalanoa atu pe, jh

[sep...@optusnet.com.au]

Malo e talanoa pea mo e ma'u kaveinga lelei.

Ko e Culture 'oku hange ha teunga ia 'o ha fonua, ka 'oku mahino pee 'e liliu 'e taimi mo feitu'u 'ae teunga ko enii.

Lele mai mei tonga mo e mahino 'oku 'ikai lelei'ia e Sosaiete Sutt ka Talausese Loloa taha ki he Lotu, ko 'ene 'i muli ni pee pea mahino 'oku 'ikai ko ha angahala 'a'ete teunga lelei ki he lotu ka e 'ikai ko e tupenu ta'ovaala pee.

Ko e tukufakaholo 'o e mali 'oku si'i monuka mo ia 'i he ta'au 'o e feitu'u mo taimi, kae mahalo 'oku tau femo'uekina ke fo'u ha me'a kene talia e taimi mo e feitu'u 'oku 'iai ha to'utangata, hange aa ko Kitaua Tonga.

takamuli.
------------

[seni taniela]

jione havea <jha...@gmail.com>

'oku malie e tasilisili 'oku fakalanga mai he tepile ni pea kataki kae faka'efi'efi atu mo e ongo fehu'i ko eni (ko e ongo fehu'i ne tokanga ki ai
'a Masiu Moala, Siaosi 'Uhila mo e tokolahi 'i he 80s):

1.    'oku tu'u ma'u e culture, pe 'oku natula ke liliu?
2.    ko e fofonga 'o hai 'oku mahu'inga ke malu'i he taimi 'oku nga'unu
mo mafuli ai e culture?

Na'e fai e tokanga ki he ongo fehu'i ni he taimi ne kamata ke lahi e hu 'a e video ki Tonga, pea 'ikai lava 'o "sivi" 'e he va'a sivi-hele'uhila. Ka kuo
ai mo e ngaahi peau kehe ia 'o e ngaahi 'aho ni

======================================
Malo JH e tafunaki mo tofahala mai he kaveinga ni ke fai ai ha potalanoa.

Ko e culture 'oku 'ikai ngata pee 'i he'ene natula ke liliu ka 'oku toe lava foki ke hoko ko e ivi malohi ke ne fakafuo e ngaahi institution 'i he sosaietii hangee ko e ako, politikale, ekonomika, mo e lotu.  'Oku natula ke liliu he 'oku 'ikai ko ha me'a ke mo'ui pee 'iate ia pee (it is not an independent variable) ka 'oku lava ke fakafalala  e culture 'e he tu'unga fakasiokalafi, ko e 'ea(climate), politikale, lotu, mo e hisitolia etc.  Lava ke hoko e culture ko e ivi malohi ke ne fakafuoa e tu'unga fakapolitikale, tu'unga faka'ekonomika, tu'unga fakalotu etc 'o ha fonua.  Ko e effect mo e affect ia 'o e culture.

'Oku ai e lau 'oku pehee "culture is the mother, institutions are her children" ka 'oku meimei tonu ia he lele looloaa.  Hangee ko 'enii, lava pee ke te pehee, ko e tu'unga 'oku 'iai e temokalatii he Pasifikii ko e ola pee ko e fanautama pee ia 'o e culture fakaPasifikii...'aia 'oku hoko e culture is ko e determining factor.   'Oku ai e culture is te ne lava ke fakafepaki ki he liliu fakapolitkale pe fakaekonomika pea na'a mo e lotu fakatohitapuu fokii.  Lava pee ke tau pehee ko e ivi malohi e pule fakatu'i 'i Tonga ko e ivi malohi ia e culture.

'Oku toe 'ia pee foki mo e lau 'oku pehee, institutions can be the mothers and culture is their child 'o 'uhinga 'oku lava ke hanga 'e he govt. policies and political decisions 'o fa'u e lao te ne lava ke fakafuo e culture pe liliu e culture.  Lava 'e he lotu 'o fai e liliu 'i he culture.  Lava 'e he vitioo mo e ngaahi me'a mei muli 'o liliu e culture 'o ha fonua.  'I he hisitolia 'o e temokalati, 'oku pehee 'e Max Weber o Siamane ne hoko e lotu e Fakakalisitiane tautautefito ki he palotisani ko e tokoni ki he fakavave'i mo e success e temokalati he ngaahi fonua 'o e Hihifoo 'aki e hanga 'e he lotu 'o faka'ai'ai e kakai ki he nima tutui,faitotonu etc ko e ngaahi value 'oku fiema'u lahi ki he fakalaka ekonomika 'aia 'oku fiema'u 'e he temokalati ke mo'ui aii etc.

'I he ngaahi liliu mo e nga'unu ko 'eni e culture ko hai 'oku mahu'inga ke malu'ii?  'Oku ou fakamahamahalo ko e "LELEI FAKALUKUFUA" (COMMON GOOD) 'oku totonu ke fai ha fekumi ki ai he ko ia ia 'oku totonu ke malu'ii...pea ko e public discussion pee debate kuo pau ke tau feinga ke longomo'ui hono talanoa'i e 'uhinga e ngaahi me'a te ne fatu e common good hangee ko e "good governance" "democracy" "freedom" "equality" "justice" "the good, the beautiful, and the true"  Ko e 'aho ni kuo hoko e sai'ia fakafo'itui (personal taste) ko e me'a ke ne faitu'utu'uni pee ko e haa 'e faka'ataa ke hulu he televisonee.  feinga e ni'ihi ke faka'ataa pe vitioo kovi etc pea talamai kapau 'oku kovi  kiate kita pea te tamate'i 'ete televisonee kae'oua te te feinga ke pule 'ete value faka_kalisitiane etc he sosaietii.  Ko e me'a 'oku pulii ko e feinga ko 'enii ke fakatua'ataina'i e ngaahi vitioo mo e faiva kovii 'oku tau faka'ataa ia "cultural imperialism" ki hotau fonuaa mo hotau ngaahi lotofalee....pea redefine leva e freedom fakaTonga ke kau ai freedom ke sio faiva kovi etc..pea ko ia ai teu malu'i homau pule'angaa ni (U.S) mei he tukuaki 'oku fai mai 'e tv ki he'emau fakamafola atu 'emau culture fakaninimoo(whatever it feels good, do it) ki he toenga e maamanii.  Feefee ke 'oua te mou fakatau 'emau ngaahi vitio, 'emau ngaahi hiva, etc.

Kaikehe ngata aa e hee 'a e heee!!

 

[tv]

Malo e talanoa pea pehee ki hono kinikini atu e halanga tasilisili.

'Oku hangee kiate au 'oku totonu ke fai mo fkmahino ko e talanoa'i 'o
e "Christ & culture" - 'a ia ko hono fakalea ke mahino kiate au -
kosipeli mo e kalatua (fktonga koaa eni 'o e culture?). Ko e feohi 'a
e ongo me'a ni! 'Oku kehe pee 'a e "gospel & culture" mei he "religion
& culture". Fakatonutonu mai Seni, ka 'oku ou tokanga'i hake ne langa
e talanoa mei he "siasi/faifekau & katoanga mali ne fai homou siasi?"

Lausanne Covenant (1974), ne felotoi ai e kau 'Evangelio 'oku 'ikai ha
culture 'e ma'olunga hake pe ma'ulalo hake 'i he maama 'o e kosipeli,
ka 'oku nau (all cultures) fuatautau kotoa pee ki he mo'oni mo e
tonutonu faka-kosipeli (my own interpretation). Kapau ko ia, pea ko e
challenge 'o e me'a 'oku potalanoa'i ko e anga 'etau vakai ki he
"kosipeli". Our take on the meaning of gospel?

'Oku toe fakaninimo ange 'a e taimi 'oku 'omai ai e kosipeli ke
talanoa'i mo e religions. Ne fihi ki he Lausanne Covenant to
acknowledge what is "rich in beauty and goodness" in other religions,
pea hangee 'oku tau ilifia ke tipeiti (talanoa'i) 'a e kosipeli in
opposition to other religions (Hinduism, Islam, Buddhism, Judaism ...
etc), simply because this is more sensitive.

Ka 'i he laine tatau, 'oku tau faka'ai'ai e contexualisation of the
gospel in secular cultures.

Hangee kiate au koe "Talanoa Oceania" 'oku fokotu'u atu ke fakasio ai
na'a lava ke tokoni ki he ongome'a ni 'i he'ene felave'i mo Tonga.

[Tuifua, Talanoa]

Seni,

Kataki toe fakatokanga'i ange ho'o lave na'a 'oku 'ikai ngofua ke ke lea ki ai 'o hange ko ho'o lave 'oku fakapikipiki mai....

'Ofa atu fau,
Miss Noa
FUMC - Palo Alto

[seni taniela]

On Wed, 21/4/10, Tuifua, Talanoa <Talanoa...@CityofPaloAlto.org> wrote: Kataki toe fakatokanga'i ange ho'o lave na'a 'oku 'ikai ngofua ke ke lea ki ai 'o hange ko ho'o lave 'oku fakapikipiki mai....

===========================================   Malo Noa e kau mai he talanoa he kaveinga ni.   Tau faka'amu ke 'oua na'a tau mo'unofoa he fehalaaki e ongo me'a malii.  Pea ko e 'uhinga ia neu 'oatu e me'atatau ne hokotonu i hoku lotofalee, ke fakamahino 'oku 'ikai ko ha siolalo ki he ongo matu'a ni pee kata kakae kiate kinaua.   Kaa 'oku ai e fakafeta'i he'ena fai tu'utu'uni ke na fakataha i he mali pea toe 'iai mo e teengihiaa kapau ko e kamata 'eni e liliu e taha hotau ulungaanga fakafonuaa.   Ko e issue neu tokanga au ki ai ko e 'uhinga mo e taumu'a 'o ha kaatoanga'i e 'uluaki Sapatee 'o ha mali, 'aia 'oku liliu 'i he mali ko 'enii.  Kapau ko e faifekau kita pea toe asi mai ha ongo matu'a ke fai ha'ana mali ka kuo mahino kuo hoko e palopalema tatau, me'a nii 'oku fakapotopoto pea 'e langilangi'ia hotau fakamo'ui ke te kau i hono liliu e angafakafonua e Uluaki Sapatee??   Mahino 'etau mix etau lotuu mo etau culture, pea 'oku ai e mix 'oku lelei 'i he'eku tuii hangee ko e katoanga 'o e 'Uluaki Sapatee...Ko e remix fakaTonga-'Americano ko 'enii, 'oku te taala'a pee 'oku tokoni ki hono fakalotolahi'i e fefine Tonga ki he "MOLUMALU" 'oku lau ki ai e TALANOA 'a PASIFIKA.  Pea neu 'oatu ha'aku tu'utu'uni e fai kapau ko ha faifekau au 'oku fehangahangai mo e situation tatau.  Pea kou tui ko e me'alelei ke ha'ofanga'i 'e he ngaahi ngaahi mamakavaa, pea kapau 'oku loto e siasi ke talanga'i pea ai ha'anau lau pau pee te nau malu'i e angafakafonua ko 'enii pe 'ikai.    Kau lave atu ai leva ki he identity crisis e kau Tonga nofo mulii neongo ne fai e lave ki ai kimu'a ka na'e si'i hono taalanga'ii.   Hangee ne ai e fehu'i what defines us as Tongans.  'E mole nai e Tonga e kau Tonga nofo mulii koe'uhii pee ko e 'ikai 'ilo e fanau Tonga fanau'i i mulii ki he ngaahi ulungaanga fakaTongaa pea mole moe lea FakaTonga meiate kinautolu etc.??  Me'a nii 'oku mole e Tonga 'a e tamasi'i fanau'i 'i Aositelelia, lea Fakapalangi, teunga fakapalangi, ikai 'ilo ki he ngaahi ulungaanga fakaTongaa??  Lava nai ke kei tauhi hono Tongaa neongo 'ene miss e ngaahi me'a ko 'enaa?   Fokotu'u atu: 1)  Te nau kei Tonga pee 'o tatau ai pee pe 'e mole e ngaahi me'a fakaTonga 'i 'olungaa.  Neongo e totonu fakalao e kau 'uli'ulii pea talu 'enau omi he senituli 18 pe 19, mole 'enau lea, 'enau ulungaanga fakafonua ka 'oku kei ui pee ko e African American.  Me'a tatau ki he kau Miko (Mexicans) etc.  Fakalao pea 'i he politically correct language, ko e kau Amelika kinautolu.  ka he'ikai tanu he'enau la'ipepa sitisenii 'a e 'uli'uli honau kilii, 'uli'uli 'enau fangakuiii, pea 'oku 'iai pee 'enau culture faka'uli'uli.   2)  Kapau 'e hoko e poto he lea Tongaa mo e 'ilo ki he ngaahi ulungaanga fakaTongaa ko e me'a ke ne tala  'ete hoko ko e Tongaa, 'e feefee kau palangi, kau Siaina, kau Initia etc 'oku nau sitiseni Tonga poto he lea fakaTonga pea 'ilo mo  feinga ki he 'ulungaanga fakaTonga etc.  'Ikai oku tau kei ui pee 'a Cheng Fu ko e Siaina, pea ui 'a Natamu ko e Initia, pea 'e kei ui pee 'a Naisolo Statham ko e fu'u Aositelelia neongo 'ene mataotao he lea mo e ulungaanga fakaTonga etc..pehee kia Shumway ko e fu'u Amelika    'E lava pee ke mole hotau ulungaanga moe lea fakaTongaa ka e 'ikai mole hotau Tongaa.    3) Lava 'e he Kosipelii 'o fakafoki mai e ulungaanga fakaTonga 'oku tau feinga ke tauhii, pea koe Tonga mo'onii,  'a e Tonga (tokotaha ko e tupu'angaa e matu'aa ko e Tonga) 'oku muimui ofi kia Kalaisi.   'Oku felave'i ofi pea mo e fehu'i what is it like to be a real human?  Kapau ko e taumu'a 'a e Kosipeli ko e fakafoki kitautolu ki he tu'unga feohi e tangataa mo e 'Otuaa kimu'a he too e uluaki ongo matu'aa, taa ko e nofo he angahalaa 'oku na 'ai kitautolu ke tau less human...Pea ka ai ha taha 'i Tonga 'oku nofo fe'auaki mo muimui ki he holi 'a hono kakano, 'oku 'ikai ngata pee i he'ene less human, but he is also less Tongan, he kuo kamata ke mole 'a e faka'apa'apa, 'a e mamahi'i me'a etc.   Lolotonga e tangi 'a Mele he pongipongi e toetu'u moe fehu'i atu 'a Sisu "Fefine ko e haa 'oku ke tangi ai?  Ko hai 'oku ke kumi kiai?"  Ko e fehu'i mahu'inga 'eni fekau'aki mo e identity crisis.  'Uluaki ne 'ikai ngaue'aki e Sisu e  hingoaa 'o Mele ka ne pehee atu "fefine" hangee ia 'oku te'eki 'ilo 'e Sisu 'a Mele... pea na'e 'ikai fakatokanga'i 'e Mele 'a Sisu.   Faka'ulia ia kapau 'oku te'eki 'iloa 'e Sisu hotau hingoa?? neongo 'etau pehee 'oku tau lotu, fai e moee..ko e me'a fakamamahi ka too mai e Folofola "''Alu oku 'ikai teu 'iloa kimoutolu"  Fehu'i 'e Sisu "Ha me'a 'oku ke tangi ai"  Mahalo ka ne 'i heni, 'e pehee mai "Ko e haa e me'a 'oku fai ai e paa'ehee, ha e me'a 'oku fai e katoangaa?"  are we celebrating God's goodness?  Toe fehu'i mai "KO HAI 'OKU KE KUMI KIAI?   Who am I?(question of identity) Where am I coming from? (question of origin) Why am I here? (question of purpose & meaning)  Where am I heading to? (question of identity)   Kapau 'oku fangatua e kau Tonga nofo muli he feinga ke kumi ke 'iloa pee ko hai kitautolu?  As we searching for who we are  Fokotu'u  atu...'oua e too e fakamamafaa ia e kumii he feinga ke 'ilo pee ko hai kitautolu Tongaa.  Tali e fehu'i 'a Sisu kia Mele  Who are you looking for? Tau tali atu--"'Oku tau kumi ki hotau 'Eiki mo  Fakamo'ui"  When we find Him or grow in the process of getting to know Him, we find who we are as Tongans...real Tongans pea ngali 'oku mo'onii 'a tv. ko e fakamamafaa ke 'ia Kalaisi/Kosipelii mo e Kalatua   ngataa a hee 'a e hee!!!

[seni taniela]

- On Wed, 21/4/10, seni taniela <seni...@yahoo.com.au> wrote:   Fakatonutonu: where am I heading to (QUESTION OF DESTINY not identity)

Who am I?(question of identity) Where am I coming from? (question of origin) Why am I here? (question of purpose & meaning)  Where am I heading to? (question of identity)

============

-- 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope" Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

[sep...@optusnet.com.au]

> Who am I?(question of identity) Where am I coming from? (question of
> origin) Why am I here? (question of purpose & meaning) Where am I
> heading to? (question of identity)
>

> Kapau 'oku fangatua e kau Tonga nofo muli he feinga ke kumi ke 'iloa pee
> ko hai kitautolu? As we searching for who we are Fokotu'u atu...'oua
> e too e fakamamafaa ia e kumii he feinga ke 'ilo pee ko hai kitautolu
> Tongaa. Tali e fehu'i 'a Sisu kia Mele Who are you looking for? Tau
> tali atu--"'Oku tau kumi ki hotau 'Eiki mo Fakamo'ui" When we find Him
> or grow in the process of getting to know Him, we find who we are as
> Tongans...real Tongans pea ngali 'oku mo'onii 'a tv. ko e fakamamafaa ke
> 'ia Kalaisi/Kosipelii mo e Kalatua
>
> ngataa a hee 'a e hee!!!
>
>
>
>
>
>
>
>
>

[sep...@optusnet.com.au]

Mahino ko ha'a fafine 'oku tokanga ki ai 'a e molumalu 'o e 'uluaki Sapate, kapau ko e 'uhinga ia 'o e culture ki he 'uluaki Sapate.

Hange kiate au ko Muli ni he fo'i mix ko eni 'oku lave ki ai 'a Seni, 'oku huu atu ai mo e pehe ko e 'uluaki sapate ko e sila'i e 'o e ngaahi a'usia kovi pe lelei ne fou mai ai e ongome'a mali .

Ko e taha , 'oku pa'anga lelei 'aupito 'ae me'a'ofa ia ki he kau Faifekau mei he ngaahi mali tonga, ko e vale pe 'e lea atu , tuku eni ia he 'oku 'ikai fenaapasi ia mo e tukufakaholo he kuo mole 'ae molumalu.

Fefe ha fakakaukau ki ai 'ae famili tangata ? ka mahino ki he motu'a tangata kuo 'ikai ke i molumalu e fefine , 'e lava ke ngone atu . ta oo pe ki Fale mali pea ta toki oo pe ki he lotu na'a kata'i mai kitaua 'e he Culture., mo mamani foki.

'Oku 'osi pe foki e 'uluaki Sapate ia puna efiafi e ongome'a mali ia 'o Hanimui. "oku 'ikai ke 'iai e ngaahi fa'e ia ki he 'uluaki poo Sapate.

Ko e Culture ko eni 'oku pule'i ia 'e he Taimi moe feitu'u, pea neongo ko e haa e lelei tetau feinga ke taula 'aki 'etau Culture Kalisitiane Tonga, kae maiki pe ia he ngaue 'ae taimi mo Feitu'u.

'E lelei ketau nga'unu ki he mali mo e 'uluaki Sapate, ko e sila'i e a'usia mo e fe'ofa'aki ? he kuo ma'ungata' e molumalu ia.

takamuli.
----------------

> seni taniela <seni...@yahoo.com.au> wrote:
>
> - On Wed, 21/4/10, seni taniela <seni...@yahoo.com.au> wrote:
>
> Fakatonutonu: where am I heading to (QUESTION OF DESTINY not identity)
>
>
>

[Nau Taitusi 'Ahosivi]

Takamuli:

Mahino ko ha'a fafine 'oku tokanga ki ai 'a e molumalu 'o e 'uluaki Sapate,
kapau ko e 'uhinga ia 'o e culture ki he 'uluaki Sapate. Hange kiate au ko
Muli ni he fo'i mix ko eni 'oku lave ki ai 'a Seni, 'oku huu atu ai mo e
pehe ko e 'uluaki sapate ko e sila'i e 'o e ngaahi a'usia kovi pe lelei ne
fou mai ai e ongome'a mali . Ko e taha , 'oku pa'anga lelei 'aupito 'ae
me'a'ofa ia ki he kau Faifekau mei he ngaahi mali tonga, ko e vale pe 'e lea
atu , tuku eni ia he 'oku 'ikai fenaapasi ia mo e tukufakaholo he kuo mole
'ae molumalu. Fefe ha fakakaukau ki ai 'ae famili tangata ? ka mahino ki he
motu'a tangata kuo 'ikai ke i molumalu e fefine , 'e lava ke ngone atu . ta
oo pe ki Fale mali pea ta toki oo pe ki he lotu na'a kata'i mai kitaua 'e he
Culture., mo mamani foki. 'Oku 'osi pe foki e 'uluaki Sapate ia puna efiafi
e ongome'a mali ia 'o Hanimui. "oku 'ikai ke 'iai e ngaahi fa'e ia ki he
'uluaki poo Sapate. Ko e Culture ko eni 'oku pule'i ia 'e he Taimi moe
feitu'u, pea neongo ko e haa e lelei tetau feinga ke taula 'aki 'etau
Culture Kalisitiane Tonga, kae maiki pe ia he ngaue 'ae taimi mo Feitu'u. 'E
lelei ketau nga'unu ki he mali mo e 'uluaki Sapate, ko e sila'i e a'usia mo
e fe'ofa'aki ? he kuo ma'ungata' e molumalu ia.

---------------------------

Malo Takamuli, Seni e tasilisili he issue ni. Ki'i ta'alo atu he ko e issue
eni 'oku lahi 'aupito pea 'oku kamata ke hoko ia ko e norm he 'etau nofo
fkfonua muli pea 'ikai ngata ai ka ko e norm pe ki Tonga ee!

Hange kiate au ko e 'uluaki Sapate 'oku 'uhinga ko e 'Uluaki Sapate ia 'oku
ma'u lotu fktaha ai 'a e ongo me'a mali as a husband & wife he ko e lea ia
'oku fai atu he 'aho 'o e mali - kuo mo hoko he 'aho ni ko e husepaniti &
uaifi 'o 'ikai to e boy friend & girl friend.

Kapau 'oku pa'anga lelei 'a e ngaahi me'a'ofa 'o e fai mali 'o ha Tonga
masi'i Takamuli pea fktatafe mai ha ni'ihi ki Concord (ha ha ha). 'Oku ou
tui 'e leleiange ke na mali 'i hono teke'i mo 'ikai fie fai 'ena mali. Hange
kiate au ko e issue kehe 'a e molumolu ia - ka ko e fkpapau'i koee ko 'ena
fk'amu ke na mali koe'uhi ko e fe'ofa'aki pea fk'Otua 'oku taau ia ke na
mali. 'Oku ou manasi'i na'a hoko 'a e molumalu ke mahi'nga ange ia he
fe'ofa'aki.

Kapau kuo mole 'a e molumalu ko e ha leva 'e fai fkfoki mai 'a e molumalu?

moe 'ofa
Tusi

[seni taniela]

On Wed, 21/4/10, Nau Taitusi 'Ahosivi <hos...@bigpond.com> wrote:

Hange kiate au ko e 'uluaki Sapate 'oku 'uhinga ko e 'Uluaki Sapate ia 'oku ma'u lotu fktaha ai 'a e ongo me'a mali as a husband & wife he ko e lea ia 'oku fai atu he 'aho 'o e mali - kuo mo hoko he 'aho ni ko e husepaniti & uaifi 'o 'ikai to e boy friend & girl friend.

Kapau kuo mole 'a e molumalu ko e ha leva 'e fai fkfoki mai 'a e molumalu?

=============================================================== Malo Tusi mo Takamuli e tanumaki mai.  Hangee 'oku totonu ke liliu mo Tonga e fa'ahinga culture filifilimanako ko 'enii ne tau angamaheni mo ia pea 'oku ou tui oku kei pului mai 'i Tonga pea hangee oku tau lue pee he motion e culture ta'etoefehu'ia 'ene fakaKosipelii koe'uhii he 'e suffer pee 'a ha'a fafine ka e kaakaa holo pee kakai tangata.    Tuku e molumaluu e faikaume'aa ia ki he takitaha fakafo'ituitui, ngali lelei pea fakaKosipeliange ke tau katoanga'i pea 'uluaki Sapate 'a e mali kotoa pee...lelei ia ki he tokotaha kotoa pea lelei ki he sky!!! Toe fakalotolahi'i atu ke fai ha hulohula fakaKosipeli homou ngaahi Siasii...tautautefito ki he ngaahi siasi ki muli nii...kae tuku e muimui ki he motion e culture fakalotu 'a Tongaa he ta'eta'e'uhinga ia!!!!

[kolo]

Faifekau fu'u fuoloa ho'o puli,malo 'etau lava pea malo 'ae kei
fakatolonga mo'ui 'ae 'Otua kiate kitolutolu ki he ngaahi 'aho ni.'Ai
pe keu ki'i 'ohonoa atu he koe mo'oni e langalanga talanoa 'oku
fai.Kuo taku foki masi'i Rev.Nau koe sivilaise eni 'oku tau nga'unu ki
ai pe koe fa'ahinga culture 'oku capable ke sustainig a substainial
number of specialist ke pukepuke 'a e tu'unga mo'ui 'ae sosaieti 'aki
'ae tu'unga faka'ikonomika,sosiale,politikale moe fakalotu ke oo tatau
moe taimi mo hono 'atakai.'Oku taku he'e tgokolahi koe ta'au e 'o
taimi.Ka 'e kei fepakipaki tu'u pe 'ae mamani ia 'oe FONUA moe KAKAI
mo mamani 'oe TAIMI moe 'ATAKAI,ko hono ola ko eni pe 'oku tau sio
mata ai.tangi ho tau loto ke pukepuke mo fakamolumalu'i 'ae tuku'au ka
'e kei.........ue ngali kuou he au hihihiii.

Malo kae toki fakahoo atu homau 'ofa kia Moana moe fanau fefe masi'i e
kapulu 'a Mahe?
"Ofa atu,
Kolo

On Apr 22, 10:12 am, "Nau Taitusi 'Ahosivi" <hos...@bigpond.com>
wrote:

[Sisitoutai Taufa]

sep...@optusnet.com.au wrote:
> Mahino ko ha'a fafine 'oku tokanga ki ai 'a e molumalu 'o e 'uluaki Sapate, kapau ko e 'uhinga ia 'o e culture ki he 'uluaki Sapate.
>
> Hange kiate au ko Muli ni he fo'i mix ko eni 'oku lave ki ai 'a Seni, 'oku huu atu ai mo e pehe ko e 'uluaki sapate ko e sila'i e 'o e ngaahi a'usia kovi pe lelei ne fou mai ai e ongome'a mali .
>
> Ko e taha , 'oku pa'anga lelei 'aupito 'ae me'a'ofa ia ki he kau Faifekau mei he ngaahi mali tonga, ko e vale pe 'e lea atu , tuku eni ia he 'oku 'ikai fenaapasi ia mo e tukufakaholo he kuo mole 'ae molumalu.
>
> Fefe ha fakakaukau ki ai 'ae famili tangata ? ka mahino ki he motu'a tangata kuo 'ikai ke i molumalu e fefine , 'e lava ke ngone atu . ta oo pe ki Fale mali pea ta toki oo pe ki he lotu na'a kata'i mai kitaua 'e he Culture., mo mamani foki.
>
> 'Oku 'osi pe foki e 'uluaki Sapate ia puna efiafi e ongome'a mali ia 'o Hanimui. "oku 'ikai ke 'iai e ngaahi fa'e ia ki he 'uluaki poo Sapate.
>
> Ko e Culture ko eni 'oku pule'i ia 'e he Taimi moe feitu'u, pea neongo ko e haa e lelei tetau feinga ke taula 'aki 'etau Culture Kalisitiane Tonga, kae maiki pe ia he ngaue 'ae taimi mo Feitu'u.
>
> 'E lelei ketau nga'unu ki he mali mo e 'uluaki Sapate, ko e sila'i e a'usia mo e fe'ofa'aki ? he kuo ma'ungata' e molumalu ia.
>
> takamuli.
> ----------------
>
>
>
>> seni taniela <seni...@yahoo.com.au> wrote:
>>
>> - On Wed, 21/4/10, seni taniela <seni...@yahoo.com.au> wrote:
>>
>> Fakatonutonu: where am I heading to (QUESTION OF DESTINY not identity)
>>
>>
>>
>>
>
>

Takamuli,
Malo e fakatalanoa ki he mali moe 1st.Sunday mo hono silaí. Ko e kií
fifili maúlalo pe eni ke kií tuku atu pe ki hotau loto fale ni. Ko e toe
silaí ha ia he Sapate?Ka koe ha á e meá naé fai é he faifekau í he
fefuakavaáki á e ongo meá mali í he áho ne fai ai á e mali,pea pehe mai
á e faifekau ,Kuo u fakaha he áho ni ko meá [Sione mo Ána]ko e
husepaniti mo e uaifi kinaua mei he áho ni ó fai atu.

Kae ui pe muá á e toe fuú kai ffakaafe Sapate ia ko e fuú kaipola pe,he
kuo kakato pe mali ia í he áho ne fai ai á e mali ko e fifili pe,mo e
ófa Sisi T. ?

[Nau Taitusi 'Ahosivi]

Sinilau:

Faifekau fu'u fuoloa ho'o puli,malo 'etau lava pea malo 'ae kei fakatolonga
mo'ui 'ae 'Otua kiate kitolutolu ki he ngaahi 'aho ni.'Ai pe keu ki'i
'ohonoa atu he koe mo'oni e langalanga talanoa 'oku
fai.Kuo taku foki masi'i Rev.Nau koe sivilaise eni 'oku tau nga'unu ki ai pe
koe fa'ahinga culture 'oku capable ke sustainig a substainial number of
specialist ke pukepuke 'a e tu'unga mo'ui 'ae sosaieti 'aki
'ae tu'unga faka'ikonomika,sosiale,politikale moe fakalotu ke oo tatau moe
taimi mo hono 'atakai.'Oku taku he'e tgokolahi koe ta'au e 'o taimi.Ka 'e
kei fepakipaki tu'u pe 'ae mamani ia 'oe FONUA moe KAKAI mo mamani 'oe TAIMI
moe 'ATAKAI,ko hono ola ko eni pe 'oku tau sio mata ai.tangi ho tau loto ke
pukepuke mo fakamolumalu'i 'ae tuku'au ka 'e kei.........ue ngali kuou he au
hihihiii.

-----------------

Malo Sinilau pea ko e mo'oni 'a e fktolonga mo'ui kuo fai mai mei langi 'o
tau kaunga 'inasi ai.

Ko e me'a lelei pe 'a e kei fktolonga 'a e fa'ahinga molumalu 'a e kakai
fefine he tukunga 'o e Tonga kia kinautolu 'oku nau lava 'o kei fktolonga.
'Oku ou fk'ofo'ofa'ia ai ka 'oku faingata'a he 'atakai 'oku tau 'iai. 'Oku
ou feinga au ke fangatua mo e ta'au 'o e taimi ke kei pukepuke e molumalu 'o
e kakai fefine. 'Oua 'e fu'u li tauveli atu pe ia 'o pehee ko e laka ia 'o e
taimi mo e 'atakai 'oku tau 'iai. Ka ko e fo'i dream pe foki eni ka ko 'ene
hoko 'o sino mai 'oku 'iai pe hono fkkoloa he famili, siasi, mo e fonua.

Kuo ha kuo ke Kolo ai kae situ'a meia Sinilau?

mo e 'ofa

[sep...@optusnet.com.au]

Ha ha ha , Faifekau, mahalo koe tonu ia.

Ne te'eki pe ke 'ai ha me'a fakalotu ia ki he 'Uluaki Sapate ee, koe kai havee pe ne 'uhinga ai e 'uluaki Sapate ? Kapau ko ia, pea taa 'oku totonu ke fakatatafe atu aa e fa'ahinga mahu'inga ko eni 'o e 'uluaki Sapate he ko e fakamole pee, ai ai mo e fakamole ta'emolumalu 'o fakatupu loto mamahi kiate kitautolu.

'Oku toe toko 5 kenau mali, pea kuo u tui au ki ho'o lau , ko e me'a pe eni ka nauka mali Tonga, 'ikai te u lave'i pe tenau loto ko aa ke ngata pee katoanga he 'aho ma'u tohii.

Ngali ko e mali ki ha'a Siu ko e me'a mamafa he ne lau 'aho 'enau katoanga mali pea ne 'iai pe foki mo Sisu, kae vakai atu ange na'a ma'u ai ha fakamamafa kihe'etau 'uluaki Sapate. Ko 'ene 'ikai pee pea sai aa ketau 'ai ha 'uluaki Sapate mo ha culture fo'ou pe ia 'o e kakai Tonga nofo Muli, pea fakalea ia ko e " inu ti inu kota", pe ko e "teu ke hihi kae'ola " culture.

Faifekau ko Koe pe teke lava 'o fakanofonofo kitautolu he fonua muli ni.

takamuli.
---------------

> Sisitoutai Taufa <papaif...@gmail.com> wrote:

. Ko e kií fifili maúlalo pe eni ke kií tuku atu pe ki hotau loto fale ni. Ko e toe
>
> silaí ha ia he Sapate?
>

> Kae ui pe muá á e toe fuú kai ffakaafe Sapate ia ko e fuú kaipola pe,he
>
> kuo kakato pe mali ia í he áho ne fai ai á e mali ko e fifili pe,mo e
> ófa Sisi T. ?
>
>

[Nau Taitusi 'Ahosivi]

Takamuli:

'Oku toe toko 5 kenau mali, pea kuo u tui au ki ho'o lau , ko e me'a pe eni
ka nauka mali Tonga, 'ikai te u lave'i pe tenau loto ko aa ke ngata pee
katoanga he 'aho ma'u tohii.

------------

Takamuli ko e me'a lelei 'a e 'uluaki Sapate ia he ko e ni'ihi mahalo ko
'ene toki sio ee 'i falelotu, pea fk'ilonga'i ai ko e famili ko e husepaniti
mo e uaifi 'oku kamata e ma'u lotu ka 'oku 'ikai ko e hou'eiki fafine pe ia
'oku nau tauhi ki falelotu.

Ko e me'a lelei 'a hono fkkakato 'a e naunau 'o e mali he tukunga 'o e Tonga
he ko 'etau poupou ki he ongo me'a mali kapau ko hona loto ia ke fai pehee
pea kei lahi mo e ivi ke fkkakato. 'oku ou fa'a lea 'aki kihe ngaahi
fkfamili 'oku lele kiai. Ko 'etau fkmole he ngaahi pola ke fkhounga'i he ko
e mali 'oku tauhi ke toki veteki 'e he mate. Kapau ko e 'ai ke fk'ali'ali pe
ki mamani pea lelei ange hono tuku he 'e 'ikai kei pa'anga'aki 'a e 'uluaki
sapate ia he 'e mali he 'aho ni pea vete 'a pongipongi, mali he 'aho ni -
vete 'apongipongi. 'ikai kei peni'aki 'a e fkmo'oni.

Fakakakato pe hotau fatongia fktamai/fa'ee ki he 'etau fanau he ngaahi 'aho
mahu'inga he mo'ui, pea 'ofa te nau hounga'ia he hela 'oku fai 'e he famili
mo e kakai.

Na'e fai e ki'i mali 'i tonga na'aku lele atu kiai he ngaahi ta'u mai koee.
Naagi pola he 'aho mali, pea ngaahi pola he 'uluaki sapate. kuou talaange ki
he ongo me'a mali - ka maumau homo 'api ha 'aho pea mo takitaha ma'ana - ko
'eku kaivevela'i ia kimoua he 'oku 'ikai temo hounga'ia he hela 'oku fai 'e
he famili mo e kakai.

mo e 'ofa
Tusi

[sep...@optusnet.com.au]

Malo Nau,

Meimei fakakaukau au ki he culture 'o e mate 'ae kakai Tonga 'e kau mo ia he tonu ke vakai'i pe ko e haa e me'a 'oku kei 'Apo pe 'a 'Aho ai e pekia.

Kuo taimi ketau 'ai mo ha culture fo'ou 'o kakai nofo muli ki ai , ke faka'ataa pe 'ae ngahi lotu fie kaunga mamahi ki he famili pea ta'ofi e 'apoo ia he ko e tauhi mai e he uike 'e taha fakataha mo e 'apoo, ka 'oku lahi foki 'etau fie tangata he ngaahi me'a lahi.

Ko e mali moe mate 'oku ne 'au'au 'etau tu'unga faka'ekonomika pea kapau ko ia , 'e lelei ketau 'ilo'i ko e haa e mahu'inga 'o e mate ki he famili pehe ki he mali foki.

Ko e me'a 'e taha ko kinautolu 'oku taonakita pe'e tonu ke toe 'ai ha fa'ahinga ouau ai hange ko e ngaahi mate mahamahaki mo e motu'a pe fakatu'utamaki.

Ko e mali heni , kiate au 'oku tatau pe mo e me'a kuo mou fakakoloa mai 'aki hotau 'api ni. Ko e mo'oini 'aupito 'ae pau ke hoko 'ae ngaahi me'a 'oku hoko he mali ko e fakamamafa pe ki he talite kuo na fai mo e 'Otua.

takamuli.
----------

> Nau Taitusi 'Ahosivi <hos...@bigpond.com> wrote:
>

Takamuli:
'Oku toe toko 5 kenau mali, pea kuo u tui au ki ho'o lau , ko e me'a pe eni
ka nauka mali Tonga, 'ikai te u lave'i pe tenau loto ko aa ke ngata pee
katoanga he 'aho ma'u tohii.
------------

Takamuli ko e me'a lelei 'a e 'uluaki Sapate ia he ko e ni'ihi mahalo ko
'ene toki sio ee 'i falelotu, pea fk'ilonga'i ai ko e famili ko e husepaniti
mo e uaifi 'oku kamata e ma'u lotu ka 'oku 'ikai ko e hou'eiki fafine pe ia
'oku nau tauhi ki falelotu.

[Hausia Taufu'i]

----- Original Message -----
From: <sep...@optusnet.com.au>
To: <tasil...@googlegroups.com>
Cc: <tasil...@googlegroups.com>
Sent: Wednesday, April 21, 2010 8:26 PM
Subject: Re: Re: [tasilisili] Re: Death and decadent of Culture



Ha ha ha , Faifekau, mahalo koe tonu ia.

Ne te'eki pe ke 'ai ha me'a fakalotu ia ki he 'Uluaki Sapate ee, koe kai
havee pe ne 'uhinga ai e 'uluaki Sapate ? Kapau ko ia, pea taa 'oku totonu
ke fakatatafe atu aa e fa'ahinga mahu'inga ko eni 'o e 'uluaki Sapate he ko
e fakamole pee, ai ai mo e fakamole ta'emolumalu 'o fakatupu loto mamahi
kiate kitautolu.

'Oku toe toko 5 kenau mali, pea kuo u tui au ki ho'o lau , ko e me'a pe eni
ka nauka mali Tonga, 'ikai te u lave'i pe tenau loto ko aa ke ngata pee
katoanga he 'aho ma'u tohii.

Ngali ko e mali ki ha'a Siu ko e me'a mamafa he ne lau 'aho 'enau katoanga
mali pea ne 'iai pe foki mo Sisu, kae vakai atu ange na'a ma'u ai ha
fakamamafa kihe'etau 'uluaki Sapate. Ko 'ene 'ikai pee pea sai aa ketau 'ai
ha 'uluaki Sapate mo ha culture fo'ou pe ia 'o e kakai Tonga nofo Muli, pea
fakalea ia ko e " inu ti inu kota", pe ko e "teu ke hihi kae'ola " culture.

Faifekau ko Koe pe teke lava 'o fakanofonofo kitautolu he fonua muli ni.

takamuli.
---------------

Takamuli na'aku fakahoko ' e katoanga mali 'i Hamilton he ta'u 2004. Ko e
fefine mali ko e lahi taha ia 'i he fanau pea'i he tafa'aki 'a e tangata
koeni 'a e tamasi'i lahi taha 'a e famili. Ko e mali 'a e lahi pea mo e
lahi.

Ko e tamai 'a e fefine teu pehee ko e taha ia 'o e kau tangata mo'umo'ua
honau nima 'i Aotearoa he 'oku lelei 'ene pisinisi, tokolahi 'a e kakai 'oku
ngaue ai pea lahi mo hono ngahi 'api kuo fakatau. na'e kole mai 'a e tamai
ni keu 'aluange kemau talanoa fakataha pea mo e famili 'o e tangata mali
fekau'aki pea mo e 'aho 'e fakahoko ai 'a e katoanga mali. Na'aku lava atu
'o fokoutua 'o fanongo he talanoa mo e teu ki he katoanaga. na'e loto 'a e
ongo famili ke fakahoko 'a e katoanga mali 'i he 'aho Tokonaki pea ka hili
'a e fakakakato 'o e fatongia ki hono fakahoko 'a e ongo me'a mali 'i
Falelotu pea hoko atu aipe ki he falekai. Na'e totongi tapuni 'e he ongo
famili 'a e falekai ki he toko 200. Pea na'e loto 'a e ongo famili ka ka
lava 'a e falekai pea ko 'ene 'osi ia pea 'e ipu vai mafana pe he 'aho
Sapate. Na'e muimui pe 'a e famili ni ki he talanoa na'a nau felotoi ki ai
neongo 'a e faingamalie pe 'a e me'a kotoa ke toe kaipola 'a e 'aho Sapate.

"i he hili 'a e lotu he Sapate na' a mau lava atu ki he palepale 'o e famili
fo'ou ni kuo 'osi fakakakato 'e he ongo famili 'a hono teuteu'i fakanaunau.
na'e lava aipe ' a e mau lotu pea mo e ipu vai mafana. Pea mau hoko atu ki
he kumete na'e 'osi palu he 'api 'o e tamai 'a e fefene. Lolotonga 'emau
tame'a mahalo ko e 10pm ia kuo hu ange 'a e tamai 'a e fefine pea mo e tamai
'a e tangata mali pea mo e fono. na'e fakakakato 'a e fatongia ia 'o e kau
matapule. Hili ia pea pehee mai 'a e tamai 'a e fefine, faifekau ko e me'a
'i ho'o loto ke fakakakato 'a e fa'u famili fo'ou koeni pea na'a ke 'ilo pe
'e ipu vai pe 'a e 'aho sapate ka ke loto pe ke fakakakato 'a e katoanaga
mali he Tokonaki pea ke toe malanga he Sapate kuo loto mafana ai a e ongo
famili ke foaki atu 'a e me'a'ofa ni ke tokoni atu ki he fakapaea 'oku ke
'i heni ai he lotu. Ko 'eku fakafuofua, na'e lahi ange 'a e me'a 'ofa koeni
'i he fakamole ki he falekai neongo ko e toko 200 na'e 'i ai.

Takamuli, 'oku malava pe 'a e ipuvai mafana he Sapate. Pea kuo liuliu mo
Tonga ia kae 'oua 'e manava si'i he nofo muli pea pehee 'oku 'ikai ketau
tauhi 'a e tukufakaholo. Matamata 'e mo'oni e talanoa 'a e faifekau ko
Palakana Havea 'i he kolo heni ko Panmure. Na'e 'alu atu ki ai 'o malanga
pea nau faikava pea pehee ange 'a e tangata ia 'e taha: faifekau 'oku fefee
'a e kalokataile? Pea tali mai 'e Palakana, 'oku faka'ofo'ofa 'a hono
kanomate pea 'oku ma'u mo'ui mei ai 'a e ngaahi famili. Pea 'oku mou nofo 'o
manavasi'i mo manavahe ki he kalokataile ka 'oku tatau pe ia mo e mavahe 'a
e kakai Solomone he fanongo 'oku kai kulii pe 'a Tonga ia (hufanga he
fakatapu). matamata e nifi e lea tonga 'e "nifi e kae nafa e".

'Oku sai pe 'a Tonga pea 'oku lelei pe mo e ngaahi fonua muli.

mo e 'ofa
hausia

[Hausia Taufu'i]

Fakamolemole atu he ki'i tomui mai ki he kaveinga koeni.
Seni 'oku 'ikai fo'ou ia kuo lahi 'ene hoko 'a'ana.
Pea na'e 'i ai pe mo e katonga pehee ia heni na'e me'a ai 'a e Ta'ahine
Kuini pea mo Pilinisesi Mele Siu'ilikutapu.

mo e lotu
hausia

[Nau Taitusi 'Ahosivi]

Takamuli:

Ko e mali moe mate 'oku ne 'au'au 'etau tu'unga faka'ekonomika pea kapau ko
ia , 'e lelei ketau 'ilo'i ko e haa e mahu'inga 'o e mate ki he famili pehe
ki he mali foki.

--------

Takamuli 'e lau 'e he ni'ihi ko e 'au'au kae lau 'e ni'ihi ia ko e fkkoloa.

Na'e 'iai e ki'i me'a fk'eiki na'a ku kau he faitu'utu'u ni ai. Fakataha mai
e famili pea taki taha tala mai hono loto pea mau aafe ki he ta'au 'o e fai
putu he context 'o e fonua koiaa.

Fakamao'po'opo peau pehee atu - Malo e lukuluku fkkaukau mai pea mo e fie
tokoni, ka 'oku ou kole atu ke takitaha pukepuke pe 'o tauhi ki ha 'aho 'e
fai tu'utu'uni ai ki ha'ane fke'iki - he 'oku ou ninimo au pea 'ikai tokoni
ia ki hoku mamahi.

kapau 'oku hoko 'a e 'au'au ke tokoni ki he mamahi ki hano fknonga pea teu
lau 'e au ko e fkkoloa - ha kukuu e seniti kae mei melemo he faingata'a'ia
'o e mamahi. ka koe sio mo e a'usia fkmotu si'i pe ia.

moe 'ofa
Tusi

[sep...@optusnet.com.au]

Hausia wr.

Takamuli, 'oku malava pe 'a e ipuvai mafana he Sapate. Pea kuo liuliu mo
Tonga ia kae 'oua 'e manava si'i he nofo muli pea pehee 'oku 'ikai ketau
tauhi 'a e tukufakaholo.

-------------

Malo 'aupito Hausia e poupou mo e fakalotolahi, 'ikai 'aupito ketau lava ke tauhi 'o haohaoa 'ae culture ka'e kei lelei ange pe ia he hala., mahalo.

Ko e me'a 'e taha 'oku kei tokolahi pe kakai Tonga nofo muli 'oku nau mateaki 'ae lelei 'o hotau Culture pea 'oku ou kau mo au he kaungaongo'i kinautolu he taimi kuo 'ikai ai kenau lotolahi fe'unga ke fakahoko pe he tukunga 'oku 'iai, kehe ke mahino pee ne 'ai pe Culture ke faka'ofo'ofa mo malu'i ai hoto ki'i 'uhiki mo honau tupu'anga.

malie talanoa.

takamuli.
-------------

[Hausia Taufu'i]

----- Original Message -----
From: <sep...@optusnet.com.au>
To: <tasil...@googlegroups.com>
Cc: <tasil...@googlegroups.com>

Sent: Wednesday, April 21, 2010 9:21 PM
Subject: Re: Re: Re: [tasilisili] Re: Death and decadent of Culture


Ko e mali moe mate 'oku ne 'au'au 'etau tu'unga faka'ekonomika pea kapau ko
ia , 'e lelei ketau 'ilo'i ko e haa e mahu'inga 'o e mate ki he famili pehe
ki he mali foki.

takamuli.
----------
Ko e ongo ouau koeni 'oku 'ikai ha me'a fu'a ia 'a ha poto 'e malava ke fua
'aki.
Ko e taha ia 'a e 'uhinga 'oku 'ikai lava ai 'e he kau fakatotolo kii he
mate 'o tala pe ko e ha ha fuoloa 'o e pekia 'a ha taha pea lava ke nongo
'a hono famili. 'E kehekehe taimi ai pe 'a e taha ko ee mei he toko taha ko
ee 'i he taimi 'oku fononga ai 'i he "grieving process.

Pea 'oku 'ikai lava 'e he koloa 'o fakahaa'i kakato 'a e loto 'i he mamahi
mo e fiefia.

mo e 'ofa
hausia

[Hausia Taufu'i]

----- Original Message -----
From: "tv" <ti.va...@gmail.com>
To: "Tasilisili-he-ngaluope" <tasil...@googlegroups.com>
Sent: Tuesday, April 20, 2010 9:25 PM
Subject: [tasilisili] Re: Death and decadent of Culture


> Malo e talanoa pea pehee ki hono kinikini atu e halanga tasilisili.
>
> 'Oku hangee kiate au 'oku totonu ke fai mo fkmahino ko e talanoa'i 'o
> e "Christ & culture" - 'a ia ko hono fakalea ke mahino kiate au -
> kosipeli mo e kalatua (fktonga koaa eni 'o e culture?). Ko e feohi 'a
> e ongo me'a ni! 'Oku kehe pee 'a e "gospel & culture" mei he "religion
> & culture". Fakatonutonu mai Seni, ka 'oku ou tokanga'i hake ne langa
> e talanoa mei he "siasi/faifekau & katoanga mali ne fai homou siasi?"

--------------
Tv, ko e mala'e sipoti 'oku 'i ai 'a hono Culture pea mo e ngaahi timi
va'inga 'oku 'i ai pe mo e culture 'oku nau talanoa'i mo feinga ke
fakamahu'inga'i. matamata 'oku 'ikai fakangatangata 'a e lea "culture" ki he
tukufakaholo pe mo e lotu. ko e anga pe vakai atu.
mo e
ofa
hausia

[Sam Pakofe]

" fefee ke ki'i 'eke atu ange kiha taha ne mali 'i Tonga , pea kaime'a ka'ii 'ene mali he 'aho Sapate ..................

 

Na'a 'oku tau si'i tuku kilalo he fo'i " feohi-Fakafamili " ko'eni , ka taa 'oku 'iai pe hono fa'ahinga ma'uma'uluta faka'ulungaanga..

 

Koe kau Palangi, 'oku nau fai tatau pe 'ae to'onga ko'eni, 'oka nau ka teuteu kiai, ka 'oku meimei malohiange kiate kinautolu ke 'osi pe mali, pea hoko atu kihe " Honey-moon"...

 

koe kaunoa'ia atu pe ..

 

sami.

 

[Sisitoutai Taufa]

Sam Pakofe wrote:
>
> " fefee ke ki'i 'eke atu ange kiha taha ne mali 'i Tonga , pea kaime'a
> ka'ii 'ene mali he 'aho Sapate ..................
>

> Na'a 'oku tau si'i tuku kilalo he fo'i " /feohi-Fakafamili/ " ko'eni ,

> ka taa 'oku 'iai pe hono fa'ahinga ma'uma'uluta faka'ulungaanga..
>
> Koe kau Palangi, 'oku nau fai tatau pe 'ae to'onga ko'eni, 'oka nau ka
> teuteu kiai, ka 'oku meimei malohiange kiate kinautolu ke 'osi pe
> mali, pea hoko atu kihe " Honey-moon"...
>
> koe kaunoa'ia atu pe ..
>
> sami.
>
> --
> 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he
> "Tasilisili-he-ngaluope"
> Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e
> tasil...@googlegroups.com
> Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he
> tasilisili-...@googlegroups.com
> Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e
> http://groups.google.com/group/tasilisili

Kau tangataéiki ó hotau ápi ni,
Senituli,Takamuli,Nau,Hausia mo Sami-malo e fakatalanoa kuo mou fai,pea
óku malie lahi,pea é áonga foki he ko e ngaahi aúsia kotoa PE, É,lava
pe keu pehe kuo í ai he faáhinga kuo nau veévave kae veétuai e niíhi, ka
te na fakatou aú pe neongo e kehekhe á e taimi,kae hange ko e
fiehua,''Fai pe ena pea fai pe eeni kae kehe pe ke tau lelei,óku very
interesting,mo e ófa atu Sisi T.

[sep...@optusnet.com.au]

Sami ko e mali hola ne fu'u lahi 'aupito kae taimi ko ee ne fakaelelei ai, foki mai pe 'o katoanga'i e 'uluaki Sapate, ko e me'a ia netau sio ai he ni'ihi 'i Tonga.

Mahalo 'oku tonu ke kau mo ia he fakakaukau pe ne molumalu ai e 'uluaki Sapate, ki he culture. Ko Muli ni, meimei toki ha'u pe hoto ki'i 'uhiki 'o fakahoko mai 'e mali pea ko e me'a ee 'oku na fiefia ke fakahoko, toe faingofua ange ia , ka ko e taimii ia mo e feitu'u .

takamuli.
-----------

> Sam Pakofe <pak...@yahoo.com.au> wrote:
>
>
>
> " fefee ke ki'i 'eke atu ange kiha taha ne mali 'i Tonga , pea kaime'a
> ka'ii 'ene mali he 'aho Sapate ..................
>

> Na'a 'oku tau si'i tuku kilalo he fo'i " feohi-Fakafamili " ko'eni , ka

[kolo]

Faifekau malo 'e tau lava pea malo e ngaue mai mei hena koe ki'i 'oho
noa'ia atu pe 'ihe malie 'ae kaveinga ka 'oku pelepelengesi foki
Faifekau koe feuluulufi 'ae nonofo fakatonga ke lave hangatonu ki he
uho'i 'elito 'oe langalanga talanoa 'oku fai.Koe fehu'i malie foki kuo
fai mai he'e tauhi pe ko hai ia fofonga 'oku malu'i he'e
culuture.Masi'i Nau koe tohimatolu komoutlou ia ka koe taha'i me'a 'oe
kaui talanoa 'oku malie 'a hono fakafelave'i moe tohimatolu.Ki mu'a
pea hoko 'ae fononga 'ae kau 'Isileli ki he fonua 'oe mohu 'ihe
hu'akau moe honi na'e folofola 'a Sihova ke faka'auha 'ae kakai kotoa
pe,pea 'oua 'e mali kiha matakali kehe.'Ihe fakakaukau pe tene hanga
'o tatala 'ae pulonga 'oe fofonga 'oe fetauhi'aki moe
fefaka'apa'apa'aki mo honau 'Otua kae 'uma'a 'a e culture fakahepelu
kuo developed mai he ta'u 'e fanoa 'ihe toafa.Me'a tatau pe na'e
feinga ki ai 'a Hitila moe kau Nasi ke 'iai ha PURE RACE neongo koe
me'a kehe na'a nau sio nautolu ki ai.Kuo hanga he'e fefolau'aki 'o
reshaped 'ae culture fakatonga pea ko taimi ia mo 'atatakai 'i hona
mamani he'ikai toe lava ia he'a taha 'o ta'ofi.Kapau tetau ta'aki mai
ha fu'u POMIKANITE mei motu 'o to 'i hoku matafale 'i heni 'e kei
POMIKANITE pe 'ihe lau moe sino koe lalahi moe ifo 'o hono fua 'e kehe
ia.WHY?koe fonua kehe moe kakai kehe 'oku tupu hake ai.(talanoa le'o
leka pe na'a ongo'i mai 'e Lelenoa kae 'itengia mai au).Rev Nau kapau
ku ou to mama'o pea tuku ai peaa keu foki mo 'etau fu'u POMIKANITE ki
he vai ko Tokomea 'o fakafoki ki ai..........heheheee (koe Kolo he
na'e taufale'i he'e vailasi e ki'i motu'i me'a pea ko eni ne fai hono
'auhani 'o toe ngaue)

Talamonu atu he teu 'oe Sapate moe long weekend
'ofa atu Kolo

[Sione Fakalolo]

MALO MU'A TAU TOE AU MAI KIHE FK'OSI'OSI OE UIKE KO 'ENI MOE TEU FKMANATU,SII KAKAI NA'A NAU LIAKIMO'UI KOE TAUATAINA,     KOU MANATU KIHE 'EKU FEHUIANGE KIHE KAU MATAPULE IHA 'ILO KAVA PE KOE HA ME'A TEU FAI KA MEÁ ANGE HA HOUÉIKI PE NOPELE,KI AUST PEA MAU TALAMAI,KUMI HA MAKA NOHA FAU,FALA NGAOHI KAVA,PEA TO'O MOHA KAVA PEAU 'ALU MO IA KI MULI PEA KA ME'A MAI HA NOPELE, PEA FAI KAKATO LEVA AÉ FATONGIA.NEU ONGOI PE ÓKU FU'U FKHELA.KA KOE ME'A IA NAÁ NAU FAI MO TAUHI, PEA NAU POLEPOLE AI KO HO NAU FATONGIA,TALU MEI MUA.    FAI ATU 'E MAU MAMA KAVA TOE FEHUI PE 'AE FEHUI TATAU, NA'E IAI 'A HELU,KOE TALANOA NAÉ FAI 'E HELU MEU NAFANA AI. KOE HIMI 533,KOE SALIOTE 'O TAIMI.  KOE MALI KOE OU'AU MAHUINGA,PEA 'IHE 'E TAU MALI FKTONGA KA FAI KIHE TUKUFKHOLO NA'A TAU TUPU MO IA KOE FKMAFANA ATU,HE NA'E KAMATA IHE FETOKANGA AKI PEA UI IA KOE FAISO,KOE TOKAGA HA KII MOTUA KIHA KII FEFENE,'OKU FAI ATU FAI ATU PE KUO MA MAHENI, FAI MOE O 'O FAIKAVA. NA'E FAITE PE FINEMUI I HONO LOTO FALE, KAE FAI 'AE UIUI FAI KAVA,'OUA OFO HE LILIU, KAE PUKE PEMUA HO TAU TONGA,'OKU TALA AI KI TAU TOLU.    SAMI TOKI HOKO ATU KAU 'ALU KIA FAIVA KI MATATAHI TALI MAI MOE FONUA, TOKI HOKO ATU, KAU FAIFEKAU NOFO MAU HE SAPATE KOHO MOU ME'A IA. HE HE HE OUA 'E ITA.                     'OFA ATU TAITO'AELA'A.                     ' --- On Thu, 22/4/10, Sam Pakofe <pak...@yahoo.com.au> wrote:

[sfaupula]

ko e kau noa atu pe eni ia he kaveinga 'o e tepile ni.

 

ko e me'a ko e kalatula 'oku fu'u faingata'a 'aupito ke fkmatala'i he 'oku 'ikai lava hotau nima 'o pukepuke.

[sfaupula]

ko e kau noa atu pe eni ia he kaveinga 'o e tepile ni.

 

ko e me'a ko e kalatula 'oku fu'u faingata'a 'aupito ke fkmatala'i he 'oku 'ikai lava hotau nima 'o pukepuke. kaekehe, 'oku tau lava pe ke fk-kaukau ki he me'a ni 'aki ha ngaahi teoli kuo fokotu'u 'e he kau tu'u kimu'a 'i he mala'e 'o e saienisi fk-sosiale.

 

ko e taha e ngaahi me'a 'oku malie 'i he ngaahi kalatua kotoa pe ko e me'a ko e fk-lakalaka kimu'a (development). pea 'oku hange ko ee 'a e me'a ni ia ha fekumi 'a e tangata ki ha me'a 'oku leleiange 'i he me'a he kuohili, pe ko ia kuo ne laka mai ai. 'a ia 'oku tonu heni e himi ne lave ki ai 'a taito: ko taimi 'oku takamilo (pe laka atu). 'i he'ene pehe leva 'oku lava ke tau ma'u ha fkkaukau, mei he lakalaka atu 'a kalatula, ko e tangata 'oku ne fekumi ki ha me'a 'oku leleiange, ka 'oku 'ikai pe ke malava 'e he tangata 'o fk-fotunga 'a e me'a ko ia ko e leleitaha.

 

ko e kalatula 'a e tangata ko ha ako'anga ke tau tafoki ai ki he 'otua, he ko ia pe taha 'oku 'i ai 'a e leleitaha. malo 

[Militoni A Finau]

Sitiveni Faupula,

 

Malo e lelei mo e ngaue lahi mei hena, tau fakafeta’i he ‘aho fo’ou kuo tau a’usia ‘i he ‘ofa mo e kelesi hotau ‘Otua.  Ko e fakalea atu pe mo e ta’alo fiefia atu he ke i ‘inasi he me’a’ofa fungani ‘a e ‘Otua ko e mo’ui.  Kaekehe, ‘oku mo’oni ‘a e fakamaama ‘oku ke fai, he ka ‘o ka lava ke define ‘a e culture mo e tradition, pea ‘e faingofua leva ke ‘auliliki ‘a e ngaahi taumu’a ‘oku fai ki ai ‘a e talanoa.  Ko e anga pe fakakaukau, ‘ofa atu mo e lotu.

 

Militoni A Finau.

 

---

From: tasil...@googlegroups.com [mailto:tasil...@googlegroups.com] On Behalf Of sfaupula
Sent: Friday, April 23, 2010 6:23 AM
To: tasil...@googlegroups.com
Subject: Re: [tasilisili] Re: Death and decadent of Culture

 

ko e kau noa atu pe eni ia he kaveinga 'o e tepile ni.

[Sam Pakofe]

'Ahau, malo e tau lava,, koe fifili pe 'eni koe ha  e fa'ahinga Kalatua 'oe tohitapu 'oku uki ai ke tau muimui kiai ...

 

Kapau koe Kalatua ee 'oe mali faka-siu he tohitapu koe 'osi e mali pea hoko atu 'aki e fu'u kataonga inu uaine ?

 

kataki 'oku ou fu'u ongo'ii " fua''aa" a'upito au he 'ai ketau muimui kihe toto'onga FakaTohitapu,,, kapau 'oku tau sio tonu pe he mo'ui 'ae kau Siu moe kau Lepanoni ..

 

koe teketeke atu pe .

 

sami.

---

From: sfaupula <sk...@optusnet.com.au>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Sat, 24 April, 2010 12:22:43 AM

Subject: Re: [tasilisili] Re: Death and decadent of Culture

[Sam Pakofe]

Taai-to malie e kei pukepuke 'a " puaka-tonu" mai e tukufakaholo..

 

kapau koe taimai 'oku hange koe Saliote 'o Taimi .......... koe ha kuo fai ai e faikava, kae 'ikai ke 'ai pe ha ipu-tii , pea hokoatu e potalanoa.. kae kehe ka ko Koe pe Foki 'oku ke toe ilo lahi ange kihe saliote 'ene teka eee..

 

sami.

---

From: Sione Fakalolo <sionef...@yahoo.com.au>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Fri, 23 April, 2010 8:40:47 PM

[Sam Pakofe]

'e fu'u faka'ofo'ofa lahi 'aupito Takamuli, kapau na'e pehee...

pea mahalo 'oku tonu ke tau peheee, 'oku 'ikai koe 'uluaki sapate koe KAIPOLA .......... katau pehe,,  Koe 'uluaki Sapate , koe 'uluaki ' Fakafehokotaki-fakalaumalie ia 'oe ongo Famili..

 

Kuo lava e mali ia, he ne fai 'ehe Faifekau, pea fai moe Fakapapau moe tukupaa, ke fetauhi'aki ihe "lelei-moe kovi" fakatou'osi...

 

Ka koe 'aho Sapate, meimei koe 'aho ia 'oku Kau Fakataha atu kiai 'ae ngaahi 'elemeniti ko'eni :

 

- Ongo Famili

- Kainga

- Kolo

- Siasi

 

Pea nau fetaiaki i Saione, koe " Fakamo'oni" kihe Mali na'e fai, pea hange leva  kuo Faka'ilonga'i kihe Sosaiete 'ae mahu'inga 'oe " tukupaa kuo fai 'ehe ongo me'a mali .

 

He neongo kapau ne kei fai ha Fe-Fakalotoloto'aki ihe vaa oe ongo Famili--------- Ka koe 'osi pe 'ae 'uluaki Sapate ..... Ikai toe fai ha -fe-fakalotoloto'aki........

 

vakai'ii ange na'a koe 'uluaki sapate koe " fe-fakapapau'aki ia 'ae Ongo Famili , ,,

 

koe monomono-noa pe ..

sami. 

---

From: "sep...@optusnet.com.au" <sep...@optusnet.com.au>
To: tasil...@googlegroups.com
Cc: tasil...@googlegroups.com
Sent: Fri, 23 April, 2010 10:40:51 AM
Subject: Re: Re: [tasilisili] Re: Death and decadent of Culture

[Sam Pakofe]

 From: Sisitoutai Taufa <papaifat

Kau tangataéiki ó hotau ápi ni,
Senituli,Takamuli,Nau,Hausia mo Sami-malo e fakatalanoa kuo mou fai,pea óku malie lahi,pea é áonga foki  he ko e ngaahi aúsia kotoa PE, É,lava pe keu pehe kuo í ai he faáhinga kuo nau veévave kae veétuai e niíhi, ka te na fakatou aú pe neongo e kehekhe á e taimi,kae hange ko e fiehua,''Fai pe ena pea fai pe eeni kae kehe pe ke tau lelei,óku very interesting,mo e ófa atu Sisi T.

------------------------------------------------

Malo e fakamaama Faifekau.. fakakoloa ho'o kei ma'u taimi ke tu'u meihe taulama..

 

'ofa atu ..

sami.

 

 

[sfaupula]

malo fk-ongo. mahalo 'e tokoni 'a 1 kol 13. ko e me'a pe he 'oku 'ikai keu pehe 'e au 'oku 'i ai ha kalatua fk-tohitapu. ko e tokotaha (person - 'otua) 'oku ou tokanga atu au ki ai pea 'oku lea mai 'i he'ene folofola 'o fekau'aki mo 'ene palani ki he me'a 'oku leleitaha. 'e 'alu atu pe 'a e kalatua ia 'a e tangata 'o ngata pea fk-kina: pea mahino leva ai kiate kitautolu 'e 'ikai lava 'e he me'a kuo fokotu'utu'u pe 'e he tangata 'o fk-fotunga mai e leleitaha - 'a ia ko ee 'oku ne feinga ki ai - pea ko e ako'anga ia kiate kitautolu ke tau tafoki aa o tali e 'otua mo 'ene palani ka tau toki a'usia ai e leleitaha. malo

 

 

---

No virus found in this incoming message.
Checked by AVG - www.avg.com
Version: 8.5.437 / Virus Database: 271.1.1/2831 - Release Date: 04/23/10 18:31:00

[tv]

Ko e feohi 'a
> > e ongo me'a ni! 'Oku kehe pee 'a e "gospel & culture" mei he "religion
> > & culture". Fakatonutonu mai Seni, ka 'oku ou tokanga'i hake ne langa
> > e talanoa mei he "siasi/faifekau & katoanga mali ne fai homou siasi?"
>
> --------------
> Tv, ko e mala'e sipoti 'oku 'i ai 'a hono Culture pea mo e ngaahi timi
> va'inga 'oku 'i ai pe mo e culture 'oku nau talanoa'i mo feinga ke
> fakamahu'inga'i. matamata 'oku 'ikai fakangatangata 'a e lea "culture" ki he
> tukufakaholo pe mo e lotu. ko e anga pe vakai atu.
> mo e
> ofa
> hausia

> --------

Ko e mo'oni ena ia Faifekau. 'A ia 'oku 'iai e 'ulungaanga 'o e
feohi'nga (sosaieti) kotoa - hangee pee ko e Melbourne Storm.

Ka ko e me'a kotoa pee foki ko e tangata. It's about people. Tongan
culture is about Tongan people, sports culture is made through those
that are in the sports! You and I as leader create the culture, 'o
tatau ai pee 'eku timii sipoti, pe ko hoku potu'i siasi fk-kolo, pea
ko e palesiteni kalapu kava-tonga, pe taki e fonua ... leaders have
reponsibilites towards the culture of any organisation (me think)

Ka e hangee kiate au ko e talanoa'i eni 'o e kalatua 'i he maama 'o e
involvement 'a e kosipeli 'a Sisu. Why celebrate the marriage in a
church if the very foundation of Jesus' church ask us to keep your
body holy and pure til it is brought together in marriage! (pe oku ofi
eni kih e langa talanoa 'a Seni 'i he tepile ni pe 'ikai?)

Ne fai e agreement Lausanne Covenant (ne pehee ko e miracle he hangee
'e 'ikai toe lava ha agreement theologically pehee he 'aho ni), 'o
ngaue 'aki e kupu'i lea "what is rich in beauty and righteousness" in
cultures - pea 'e 'ikai ai ma'olunga pe ma'ulalo ha kalatua over the
other. Ka 'oku tatau kotoa in light of the Gospel of Jesus.

Hangee kiate au mei he ngaahi talanoa, 'oku rich in beauty and
righteousness 'a e katoanga mo e founga fai mali Tonga. Ka ko e fehu'i
mei a JH, ko e fofonga 'o hai ke malu'i he liliu 'a e kalatua. I think
ultimately, it is the Gospel we need to protect as culture evolved
(sfaupula). Ka ko e faingata'a ko e anga 'etau takitaha fktonulea'i e
'kosipeli'. But there are things that are black & white in the
Scripture.

[Sione Fakalolo]

KUO FAI 'AE FE 'OFO'OFANI PEA KUO NA FKKAUKAU KENA MALI, KOE FKHA OE LOTO KIHE MALI FKTONGA 'OKU IKAI KOE FEFINE KA KOE TAMAI MOE MEHIKITAGA, PEA KUO PAU PE KE TALANGOFUA IA KI AI.   KIHE ''AHONI ÓKU TAU UI KOE FAITOHI, KA NA'E IAI 'AE LEA 'E UA NA'E FA'A NGAUE AKI KOE TA'OFI MOE POLO'I. KOE ÁLU IA 'AE ÚLUMOTUA OE TANGATA O FAI ÁELEA KIHE TAMAI 'AE FEFINE,KUO PAU KE 'ALU MOE MA'U KAVA.KUO 'OSI TALA 'EHE TAMAI IA KI HONO TEHINA PE TUOFEFINE 'AE FONONGA'OKU HA'U.KOE FA'EE 'OKU LONGO PE.FKMALO ATU HE TOKA'IMAI 'AE KII FINEMOTUA, KAE TUKU MAI HA TAIMI KE FKHA KIHE FAMILI,'E FOKI LEVA 'AE FONONGA,KAE FKKAUKAU MO TALANO 'AE FAMILI OE FEFINE.     HILI HA GHI 'AHOKUO TOE FAI 'AE FOKI KE VAKAI PEA 'OKU UI IA KOE 'A'AHI PEA ÓKU UA PE KOE IKAI PE KOE 'IO [ KA 'IO PE UI IA KOE TALI, KA IKAI PE UI IA KOE MOMOI ], AI AI PE 'AE KAVA MOE FONO.I HONI TALI PEA TOE HAU LEVA FANGA TOKOUA OE TANGATA TEU MALI KAU AI MO IA,KOE FKFEILOAKI IA 'AE ONGO KAINGA, KOE ALEA KUO FAI. TOE AI MOE 'UMU, ULUAKI 'OSI PE FANAPUAKA TEEKI KE FAI HA MALI IA, HEHE KUO LAHI E MOLE, SAI PE KO HONO LOTO. KOE 'UMU KO IA KOE 'UMU TAKI TOHI.FAI 'AE FEFINE HONO TAUHI 'AE ALEA. HE KOE FEFINE KUO POLOI. TA TEU A SAMI, 'OKU IHE ONGO TAMAI PE KE FKHA 'AE ÁHO KE FAI AI ÁE MALI.       ÓKU NGAUE 'AKI E MOLITONI 'AE POLOI PEA TALA KOE 'OFA 'ANGA 'OE LAUMALIE.               565,          SISU NAÉ POLOI MO'OU HOKU LAUMALIENI,         SIO KIHE TAHI HOU,'EKU MEIMEI NGOTO HENI.         PUKE,SISU, 'O FUFU,LOLOTONGA 'AE AFA;         PEAU MAU TAULANGA U, FA'AKI KI HO FATAFATA.            566       V5,KO HAI 'E LAU 'AE 'OFANI FUNGANI?            'AE MISITELI TAUMAMA'O ATU?            KOE POLOI AU O ATONAI, '            'O 'OKU IA PEA'O'ONA AU.                          'OFA atu,                                   Taaito'aela'a.

[seni taniela]

Kole atu ke tau ngaue'aki e definition 'a Clifford Geertz 'o 'uhinga e culture ki he to'onga mo'ui 'o ha fa'ahinga sosaieti (entire way of life of a society) kau ai 'enau "values, beliefs, attitudes, practices, orientations" fakataha pea moe  "underlying assumptions prevalent among people in society." 

Toe kole atu ke tau fakataha mu'a ki ha definition e taha 'Uluaki e Sapate ka e lava ke tau nofo he kanomatee.  Kapau te tau to'o e definition 'a Sami koe 'uluaki Sapate "koe 'uluaki ' Fakafehokotaki-fakalaumalie ia 'oe ongo Famili..kau Fakataha atu kiai 'ae ngaahi 'elemeniti ko'eni : Ongo Famili, Kainga, Kolo, Siasi" taa he'ikai toe fai ha valau ki he lelei 'o e Uluaki Sapatee pee fehu'ia e katoanga mali ko ia ne fakahoko homau feitu'u ni.

Ko ia ai, kataki Sami, ne 'uhinga e fakatalanoaa mei he'etau tui ko e Uluaki Sapatee ne fakakau atu mo e 'uhinga mamafa ko 'enii, ne 'iai e underlying assumptions he kakai Tongaa, ko e ongo me'a 'oku na katoanga'i 'ena uluaki Sapatee na'a na tauhi 'ena molumalu mo e nofo taaupo'ou ka e tautautefito ki he fefinee kae'oua ke a'u ki he 'Uluaki Sapatee.  Neongo kuo kamata ke liliu e culture fakaTonga ko 'enaa, ka 'oku hangee ko e majority e kakai e fonuaa 'oku tu'u i honau 'atamaii ko 'enau fanongo pee ki ha katoanga ha uluaki Sapate, 'oku mahino ne nofo molumalu e ongo me'a malii.

Kapau ko e liliu ena e culture ke 'uhinga pee Uluaki Sapate ki he me'a na'e lave ki ai 'a Samii, 'o 'oua e toe kau ai e nofo molumalu he faisoo, taa he'ikai toe fiema'u ke fai ha talanoa ia he liliuu e culture ko 'enii.

Ko e fehu'i 'oku ou kole atu ke talanoa he issue ko 'eni Uluaki Sapatee(kau ai e nofo molumalu)  'oku pehe ni: 'I he maama 'o e Kosipelii, na'e lelei nai hono fai e fa'ahinga me'a ni?  'o fakatefito e fakahoko e Katoanga Uluaki Sapate he nofo molumalu 'a e ongo me'a malii tautautefito ki he fefinee, pea kapau ne mahino ne tauhi e molumalu 'a fafinee pea he'ikai leva fakahoko e Uluaki Sapatee??  Kapau te tau tali 'oku lelei e culture ko 'enaa i he maama e Kosipelii, taa 'oku totonu ke tau fakalotosi'i'i e memipa hotau siasii mei he katoanga'i e Uluaki Sapatee 'o hangee ko ia ne toki hoko homau feitu'u ni. 

Kau 'oatu eku tali ki he fehu'i ni.

'Oku ou tui ko e taha eni e culture (uluaki Sapate makatu'unga he molumalu 'a fafine) ta'efakaKosipeli pea masiva he kelesi ne fuoloa e tonu ke liliu--liliu ke ngata pee he definition 'a Samii koe'uhii pee ko e ngaahi 'uhinga ko 'enii: Uluaki, haa mahino  e fakafalesi, filifilimanako e katoanga ni.  Ko hono katoanga'i pee 'a e mali e kau ivi malohii mo fa'a fakama'uma'uu, ka e marginalize, teketeke'i e ni'ihi ne nau humu he vaa'ihala talavouu.  Faka'utaange ki ha Komela, ne si'i mole he fe'auaki pea ne ta'imalie he 'ofa 'a Hosea, kae toe talaange, he'ikai toe fai ha 'uluaki sapate.  Ko fee Kelesii mo e Kofu ngingila kuo fakakofu'aki pea tala kuo ngalo pee kotoa?  Me'a nii ko e fo'i fakafalesi pee 'ai ke katoanga'i e kau molumaluu pea tau tuku pee si'i popilikanee 'o tala 'oku 'ikai ke taau ke celebrate 'ene malii he sapatee?  'Ikai 'oku tau tautea si'i kau humuu 'aki hano ta'ofi kinautolu mei he katoanga 'Uluaki Sapatee?  'Ikai ko e ta'ane 'o e Lami ko e ta'ane mo e taaupo'ou ko e siasi, ka ko e taaupo'ou pee he ta'ata'a 'o Kalaisi.  Ko e kau ta'emolumalu kotoa pee kitautolu he 'ao e 'Otua? Kuo ne pehee mai kuo ngalo pee kotoa....  Vakai'i na'a tau tapuni e spiritual and emotional healing ne mei a'usia 'e ha taha ne mole hono molumaluu 'aki hano ta'ofi e katoanga e uluaki Sapatee mei he kau humuu?

Ua, ko e haa 'oku too ai pee focus he molumalu 'a fafine kae 'ikai kau 'a tangataa?? Kapau ne mole molumalu 'a fafine ne mahino ko e ngaue 'a tangata.  Kae'osiangee ia kuo tau tautea pee makatu'unga 'ia fefine pea katoanga pee makatu'unga 'ia fefine 'o tatau ai pee kapau ne anea 'e he motu'a tangataa ia 'a mamanii.  'Oku fakakosipeli nai ke tau tauhi ha culture 'oku filifilimanako?

Tolu, me'a nii 'oku tau hanga 'o 'oange ki he kau molumalu e tukunga loto fakafalesi ke nau siolalo ki he kau humuu?

Faa, ko e greatness 'o ha pule'anga pee ko ha tui lotu 'e tala 'e he'enau to'onga 'oku fai ki he memipa vaivaitaha 'o e sosaieti ko iaa.  Ko e haa founga 'etau tauhi ki si'i kau humuu te ne tala pee ko e Kosipeli mo'oni 'eni 'oku tau malanga'i

Mahalo ko e tokanga 'a e kau poupou ke tau tauhi e culture ko 'enii, ko e feinga'i ke tauhi e molumalu 'a fafine 'aki hano fakapale'i'aki ha Uluaki Sapate.  Feefee ke tau tuku pee ki he motu'a husepanitii ke ne toki fakapale'i hono uaifi molumaluu 'i ha'ana founga 'oku 'ikai kau ai kitautolu. 

Fokotu'u atu, fefee ke tau redefine e 'uhinga mo e taumu'a e Uluaki Sapate ke nofo he 'uhinga ne 'omi 'e Samii, pea tau fakalotolahi'i e katoanga uluaki sapate e mali kotoa tatau ai pee pe na'e molumalu pee 'ikai ko e unga kotoa ki he Kelesi 'a e Eikii. 

'I he 'uhinga ko 'enaa, hangee kiate au ne too atu e liliu ne hoko homau feitu'u ni 'o katoanga'i  e mali e ongo me'a 'aia ne toki fai

'Ofa atu

Seni

 

[Sam Pakofe]

Malo 'Ahau, ta kuou lele atu au he lotovoa , malo e fakamaama mai ..

 

fakafeta'ii...

 

sami.

---

From: sfaupula <sk...@optusnet.com.au>
To: tasil...@googlegroups.com

Sent: Sat, 24 April, 2010 1:04:45 PM

[Sam Pakofe]

 From: Sione Fakalolo <sionef...@yahoo.com.au>
To: tasil...@googlegroups.com

Sent: Sat, 24 April, 2010 4:59:24 PM

Subject: Re: [tasilisili] Re: Death and decadent of Culture

KIHE ''AHONI ÓKU TAU UI KOE FAITOHI, KA NA'E IAI 'AE LEA 'E UA NA'E FA'A NGAUE AKI KOE TA'OFI MOE POLO'I.

-------------------------------------------------. Taaito, 'e fefee 'ae mali koee ne 'ikai "Faitohi pe Polo'ii " na'e kamata ia meihe tuki'ii pe leleaki'ii ? hahahahaaaa..   Taaitoo, hange kiate au kuo ke fefakahoko-taki e me'a Fakatonga kihe Tohitapu ........... 'e fefee 'a King  Tevita mo Paatisepa , 'e ui ia koe ha ? koe polo'i pe koe fakamalohi pea toki kole fakamolemole'ii..........    Taaito- kapau koe 'omai 'ae akonaki Faka-Sisu ketau ngaue'aki, pea koe akonaki Faka-sisu... koe Fai- hotau-lelei-taha..   Pea kapau koe fusi mai e Tohitapu kene hanga 'o Fakamalohi'ii 'etau tau'ataiana, pea kuo kole fakamolemole atu...   taaito- kataki koe anga pe fakapapaa-'a -pulukamau-    sami.

 

 

[Sam Pakofe]

Malo e Fakamaama moe poupou Seni.......

 

sami

---

From: seni taniela <seni...@yahoo.com.au>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Sun, 25 April, 2010 8:41:05 AM
Subject: Re: [tasilisili] Re: Death and decadent of Culture

[hamilto...@paradise.net.nz]

Quoting Sione Fakalolo <sionef...@yahoo.com.au>:

KOE MALI KOE OU'AU MAHUINGA,PEA 'IHE 'E TAU MALI FKTONGA KA FAI KIHE
TUKUFKHOLO NA'A TAU TUPU MO IA KOE FKMAFANA ATU,HE NA'E KAMATA IHE
FETOKANGA AKI PEA UI IA KOE FAISO,KOE TOKAGA HA KII MOTUA KIHA KII
FEFENE,'OKU FAI ATU FAI ATU PE KUO MA MAHENI, FAI MOE O 'O FAIKAVA. NA'E
FAITE PE FINEMUI I HONO LOTO FALE, KAE FAI 'AE UIUI FAI KAVA,'OUA OFO HE
LILIU, KAE PUKE PEMUA HO TAU TONGA,'OKU TALA AI KI TAU TOLU.
SAMI TOKI HOKO ATU KAU 'ALU KIA FAIVA KI MATATAHI TALI MAI MOE FONUA,
TOKI HOKO ATU, KAU FAIFEKAU NOFO MAU HE SAPATE KOHO MOU ME'A IA. HE HE
HE OUA 'E ITA.
 
'OFA ATU TAITO'AELA'A.

-----
malie 'a e fakamatala ia Taito'aela'a ki he founga anga maheni 'o e ngaahi
founga na'e kamata'aki 'a e fa'u famili na'a tau tupu hake ai. He 'ikai 'a e
ngaahi lea FAKA'ALUMA KOENI:HEKA HE VAKA 'O E SIASI MO E "FAKAMATUA"I".

'oku ou manatu ki he fehu'inga 'a e tangata'eiki ki he faifekau na'e sea he
fakakolo na'e fai 'i he kaingalotu: Sea ko e fehu'i atu pe ko e tukufakaholo
fe 'oku ke 'uhinga ki ai? kimu'a he hake ange 'a e lotu Faka-Kalisitiane?
pe 'oku ke 'uhinga ki he tukufakaholo hili 'a e tu'uta 'ange 'a e lotu?

mo e 'ofa
hausia

[hamilto...@paradise.net.nz]

Quoting seni taniela <seni...@yahoo.com.au>:

> Kole atu ke tau ngaue'aki e definition 'a Clifford Geertz 'o 'uhinga e
> culture ki he to'onga mo'ui 'o ha fa'ahinga sosaieti (entire way of life
> of a society) kau ai 'enau "values, beliefs, attitudes, practices,
> orientations" fakataha pea moe "underlying assumptions prevalent among

> people in society." ----
Seni kataki pe 'e lava 'o kole ki he kau Tauhi Tepile ke fokotu'u ha tepile
ko e 'o ui ko e "'uluaki Sapate" ketau pakipaki ai.


Pea ko e ha kuo 'a ia ke fakangatangata 'e tau fakatonu lea ki he lau 'a
Clifford. 'Oku 'i ai pe mo 'etau fakatonulea takitaha ki he 'culture pea
kuo 'osi 'a e ta'u 'e 10 'eku ngaue'aki 'e au 'a e ngaahi fakakaukau 'a Nipa
(fakatonga ena) he he

mo e 'ofa
hausia

[seni taniela]

---

From: "hamilto...@paradise.net.nz" <hamilto...@paradise.net.nz>

Pea ko e ha kuo 'a ia ke fakangatangata 'e tau fakatonu lea ki he lau 'a
Clifford. 'Oku 'i ai pe mo 'etau fakatonulea takitaha ki he 'culture pea
kuo 'osi 'a e ta'u 'e 10 'eku ngaue'aki 'e au 'a e ngaahi fakakaukau 'a Nipa
(fakatonga ena) he he

=======================

Kataki pe tokoua kuo 'osi mahino ko e culture 'oku fele hono definitions fakatautau ki he context mo e ngaahi disciplines kehekehe.  Kehe definition e kau anthropogists mei he kau politiki etc.  Kapau he'ikai feinga'i ha definitions ke fakafasi'i etau pootalanoa,  'e 'aho e 'aho ni ia mo 'etau takitaha nofo pee he'ene definitions ka 'oku 'ikai ko e tefito ia e me'a ke tau talanoa aii.  Pea koe'uhii ko au neu fokotu'u atu e kaveinga, ne 'uhinga ai e kole atu fefee ke tau ngaue'aki e definition ko 'enaa kae hoko atu pee talanoaa ki he issue he kaa 'ikai 'e mole hotau taimii he takitaha 'ai 'ene definition etc. 

Kole atu ke ke 'omi e definition ko 'enaa ke tau ngaue'aki ka e  tau hoko atu ki he me'a ne tupunga ai e talanoaa.

 

[Sisitoutai Taufa]

hamilto...@paradise.net.nz wrote:
> Quoting Sione Fakalolo <sionef...@yahoo.com.au>:
>
> KOE MALI KOE OU'AU MAHUINGA,PEA 'IHE 'E TAU MALI FKTONGA KA FAI KIHE
> TUKUFKHOLO NA'A TAU TUPU MO IA KOE FKMAFANA ATU,HE NA'E KAMATA IHE
> FETOKANGA AKI PEA UI IA KOE FAISO,KOE TOKAGA HA KII MOTUA KIHA KII
> FEFENE,'OKU FAI ATU FAI ATU PE KUO MA MAHENI, FAI MOE O 'O FAIKAVA. NA'E
> FAITE PE FINEMUI I HONO LOTO FALE, KAE FAI 'AE UIUI FAI KAVA,'OUA OFO HE
> LILIU, KAE PUKE PEMUA HO TAU TONGA,'OKU TALA AI KI TAU TOLU.
> SAMI TOKI HOKO ATU KAU 'ALU KIA FAIVA KI MATATAHI TALI MAI MOE FONUA,
> TOKI HOKO ATU, KAU FAIFEKAU NOFO MAU HE SAPATE KOHO MOU ME'A IA. HE HE
> HE OUA 'E ITA.
>
> 'OFA ATU TAITO'AELA'A.
> -----
> malie 'a e fakamatala ia Taito'aela'a ki he founga anga maheni 'o e ngaahi
> founga na'e kamata'aki 'a e fa'u famili na'a tau tupu hake ai. He 'ikai 'a e
> ngaahi lea FAKA'ALUMA KOENI:HEKA HE VAKA 'O E SIASI MO E "FAKAMATUA"I".
>
> 'oku ou manatu ki he fehu'inga 'a e tangata'eiki ki he faifekau na'e sea he
> fakakolo na'e fai 'i he kaingalotu: Sea ko e fehu'i atu pe ko e tukufakaholo
> fe 'oku ke 'uhinga ki ai? kimu'a he hake ange 'a e lotu Faka-Kalisitiane?
> pe 'oku ke 'uhinga ki he tukufakaholo hili 'a e tu'uta 'ange 'a e lotu?
>
> mo e 'ofa
> hausia
>
>

Hausia mo Taaito
Malo étau aú mai ki he áho mahuínga ko eni,ke tau kau he fakamanatu sií
ngaahi moúi naá nau liáki kae maú á e tauátaina á e kakai ó e fonua,pea
tau lave koloa ai.
Ko hoómo lave ki he founga ó e faú famili,meá mahino ko hoómo fanongo
talanoa,kae tuku muá ki he faáhinga naá nau ngaueáki e founga totonu ke
nau manava mai ai,ka mo kií taimi hifo kimoua ke toki lea he founga ;o e
fakamatuáa mo e kole á e saliote á e siasi he he he.
anatu ki tokanga ka lau ki he siaine kovi pea ui ia ko e siaine Fiji pea
kapau ko e siaine lelei pea ui ia ko e siaine Tonga,pea ka lau ki he úfi
ko e meá tatau.
Ko e ngaahi fonua ko eni kuo tau toki nofoí mai,naá nau fou mai pe he
meá tatau,hange tofu pe kuo ke fakamatala ki ai Taaito,ka kuo nau hiki
kinautolu á e kalatua 'a Seni ki he meá é taha óku lelei ange mo siísií
ai e fakamole kae kei fakakakato pe kaveinga.
Taimi lahi fuú lahi é tau lau e meá lelei kotoa pe ko étau meá,ko e
tukufakaholo faka Tonga koa?Manatu ko éne toutou fai pe ha faáhinga
meá,tatau pe pe hala pe tonu é hoko ia ko e kalatua,ó hange ko e fiehua
ko éne taú 100 pe á e loi é hoko ia ó moóni
Talamonu atu,ófa ke mou maú ha áho malolo lelei ó e áho ni and safety
,ófa atu.Sisi T.

[Semisi Ta'ai]

Maloo mu'a e talanoa malie , koe ki'i hu atu pe 'eni ia he mafana
'i ho'o mou felafoaki , kiate au ia 'oku 'ikai hano mahu'inga 'oe
kalatula ia kihe fiema'u 'eha ongo me'a ke fkhoko aa 'ena nofo 'o
fklave mai 'ae 'Otua ke tauhi mo tokanga kia kinaua , pea 'oku kau 'ae
ngaahi fiema'u pehe ia ke tau fkfeta'i ai 'ihe 'ena ma'u 'ae
fkkaukau koiaa , mahu'nga ange pe 'a hono fkhoko 'ehe faifekau 'ae
mali , 'o 'ikai koe kalatula , he 'oka pau 'e maumau hona 'api ha
'aho pea na toe vete , pea 'oku na maumau'i leva moe kalatula , pea
koe tukutau'ataaina pe koee kia kinaua moe 'Otua , pea 'oku 'ikai
leva ke tau ongo'i kuo tau palopalema'ia ai mo kitautolu 'oka hoko
ha toe fktamaki ki hona 'api , kuo lahi ngaahi mali ne fkhoko pea
katoanga'i lahi kuo maumau , pea ta koe mali ia koe fe'ofa'aki pea na
felotoi ke tuku atu aa ki he 'aofi nima 'oe 'Otua ke ne ala mai 'o
taki atu 'ena fononga ,



Semisi Ta'ai

On Apr 24, 4:58 pm, Sam Pakofe <pako...@yahoo.com.au> wrote:
> Malo e Fakamaama moe poupou Seni.......
>
> sami
>
> ________________________________

> From: seni taniela <seni15...@yahoo.com.au>

> Pea ko e website 'a e Tasilisili ko ehttp://groups.google.com/group/tasilisili

>
> --
> 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
> Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
> Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com

> Pea ko e website 'a e Tasilisili ko ehttp://groups.google.com/group/tasilisili

[Sisitoutai Taufa]

Semisi Taái
Malo étau toe lava,neu sio Tau ánepo he tau á e stotmer mo e warrior
tamasií vaínga malie mei he warrior á NZ ko úkuma Taái kuo u pehe pe ko
e temomo eni ó Semisi vaínga malie mo e ófa he áho malolo ni Sisi T.

[Semisi Ta'ai]

Semisi Taái
Malo étau toe lava,neu sio Tau ánepo he tau á e stotmer mo e
warrior
tamasií vaínga malie mei he warrior á NZ ko úkuma Taái kuo u pehe pe
ko
e temomo eni ó Semisi vaínga malie mo e ófa he áho malolo ni Sisi T.

--

Sisi maloo e tau mo 'ena , 'oku tokolahi pe foki e famili 'i Nz kae
taumaiaa 'oku fa'a fai ha 'alu ki NZ na'a koha foha pe 'oha taha
he fanga tokoua ai , teu feinga ke ma'u peau toki tala atu , kae
malo e fa'a fklea mai moe 'ofa atu ai pe kiate koe


Semisi Ta'ai

> Pea ko e website 'a e Tasilisili ko ehttp://groups.google.com/group/tasilisili- Hide quoted text -
>
> - Show quoted text -

[hamilto...@paradise.net.nz]

Quoting seni taniela <seni...@yahoo.com.au>:

From: "hamilto...@paradise.net.nz"
<hamilto...@paradise.net.nz>
Pea ko e ha kuo 'a ia ke fakangatangata 'e tau fakatonu lea ki he lau 'a

Clifford. 'Oku 'i ai pe mo 'etau fakatonulea takitaha ki he 'culture pea

kuo 'osi 'a e ta'u 'e 10 'eku ngaue'aki 'e au 'a e ngaahi fakakaukau 'a
Nipa (fakatonga ena) he he

=======================

Kole atu ke ke 'omi e definition ko 'enaa ke tau ngaue'aki ka e tau hoko
atu ki he me'a ne tupunga ai e talanoaa.

--------------------
'Oua 'e kohu he he. Tau ngaue 'aki pe 'a e lau 'a Clifford na'e 'osi tuku mai.

Ko e tohi na'aku lave ki ai 'oku ui ko e "Christ and Culture" By H.Richard
Niebuhr, 1951. Ko e lava eni 'a e ta'u 'e hongofulu tupu lahi 'eku kei fifili
pe ki he ngaahi 'a vahevahe 'a Niebuhr:

Christ Against Culture
Christ of Culture
Christ Above Culture
Christ and Culture in Paradox
Christ the Transformer of Culture.

- Ko e ngaahi vahevahe koena 'e faingofua ke kumi 'e he kainga lotu 'a e
ngaahi veesi mei he Tohi Tapu 'oku ne poupou ki ai.

- 'Oku 'i ai 'a e ngaahi kulupu 'i he sosaiete 'oku 'ikai kenau ngaue'aki ha
taha 'o e ngaahi vahevahe 'e nima 'i 'olunga.

- Ko e founga 'e tokoni ai 'a e vahevahe 'e 5 'i 'olunga ki he tauhi kakai.

[sep...@optusnet.com.au]

Malo Seni, toe maama ange 'ae talanoa ho'o kini'i mai e halafononga.


Ko e lelei 'o e kau 'ae molumalu 'a fafine he 'uluaki Sapate, he ko e tukunga ma'olunga 'oku 'iai 'a ha'a fafine , ko e kau Taupo'ou kinautolu 'o e famili pea ko e fiefia 'oe 'aho 'oku haa lelei ai 'ae nima tokanga 'o e Fa'e Fita, mahalo.

'Oku hanga 'e he Molumalu ko ia 'o fakamolumalu'i e fifine mali, famili , mo e Kosipeli 'o kapau ko e mali Kalisitiane.

takamuli.
-------------

> seni taniela <seni...@yahoo.com.au> wrote:
>
> Kole atu ke tau ngaue'aki e definition 'a Clifford Geertz 'o 'uhinga e

> Ko e fehu'i 'oku ou kole atu ke talanoa he issue ko 'eni Uluaki
> Sapatee(kau ai e nofo molumalu) 'oku pehe ni: 'I he maama 'o e
> Kosipelii, na'e lelei nai hono fai e fa'ahinga me'a ni? 'o fakatefito e
> fakahoko e Katoanga Uluaki Sapate he nofo molumalu 'a e ongo me'a malii
> tautautefito ki he fefinee, pea kapau ne mahino ne tauhi e molumalu 'a
> fafinee pea he'ikai leva fakahoko e Uluaki Sapatee?? Kapau te tau tali
> 'oku lelei e culture ko 'enaa i he maama e Kosipelii, taa 'oku totonu ke
> tau fakalotosi'i'i e memipa hotau siasii mei he katoanga'i e Uluaki
> Sapatee 'o hangee ko ia ne toki hoko homau feitu'u ni.
>
>

[Saulisi Mafile'o]

Malo Takamuli 'a e fakatalanoa kuo fai. Ko e kau'i talanoa atu pe 'eni ia.
Fefe ke tau pehe pe, " Ko e fuofua Sapate 'e kuo ma'u lotu ai 'a e ongo me'a
mali fo'ou ni". 'Aia ko 'etau fakakakato ia 'a e ngaahi ouau 'o e mali
fakakalisitiane. Pea tau ala atu leva 'o milimili kinaua 'i he 'osi 'a 'etau
kai pola, mo tau pehe atu: " Mo hoko atu a ho mo kaha'u 'i he founga kuo
tapuekina kimou ki ai, pea tuku a ho'o mo pau'u, he kuo mo motu'a".
Na'a faifai pea tau hanga 'o fakamamafa'i 'o hange ko e tukufakaholo 'oku
lau, pea 'ikai ke toe ma'u ha ki'i kai lelei ia he ngaahi katoanga pehe ni.
malo mo e 'ofa atu ai pe.
sikei

----- Original Message -----
From: <sep...@optusnet.com.au>
To: <tasil...@googlegroups.com>
Cc: <tasil...@googlegroups.com>

[sep...@optusnet.com.au]

Ha ha ha , Sikei ko e toe mali 'e 'uluaki Sapate pe mo Kaipola ?

'Oku ou tui 'oku totonu ketau fakakau e lotu kae 'oua na'a fakatonuhia'i 'aki ia 'ae 'ikai molumalu , 'o pehe , ko 'ena fe'ofa'aki 'oku mahu'inga neongo ko e taumu'a ia . Ka ko e fo'i 'uhinga eni ne 'ikai kau ia he fa'unga 'oe molumalu 'a Fafine Tonga, mahalo.

tuku pehe'i atu pe Sikei, ka e 'oua leva ke faka'osi e fo'i kataa.


takamuli.
-----------

> Saulisi Mafile'o <saul...@mlci.gov.to> wrote:

" Mo hoko atu a ho mo kaha'u 'i he founga kuo
> tapuekina kimou ki ai, pea tuku a ho'o mo pau'u, he kuo mo motu'a".
> Na'a faifai pea tau hanga 'o fakamamafa'i 'o hange ko e tukufakaholo
> 'oku
> lau, pea 'ikai ke toe ma'u ha ki'i kai lelei ia he ngaahi katoanga pehe
> ni.
> malo mo e 'ofa atu ai pe.
> sikei
>
>

[hamilto...@paradise.net.nz]

Manatu pe 'oku 'i ai 'a e lea he fonua 'o Tupou " Fena pe ka ko Nua".

mo e
ofa
hausia

[siosaia piutau]

tangata'eiki kataki kake sio kihe email 'e taha 'oku 'iai 'a e me'a ai malo

fakaotau;

> Date: Mon, 3 May 2010 16:05:00 +1200
> From: hamilto...@paradise.net.nz
> Subject: Re: Re: [tasilisili] Re: Death and decadent of Culture
> To: tasil...@googlegroups.com

---

Check on MSN NZ Money for a hand Feeling the financial pinch?

[sep...@optusnet.com.au]

Faifekau 'oku lau mahina 'emau Katoanga'i 'emautolu 'ae kau Nua, ka 'oku kamata mei Ha'aluma he 'uluaki 'aho 'o faka'osi ki he Fala 'o Taka he 'aho Faka'osi 'o e mahina, ha ha ha. Ko si'enau a'u atu pe 'o maau mohe he kuo nau ongosia he fononga.

takamuli.
-----------------

> hamilto...@paradise.net.nz wrote:
>
>
> Manatu pe 'oku 'i ai 'a e lea he fonua 'o Tupou " Fena pe ka ko Nua".
>
> mo e
> ofa
> hausia
>
>
> Q

[seni taniela]

Malo e tau lava ki he uike mamafa ko 'eni ki he ngaahi familii.  'Osi atu e Sapate Fakame, Sapate Fa'ee, pea ko Sapate Tamai 'eni.  Tau talanoa pee ki he liliu e culture ki he kovi pe leleiange, kuo pau ke fai e talanoa ki he familii as both a changing agent and a victim of cultural change.

 

Ne kamata e fakatalanoa he kaveinga ni he kamata ke liliu founga mali fakaTonga.  Talamai 'e he ni'ihi kuo kamata ke ma'u e pa'anga e kakaii pea 'oku nau fa'iteliha pee ki he liliu e founga e malii.  Ko e tonu pea mo e halaa, lelei mo e kovi 'oku faka'amu ke tuku ki tafa'aki ka 'oku fakamo'oni mei he me'a ni taa 'oku tau lava ke hoko ko e changing agent of cultural change.

 

Fakaloloma e uike ni 'i homau feitu'uni, ko e vela e fale ne 'iai e ki'i fanau mo e kui ne nofo 'o fai e babysitter kae 'alu e ongo matu'a ia 'o 'iate.  Talamai 'e he telelouniu e CNN 'oku fa'a oo pee ongo matu'a ki Hawaii 'o 'iate ai kae tuku pee 'a grandma mo e kau kitii.  Ne hao e toenga e ki'i fanau kae si'i maloloo e ki'i ta'ahine ta'u nima pe ta'u faa nai.  Ne toe fai mo e putu e ki'i tamasi'i Tonga ta'u uofulu tupu si'i nai ko e fakapoongi mai mei 'api popula.  Talamai ko e taa koaa 'e he kau 'uli'uli pea hoka'i'aki e hele i api popula.  Ko e taimi eni mahalo te te pehee 'oku tau hoko ai ko e victim 'o e liliu e culture.

 

Ne fokotu'u mai e Hausia 'a vahevahe  nima ko ia e Niebuhr ''i he "Christ and Culture" 'a e Christ Against Culture, Christ of Culture, Christ Above Culture, Christ and Culture in Paradox, mo e Christ Transforming Culture.  'Ikai fai ha lave'i ki he fakaikiiki e ngaahi kaveinga ni mo e founga ke apply ai kinautolu ka 'e borrow mai pee kaveinga Christ Transforming Culture ke fai ai ha keli pee 'e anga fefee ha'atau hoko ko e kakai 'oku fakahoko ai 'e Kalaisi hono liliu e culture ki he leleiange pee ke tauhi e ngaahi culture 'o hotau fonua 'oku leleii pea ke 'oua te tau hoko ko e kau kafo pee victim oe culture  mamani 'oku tau 'iai ni.

 

Ne fakamamafa'i mai 'e tv e Kosipeli  pea mo e culture pee ko e haa e 'uhinga moe kaunga e Kosipelii ki he culture.  Faka'amu ke hoko atu ai ha lave. 

 

'Ia Matiu 28.19 ko e fekau ke Fekau Lahii (Great Commission) ia ke tau malanga'i e Kosipelii.  'Ia Matiu 5.16, ko e Fekau Kalatua (Cultural Commission) ia ke tau fai e Kosipelii(Charles Colson).  Ko 'ikai ngata pee he malanga'i e Kosipelii, 'oku fiema'u ke tau mo'ui'i e Kosipelii 'aki 'etau hoko ko e masima mo e maama he sosaietii.  Ko e kakai ke fakatolonga e culture 'oku leleii pea ke teke atu 'a e culture 'oku 'ikai hoa moe Kosipelii.

 

Ne fa'u pee(directly created) 'e he 'Otua 'a mamani he 'aho e ono pea ne tuku mai e hoko atuu kia kitaua.  Ne ne tuku mai e 'Uluaki Fekauu (Senesi 1.28) ke tau "fakatupu, mo fakatokolahi, mo fakafonu 'a mamani, pea ikuna ia (subdue)..."  We are God's agenst in creating culture.  Kae talu mei he To 'a e uluaki matu'aa pea mo e hoko mai 'a e angahala 'o ne maumau'i 'a e maau 'o e fakatupuu, ka na'e 'ikai ke ne tamate'i ai 'a e 'Uluaki Fekauu...to fill and subdue the earth.   

 

'I he fai hotau huhu'i, 'oku 'ikai ngata pee hono fakatau'ataina'i kitautolu mei he popula kia angahala mo 'omi mo'ui ta'engata, ka ko e fakafoki kitautolu ke fakakakato e taumu'a ne fakatupu kiai kitautolu: build societies(fakafonu 'a mamani) and create culture(subdue the earth) ke langilangi'ia ai hotau 'Eikii pea ke tapuhaa ai hono huafaa pea ke hoko mai hono pule'angaa ki mamani 'o hangee ko ia 'oku fai 'i he langi. Ke hoko 'a Kalaisi ko e 'Eiki mo Ne fakafo'ou(tranform) e tapa kotoa 'o kamata mei he famili, siasi, politikale, pisinisi etc. kae'oua ke Ne toeha'u.

 

[seni taniela]

Neu lave ki he 'ofefine ta'u nima ne si'i malolo he vela, pea mo e foha ne fakapoongi mei pilisone he uike ne toki mahili atu.  Pea neongo 'oku 'ikai ha'ate kainga pea mo e ongo pekia ni ka 'oku te ongo'i e motukia pehe ni 'a e mo'uii.  Ko e fehu'i pee ko e haa e kaunga e maatu'aa ki he palopalema'ia e fanauu?  'Iai nai ha founga leleiange ke faitokonia ai e fanau ke nau matatali e ngaahi palopalema e lolotonga ni he 'oku lahilahi e ngaue popula 'etau fanau Tongaa.

 

Ko e lahi taha e tali he faikavaa ko e pehee "Kuo 'osi fai e he matu'a kotoa honau fatongia mo honau lelei taha, ko e toki me'a fa'iteliha pee ia 'a e fanau."  Mei he fa'ahinga tali ni, 'oku hangee ko e fanofano 'a Pailato, "it's not my fault."  Pea ko e 'eko 'o e setesi ko 'enaa ko e mole 'a e 'amanaki.  hangee kuo pau pee ke melemo e fanau fa'ele'i 'i mulii he culture 'oku 'o fonua muli pea ko e lucky pee ha ni'ihi te nau hao.

 

Koe'uhii 'oku ou kau he tui "Everything or almost every thing stands or falls in leadership" tatau pee he famili, siasi, pule'anga, pe pisinisi, teu fehu'ia e tuli tonuhia ni, 'aki pee 'eku siotonu ki he founga tauhia fanau 'a e tokolahi hoku ngaahi famili 'i NZ, Aositelelia, mo Amelika ni, 'oku ou tui 'oku 'iai e toonounou lahi.   Tokolahi taha 'o kinautolu 'oku nau fai tatau he me'a ko e li'aki e fanau 'i 'api, pea tuku tau'ataina ke nau mamata vitioo pe televisone.  'Iai hoku 'ilamutu 'i NZ 'oku ta'u ono hono foha ka 'oku fafanga mo e fakana'ana'a'aki e sio televisonee talu mei he kei leka, pea 'oku ou tui peseti 99.2 he'ikai ofia e leka ni he foomu fituu neongo 'oku kei ta'emele (spotless) hono kaha'uu, tupu mei he "fai pee 'e he matu'a hona lelei taha."

 

Ka 'ikai lelei e culture creation 'i 'apii, e melemo e fanau he culture 'i 'apisiasi, e melemo he culture i apiako, 'e fulutamakia he culture e sosaietii.

 

Mole ke mama'o ha 'ai keu fokotu'u atu ha formula on how to raise kids as cultural transforming agents, pea 'oku ou faka'ataa e faingamalie ki he misiteli 'o e malava ke angatu'u e fanau kiate kita pea moe 'Otua neongo pee 'e a'u ki fee e lelei 'etau tauhi fanauu.

 

Fkmolemole heni na'a 'oku kaaimumu'a he ko e foha lahii 'oku kei mahina 18 pee, ka koe'uhii ko 'eku ngaue fulltime eni ko e talangofua ki he 'Uluaki Fekauu...oku lahilahi 'eku fekumi ki he founga tauhi fanau pea mo e kumi fale'i kia kinautolu 'oku success 'enau tauhi fanau i muli ni, 'oku ou 'amanaki lelei (optimistic) ki he kaha'u 'o e foha mo e 'ofefine ('oku te'eki a'u mai) 'aki pee 'eku feinga ke kehe 'eku tauhi fanau mei hoku ngaahi kainga mo e ni'ihi i muli ni 'oku kehe 'emau founga tauhii, pea 'ikai ha manavahee ki he ta'au e culture e nofo muli ni.

 

Kole atu ke tau vahevahe mu'a ha founga ke tau ohi hake ai ha fanau 'e 'ikai ke nau melemo he 'ataakaii ka nau hoko ko e fanau ko e masima mo maama ki he fonuaa.  Teu toki hoko atu he post ka hoko 'e 'oatu 'eku foungaa hei'ilo na'a 'aonga atu ki homau to'uu...pea kole atu ki he kau tangata'eiki ke vahevahe mai mu'a homou ngaahi founga tauhi fanau ke tokoni kia kimautolu ko 'enii kei talavouu!!

 

'ofa atu

 

seni

 

 

 

 

 

 

 

 

 

[tv]

Malo Seni e tau mo ena. Sai ho'o fakamo'ui mai e tepile ni kia
kitautolu ko eni 'oku kei akoako tauhi fanau. Ko e faka'ilonga atu, ka
'oku kei lahi pee mo'ua ia. Ka e sai e tuku mai eni ke fakamanatu e
fatongia mahu'inga ni.

Ngali ki'i loloa e maa'ulolongo ka ne fai 'emau fili pule'anga pea
malo eni kuo ngali mahino kuo 'i ai homau taki fo'ou, neongo ko e
tokoni-PM ko e atheist, pea koe fa'ahi ne fo'i (Labour) 'oku maloloo
mai e taki (Gordon Brown - foha e Faifekau), ka e hanga atu ko aa eni
ke nau fili e tama atheist ke taki (David Miliband). Ne afe mai heni
mo e fefine ne ngaue ki Tonga he SUTT, pea fa'a malanga hake ki he
Siasi 'Ingilani Tonga - Marlene Wilkinson - ma fe'iloaki mo e talanoa
ai pee ki Tonga! Sai foki e kau muli ko 'enau tala e mo'oni. 'Osi 'ema
polave mo Marlene peau pehee loto pee - ta ko hoku monuu e te'eki fai
ha foki ki Tonga ee .. ha haha

Toki tuku mai e research 'a e masi'i 'oku ne fakalele non-profit
(Black Boys Can), 'soi eni ta'u 5 'ene fie'ilo black boys who buck the
trend and become academic high achivers. Huge surprise to find
supportive churches play a huge role. Lahi e ngaahi 'uuni me'a, ka
'oku ou manatu kihe ngaahi tasilisili mai he ngaahi ta'u kimu'a atu
which we try a flag up ke tau fehu'i fefeka e teolosia 'a e SUTT -
'oku kei ngaue (is it working?). Ne 'i ai e fokotu'u 'a e ni'ihi
kimu'a nai ke fefee ke 'oange ako ke fai pee 'e Pule'anga ka e 'ataa
pee Siasi! Well, Sia'atoutai according to what I hear is in a sad
state. Leadership? I shall leave that to you to articulate better.

Ko e fakapulipuli 'o e healthy theology ko e work with well
established institute ka e 'oua 'e link noa'ia ki muli. Ka 'oku mo'oni
ho'o lau ki he culture. I think our Tongan culture need good solid
christians to weav it into our theology. Especially with the
anticipated changes in our government which allows foreign influence
to bully our small islands with their financial aids/assistance.
Sia'atoutai is massive in this regards. Unfortunately, what I am
hearing isn't very encouraging.

Ko e me'a 'e taha I think "parents must have a desire" to do their
best for the children. The Mormon church are great in this because
they have a huge emphasis on family! Foha lahi kamata ako. Best school
ko e private school which cost an arm and a leg in this country. Ka
koe toe fefeee - kalusefai e me'a kotoa. 'umaki, lue lalo, nofo ma'u
no more out, every penny is counted ... etc. 'Oku 'ikai teu toe hela
au he fkmatala ki he famili 'i Tonga he 'e pehee mai ke tokoni ange ka
e tuku e launoa - 'ave pee tamaiki ki he ako ta'etotonhi .... As much
as my heart breaks in not being able to send money home, I trust the
good Lord ke ne reconcile the fact that a huge part of my definition
as a Tongan is being able to help and give. Reconcile that with the
fact that I can only give what I have and not what I don't have!

So, parenting is very complicated (I gathered), ka ko e me'a lahi ko e
who am I, is going to be what the children are going to inherit.
Proverbs 22:6 reminds us of the importance of parenting. Loloa e
ta'alo, pe akuo 'au fktaha mo e malanga eee ... Happy Father's Day atu
ai pe.

[sep...@optusnet.com.au]

Malo Seni, mahalo ko tautolu ko eni ne tupu hake 'i Tonga pea folau mai ki muli ni ko e kau kafo ia he liliu 'ae Culture,pea 'oku ou fakamo'oni kiai. Fiefia pe fanau ia he 'oku nau tupu hake he kuonga pe ia kuo 'osi form atu hono Culture , kau ai si'enau nofo ki Pilisone, faka'ofa ia si'i ki'i talavou ne fakapoongi. Fakatauange pee 'e ma'u 'e he Ongomatu'a moe famili ha nonga, he ko naua 'oku lolotonga Kafo he taimi ni.

malo e talanoa fakalotolahi.

Sepesi.
----------------

Kapau 'e fai h

[hamilto...@paradise.net.nz]

Seini,
Matamata 'oku mahu'inga ke fakatokanga'i 'a e fehu'i na'e fai 'e JH fekau'aki
pea mo e culture.

Matamata ko e culture 'oku lava pe ia 'o liliu pea tanaki 'ulungaanga ke
fakasino 'a e tui, to'ongamo'ui etc.

Ko e kakai Tonga 'oku nofo he ngaahi fonua muli 'oku fononga fakataha ai 'a e
kupesi na'e tohi pea mei Tonga pea mo e kupesi fo'ou 'oku tanaki atu
makatu'unga 'i he a'usia pea mo e fakakaukau. Na'e hoko pe eni ki he
culture 'o Tonga pea 'oku lolotonga hoko pea 'e hokohoko pehee atu aipe ki he
kaha'u. Pea pehee 'e he to'utangata 'e taha ko e FAKALO'AU kae tuku ki he Kafa
vilivilo mei he OZ ke ne fakakakato mai.


Ko e ngaahi fakatu'utamaki 'o e nofo muli hange ko e mate 'i pilisone na'e
hoko pe ia 'i Tonga. Pea 'oku 'i ai mo e fanau Tonga na'e hoko mai ki he
mamani koeni 'i he 'atakai 'o Hu'atolitoli. 'Oku fakaloloma 'a e talanoa pehee
ka ko e mamani ia 'oku 'ikai ongo lelei pe loto ha taha ke fanongo na
'e hoko 'i Tonga. Pea ka vakai ki he setisitika 'o e taonakita 'i Tonga
pea 'oku mahaino na'e 'ikai ko e 'oange ia 'e he TV mo e DVD he na'e hoko
pe 'a e taonakita ia he 1874-.



ko e kauitalanoa atu
hausia

fa'eko e taha

Quoting seni taniela <seni...@yahoo.com.au>:

> Neu lave ki he 'ofefine ta'u nima ne si'i malolo he vela, pea mo e foha
> ne fakapoongi mei pilisone he uike ne toki mahili atu.  Pea neongo 'oku
> 'ikai ha'ate kainga pea mo e ongo pekia ni ka 'oku te ongo'i e motukia
> pehe ni 'a e mo'uii.  Ko e fehu'i pee ko e haa e kaunga e maatu'aa ki he
> palopalema'ia e fanauu?  'Iai nai ha founga leleiange ke faitokonia ai e
> fanau ke nau matatali e ngaahi palopalema e lolotonga ni he 'oku
> lahilahi e ngaue popula 'etau fanau Tongaa.
>
> Ko e lahi taha e tali he faikavaa ko e pehee "Kuo 'osi fai e he matu'a
> kotoa honau fatongia mo honau lelei taha, ko e toki me'a fa'iteliha pee
> ia 'a e fanau."  Mei he fa'ahinga tali ni, 'oku hangee ko e fanofano 'a
> Pailato, "it's not my fault."  Pea ko e 'eko 'o e setesi ko 'enaa ko e
> mole 'a e 'amanaki.  hangee kuo pau pee ke melemo e fanau fa'ele'i 'i
> mulii he culture 'oku 'o fonua muli pea ko e lucky pee ha ni'ihi te nau
> hao.

[seni taniela]

On Sun, 16/5/10, hamilto...@paradise.net.nz <hamilto...@paradise.net.nz> wrote: .

Matamata ko e culture 'oku lava pe ia 'o liliu pea tanaki 'ulungaanga ke fakasino 'a e tui, to'ongamo'ui etc. Ko e kakai Tonga 'oku nofo he ngaahi fonua muli 'oku fononga fakataha ai 'a e kupesi na'e tohi pea mei Tonga pea mo e kupesi fo'ou 'oku tanaki atu makatu'unga 'i he a'usia pea mo e fakakaukau. Na'e hoko pe eni ki he culture 'o Tonga pea 'oku lolotonga hoko pea 'e hokohoko pehee atu aipe ki he kaha'u. Pea pehee 'e he to'utangata 'e taha ko e FAKALO'AU kae tuku ki he Kafa vilivilo mei he OZ ke ne fakakakato mai.

=============================================== Malo Hausia   'Uhinga nai ki he culture fakaTongaa?  ke liliu 'o feluteni mo e culture fakapalangii?  fakasino e tuii ki he leleiange pee koviangee??tanaki 'uluangaanga lelei pee 'uluangaanga kovi?? to'ongamo'ui fakaKosipeli pee ta'efakaKosipelii?     Ko e kupesi na'e tohi 'i Tonga pee kupesi fo'ouu ko e kupesi lelei pee kovi.  Lava 'e he kupesi ne 'omi mei Tonga mo e kupesi tufi i muli 'o matatali e palopalema oku fokotu'u atu ko e lahi e nofo he akoo mo e violent, ngaue popule 'etau fanau i mulii??   Ha mahino e kehe talanoa culture e kau teolosiaa moe kau 'akatemika politikalee mo ekonomikaa.  Talanoa culture pee kau teolosia e Pasifikii 'oku nau more culture-friendly ange kinautolu pea nau takitaha talanoa he lelei e culture fakaPasifikii mo fai hono feinga'i ke fakamali'i mo e tohitapuu pea nofo e fehu'ii pee 'e feefee ha'atau kei Tonga lolotonga 'etau nofo 'i muli.  Pea hangee oku lahiange fakamamafa ia he "how can I remain a Tongan in a foreign country?" he fakamamafa "how can we be more Christlike and productive Christians in a foreign country?"   Ko e talanoa culture pee kau economists/pol. scientists kapau ko e talanoa ki he culture fakalukufua 'a ha fonua:  Ko e fehu'i pee pee 'oku tokoni nai e culture e fonua ko iaa ki he fakalakalaka faka'ekonomikaa moe liliu fakatemokalatii pe 'ikai..Pea ka 'ikai, ko e fehu'i pee ko fee ngaahi konga e ngaahi culture 'oku tokonii mo e konga 'oku ikai tokonii.     Kou tui ko e talanoa e culture e matu'aa mo e fanau 'i tu'alokiako he real world 'oku nau fai 'enau nautolu e fahu'i e kau ekonomika moe kau politikii...'ikai ke nau nofo kinautolu pee 'e anga feefee ha'aku fakasino fakatonga/fakapalangi 'enau tuii...ka oku nau tangi mai pee 'e "anga fefee 'eku fangatua moe culture i muli ni peau ikuna...'o 'ikai ngaue popula 'eku fanau, peau lava 'o kei totongi e pilaa..pea kapau tenau fehu'ia culture fakatongaa--ko e 'eke pee ko ehaa culture Tonga teu tauhi ke tokoni kihe totongi pilaa mo leleiange 'eku lotuu pea ko e haa e culture Tonga ke 'akahii hangee ko e ouau mali ne kamata ai e tepile ni."   Pea neu fokotu'u atu 'a e maumau e vitioo dvd hono shape culture e fanau Tongaa 'aia oku ke faka'ikai'i maii ka teu faka'osi atu 'aki pee quote mei he American Academy of Pediatrics fekau'aki mo e connect e vitioo mo e violence etc, "....prolong viewing of media violence can lead to emotional desensitization toward violence in real life....Pediatricians should urge parents  to avoid television viewing for children younger than 2....Research tells that brain development shows that babies and toddlers have a critical need for direct interactions with people for healthy brain growth."   Kou tui 'e 'aonga ke tau luku he founga ke tokoni'i ai e matu'aa mo e founga tauhi fanauu ke nau ikuna e culture 'oku ne fusi ki lalo e mo'ui fakaatamai, fakaekonomika, mo e fakalaumalie, kae'oua e 'ai ke nau ma'u e victim mentality....pea hoko culture fo'ou oku nau pusiaki'i ko e culture oku ikai tokoni ki he nofo he fonua mulii.

[Sam Pakofe]

Malo Hausia mo Seni 'o potalanoa , pea kuou tui koe talanoa he kaveinga ni 'e hange pe koe talanoa he Lotu " koe lahiange hono talanoa'ii koe lahiange aipe ia he tokolahi e fangaki'ii Siasi eee... hahahahaaaa( koe fakahua pe).

 

Kuou tui, koe me'a kotoa pe 'oku malava ke  liliu, o fakatatau kihe feitu'u moe kakai ..

 

Pea kapau 'oku pehee, ta koe Culure koe me'a oku malava ke liliu ,,Koe ola lelei pe ola kovi 'oku fakatou hoko pe ia he ta'e liliu moe liliu ..

 

Koe konga Faingata'a 'oe liliu " koe ikai lava 'e kita mei TONGA 'o liliu kihe tukunga 'oe feitu'u 'oku te hiki kiai...'oku totonu ke akonekina kitautolu kakai 'oe Pasifiki , ka tau ka hiki leva kiha Fonua pea to'oto'o pe me'a 'e fe'unga moia kihe fonua koia.. ( vakai kihe tohi Lute , heheheeeeee)

 

'Oku tokolahie kau tangata meihe ngaahi matakali ikai koe kau papalangi 'oku nau ihe pilisone , koe lea kovi kihonau ngaahi mali,  ne talamai 'ehe matapule hahakelotoloto kiate au, kapau neu talangofua pe aa au kihe lao 'a Aust na'e 'iaki teu nofo pilisone... kae kehe koe fa'ahinga Culture 'anautolu 'oku pule pe 'a Tangata koaa ia..

 

 Koia 'e malie kapau tete to'oto'o  holo pe 'ae me'a 'e lelei moe feitu'u , pea te tanaki mai ha me'a ke fakalahi'aki ..pea te fa'u aipe 'e kita ia ha'ate ki'i Cuture ..

'o fetakai holo moia...

 

Ko'eku Culture  ,,, koe me'a koee 'oku ou fiefia kiai mou fiefia ke fai ...pea 'ikai foki kene maumau'ii e lao moe nofo 'ae Sosaiete..

 

koe kautalanoa pe ...

sami.

 

 

 

---

From: seni taniela <seni...@yahoo.com.au>
To: tasil...@googlegroups.com

Sent: Mon, 17 May, 2010 7:41:41 PM
Subject: Re: [tasilisili] Re: Death and decadent of Culture

[Sisitoutai Taufa]

Sam Pakofe wrote:
> Malo Hausia mo Seni 'o potalanoa , pea kuou tui koe talanoa he
> kaveinga ni 'e hange pe koe talanoa he Lotu " koe lahiange hono
> talanoa'ii koe lahiange aipe ia he tokolahi e fangaki'ii Siasi eee...
> hahahahaaaa( koe fakahua pe).
>

> */Kuou tui, koe me'a kotoa pe 'oku malava ke liliu, o fakatatau kihe
> feitu'u moe kakai ../*

>
> Pea kapau 'oku pehee, ta koe Culure koe me'a oku malava ke liliu ,,Koe
> ola lelei pe ola kovi 'oku fakatou hoko pe ia he ta'e liliu moe liliu ..
>
> Koe konga Faingata'a 'oe liliu " koe ikai lava 'e kita mei TONGA 'o
> liliu kihe tukunga 'oe feitu'u 'oku te hiki kiai...'oku totonu ke
> akonekina kitautolu kakai 'oe Pasifiki , ka tau ka hiki leva kiha

> Fonua pea to'oto'o pe me'a 'e fe'unga moia kihe fonua koia.. ( /vakai
> kihe tohi Lute , heheheeeeee/)

>
> 'Oku tokolahie kau tangata meihe ngaahi matakali ikai koe kau
> papalangi 'oku nau ihe pilisone , koe lea kovi kihonau ngaahi mali,
> ne talamai 'ehe matapule hahakelotoloto kiate au, kapau neu talangofua
> pe aa au kihe lao 'a Aust na'e 'iaki teu nofo pilisone... kae kehe koe
> fa'ahinga Culture 'anautolu 'oku pule pe 'a Tangata koaa ia..
>
> Koia 'e malie kapau tete to'oto'o holo pe 'ae me'a 'e lelei moe
> feitu'u , pea te tanaki mai ha me'a ke fakalahi'aki ..pea te fa'u aipe
> 'e kita ia ha'ate ki'i Cuture ..
> 'o fetakai holo moia...
>
> Ko'eku Culture ,,, koe me'a koee 'oku ou fiefia kiai mou fiefia ke
> fai ...pea 'ikai foki kene maumau'ii e lao moe nofo 'ae Sosaiete..
>
> koe kautalanoa pe ...
> sami.
>
>
>
>

> ------------------------------------------------------------------------
> *From:* seni taniela <seni...@yahoo.com.au>
> *To:* tasil...@googlegroups.com
> *Sent:* Mon, 17 May, 2010 7:41:41 PM
> *Subject:* Re: [tasilisili] Re: Death and decadent of Culture
>
> On *Sun, 16/5/10, hamilto...@paradise.net.nz
> /<hamilto...@paradise.net.nz>/* wrote: .

Malo Sami mo Hausia mo Seni e fakatalanoa malie hange kiate au ko e
cultures ko e toki meá faingofua fau hono liliu óna,he óku faíteliha pe
e fakafoítuitui ki heéne meá oku ne fie fai,pea ka sio atu pe ha taha
ki ha founga fai á ha taha óku leleiía ai pea ne fai ia éia á e meá
tatau,pea hokohoko pehe atu ai pe ,pea hange leva ia ha úlungaanga ke
fai pehe hange leva ia kuo hoko ia ko e culture.

Hange ko e putu kuo í ai eni e meá ko e á áho,kamata pongopongi pe ,pea
tanu efiafi,ko e foí fakalaka malie ange fau ia.Pea kuo kamata mai eni
ia é Samiáe foí culture foóu ki he putu pe,hoko pe pekia íkai pe toe fai
ha meá,ósi maau pe famili á e fanau meá ki he falemate mo e malaé,toki
talatala mai pe ko kinautolu fie feíloaki mo e pekia é fakaátaa houa é 1
mo e konga kimuá pea toki fakahaéla ki hono tanu,kuo kamata mai pea ka
manakoa é hoko pe ia ko e culture.

Ko Tonga he áho ni kuo liliu atu,meá naé íkai te tau ámanaki é liliu
ko e meánoa pe ia,faingofua atu hono liliu,toe foki ó hu ki he ápi ako
naá ke íai í Tonga,te ke sio ki he liliu mo e toe fai é he fanga kií
tamaiki iiki ange fau,fakatou ái pe,kovi mo e lelei,neongo étau fakaámu
ki he lelei maú pe,ka heíkai foki te tau lava ke puleí ki he lelei maú pe

Pehe pe foki mo étau ngaahi katoanga mali,hoko pe ai á e liliu,ka óku
tau fakaámu kotoa pe ke tuku atu á e ú meá fakamolitonga [taé
fakakalisitiane] ka te tau lava koa ó taófi?kei tauátaina pe tokotaha
kotoa ki heéne meá. mo e ófa atu. Sisi T.

[seni taniela]

On Thu, 13/5/10, tv <ti.va...@gmail.com> wrote: Ko e me'a 'e taha I think "parents must have a desire" to do their best for the children. The Mormon church are great in this because they have a huge emphasis on family! Foha lahi kamata ako. Best school ko e private school which cost an arm and a leg in this country. Ka koe toe fefeee - kalusefai e me'a kotoa. 'umaki, lue lalo, nofo ma'u no more out, every penny is counted ... etc. 'Oku 'ikai teu toe hela au he fkmatala ki he famili 'i Tonga he 'e pehee mai ke tokoni ange ka e tuku e launoa - 'ave pee tamaiki ki he ako ta'etotonhi .... As much as my heart breaks in not being able to send money home, I trust the good Lord ke ne reconcile the fact that a huge part of my definition as a Tongan is being able to help and give. Reconcile that with the fact that I can only give what I have and not what I don't have! So, parenting is very complicated (I gathered), ka ko e me'a lahi ko e who am I, is going to be what the children are going to inherit. Proverbs 22:6 reminds us of the importance of parenting.

========================================================== Masi'i tv ko e struggle mo'oni ena, 'a e struggle he'ete responsibility ki he'ete fanau mo e responsibility ki he lotuu.    Ai hoku ongo kaunga ako Toloa 'oku ha e kehekehe 'emau mo'ui'i e culture he fonua muli mo e culture he siasii.  Naku lave kimu'a he fakaanga'i au 'e he tokotaha ko e 'ikai ha'aku ngaue kae nofo 'o to'otamaa.  Talamai 'e ia 'oku ou fakapikopiko.  Kaungaa tangata 'e tahaa, talamai 'e ia 'e ngaue ua ia.  Ko e ngaue 'e taha ko e tauhi e famili, pea ngaue 'e taha ko e 'alu pee ki he Siasii.  Ka ko 'ene kau leka 'e toko faa, oku lautohi fakaSapate, kuo launga mai e kau palangi mo e kau Tonga failautohi fakaSapate he'emau fakataha e kau failautohii, kuo 'ikai ke nau kei lava hano pule'i e fanau hoku tokoua ko 'enii.     Neu toe fanongo tonu foki he malanga 'a e faifekau Tonga na'a ne pehee, " 'Oku ai e matu'a 'oku nofo taha pee 'enau tokangaa he'enau fanauu mo 'enau akoo, ka e ta'etokanga ki he Siasii....etc"  Pea toki hoko atu e faifekauu 'o pehee, "Fai 'e koe me'a 'a e 'Otuaa (siasii mo hono ngaahi fatongiaa) kae fai 'ehe 'Otuaa ho'o me'aa (tokanga'i ho'o fanau)."   Kehe akonaki e faifekau ko 'eni mo e talaloto 'a James Dobson ko e founder e ministry ki he familii ko e Focus on the Family.  Na'a ne pehee ko 'ene tamai ko e faifekau pea na'e hoko ko e tangata 'evangelioo i honau siasii.  Pea lolotonga 'e taimi ne 'a'ahi holo ai 'ene tamai o malanga he state kehe i Amelika ni kae nofo 'a James mo 'ene fa'ee lolotonga oku ne kei 'i he teenage, kuo 'alu a Semisi ia 'o fakakaungaatamaiki pea kamata ke konaa mo rebellious.  Ne telefoni fakavavevave 'ene fa'ee ki he'ene tangata'eikii ke feinga ke foki mai ko Semisi kuo kamata ke haua etc.  Ne tuku 'e he tangata'eikii 'ene malanga takai kae foki mai, pea taimi si'i pee kuo fakafisi mei he faifekauu, fakatau atu honau 'apii ka nau hiki ki he state kehe.  Pea ko e 'uhinga 'enau hikii ke mavahe 'a Semisi mei hono kaungatangata pau'u honau koloo.   Ne 'alu e lo'imata e James Dobson mo 'ene pehee " Peheange mai 'oku kei mo'ui 'ene tangata'eikii ke ha'u 'o sio hono me'angaue'aki ia 'ehe 'Otua i Amelika ni mo maamani.  'A e lava ke ne kalusefai e ngaue na'e 'ofa aii koe'uhii pee ke ohi hake ia ha 'aatakai te ne lava ai o hoko ko ha tokotaha apasia 'Otua."   'I he fa'ele hoaa hoku uluaki uhiki 'oku ou kei i NY kae Salt Lake ni, kuo tohi mai 'a Dr Palatasa Havea mei NZ 'o fai mai e fale'i ko 'enii, "Ka oku ala lava ke toloi e akoo pea toloi ka ke foki ki he familii.  Ne uluaki fokotu'u ange famili he siasii...and your family is your first ministry."  Talamai e Paula "ko ia oku ikai ke ne tokanga ki hono famili oku ne kovi ange he hiiteni." Neu li'aki pee uike taha mo e konga kau ha'u ke tali e tofi'aa.   Lolotonga 'oku nofo masivesiva atu e fine'eiki i motu, malo mo e 'ofa e hoaa'ene feinga ke lii e ki'i seniti every other month...my heart breaks that I cannot do much...pea 'oku te fa'amaa he'emau faikava he efiafi sapatee ko e talanoa kavenga pee matu'aa kuo te ulupunou pea neongo ete fie'alu he poo falaite o socialize he kalapu homau siasii ka 'oku te maa he'ikai ha holoo.  Ko 'ema me'alele oku palakuu taha he siasii, soloteipi'i e maama mui peau ha'imaea e pamupaa kuo mei homo.  Me'amaliee ko hoku hoaa she is not a "people person" and does not really care what people say kaa ko au kou maa au.  Mau faikava 'ane efiafi pea teu 'emau ngaahi pola ki he fakamavae moe faifekau palangii pea lahi e pole ke takitaha e pola, kau mate au he maa pea ikai puli e fakakata mai 'oku te ta'efie fuakavenga.  Kaikehe ko e struggle ia he culture mulii between taking care of family, responsibility to my church, mo e feinga ke cope with cultural pressures mei he sosaietii ke te 'alu fakataha mo e toee.

-- 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope" Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

[Sione Folaumoetu'i]

Poupou atu ki he talanga 'oku fai pea 'oua te mou buy e talanoa fakahee 'a e kau hee na'a mou hee ai mo kimoutolu.  Tau nofo pe kau Uesiliana he akonaki 'a Sione Uesile, Make all you can, Save all you can and Give all you can...he kuo ngata pe ni'ihi ia he make all, save all pea give all...meaning 'alu 'auha...'ofa atu ki si'i ngaahi famili kuo nau maa mo ongo'i tautea koe'uhi ko 'enau hala.
 
Tu'alikutonga
 

---

Date: Mon, 17 May 2010 10:21:13 -0700
From: seni...@yahoo.com.au
Subject: Re: [tasilisili] Re: Death and decadent of Culture
To: tasil...@googlegroups.com

---

Your E-mail and More On-the-Go. Get Windows Live Hotmail Free. Sign up now.

[Sione M. Veituna]

Seni, Tv, Tu'alikutonga mo e kainga Tasilisili

ko e ongo kii fo'i article faka'ofa ena e 2 mei Matangitonga Online, fekau'aki mo tu'unga 'o e social actions hotau fonua na'a aonga atu ki he talanga 'oku fai. 'Oku ou malie'ia he lau 'a  e Commander police fekau'aki mo e domestic violence as learned behaviour pehee mo si'eku fakame'apango'ia he si'i tamai fakapo'uli (masiva he maama) ko eni na'a ne taa (twice) hoko kii foha ta'u 4 'o tupu ai 'ene pekia. Of course, we do not have to believe everything we read, but if the report from Dr is correct, the article said, na'e tupu ai e collaspe/fail e ki'i mafu e leka mei he lavea ne hoko ki ai, what the hell with people who married and have children who could not raise them in a loving way, pehee ange mai ne oange fanau ko ia ia ki he matu'a oku si'i tangi 'aho mo e po ko e kole ha tofia, mou kataki ko e hahanu noa pe he tu'unga 'oku ai hotau fonua.

what happen to Tonga lotu?????? what can we do to help? what the church's responsibility in this? ko e tanaki atu pe ki he fihii ko ena kuo osi ao mai he kau mu'aki he topic ni

http://www.matangitonga.to/article/tonganews/women/20100517_tonga_kelley_domestic_violence.shtml

http://www.matangitonga.to/article/tonganews/courts/20100517_tonga_sione_taliauli_murder_trial.shtml

mo e ofa atu ai pe ki Tonga mo e Tonga kotoa
Ma'ananga
Viti Levu

---

[hamilto...@paradise.net.nz]

------------------
Seni, malo 'a e fakatalanoa pea 'oku kau lelei kotoa pe ki he fakakaukau pea
mo e fifili. Ko e lave na'aku fakahoko atu na'e 'oatu ia mei he
tepu'imaka 'oku ou fokoutua ai. 'oku ou kau au he tui ko e culture 'oku liliu.
Pea mei he mohenga ko iaa 'oku ou tui ai ko e culture kotoa pe na'e fononga
mai he vaa'ihala 'o e feliliuaki pea mo e tanaki mai e kae tuku atu e. Ko e
ngaahi liliu ko iaa kuo ha sino ai ko e culture ia 'o e 'aho ni. Pea 'oku ou
uhinga ko e culture kotoa pe na'e fononga 'i he liliu pea 'oku lolotonga
hoko 'a e liliu, pea 'e pehee aipe he kaha'u. Na'e tala 'ehe poto ko e
mamani 'oku tapa 4 pea nofo ai 'a e culture 'o e ekatemika he mahino ko ia 'o
laui senituli pea toki 'ilo 'oku 'ikai pehee. na'e feinga'i leva ke tali 'e he
culture ko iaa ko e mamani 'oku fuo potopoto. Na'e liliu e, pea tuku e, kae
tanaki mai e.

Na'e hanga 'e he ngaahi fonua lahi 'o pehee ko e fatongia 'o e kakai tangata
ko e protector mo e provider. Pea tupu hake aipe 'a e kakai tangata mo e
fakahinga mahino 'o e culture ko honau fatongia eni. Ko e 'aho eni ia kuo kehe
he kuo 'i ai mo e kakai fefine ia kuo nau fakakakato 'a e fatongia 'o e
protector mo e provider. 'Oku 'i ai ha maumau ai? 'E lava pe ke tali 'io
mo 'ikai ka makatu'unga 'a e tali mei he mohenga 'oku 'omi mei ai 'a e
fehu'i. Kapau teu pehee 'io, pea kuo lahi 'a e kakai fefeine kuo nau hoko ko e
kau taki 'i he ngaahi pule'anga pea ma'u 'a e ngaahi vahenga lelei ange 'o
lahi ia 'i honau husepaniti. Pea he 'ikai maumau kete nofo pe 'o tauhi fanau
kapau 'e 'i ai ha femahino'aki pehee.

Seni, ko e faka'ikai'i 'a e dvd na'aku 'oatu na'e makatu'unga ia 'i he
fakamatala 'oku ma'u 'i he lipooti 'a e kau fakamaau 'oku hiki 'i he ngaahi
histolia 'o Tonga 'o ha ai 'a e hingoa 'o e kakai na'e taonakita he ta'u 1874-
kimu'a pea toki tu'uta 'a e dvd ki Tonga. Pea fakatatau ki he lau koeni 'oku
pe pehee ke "faka'osi" pea ke quote mai lau 'a e American Academy of
Pediatics he 'oku ha mahino ai ko e ai 'a e ngaahi lea koeni " prolong

viewing of media violence can lead to emotional desensitization toward

violence in real life.... ta 'oku mahino 'oku 'i ai pe mo e ngaahi dvd 'e
aonga. Kae manatu 'e liliu 'a e me'a kotoa pe pea fifili ki he'ene 'aonga.

mo e ofa
hausia

[Sisitoutai Taufa]

seni taniela wrote:

> <http://au.mc502.mail.yahoo.com/mc/compose?to=tasil...@googlegroups.com>

> Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he
> tasilisili-...@googlegroups.com

> <http://au.mc502.mail.yahoo.com/mc/compose?to=tasilisili-...@googlegroups.com>

> Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e
> http://groups.google.com/group/tasilisili
>
>
> --
> 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he
> "Tasilisili-he-ngaluope"
> Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e
> tasil...@googlegroups.com
> Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he
> tasilisili-...@googlegroups.com
> Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e
> http://groups.google.com/group/tasilisili

Senituli
Malo áupito e fakatalanoa óku mo fai mo Vaikona,ka óku kií kehe foki á
tv he óku ngaue pe ia mo fai ai e fakapotopotoí e seniti,ka ko e úhinga
éku fakalea atu mo e kauitalanoa atu he óku ta vaofi pe tatau á e anga
ó e fonongaánga naé fai mai ai á e fononga he fusimoómo á e meá
fakapaánga,ka óku ou tui ki he meá ko eni,ko e seniti kuo foaki mai é he
Éiki ó fou mai he tokotaha óku ngaue pe he famili ,ka fakapotopotoí pe
ia é feúnga ánoa pe ia ki he needs á e famili,ko éte taé fakapotopotoí
pe é nounou leva,pea te kole ki he Éiki ke fakafiemalieí hoto loto,pea é
melino pe nofo ia á e famili.

Seni ko e fie vahevahe pe mo koe á e meá tatau ne fai mai ai e fononga
mai ai he ngaahi taú lahi,tui áupito au ko e úluaki ministry á kita
matuá ko e fanau naé foaki mai é he Éiki,ne lahi ange éku ma ki hoku
Eiki heéku fai ha meá ó lahi hake pe siísií ange he meá kuo ne foaki
mai ki hoku nima.

Kau fai atu e kií talanoa fakatuá ko eni,ne mau í heni,pea óatu hoku kií
úhiki ó ako hena he taú é 4 taé fai ha kií teuteu ke tanaki ha seniti
ki he totongi ako,ko e toki meá fakaloloma atu ko e tala mai e totongi
íkai ha seniti,ko e meá leva naé fai ko e oo ó no mei he bank,malo ko e
íai ha meá pehe ke tuú faleloa mai ke fai ha faaki kiai,ko e school fees
ó e áho ko ia ko e us$600 tupu he term ko e au$1,000,kapau naá ma toe
fakavaslevaleí á e seniti naé foaki mai é he Éiki mei he kií ngaue naá
ma maú,ne íkai lava ke ósi e ako homa foha hena

Ko e foí sipinga malie ena á James D heéne talaloto malie ko ia ,tonu ke
foki kotoa á e matuá faifekau óku íkai te nau lavaí énau fanau,ó tomuá
feingaí á ápi ke maau,pea toki oo ó ngaue fakalotu,he ko e maau á ápi ko
e konga lahi ó éne ngaue fakafaifekau ko e sio mai á e siasi óku maau
atu te nau maau mai leva.

Seni,óua te ke foí he fai e meá óku taau pe ia mo koe,tuú pe koe ke maú
he te nau toki sio he kahaú ki he meá naá ke úhinga ki ai,meá tatau pe
ena naé hoko he oo ki Papiloneaú atu pe tokolahi álu leva he taáu ó e
fonua,ka ko e kií tokosií pe naá nau kei íloí á e Ótua moúi.Seni ko e
taú e 20 pe fuú loloa ia ,kuo nau toe lea atu kiate koe,taa naá ke tonu
pe koe,he ko e lele loloa foki he ko e life time,pea te ke tokoto
fiemalie pe he óku ke íloí pe feituú óku íai hoó fanau mo e ófa Sisi T.

[tv]

Kau foki ki he point made earlier (Seni?) - " ... family as an agent
of cultural change and a victim of it too ...". Kole atu ha ngofua mei
he fokotu'u tepile ke tau nofo pee he famili mo 'ene ngaue ko eni
(agent of cultural change), na'a 'aonga ange ia he ngali 'oku fu'u faa
'ataa e talanoa.

Ngali na'a fefusiaki ka 'oku 'i ai nai ha kehekehe 'o e "out of" pea
moe "into". 'Oku hangee 'oku tau kei fihia he mentality 'oe "out of"
conversion, rather than "into" in terms of how to do christianity! Ko
e founga malanga'i e muimui kia Sisu ko e faka'ai'ai ke "out of" being
a sinner, rather than telling people to come "into" relationship with
God.

Pea mei he palatimi ko ia, 'oku muimui ai e tokolahi ki he belief
system, and missing the biblical message that God is more concerned
with the heart than outward observance (relationship). Sapate kuo 'osi
lava atu ki he papi hoku kaungame'a muli ko hono 'ofefine te'eki ta'u
2. 'Oku 'ikai 'alu e kaungame'a ni ia kiha lotu, kau 'ohovale he
talamai 'oku fai e papi. Fakatalanoa atu pe ko e haa nai 'oku papi ai,
talamai 'ehe ongomatu'a ko e nagamaheni pee, pea me'a mahu'inga kapau
'e mate 'e 'i hevani.

I like the suggestion 'oku kehekehe view ki he cultural movements; 'ae
kau lotu, kau 'ekinomika, kau politikale ... etc. Ko epango he ko e
within pee 'iate kitautolu lotu, we have very different views on
cultural issues. 'Ikai ko e reflection pe ia 'o e faith tradition 'oku
ke 'i ai? (the kind of theology you want to follow).

Kaekehe, kapau 'oku fihi pee fefusiaki 'a e siasi regarding its
culture, mahalo na'a sai ke te tokanga ange ki he boundries of the
family culture 'oku te ala mapule'i. Because culture is about human
being still, and giving your kid a good upbringing would stand him/her
well ha fa'ahinga 'aatakai pee. Ko ia ai, mou afe mai ke tau LDS 'oku
sai 'enau ngaahi polokalama fakafamili ....

[hamilto...@paradise.net.nz]

Quoting tv <ti.va...@gmail.com>:

Kaekehe, kapau 'oku fihi pee fefusiaki 'a e siasi regarding its
culture, mahalo na'a sai ke te tokanga ange ki he boundries of the
family culture 'oku te ala mapule'i. Because culture is about human
being still, and giving your kid a good upbringing would stand him/her
well ha fa'ahinga 'aatakai pee. Ko ia ai, mou afe mai ke tau LDS 'oku
sai 'enau ngaahi polokalama fakafamili ....

----
Malo tv. 'E 'ohovale 'a Tony fakahau ka fakanongo he ngaahi vahevahe kuo ke
fa'a fakakoloa'i 'aki 'a e paenga ni.

Matamata e 'aonga 'a e culture 'o e lds kiate au keu ki'i ngaungaue ai ke tonu
hoku va'e.

mo e 'ofa
hausia

[tv]

Malo tv. 'E 'ohovale 'a Tony fakahau ka fakanongo he ngaahi vahevahe kuo ke
fa'a fakakoloa'i 'aki 'a e paenga ni.

Matamata e 'aonga 'a e culture 'o e lds kiate au keu ki'i ngaungaue ai ke tonu
hoku va'e.

mo e 'ofa
hausia

--
'

Faifekau, 'ofa mai 'o puke atu e tokoua ko ena (puke 'o ha'i), 'o fai ha'ane lotu! Talaange kuo 'osi e taimi  liiki ko e taimi union eni ... haha .
Mahalo na'a sai ha'ata fakaofi ki he LDS na'a lava ai ha ki'i ngaungaue. Tuku pee ve'etonu mo e ve'ehala ia, ko e koloa ke fkmalohisino

[seni taniela]

Sisitoutai Taufa <papaif...@gmail.com> wrote:

Seni ko e fie vahevahe pe mo koe á e meá tatau ne fai mai ai e fononga mai ai he ngaahi taú lahi,tui áupito au ko e úluaki ministry á kita matuá ko e fanau naé foaki mai é he Éiki,ne lahi ange éku ma ki hoku Eiki heéku fai ha meá  ó lahi hake pe siísií ange he meá kuo ne foaki mai ki hoku nima.

===================================  Malo Sisitoutai e  vahevahe mai e koloa ko 'enaa mo e fakalotolahi.

[Sione M. Veituna]

Faifekau Sisitoutai mo Seni,

ko e malie'ia noa pe ho'o mo talanoa pea te pehe ke fai atu e kii kauitalanoa ko eni. Na'e talamai he'eku faiako he seminalio he 1994, kau ako ko hotau ui ki he faifekau (ngaue) 'oku 'ikai fepaki ia mo hotau ui ke tamai (pe fa'ee). Ne u tui au ki ai ongo tama. Our call to ministry should not be and is not in anyway contradicted to our call to be father (parents). 'Oku ou ilo oku fa'a hanga 'e he kau ngaue fakalotu ni'ihi (e.g kau malanga, kau faifekau 'o over-stress 'a e talanoa feilaulau 'a Abraham mo Issac) to justify the negligence of their role as parent to their children). In my opinion, that is the biggest out of context sermon I often heard in Tongan ministry.

Toki fakatonutonu mai he kau taukei he OT, ka hange kiate au ia ko e talanoa 'o Abraham n Isaac is not about parenting, but priortizing. God want to know He is first in everything. Oku faingata'a keu tui oku uluaki 'e Eiki ha mo'ui ka 'oku ta'etokanga ki hono ngaahi (tefito'i) fatongia kuo ui ai kita 'e he Otua eg, faifekau, famili etc.

In Abraham/Isaac story I don't see ha ta'etokanga 'e taha 'a Abraham ai kia Isaac. It is just a matter of putting God first, and putting God first does not mean neglecting our roles as parents. Kae pango foki ko e fo'i faka'uhinga fakatonga 'ena 'a e ni'ihi, ko e mu'omu'a 'a e 'Otua 'oku 'uhinga ia tukunoa'i pe famili mo e fanau, 'e tauhi pe 'e he 'Eiki.

Hange kiate au Faifekau pea mo Seni, 'oku ia e me'a ka 'ikai ke tau fai, he 'ikai toe fai ia 'e taha ma'a kitautolu. It is also just a matter of knowing my role. It is just a matter of prioritizing ke oua na'a ne fusi 'o pehee kuo li'aki ee koe'uhi ko e fai ma'ae 'Eiki. 'Oku ui he kau Efika 'a e to'onga (fehalaaki) ko eni ko e altruism (ko e fo'i fakato'a). 'Ai koaa ke pehee ko e taha tika (to'a) kita kuo te lava 'o feilaulau eee, ma'ae 'Eiki. ko e me'a 'e 2 'oku tonu ke check ai. 1. ne ui kita 'ehe Eiki ki he feilaulau ko ia (eg Abraham), ko e 2. ko e fai ma'a hai 'a e fo'i 'aliaki ko ia. na'a ko e fai pe ia ma'aku keu ngali tangata ai, kae osi ne ikai fiema'u ia 'e he Mafimafi

uee ongo tangata kuo heva atu e kauitalanoa ni ia kau kii koma hee,

ofa atu pea malo e talanga lelei

Ma'ananga
Suva

---

From: seni taniela <seni...@yahoo.com.au>
To: tasil...@googlegroups.com

Sent: Wed, May 19, 2010 6:30:43 AM

Subject: Re: [tasilisili] Re: Death and decadent of Culture

[Sione M. Veituna]

Seni,

oku tau talanoa he pekia mo e holofa 'a e Kalatua, 'oku ou fokotu'u atu  'ae kaveinga ni Kalatua 'o e Faka'apa'apa (Culture of Honor) na'a a'onga atu ki he talanoa 'oku fai: contributor ko e tama Amelika.  Credits: Lifechurch.tv

A Culture of Honor

 

When I travel to different countries, I always ask my friend who has traveled to well over 100 countries, what do I need to know about showing honor?

For example, when we ministered in Korea, my friend told me to

• Always bring a gift to offer
• Hand it with two hands not one
• Embrace my right forearm with my left hand when shaking hands.

These are simple ways to show honor in Korea.

After learning from him about several different countries, I asked, “How would you advise me to show honor if I was visiting the United States from another country?” He laughed as he told me, “I wouldn’t have to tell you anything because most people don’t care about showing honor in our country.”

His comment made me think. Have we become (for the most part) a culture without honor?

When Jesus returned home, people were offended by him and treated him as a commoner. Jesus said, “Only in his hometown, among his relatives and in his own house is a prophet without honor.” Mark 6:4

Verse 5 and 6 said, “He could not do any miracles there, except lay his hands on a few sick people and heal them. 6 And he was amazed at their lack of faith. Mark 6:5-6

Notice the Bible doesn’t say he “would” not, but “could” not do any miracles.

I wonder if our “lack of honor” to God and His people is limiting what could happen in our churches. What do you think?

Oku fai e poupou ki he talanoa'i e ngaahi palopolema he anga 'etau nofo, ka ko e hili atu pe e tepile ni na'a lava ke tau talanoa foki ki he lelei 'o e anga fakapa'a'apa Fakatonga ki he mo'ui 'a e famili, siasi mo e fonua. hange ko hono ngaue'aki e tulou he 'ete laka fakalaka ha taha, 'oua e kai pe ifi tu'u kae me'a ki lalo, tauhi ki he mehikitanga, tuofefine etc, kau taki mo e kau taula'eiki, hange kiate au kuo tau fakapiko'ia he ngaahi me'a ko eni pea tala kuo holoki mo'ui, kae aafe ki he fakapalangi, kae ikai ke tau tokanga'i 'oku ai pe mo e mannerism 'a e kau muli, ka kuo tau lii 'etautolu etau mannerism (anga faka'apa'apa) 'o tupu ai e holofa mo e pekia 'a e kalatua

moe hufia
Ma'ananga
Suva

[Daphne Taukolonga]

Ma'ananga - Tasilisili   Na'aku nofo pe 'o faka'amu ke hanga 'eha taha 'o 'omai 'a e topic 'o e tepile ni, 'A culture of Honor'.  Wow!   Ma'ananga,  na'aku faka'amu au ke fokotu'u,   "Tongan Culture - is a culture of honor".    Koe NGATU (tapacloths).... kapau tetau fakamatala'i meihe kamata'anga, hangee ko hono teuteui'i 'a e kelekelee ke too 'a e hiapoo, hoko atu ki hono tauhi 'a e hiapoo, hoko atu ki hono ta'aki 'a e hiapoo, hoko atu ki hono teuteui'i 'o tutu 'ehe kakai fefine, hoko atu ki hono ngaohi mai 'a e ikee moe tutuaa, hoko atu ki hono fakamatala'i 'a e taimi 'o e kakai fefinee 'oku fakamoleki hono teuteui'i, hangee ko hono taa 'a e fau moe koka, moe toulanganga, moe haafua 'a e ngaahi ngaue kihe ngatuu.    'Oku hanga 'ehe fo'i process hono ngaohi 'a e ngatuu meihe kamata'anga kihe ngata'anga 'o talamai (highlight)  'a e lahi 'o e loto tuiaki (determination)  moe ngaue fakataha (group work) 'a e Tongaa!  'Oku ne reflect mai ai 'a e 'attitude' ngauee 'o e Tonga mo 'ene creativity (ability to change).  'Oku ne talamai ai 'a e poto 'etau fanga kuii (leadership)  'ihe 'enau 'implement' 'a e ngaue fakatahaa (group/community work).  Koe kakai tangata 'oku 'iai honau ngafa 'ihe lolotonga 'o e process hono ngaohi 'a e ngatu (team work).  'Oku ne talamai ai 'a e makehe atu 'a e tekinolosia 'a Tongaa! (wisdom/knowledge/on-going learning).   'Oku ne talamai 'a e 'ofa 'etau fanga kui,  na'anau fekumi kihe kafu lelei tahaa 'i honau kuongaa pea kuo tukumai ia ketau kafu mo 'etau faanau.   'Oku ngaohi 'a e ngatu 'ehe ngaahi fa'ee 'o ngaue'aki kihe mali 'a e fanaau (our inheritance from our forefathers/mothers).   'Oku faka'ataa 'ehe kakai tangata 'o Tongaa 'a e kakai fefinee kenau tangutu 'o taa'ingo'ingo'i 'a e kaha'u 'o Tongaa (fanau) meihe 'enau creativity.    Koe mahu'inga ia 'o e tauhi faanauu ki Tonga 'oku reflect 'ihe 'etau ngaahi koloaa!     'Oku tatau pe 'a e violence 'a e history 'o e ngaahi fonua 'o e uesite  moha toe fonua kehe.  Ko koe mo au 'a e 'culture' 'o Tonga!   Koe 'uhinga ia 'o e mahu'inga 'oe fa'ahinga kuo fokotu'u koe kau 'role models' 'o Tonga he 'oku nau hanga 'o reflect 'a e culture 'a Tonga na'e paasimai meihe 'etau fangakui.   'Oua tetau fakamaamaa'i 'a 'etau culture 'oku fonu 'ihe koula moe silivaa, to'o 'a e liliu 'oku lelei pea tukuange 'a e ngaahi liliu 'oku totonu ke tukuangee 'o hangee koe lau 'a Hausia.    'ofa atu daphne           --- On Tue, 18/5/10, Sione M. Veituna <svei...@yahoo.com> wrote:

[Maafu Palu]

Kau tangata,

Ko e ha koaa e "Kalatua": Fakakaukau au na'a ko ha fa'ahinga manupuna - fa'ahinga mo e Kalae. LOL. Kuo ha 'etau fo'i lea Tonga ko e "Anga fakafonua". 'Oku ou tui 'oku taau ke 'oua te tau fa'ulea tukukehe 'oka toki 'i ai ha "concept" faka-muli 'oku 'ikai hano lea 'i he'etau lea Tonga. 'Oku mahino pe kia au hono ngaue'aki 'e 'Okusi Mahina e lea ni ki he tohi na'a ne fa'u he me'a ni, ka 'oku hange 'oku toe ta'emahino ange ai e me'a na'e 'osi mahino.

'ofa atu.

--
maafu.palu

[Touhuni Hala Puopua]

Malo Ma'afu
 
'Oku ou poupou atu ki he me'a 'oku ke tokanga ki ai he neu 'osi lave heni ki he me'a tatau ki mu'a atu. 'Oku lahi e ngaahi lea mahino ke tau ngaue'aki 'i he'etau lea faka-Tonga, ka 'oku tau kei kole lea pe mo fakamo'ua lea mei he lea faka-Pilitania.  Mahalo pe nai ko 'ene ha ngali fo'ou ka ko e taha ia e founga 'oku fakahomoki ai pea 'auhia atu 'etau lea faka-Tonga. 
 
Veituna, sai pe 'oku kei lahi pe ngaahi me'a 'a Tafakula ke ta vakai ki ai ee, hee ko aa Ma'afu ee, lol.
 
'Ofa atu,
Uani.
 

---

Date: Wed, 19 May 2010 15:44:21 +1300
Subject: Re: [tasilisili] A Culture of Honor
From: maafu...@gmail.com
To: tasil...@googlegroups.com

Kau tangata,

Ko e ha koaa e "Kalatua": Fakakaukau au na'a ko ha fa'ahinga manupuna - fa'ahinga mo e Kalae. LOL. Kuo ha 'etau fo'i lea Tonga ko e "Anga fakafonua". 'Oku ou tui 'oku taau ke 'oua te tau fa'ulea tukukehe 'oka toki 'i ai ha "concept" faka-muli 'oku 'ikai hano lea 'i he'etau lea Tonga. 'Oku mahino pe kia au hono ngaue'aki 'e 'Okusi Mahina e lea ni ki he tohi na'a ne fa'u he me'a ni, ka 'oku hange 'oku toe ta'emahino ange ai e me'a na'e 'osi mahino.

'ofa atu.

On Wed, May 19, 2010 at 12:10 PM, Sione M. Veituna <svei...@yahoo.com> wrote:

Seni,

oku tau talanoa he pekia mo e holofa 'a e Kalatua, 'oku ou fokotu'u atu  'ae kaveinga ni Kalatua 'o e Faka'apa'apa (Culture of Honor) na'a a'onga atu ki he talanoa 'oku fai: contributor ko e tama Amelika.  Credits: Lifechurch.tv

---

Find it on Domain.com.au Need a new place to live?

[Maafu Palu]

hehehe, malo uani, mo 'ai atu pe mo veituna pe ko hai 'e 'ai ki ai e tafakula. 'ofa atu.

2010/5/19 Touhuni Hala Puopua <tou...@hotmail.com>

--
maafu.palu

[Sione M. Veituna]

Tavalu,

tuku pe ke Tafakula pe 'a Uani 'oku lahi, kau Puakatau pe au 'oku ou si'isi'i mo fakamatalili lahi he he he he he.

mo kataki ne tomu'a ngaue'aki pe 'a e Kalatua ia kimu'a te'eki ke fai e ako ia 'a Okusi. Oku ikai ko Okusi 'a e tufunga he fo'ilea ni. Mo 'eke kia J.Havea pe ko hai? Sai pe ke fakatou 'ai pe pea ka 'ikai pea tau toki tuku kia Takamuli mo e kau ha'a tufanga ke nau toki fakama'opo'opo mai. oku ke ia koaa Takamuli he ha'a fe? ha ha ha ha

ka mo sio mai...... ongo mata'i Eua eee ha ha ha ha ha ha ha ne mo fakatonutonu lea he fiha, LOLs, ko anga pe si'ete toe fakamanatu mai 'a  e liliu lea 'a e matu'a ne holomu'a he fonua. (mate he kata!)

ofa atu Uani mo Ma'afu

Ma'ananga
Suva

---

From: Maafu Palu <maafu...@gmail.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Wed, May 19, 2010 4:17:18 PM

Subject: Re: [tasilisili] A Culture of Honor

hehehe, malo uani, mo 'ai atu pe mo veituna pe ko hai 'e 'ai ki ai e tafakula. 'ofa atu.

2010/5/19 Touhuni Hala Puopua <tou...@hotmail.com>

Malo Ma'afu
 
'Oku ou poupou atu ki he me'a 'oku ke tokanga ki ai he neu 'osi lave heni ki he me'a tatau ki mu'a atu. 'Oku lahi e ngaahi lea mahino ke tau ngaue'aki 'i he'etau lea faka-Tonga, ka 'oku tau kei kole lea pe mo fakamo'ua lea mei he lea faka-Pilitania.  Mahalo pe nai ko 'ene ha ngali fo'ou ka ko e taha ia e founga 'oku fakahomoki ai pea 'auhia atu 'etau lea faka-Tonga. 
 
Veituna, sai pe 'oku kei lahi pe ngaahi me'a 'a Tafakula ke ta vakai ki ai ee, hee ko aa Ma'afu ee, lol.
 
'Ofa atu,
Uani.
 

---

Date: Wed, 19 May 2010 15:44:21 +1300
Subject: Re: [tasilisili] A Culture of Honor
From: maafu...@gmail.com
To: tasil...@googlegroups.com

Kau tangata,

Ko e ha koaa e "Kalatua": Fakakaukau au na'a ko ha fa'ahinga manupuna - fa'ahinga mo e Kalae. LOL. Kuo ha 'etau fo'i lea Tonga ko e "Anga fakafonua". 'Oku ou tui 'oku taau ke 'oua te tau fa'ulea tukukehe 'oka toki 'i ai ha "concept" faka-muli 'oku 'ikai hano lea 'i he'etau lea Tonga. 'Oku mahino pe kia au hono ngaue'aki 'e 'Okusi Mahina e lea ni ki he tohi na'a ne fa'u he me'a ni, ka 'oku hange 'oku toe ta'emahino ange ai e me'a na'e 'osi mahino.

'ofa atu.

On Wed, May 19, 2010 at 12:10 PM, Sione M. Veituna <svei...@yahoo.com> wrote:

Seni,

oku tau talanoa he pekia mo e holofa 'a e Kalatua, 'oku ou fokotu'u atu  'ae kaveinga ni Kalatua 'o e Faka'apa'apa (Culture of Honor) na'a a'onga atu ki he talanoa 'oku fai:

[Vili Tuipulotu]

 
Ma'anaga,
 
'Oku mo'oni 'a Ma'ananga, koe tufunga'i e fo'i lea ko 'eni kuo lahi hono tukuaki'i 'emau ki'i motu'a Vava'u ko 'Okusi Mahina. Ka koe fo'i lea ko 'eni na'e kamata 'asi hake ia mahalo pe kihe fitungofulutupu si'i 'ihe fa'u pe 'ae motu'a faifekau pe 'a moutolu kau tasilisili. Pea mahalo na'a koe si'i 'e Dr Mahina mei ai. Ka 'oku hange kiate au koe taimi 'eni ne kamakamata ke fa'uhiva mo kamata punake ai 'ae kau faifekau. He 'oku lahi e ngaahi fu'u fa'u ia 'ae kau faifekau he 'aho ni 'oku 'asi ai moe 'u toe fu'u lea ia 'oku toe mamafa ange hehhehehe. Kake toki faka'osi atu 'ena Ma'ananga. 
 
Tokelau moe Tonga

 

---

Date: Tue, 18 May 2010 23:57:20 -0700
From: svei...@yahoo.com

Subject: Re: [tasilisili] A Culture of Honor

To: tasil...@googlegroups.com

---

If it exists, you'll find it on SEEK Want to be a Space Travel Agent?

[Sione M. Veituna]

Tokelau mo e Tonga,

'e faifai pea tolongi au 'eha faifekau fa'u malie ho'o faka'ene 'oku fai eee, ha ha ha ha ha

Ma'ananga

---

From: Vili Tuipulotu <vili0...@hotmail.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Wed, May 19, 2010 7:38:10 PM
Subject: RE: [tasilisili] A Culture of Honor

 
Ma'anaga,
 
'Oku mo'oni 'a Ma'ananga, koe tufunga'i e fo'i lea ko 'eni kuo lahi hono tukuaki'i 'emau ki'i motu'a Vava'u ko 'Okusi Mahina. Ka koe fo'i lea ko 'eni na'e kamata 'asi hake ia mahalo pe kihe fitungofulutupu si'i 'ihe fa'u pe 'ae motu'a faifekau pe 'a moutolu kau tasilisili. Pea mahalo na'a koe si'i 'e Dr Mahina mei ai. Ka 'oku hange kiate au koe taimi 'eni ne kamakamata ke fa'uhiva mo kamata punake ai 'ae kau faifekau. He 'oku lahi e ngaahi fu'u fa'u ia 'ae kau faifekau he 'aho ni 'oku 'asi ai moe 'u toe fu'u lea ia 'oku toe mamafa ange hehhehehe. Kake toki faka'osi atu 'ena Ma'ananga. 
 
Tokelau moe Tonga

 

[seni taniela]

Tue, 18/5/10, Sione M. Veituna <svei...@yahoo.com> wrote:

Oku fai e poupou ki he talanoa'i e ngaahi palopolema he anga 'etau nofo, ka ko e hili atu pe e tepile ni na'a lava ke tau talanoa foki ki he lelei 'o e anga fakapa'a'apa Fakatonga ki he mo'ui 'a e famili, siasi mo e fonua. hange ko hono ngaue'aki e tulou he 'ete laka fakalaka ha taha, 'oua e kai pe ifi tu'u kae me'a ki lalo, tauhi ki he mehikitanga, tuofefine etc, kau taki mo e kau taula'eiki, hange kiate au kuo tau fakapiko'ia he ngaahi me'a ko eni pea tala kuo holoki mo'ui, kae aafe ki he fakapalangi, kae ikai ke tau tokanga'i 'oku ai pe mo e mannerism 'a e kau muli, ka kuo tau lii 'etautolu etau mannerism (anga faka'apa'apa) 'o tupu ai e holofa mo e pekia 'a e kalatua

======================================================   Malo Nanga e fakamo'ui mai e Kaveinga ni ke tau hiki mai ki ai.   Uike ua kuo 'osi neu borrow mai mei he laipeli homau siasii e ki'i tohi ko e Reverence: Renewing a Forgotten Virtue.  Neu 'ohovale he vakai hifo ko e author Paul Woodfruff ko e Professor of Philosophy pea ko e ki'i tohi ne pulusi 'e he Oxford Press he 2001.  Pea 'oku hangee 'oku ''ikai ke teu fkKalisitiane ia.   'Oku ne faka'uhinga e reverence (Apasia) ko e "well developed capacity to have the feelings of awe, respect, and shame when these are right feelings to have."      'Iai 'ene fale'i 'e taha 'o pehee kapau 'oku 'ikai ke te faka'apa'apa (respect) ki he fanau pee ni'ihi 'oku si'i mo vaivaiange 'iate kitaa, taa 'oku te fusimo'omo he ongo'i 'apasia ki ha me'a pe ko ha taha 'oku lahi hake 'iate kita.   Ke fao'i etau ulungaanga faka'apa'apa fakaTonga ke a'u 'ete faka'apa'apa ki he'ete ki'i foha mahina 18 kuo pau ke te 'apasia ki he Tokotaha 'oku lahi hake 'iate kita.  He ka mole 'a e 'apasia ki he Tokotaha 'oku lahi hake, 'oku malava noa ke  patoo e fu'u paa he mata 'o e mahina 'e 18 he taimi koee 'oku fakafiufiu aii.  Ta ne'ine'i ke pehee mai e Paula 'ilonga ha ngaue 'oku te fai...ngaue fie ngaue ki ai ko e ngaue ki he 'Eiki.  Hange ko e point of reference ia ke tolonga ai e faka'apa'apa fakaTongaa.  He kapau te tau ngata pee he feinga'i ke tauhi e faka'apa'apa for the sake of keeping our Tonganness 'e fepaki ia mo e to'utupuu tokolahi 'oku haka maamaalie honau ongoo mo 'enau manakoo 'e he vala, 'ehe lea, 'e he to'onga mo'ui 'oku ako'i'aki kinautolu 'e he ngaahi vitioo lahi mo e ni'ihi mei muli oku nau foki atu mo e to'onga mo'ui kehe.   'Oku te malie'ia pee he'ene fakakau e maa (shame) he definition o e reverence. 'Aia 'oku 'iai e taimi 'oku tonu ai ke te maa ai he taimi 'oku te humu ai he 'ete faka'apa'apa ki hoto kaungaa fonongaa pe ko ha taha pe 'apasia ki he 'Otua.   Ko e fehu'i mahu'inga pee 'e anga feefee 'etau fakatolonga pe malu'i e culture oku leleii hangee ko e faka'apa'apa etc.?    Mahalo e ai e ni'ihi te nau to'o e fale'i "Ko e culture kuo pau pee ke liliu....'oku tau tanaki mai pee mo tukuange atu...so why bother?"  Ka kiate au 'oku 'ikai ko e issue ia pee 'e liliu pe ta'eliliu, he kuo pau pee ke 'asi e liliu.  Ko e issue ko e liliu ki he leleiange pee kovi ange pee how far should we allow the winds of change to change my cultural values?  Teu tangutu noa pee 'o tali e ngaahi liliuu?    Teu to'o e fale'i e taha fa'umaau 'iloa he hisitolia 'o Amelika ni to T.S Eliot "We don't inherit culture.  We have to fight for it."  Ko e tau ko ia kuo pau ke fai 'ehe kau akoo, kau politikalee, kau lotuu, kau tauhi fanau etc.   Instead of being passive kuo pau ke tau proactive.  Sai hono ako'i i lokiakoo kae'oua e ngata pee ai.  Mahalo i he public policy kuo pau ke fai e feinga ke kei sivi pee ngaahi faiva 'oku faka'ataa ke rent atu i Tongaa, hangee oku fai e he ngaahi fonua mosilemii ke malu'i enau culture.  Neongo he'ikai te tau lava 'o ta'ofi e access he internet ka kuo pau ke tau fai e me'a ke ta'ota'ofi e free ride e evil hotau fonuaa ke malu'i e public morality.  Pea mahalo ko e mala'etau mahu'inga taha ke kamata mei aii, te ma foki ki ai mo tv ko e famili & church as changing/protective agents of culture....tv mo hausia moe kau tslsl , tuku atu aa e tepile koee ka tau hiki mai ki heni 'o hoko atu ai 'etau talanoa ki he familii--mo e culture of honor

-- 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope" Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

[Ikani Fakasiieiki]

malo e talanoa mo e fkkoloa, na'e fkhaahaa loto ha kau fefine 'amelika ki he koloa ngaohi mei siaina, pea nau tukupa he 'ikai te nau toe fakatau pe ngaue'aki ha koloa mei falekoloa ngaohi mei siaina, pea fai 'o nau ongo'i 'e 'ikai ha me'a ke nau kai mo ha vala ke nau tui. ko e ngaahi falekoloa ia 'i honau feitu'u 'o tatau he vala mo e me'atokoni kotoa pea kau ai mo e vala 'oku nau lolotonga tui ko e ngaohi pe ia mei Siaina...ka na'a pehe 'etau fk'ehi'ehi mei he ngaue'aki e ngaahi lea fa'u...

---

Hotmail: Trusted email with Microsoft’s powerful SPAM protection. Sign up now.

[Sione M. Veituna]

lotopoha,
malo etau lava, fuoloa e fepulungaki. kuo lave'i pe ko ho'o tohi fakapatonu kia seni, ka ke kataki tuku pe ke hulumaki atu pe eni ko e fie kauitalanoa pe ki ho'o fifili pea na'a tokoni atu ki he 'etau talanga 'oku fai. sai pe 'oku mou mafai kotoa pe he liliu lea..... ko e munomuna atu pe mei Fiji ni...

When Jesus said a prophet is without honor in his hometown, the Greek word he used was “atimos” (pronounced at’-ee’-mos). It means to dishonor, to treat as common or ordinary.

The word translated as honor from Greek is the word “time” (prounounced tim-may’). It means to value or highly esteem. This word means to treat as precious, weighty or valuable.

Applied to our daily lives, we could say:

• Honor builds up. Dishonor tears down.
• Honor believes the best. Dishonor believes the worst.
• Honor values. Dishonor devalues.

If you want a common marriage, dishonor your spouse. Treat him or her as ordinary. If you want an exceptional marriage, highly esteem your spouse. Treat him or her as precious or valuable.

You might say, “But he isn’t acting honorably.”

Remember, respect is earned, but honor is given. If you treat someone with honor even though they haven’t earned it, they might start behaving honorably.

Romans 12:10 in the ESV says, Love one another with brotherly affection. Outdo one another in showing honor.” (Emphasis mine)

oku ou tui pe lotopoha oku tu'otu'oni tatau pe (percentage wise) 'a e ongo cultures of honor and dishonor, pea oku tofuhia pe 'a e sosaiete kotoa kau ai 'a Tongan society. Ko e ta malie, tatau pe ta fefine, pe ta tangata (he oku ai foki e ngaahi uafii ia oku nau vevela'i lahi 'enautolu honau ngaahi husepaniti, kataki pe lone mo lou) oku ikai ko ha me'a fakatonga pe ia, it happens in other societies, it is a domestic problems regarding of race, gender, religions or geography.

hange ko e tokanga mai 'a Seni, to honor someone lesser or weaker, flows from honoring someone higher, i presumed he meant to be reverent of God leads to treat everyone with the same. malie e talanoa, pea hange ko ia oku ha i olunga, kapau te ke ngaohikovia e mali moe fanau, oua e ofo ha'anau angakovi,pea ka treat them with respect and honor, ueee, he ikai hala e ekuasi

mo e ofa
Ma'ananga
Suva

---

From: Lotopoha Jeruel <seluel...@gmail.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Thu, May 20, 2010 6:23:44 AM
Subject: Re: [tasilisili] A Culture of Honor

seni malo e felaafoaki mo fkkoloa e paenga. ko e fifili pe 'oku 'iai ha culture of dishonor koe'uhi ko ena kuo 'iai e culture of honor ia.

 

ko e ta'alo atu pe mo e 'ofa

lotopoha

2010/5/19 seni taniela <seni...@yahoo.com.au>

[jione havea]

Kataki ‘oku ‘ikai te u ‘ilo ‘e au ki he fakaikiiki ki he fehu’i ‘a Ma’ananga (ko e faifai pea ma’u mai ha toe fakamaaulau ‘e taha kiate au1!)

 

Ka ‘oku ou tokanga atu ki he tafa’aki ko eni: ko e ha e kehekehe e “honor” ko eni ‘oku tau Tasilisili ai (ko hotau anga fakafonua), mo e “honor” ‘oku ne faka’ai’ai e ngaahi tau ‘oku hoko ‘i mamani (hange ko e World Wars I & II, mo e Japan war ne hoko ‘i hotau potu taha; pe ko e ngaahi tau ‘i Iraq & Afghanistan) pea mo e “honor” ‘oku ne fakatupu e fakavalevale (terrorism) ‘oku teteki ai ‘a mamani (ko e ngaahi ‘aho ni, ko e tau’aki tolo ‘i Bangkok ‘oku fai koe’uhi ko e “honor”)?

 

Ko e fakatalanoa pe, jh

[Sepesi H Piukala]

Ko e úlungaanga fakafonua ketau ámanaki pe é lanu kehe he taimi mo e toútangata í he vaha'a taú é 5- 10. Kapau naáte í Tonga he 2000, koéte foki atu he 2005 óku te fakatokngaí ai e ngaahi meá ne íkai í Tonga ia kuo kamata ke haa ia mei he Kakai, tatau tofu pe eni mo tautolu kuo tau hee mai ki muli. Kapau naé kulokula he 1900, ko e 1910 óku mahino hono nofoí e úlungaanga Fakafonua é he Lotu pea kuo kamata ke mei mole atu e lanu ó e Úlungaanga Fakafonua ne ne ómai áki hono fakaófoófa ó aú ki he 1900. Meá eni óku tau fakatokangaí , 'ae kamata ke lanu lotu pe Kalisitiane  e meá kotoa pe . Ka hoko ha faingataá hange ko e Ashika , é íai pe áe mahalo ki he tuúnga ó e Tauhi Ótua áe Puleánga pe ko ha meá pee. Ko e tukunga óku íai á Tonga he áho ni , óku íkai hange ia ko e ngaahi Fonua Muli , ko honau tukufakaholo ó nautolu óku lau ia he Kalafi óe Ékonomika , pea neongo e ngaahi élia kehe he Sosaiete tenau oo kotoa pe ó punou mo fakamaópoóp kinautolu é he tuúnga fakaékonomika.

 

Ko e meá eni kuo mahino mei he tukunga óe lotu kuo liliu mei heétau vakai atu, ko e taimi ko ee , koe kau faifekau ko honau Fatongia ke fakahoko e meá ne fai é Sisu ki he Sosaiete, ke fafanga kinautolu áki áe Folofola moéne Sakalameniti. Ko e taimi ni, ko e kau Faifekau eni óku takimuá he ngaahi feinga paánga ki muli áe Siasi moe Fonua pehe ki he ngaahi Kalapu, ko e kamata nai eni ke mole áe lanu pe ko hano toe vali foóu ? Ko e ngaahi ápi ó Houéiki ne íai pe hono kakai ke fai énau ngaue , taimi ni kuo fiu feingaí ha taha ke ofi atu ki ha Houéiki, ko e kamata nai eni ke mole e lanu pe ko hano vali foóu ?

 

kií koma hee.

 

Sepesi H. Piukala

Ph: +61401 590 917

Email: sep...@optusnet.com.au

 

Exodus 2:6 Then he said, "I am the God of your Father, the God of Abraham, the God of Issac and the God of Jacob."

*****************************************************************************************************************************************

[Sepesi H Piukala]

Hange hoómou fefakamoóni áki koe fefakamoóni áki áe kau matuá , ka talanoa á Peautau pea ne pehe ke éke pe kia Takau(Nasili ee ) ha ha ha. Ko e fakatonutonu talanoa , é ái leva ia ko e lau eni áe taha he ongo mahanga , ko Leisi. Naé talanoa á Leisi ne pehe mo pehe, ko éne ngata ia áe moóni áe tama Ko ee.

 

Uehe! mou kataki he óku ou pehe é au koémau talanoa eni mo tali vaka he fuú Toa ko Tahakaeafe.

 

 

Sepesi H. Piukala

Ph: +61401 590 917

Email: sep...@optusnet.com.au

 

Exodus 2:6 Then he said, "I am the God of your Father, the God of Abraham, the God of Issac and the God of Jacob."

*****************************************************************************************************************************************

-----Original Message-----
From: tasil...@googlegroups.com [mailto:tasil...@googlegroups.com] On Behalf Of Sione M. Veituna
Sent: Wednesday, 19 May 2010 4:57 PM
To: tasil...@googlegroups.com
Subject: Re: [tasilisili] A Culture of Honor

Tavalu,

tuku pe ke Tafakula pe 'a Uani 'oku lahi, kau Puakatau pe au 'oku ou si'isi'i mo fakamatalili lahi he he he he he.

mo kataki ne tomu'a ngaue'aki pe 'a e Kalatua ia kimu'a te'eki ke fai e ako ia 'a Okusi. Oku ikai ko Okusi 'a e tufunga he fo'ilea ni. Mo 'eke kia J.Havea pe ko hai? Sai pe ke fakatou 'ai pe pea ka 'ikai pea tau toki tuku kia Takamuli mo e kau ha'a tufanga ke nau toki fakama'opo'opo mai. oku ke ia koaa Takamuli he ha'a fe? ha ha ha ha

ka mo sio mai...... ongo mata'i Eua eee ha ha ha ha ha ha ha ne mo fakatonutonu lea he fiha, LOLs, ko anga pe si'ete toe fakamanatu mai 'a  e liliu lea 'a e matu'a ne holomu'a he fonua. (mate he kata!)

ofa atu Uani mo Ma'afu

Ma'ananga
Suva

'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

[Maafu Palu]

Hahahaha, masi'i veituna, ko e toe 'ai e ke 'ilo 'e he kau me'a ni 'etau angaangalelei... 'ofa atu.

2010/5/19 Sione M. Veituna <svei...@yahoo.com>

--
maafu.palu

[stan palu]

Date: Wed, 19 May 2010 05:27:27 -0700
From: seni...@yahoo.com.au

Ke fao'i etau ulungaanga faka'apa'apa fakaTonga ke a'u 'ete faka'apa'apa ki he'ete ki'i foha mahina 18 kuo pau ke te 'apasia ki he Tokotaha 'oku lahi hake 'iate kita.  He ka mole 'a e 'apasia ki he Tokotaha 'oku lahi hake, 'oku malava noa ke  patoo e fu'u paa he mata 'o e mahina 'e 18 he taimi koee 'oku fakafiufiu aii.

----------------------------------------------  Malo mu'a e fakatalanoa 'i he kaveinga 'oku ou tui 'oku mahu'inga ke fai ki ai ha vakai.. malie 'ae fakakaukau kuo 'omai Tuli ka koe tanaki atu pe hange ko e me'a fua kuo tuku mai 'e he folofola 'i he fuakava motu'a pea fai hono tanaki 'i he fuakava fo'ou..".'ofa ki he 'Otua 'ofa ki ho kaunga'api"..pea fai ia 'o hangee pe ko ho'o fai ia kiate ko e..fefe ke tau kamata pe iate kita pea ka lava ia pea 'e matamata te tau lava ke fai ki he taha 'oku lahi pea toe fakamafana ange ko e lava ke fai ki he taha  'oku si'isi'i...ko e lave atu pe...malo

-- 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope" Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

 
--
'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---

Looking for a hot date? View photos of singles in your area!

[stan palu]

From: jha...@gmail.com

 

Ka ‘oku ou tokanga atu ki he tafa’aki ko eni: ko e ha e kehekehe e “honor” ko eni ‘oku tau Tasilisili ai (ko hotau anga fakafonua), mo e “honor” ‘oku ne faka’ai’ai e ngaahi tau ‘oku hoko ‘i mamani (hange ko e World Wars I & II, mo e Japan war ne hoko ‘i hotau potu taha; pe ko e ngaahi tau ‘i Iraq & Afghanistan) pea mo e “honor” ‘oku ne fakatupu e fakavalevale (terrorism) ‘oku teteki ai ‘a mamani (ko e ngaahi ‘aho ni, ko e tau’aki tolo ‘i Bangkok ‘oku fai koe’uhi ko e “honor”)?

 ---------------------------------------------------------

Mahalo ko e taha 'oku mata'i tohi lahi ka e mata'i tohi si'isi'i 'ae taha..:):):) pea koe feinga ko ee 'ae mata'i tohi si'isi'i ke mata'i tohi lahi pea ko e taimi ia 'oku fai ai 'ae fehulunaki.... pea mo e fehopokaki...ko ia koaaa???

--
'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---

Find it on Domain.com.au Need a new place to live?

--