Re: "LAO 'oe SAUNI/ 'OFA'I E FILI" mo Matiu 5:38-48

[Semisi Kava]

“Koe lao ki he Sauni”

(Matiu 5: 38-42)

“Kuo mou fanongo na’e folofola’aki ke totongi’aki ‘ae fo’i mata ha fo’i mata moe fo’i nifo ha fo’i nifo: ka ‘oku ou tala kiate kimoutolu ‘e au ‘oua na’a tali teke’i ho fili; ka ‘oka sipi’i ‘e ha taha ho kou’ahe to’omata’u, hanga koe ‘o fulihi ki ai ho to’ohema. Pea ka loto ha taha ke mo hopo pea ke ma’u ho sote tuku kiate ia mo ho’o pulupulu. Pea ka fakafatongia koe ‘e ha talafekau ke ke ‘ave ia ha maile ‘e taha pea mole mo ia ‘o maile ‘e ua. Ka fai ha kole ‘a ha taha kiate koe, tali pe; pea ka loto ha taha ke nonoo meiate koe, ‘oua na’ake fulitu’a ki ai.” (Matiu 5:38-42).

‘Oku tau hoko atu ai pe ki hono faka’uhinga’i ‘e Sisu ‘ae lao ‘a Mosese pea mei he tatafe mai  hono fakamaama ‘oe ngaahi monu’ia ‘e hiva ‘oe malanga he mo’unga pea mei he maama ‘oe Fuakava Fo’ou. Kapau te tau fakakaukau lelei kihe fakahinohino ‘ae lao ki he “sauni” ‘oku fe’unga ‘aupito ‘ae lao ‘oe fakafe’unga pea moe lao ki he totongi fe’unga. ‘Oku ‘ikai ke ne faka’ataa ke ‘ova pe hulu ‘ae fiema’u totongi ‘ae tokotaha mamahi he tokotaha na’e tukuaki’i hange ko ‘eni “fo’i mata ki he fo’i mata pe fo’i nifo ki he fo’i nifo” (ki hano fakaikiiki ‘Ekisoto 21:23-25; Levitiko 24:19-20; Teutalonome 19:21). ‘Oku hanga ‘e he lao ni ‘o ta’ota’ofi ‘ae kakai mei ha loto tangia/ pe fa’ufa’u ke fai ha sauna he ‘oku hoko pe ‘ae faingata’a pea fakakakato ai pe moe tu’utu’uni ‘ae lao. Koe fetongi/ fakalelei na’e fai ‘e Sisu ki he lao ni ko ‘ene fetongi’aki ia ‘ae to’onga mo’ui/ ‘ulungaanga “’oku leleiange ke ke mamahi pea a’u ki he mole ai ho’o mo’ui ‘i ha’o fakamamahi’i mo fakafaingata’a’ia’i ha mo’ui ha taha.” Koe tokotaha ‘oku ne “totongi’aki ‘ae kovi ‘ae kovi” ‘oku ne ngaohi ia moe tokotaha ‘oku ne mamahi ki ai ke na fakatou faingata’aange/ mamahiange pea ko hono ola ko ‘ena feta’ofi’aki pe ‘ena kee/ vatamaki kae ‘ikai ko ha melino’anga ia kiate kinaua.

Koe “ngaue fakamaile ua” na’e makatu’unga ia mei hono fa’a tenge/ fekau’i ‘e he kau sotia loma ‘ae kakai ni ke nau fa’a to’o pe fua ‘enau ngaahi kaveinga ‘i ha vaa’i taimi pea koe mamahi’anga ‘eni ‘oe Siu he ‘oku ne fakae’a ai pe ‘enau mo’ulaloa ki he pule’anga loma. ‘Oku fakamahino heni ‘e Sisu ki he Siu ‘oku ‘ikai ko Loma ‘a honau pule’anga ka ‘oku mou ngaue’i ‘e kinautolu ‘ae pule’anga kuo ne ‘osi teuteu ma’a kinautolu pea koe founga ia ke lava’aki koe “ngaue fakamaile ua” Pea ka fakafatongia koe ‘e ha talafekau ke ke ‘ave ia ha maile ‘e taha pea mole mo ia ‘o maile ‘e ua. ‘I hono ngaue’aki ‘ae “sipi’i ‘oe kou’ahe ‘e taha pea toe fulihi atu moe tafa’aki ‘e taha”

Fakatatau ki he lao fakasiu ko ha’ate paa’i ha kou’ahe ‘a ha taha kehe ko ha hia mamafa ia pea koe lao ko ia na’e fakapalataha pe ia ki he tafa’aki ‘oe mamahi pe (victim). Na’e ‘ikai ongo lelei ‘ae fakaukau ni ki he Siu he na’a nau lolotonga nofo mo’ulaloa ki he pule’anga Loma. Ki ha taki pehe ni ki he Siu ke toe fulihi atu moe kou’ahe ‘e taha ‘oku ‘ikai ‘aupito ko ha taki lelei ia ke ne fakatau’ataina’i ‘ae hopoate moe mo’ulaloa ki he Pule’anga Loma. Kia Sisu ‘oku mahu’inga ange ke nau ma’u ‘ae fakamaau totonu pea moe meesi ‘i ha’anau lama ha sauna koe’uhi ko ha’anau totonu fakafo’ituitui. ‘I hano toe fakalea ‘e taha kuopau ke tau mamahi’ia (physically) ka ‘oku leleiange ia he mamahi/langa pea uhu ‘ae loto. Kia Sisu “koe toe fulihi atu moe to’ohema” he ‘oku ‘ikai tene ako’i ‘ene kau muimui ke nau fakahoko ha ngaue ‘oku ‘ikai tene malava ke fai “Pea nau toki ‘anuhi hono fofonga pea nau tuki’i ia pea ‘anuhi...” (Matiu 26:67; ‘Aisea 50:6; 1 Pita 2:23). Na’e ako’i ke ‘oua te nau mo’ui siokita he feangai mo honau kau pilikimi ke taki taha kumi ha’a ne totonu fakafo’ifo’ituitui, ‘i he tui ‘e toki ‘i ai ‘ae ‘aho ‘e toki fakamavahe’i ai ‘e he ‘Otua ‘ae halaia mei he tonuhia. ‘Oku ‘ikai puli ‘a ‘etau vaivai ke taliui ki he fekau ka ‘oku tau malohi ke tali ko ‘etau ‘i heni mo e “Laumalie Ma’oni’oni” ke ne fai hotau fakalotolahi’i.

 

“Koe lao ki he ‘Ofa’i hoto fili” (vv. 43-48).

“Kuo mou fanongo na’e folofola’aki te ke ‘ofa’i ho kaunga’api kae fehi’a ki ho fili; ka ‘oku out ala kiate kimoutolu ‘e au mou ‘ofa’i homou ngaahi fili pea hufia ‘a kinautolu ‘oku nau fakatanga’i kimoutolu...” (Matiu 5:43-44).

Na’e faka’uhinga’i ‘eni ‘ehe kau Falesi ‘ia Levitiko 19:18 ke ‘ofa pe kiate ia ‘e toe ‘ofa mai “Ko Sihova au ‘e ‘ikai teke tauhi ‘i ho loto ‘ae fehi’a ki ho tokoua: teke matu’aki valoki si’i kainga ko ia ‘o ‘oua ‘e fua hia koe’uhii ko ia. ‘E ‘ikai teke fai sauna pe tauhi ha ‘ita ki ha ni’ihi ‘i ho fa’ahinga, ka teke ‘ofa ki ho kaunga’api ‘o hangee ko ho’o ‘ofa kiate koe: ko Sihova au.” (Levitiko 19: 17-18).Na’a nau feinga ke faka’uhinga’i/ fakatonuhia’i ‘ae “fehi’a” mei he maama ‘oe fuakava motu’a ‘i he fehi’a ‘a Sihova ki hono ngaahi fili (Same 139:19-22; Same 140:9-11). Na’e fiema’u heni ‘e Sisu ‘ene kau muimui ke nau nofo ‘i ha tukunga makahe mo’oni pea mei he tukunga na’e ‘amanaki atu ki ai ‘ae mamani. Koe ‘ofa moe hufia hotau ngaahi fili ‘oku tau fakamo’oni’i ai ‘etau tauhi hotau va mo ‘etau Tamai Fakalangi pea mo fakahaa’i ‘ene ‘ofa he mamani ta’e’ofa pea ikuna’i’aki ‘ae lelei ‘aki ‘ae kovi.

‘Oku hanga heni ‘e Sisu mo ‘ene fakamaama ‘ae lao ni ‘o malu’i hotau ngaahi fili mei hano fehi’anekina’i. Lolotonga ‘oku tu’utu’uni’i kitautolu ‘e he ‘Ofa fakasisu kalaisi ke tau fai ia ‘o hangee ko ‘ene fekau kae ‘ikai mei ha’atau ongo’i (emotion) ko ia ‘oku ‘i ai ‘ene totonu kene fekau’i kitautolu ke tau ‘ofa’i hotau ngaahi fili. Koe ongo ko ia ‘oku ‘ikai ke fakanatula ia ka ‘oku ne ‘omi pe ha mafia/ ivi ke fai’aki ‘ae ‘ofa ko ia. Taimi tatau ‘oku ne ‘ofa’i kitautolu neongo ‘etau hoko koe fili/ tu’u fili/ fakafili kiate ia “He kapau na’e fakalelei ‘ae ‘Otua kiate kitautolu ‘i he pekia ‘a hono ‘Alo, lolotonga ‘ene fili’aki kitautolu pea huanoa hotau fakamo’ui ka fai ‘i he mo’ui ‘a’ana ka kuo ne hoifua mai” (Loma 5:10).

‘I he taimi ‘oku tau fai ha lotu hufia pea ke fakamolemole’i hotau fili ‘oku ne ‘omi ha ai ha ivi fe’unga ke tau ‘ofa’i ‘aki hotau fili. ‘Oku hanga heni ‘e Sisu ‘o ‘omi ha ngaahi fakatokanga. 1. ‘Oku hanga ‘e he fa’ahinga ‘ofa ko ‘eni ‘o faka’ilonga’i  kuo tau matu’otu’o lelei hono fai e lotu ‘o fakamahino koe ngaahi foha kitautolu kae ‘ikai koe tamaiki vale. 2. ‘Oku ne fakahaa mai ai hono ‘ulungaanga’i ‘Otua ‘aki ‘ene vahevahe tatau pe ‘ene lelei ki he kovi moe lelei fakatou’osi “Koe’uhi ke mou hokosi ho’o mou Tamai ‘oku ‘i Hevani he ‘oku he fakahopo ‘ene la’aa ki he kovi moe lelei pea ‘oku ne faka’uha ki he faitotonu moe faihala” (Matiu 5:45).3 ‘Oku tau hoko koe kau fakamo’oni ma’a Sisu pea ke tau tali’aki ia ‘ae fehu’i ni  "What do ye more than others?" Kainga koe fakahinohino ‘a Sisu ki he lao ni ke tau “fetongi’aki ‘ae kovi ‘aki ‘ae fai leleii” he ‘oku ne fa’oaki, fakamomona’i pea ne fakatu’umalie’i ai ‘ae feleoko ‘oe ‘ofa fakasisu kalaisi ‘i hotau laumalie ko ha’atau pulopula fe’unga taha ia ke to ‘i taimi kae utu ki ‘Itaniti ‘io utu ‘i heni pe utu ‘i he ka kuopau ke te utu pe.  Toki fakama’opo’opo’aki ‘e Sisu ‘a hono founga tauhi ‘oe ngaahi monu’ia kotoa he malanga he mo’unga ‘aki pe ‘ae ki’i lea haohaoa “Ka mou haohaoa pe ‘a kimoutolu ‘o hangee ‘oku haohaoa ‘a ho’omou Tamai Fakalangi.”(Matiu 5:48).

'Ofa ke mou ma'u ha uike lelei!

Kavauhi

 

[Sam Pakofe]

Poupou atu Kavauhi, he kamata mai 'etau Lesoni Fakauike ,, he kuou tui koe lesoni fakauike 'e 'aonga kiatautolu kotoa pe ..

 

sami.

---

From: Semisi Kava <semis...@yahoo.com.au>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Mon, 14 February, 2011 8:47:42 AM
Subject: [tasilisili] Re: "LAO 'oe SAUNI/ 'OFA'I E FILI" mo Matiu 5:38-48

--
'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

 

[Sam Pakofe]

From: Lotopoha Jeruel <seluel...@gmail.com>
 
mtt 5:48 Ka mou haohaoa pe 'a kimoutolu; 'o HANGEE 'oku haohaoa 'a ho'omou Tamai Fakalangi.

 

Kaveinga: Mou Hoko ki ho'omou Tamai Fakalangi

 

mtt 5:45 Koe'uhi ke mou hokosi ho'omou Tamai' 'oku 'i Hevani: he 'oku ne fakahopo 'ene la'aa ki he kovi mo e lelei,pea 'oku ne faka'uha ki he faitotonu moe faihala. 

--------------------------------------------------------------

ma'a lahie ki'i malanga lekeleka kuo tuku mai Lotopoha,  pea 'oku ou manatu kihe fa'a fehua'aki he inukava , " KUOU HOKO ATU PE AU KIA KOE ", koe fehu'aki ia.....

 

Pea 'oku malie e langa kuo kefaimai, he oku totonu ketau " hoko " kihe tokotaha 'oku 'o'ona kiatutolu ...

 

Ka koe pango pe masi'i Lotopoha, koe 'ikai malava ketau hoko 'o hoko aipe, ka koe ki'i hoko koee 'oku tau fa'a fai koe " hoko " fakaifo'ia pe ( fakataimi pe ) 'o 'ikai koe " Hokosi-ihe mo'ui ..

 

koe lea tu'u atu pe ..

 

sami.

 

 

[Sitiveni Faupula]

Malo faifekau. Ko e taha e ngaahi me’a mahu’inga ‘o e malanga he mo’unga ko e hanga ‘e Sisu ‘o fktonulea’i e ngaahi lao. ‘Oku mahu’inga foki e me’a ni, he ‘oku fke’a heni ‘e Sisu ‘oku tonu ange ‘ene fktonulea – “ko au e ‘oku ou talaatu” - he me’a ne ‘fanongo’ pe ki ai e kau takilotu ‘o kau ki he ngaahi lao ‘e hongofulu. Ko e “fanongo” ‘i hono fkhoa ki hono fkmamafa’i ‘e Sisu ‘a e tonu ange ‘ene fktonulea – ie. “ko au ee ‘oku ou talaatu” – ‘oku ‘uhinga ia ki hono fktonulea’i ‘e he kau takilotu ‘a e ngaahi tu’utu’uni ‘a e ‘otua (ftt. Mk 7:6-13).

‘Ofa pe ke ‘oua na’a tau fkmamafa ki he ngaahi lau fkeono’aho. Malo

[Sam Pakofe]

 From: Semisi Kava <semis...@yahoo.com.au

 

                                    “Koe lao ki he ‘Ofa’i hoto fili” (vv. 43-48).

“Kuo mou fanongo na’e folofola’aki te ke ‘ofa’i ho kaunga’api kae fehi’a ki ho fili; ka ‘oku out ala kiate kimoutolu ‘e au mou ‘ofa’i homou ngaahi fili pea hufia ‘a kinautolu ‘oku nau fakatanga’i kimoutolu...” (Matiu 5:43-44).

 --------------------------------------------------------------------------------

Faifekau , malo mu'a e malanga malie , pea malo e kei ma'u ivi ke faka-kohukohu mai 'e tua Lesoni :

'Oku 'iai eme'a kuou fifili ai .. ihe konga ko'eni " Ofa'i hoto Fili "., Ko'eku fifili , pe ko Fe'ia hoto " fili ".

Koe tokotaha koee 'oku te kee moia ? pe koe tokotaha koee 'oku ne fakamamahi'i kita ? pe koe tokotaha koee 'oku te fehi'a kiai ?.

  Koe 'uhinga 'eku fakatalanoa faifekau, he 'oku 'ikai mahino lelei 'ae fekau ni,, koe 'uhi he oku ngofua pe 'ae fehi'a ia he ngaahi Siasi ..na'a koe 'uhinga ke 'Ofa'i e fakamamahi''i kae fehi'a kihe angahala ? ( he kohai koaa 'oku tonuhia ) ..

koe anga pe vakai ..

sami.

 

[Sione 'Atupuha Koloti]

"Hoko tete'e" (tulou) malie e talanga!

 

mo'oni 'a takamuli ko e open air pe!

 

koloti

2011/2/14 Lotopoha Jeruel <seluel...@gmail.com>

malo faifekau e kamata'i mai hotau sapate. pea malo mu'a 'etau toe a'umai ki he uike fo'ou ko eni.  me'a kuo tau situ'a atu ki he fekau ke oo aa 'o fakalelei, ko eni kuo tauhoko atu ki he 'ofa'i aa hotau fili. pea 'oku tatafe pe 'a e akonaki mo hotau fkkoloa, toe pe eni ke lava hano fakamatala he to'onga mo'ui faka'aho kae'uma'aa hano fakangingila 'i hotau faleni (vakai kia mtt 6:1).

 

ko e ongo veesi 'oku lave kiate au pea kapau te u malanga te u ngaue'aki ha taha mei he ongo veesi ni. pea ko e ki'i kaveinga eni' 'oku ou fie ngaue'aki.

 

mtt 5:48 Ka mou haohaoa pe 'a kimoutolu; 'o HANGEE 'oku haohaoa 'a ho'omou Tamai Fakalangi.

 

Kaveinga: Mou Hoko ki ho'omou Tamai Fakalangi

 

mtt 5:45 Koe'uhi ke mou hokosi ho'omou Tamai' 'oku 'i Hevani: he 'oku ne fakahopo 'ene la'aa ki he kovi mo e lelei,pea 'oku ne faka'uha ki he faitotonu moe faihala. 

 

'ofa atu mo e lotu

lotopoha

 

 

2011/2/13 Semisi Kava <semis...@yahoo.com.au>

--

'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

[Sione 'Atupuha Koloti]

 

mtt 5:48 Ka mou haohaoa pe 'a kimoutolu; 'o HANGEE 'oku haohaoa 'a ho'omou Tamai Fakalangi.

 

 

hao heni, hao hena, hao he, hao 'i ai, hao hake he, hao atu, hao aipe, haohao pe, pea HAOHAOAAAA!

 

'Oku 'ikai ko e nofo monasitalio pe ka ko e hu ki tu'a 'o fepaki moni fili lahi....pea haohao pe kae 'oua kuo 'ai hoto kakala tauleva ko HAOHAOAAA! manatu kia 'Efeso vahe 6, mo 1Sione3:3.

 

Ko e 'ai e fili ki hoto tu'unga va'e kete sitepu ai ki loto tatau.

 

mahalo ko e folofolo fefeka pe!

 

koloti

 

[penisimani mone]

Lotopoha:

mtt 5:48 Ka mou haohaoa pe 'a kimoutolu; 'o HANGEE 'oku haohaoa 'a ho'omou Tamai Fakalangi.

Kaveinga: Mou Hoko ki ho'omou Tamai Fakalangi

----------

Malo Kavauhi e kei tau mo peito na, pea mo e kei lave mo tafoe he paenga ni, 'uma'aa e kei afea e paenga ni 'e ha ni'ihi...mou kataki ne maumau e motu'i saliotee, pea ko eni kuo saisai mai, ka tau hoko atu...

 

Ka ko e haa ko aa e "haohaoa"? 'Ikai ha'ate hala? He kapau ko e 'Otuaa/Tamaii pe ia 'oku haohaoaa ('ikai ha'ane kovi 'e taha?) pea 'ikai malava 'e ha taha ke ne haohaoa,

 

1) pea 'oku ngali fakavalevale 'a e fekau ko eni kuo fai mai 'e Sisuu (tapu mo ia), he'ene 'afio'i pe 'oku 'ikai malava 'e he tangataa 'iate ia pe ke ne haohaoaa ka ne fekau pe heni ke tau haohaoa... 

2) 'oku 'uhinga fakaloiloi pe fakakonga nai eni, 'o 'uhinga pe fekau ni ke tau feinga pe ke tau haohaoa neongo he 'ikai malava ia 'i he mo'ui ko enii? Ka 'okaupau ko ia, pea taa he'ikai pe te tau hoko mo'oni ai ki he'etau Tamai 'i he langi 'o a'usia mo'oni e haohaoaa, ka ko e hoko fakakonga pe 'o kei feinga pe ki ai neongo he 'ikai a'usia?

 

Kataki Lotopuna 'o toe ki'i faofao mai e malangaa...mo e 'ofa aipee..

--
fakapulia

[tv]

.

 

Ka ko e haa ko aa e "haohaoa"? 'Ikai ha'ate hala? He kapau ko e 'Otuaa/Tamaii pe ia 'oku haohaoaa ('ikai ha'ane kovi 'e taha?) pea 'ikai malava 'e ha taha ke ne haohaoa,

 

1) pea 'oku ngali fakavalevale 'a e fekau ko eni kuo fai mai 'e Sisuu (tapu mo ia), he'ene 'afio'i pe 'oku 'ikai malava 'e he tangataa 'iate ia pe ke ne haohaoaa ka ne fekau pe heni ke tau haohaoa... 

2) 'oku 'uhinga fakaloiloi pe fakakonga nai eni, 'o 'uhinga pe fekau ni ke tau feinga pe ke tau haohaoa neongo he 'ikai malava ia 'i he mo'ui ko enii? Ka 'okaupau ko ia, pea taa he'ikai pe te tau hoko mo'oni ai ki he'etau Tamai 'i he langi 'o a'usia mo'oni e haohaoaa, ka ko e hoko fakakonga pe 'o kei feinga pe ki ai neongo he 'ikai a'usia?

 

Kataki Lotopuna 'o toe ki'i faofao mai e malangaa...mo e 'ofa aipee..

--
fakapulia

------------------------

Malo Fakapulia. Fuoloa ho'o puli ....

Ko e me'a kuo ke lave ki ai ko e fangatua ia 'oku te lolotonga tangutu mo ia he uike ni. Anga fefee fu'u fekau fakavalevale ni?
Me'a pee neu fakakaukau ki ai ko e haa ko aa 'oku faka'osi 'aki ai e fo'i fekau ni, he maama 'o e ngaahi fakahinohino hifo he ngaahi veesi ki 'olunga? Ko e me'a pee ko e vakai ki he 'ulungaangaa 'o e feitu'u ni:

i) Tokua ko e paa'i e mata ko e tautea 'oku ne fakahaasino mai e fakakalasi 'o e sosaieti. Hangee nai - ko hai 'oku ngofua ke paa hoku mata 'i he'etau lolenga fk-tonga? Pe ko 'ete paa'i pee ha mata 'o taha pea ko e haa e social status messege 'oku ne 'oatu?
Ko e fo'i 'ouau' ko eni 'i he 'ulungaanga Siu 'oku ngaue'aki e 'aofi nima mata'u. 'A ia teu paa'i ho kou'ahe 'aki hoku 'aofi nima mata'u. Ko e fokotu'u atu 'e Sisu ke 'ai hake mo e kou'ahe hema pea 'oku ua pee 'a e founga ke paa'i 'aki; i) tu'a nima mata'u, ii) nima hema!

Ko e ongo konga ko eni 'o e sino (nima hema & tu'a'i nima mata'u) ko 'ete ngaue'aki pee pea 'oku 'i ai hono consquences culturally. Kapau neu ofi atu Fakapulia ke ki'i 'ahi'ahi eee. Pe teke 'a'ahi atu pee 'i vao na ha tama mei he Pako ...
Ko ho'o paa'i pe au 'aki ho tu'a'i nima mata'u, pe ko ho 'aofi nima hema pea 'oku ke tukuhifo leva koe ki lalo. You bring yourself down socially because only commoners do that kind of slapping!

ii) Lue maile ua
(toki vakai atu ia ki ha 'aho)

Ka ko 'eku fakakaukau atu pee ki he hangee kuo fiu feinga 'a Sisu ke fakamahino 'a e tu'unga 'o e "tauhi lao". Ko hala ki he Tamai 'oku taha pee!

[tv]

Na'a ko e silafa 'e Sisu 'a e fu'u mamafa ki he tauhi lao nai? Confront the oppressor with the exact thing they are doing. Turn the other cheek and see what the oppressor do? - lower him/herself socially?

[Sione 'Atupuha Koloti]

2011/2/18 Lotopoha Jeruel <seluel...@gmail.com>

malie lahi koloti e faofao.

lotopoha malie eeh!!

 

malo Fakapulia mo tv e ha fakakonga mai mo 'omi aipe ki'i H/W!

 

malo e tau mo e Sapate lelei!

 

'i hono anga tangata, 'a Sisu na'e 'ikai ai pe kene tatau mo 'ene Tamai? hange ko 'ene lea ko ee, 'oku taha pe 'a e lelei 'a ia ko 'eku Tamai 'i he langi...mo e ng. alaa me'a pehe 'i he Kosipeli.

 

kataki pe ko e kumi pe ha to e kai!

 

koloti

 

 

 

 

[penisimani mone]

2011/2/21 Lotopoha Jeruel <seluel...@gmail.com>

malo pea malie lahi kau faifekau e faofao mo e fkkoloa hotau faleni. malo fkpulia e tau mo e ngaue mei hotau 'api na. 'oku 'ikai koe fekau pe eni 'a Sisu he tohitapu 'oku ongo mo mamafa fkvalevale ki he sio fkefkakaukau atu ki ai. 'oku tatau pe foki ia mo e fekau'ia Sione 13:34-35. ko e fkmatala ki he HAOHAOA pea mo e "hoko" 'oku 'IKAI 'uhinga ia ki hano fktatali ke toki ma''u kakato he KAUHALA 'e taha pe ko tali ki he 'api kuo teu 'e he'etau Tamai Fakalangi ke toki toli pe paki'i ai mei hono tautau'anga mo e tu'u'anga, ka 'oku ma'u 'i (HENI/MAMANI) 'o toki fkkakato 'i HE/LANGI etc. mahu'inga heni e tokateline 'o e trinity.

-----------

Malo Lotopoha (pea ke fakamolemole pe he hala e sipelaa) e fakamahino mai, ka neu fa'a puputu'u fakataha mo tv he veesi ni. Mahino pe 'oku 'i ai e 'uu non-moral attributes 'o e 'Otuaa, pea ko e 'Otuaa pe ia 'oku ne malava ke pehee, kau ai e 'uu omnis, pea 'i ai leva hono ngaahi moral, 'a ia te tau lava pe 'o fai pehee, kau ai e 'ofaa, meesii, etc., pea 'ikai teu fakapapau'i pe 'e fa'a kau 'a e "haohaoaa" (sinlessness?) ki fee. Kapau 'oku kau e "haohaoaa" ki hono non-moral, pea 'oku fakavalevale leva 'a e fekau ko enii, 'o ne 'afio'i pe 'e 'ikai malava 'e he tangataa/fefinee ke "haohaoa" sinless ka ne fekau pe ke tau feinga pe ki ai. 

 

'Oku mahino mei he fekau 'a Sisu he veesii ni, ko e "haohaoa" ko enii 'oku kau he ngaahi moral attributes 'o e 'Otuaa, pea te tau lava pe 'o fai pehee ('o hangee 'oku haohaoa 'a ho'omou Tamai Fakalangi). Ka ko e "haohaoa" = "sinlessness" eni? Mahalo pe 'ikai, hei'ilo! he 'oku non-moral ia, pea ko e 'Otuaa pe ia mahalo 'oku ne malava ke ne sinlessness..

 

Neu ki'i fakasio ki ha tikisinali ke tokoni mai:

Gk teleios adjective nominative masculine singular no degree

[Fri] te,leioj, ei,a, on complete, perfect; (1) with its chief component as totality, as opposed to partial or limited; (a) of things in full measure, undivided, complete, entire (RO 12.2); substantivally to. te,leion the finish, completeness (1C 13.10); comparative teleio,teroj, te,ra, on more complete or perfect (HE 9.11); (b) of persons complete, perfect (MT 5.48; 19.21); (2) with its chief component being full development as opposed to immaturity; (a) of persons full grown, mature (1C 14.20); substantivally oi` te,leioi adults, mature persons; used of spiritually mature persons (1C 2.6); (b) of things fully developed, complete (JA 1.4; 1J 4.18); (3) with its chief component being full preparation or readiness complete, perfect (CO 1.28; JA 3.2); in all its meanings t. carries the component of a purpose that has been achieved.

Ko e fo'ilea (teleios/teleioi) ni 'i he lea ne liliu mei aii, 'oku 'uhinga kehekehe nai ia 'e tolu pe lahi hake, pea mahalo 'e 'i ai ha 'uhinga ai 'e moral ai 'a e "haohaoaa" pea ala malava 'e he tangataa/fefinee. Neu toe vakai foki ki lesoni FM, Lev 19:2, 'oku haa ai e "Ke mou ma'oni'oni..", be holy, pea toe 'uhinga lahi nai mo ia,  qadowsh or vdoq' qadosh  1) sacred, holy, Holy One, saint, set apart , pea u to'o leva 'a e 'uhinga "set apart", ko e "ma'oni'oni" ('ikai ko e sinlessness) nai ia 'oku moral pea ala fai 'e he tangata/fefine 'a e "set apart", 'a e fakamavahe'i for the service of God, 'o hangee pe ko e set apart 'e he 'Otuaa ia ke fai 'a e leleii pe, neongo 'oku ne mafeia e me'a kotoa pe, 'o set apart sinless leva e 'Otuaa, kae set apart forgiven e tangataa/fefinee tuii (saved by grace through faith), 'o sanctify ia ki he, pea ma'ae 'Otuaa pee, 'o hangee ko e ngaahi anga ne lau ki ai 'a Mat 5 'o e lesonii, neongo 'e kei lahi pe 'ene too nounouu 'a'ana, ka ko e "haohao" pe ia 'oku tau ala malavaa, pea ne kainga ai mo e "haohaoa" 'oku fai 'e he 'Otuaa..

Malo Lotopoha e fakamaama, ka ko e fifili pe 'i ho'o veesii mo e kaveingaa, pea ne 'ikai teu malanga foki au...malo e ngaue mei hena, mau 'ofa atu aipe..

--
fakapulia

[penisimani mone]

Lotopoha:

ko ha ki'i definition neu fokotu'u ki he haohaoa:

 ko e MO'UI (ngaue/to'onga/lea fakakaukauetc.) KUO MAKEHE/HULU ATU 'i he 'Otua ki he KAKAI KOTOA pe.

 Kaveinga: Mou Hoko ki ho'omou Tamai Fakalangi

 ko e ki'i fkkaukau ia 'o e hoko heni 'oku 'IKAI sio ia ki he TATAU,ka fkkaukau 'o e "connect".

----------

Malo 'aupito Lotopoha e fakamaama, pea kuo mahino kiate au ho'o define e "haohaoaa", pea taa te tau ala tulituli pe ki ai, pea ke to'o mai pe ia mei he context 'o e potutohii....malie!..pea mahalo 'oku ta faka'uhinga tatau pe, 'o 'ikai 'uhinga ia ki he "sinlessness".

 

Vakai hifo pe Lotopoha ki he lesoni 'o e uike ni, 'oku toe haa ai - "Ka mou fuofua kumi...mo e ma'oni'oni 'a'anaa...(Mat 6:33)...mahalo 'e kehe pe 'a e "haohaoaa" ia ko iaa mei he ma'oni'oni ko enii?...'e toe moral attri mo ia kae ala lava ke tau kumi ki ai?...kae 'oleva keu vakai ki he lau ki ai 'a Kavauhi...

mau 'ofa atu aipe...

2011/2/22 Lotopoha Jeruel <seluel...@gmail.com>

malo fakapulia e vahevahe mo e fakaloloto malie kuo pou'aki mai ki he ki'i fokotu'u fakakaukau mo e fie fe'inasi'aki 'oku fai. ko eni kuo te si'i a'umai mei he 'otu pu'i pea 'oku ou ongo'i mo'ua pe ki he'eku lave atu te u toki fk'osi atu si'eku talaloto.

 

ko e ki'i konga he lesoni (mtt 5:38-48) ne u fokotu'u ai hano fakamatala 'o e haohaoa/set apart, ko e ki'i konga he fehu'i 'a Sisu he (v.47) 'ko e ha ha me'a 'oku mou fai 'oku HULU ATU? tu'u leva e v.38-46 ko e fehangahangai ia 'o e folofola fkfuakava motu'a 'o hulu'i e ki'i fo'i hala ke fou ai hano k'i fakakakano 'o e fo'i malanga ni, pea fakataha mo ia hano 'au'au ai ha ki'i definition 'o e haohaoa 'o kau ai pe e fakakaukau ia 'o e "fakamavahe'i"/set apart hange ko ia kuo vahevahe mai.

 

fakataataa:

mata ki he mata, nifo ki he nifo, sipi'i e kou'ahe to'omata'u ... 'oange mo e to'ohema

talafekau ke 'ave ia he maile 'e taha... mole mo ia 'i ha maile 'e ua

hopo ke ne ma'u ho sote... tuku kiate ia mo ho'o pulupulu

'oua 'e fulitu'a ki he kole noo

fehi'a ki he fili... 'ofa'i ho fili

hufia kinautolu 'oku fktanga...etc.

 

v.45 koe'uhi ke mou hokosi 'e kimoutolu ho'omou Tamai 'oku 'iHevani; he 'oku NE fkhopo e la'aa ki he kovi mo e lelei, pea 'oku ne foaki 'uha ki he faihala mo e faitotonu.

 

lau leva e fehu'i he v.46-47.

 

pea neu vakai leva ai ki he nofo'anga 'o e fekau "ke nau haohaoa" mo e tefito'i tokanga 'oku hu'u ki ai 'o taumu'a ke 'asi mei he kau AKO/muimui.
'aia 'oku 'IKAI ko e fekau ia ke fkfaikehekehe'i kinautolu mei he kakai (hikihikikau'aa), ka ko e sio kihe MAKEHE/HULU ATU mei he mo'ui 'a e toenga 'o e kakai. 'aia ko e 'IKAI ke anga tatau mo e tukufakaholo ka ko e mo'ui KUO fulitaunga 'o hohoa tatau mo e finangalo 'o e 'Otua pea fak'a'au atu ai ke kaukau mo tupulaki ki' 'Itaniti.

 

ko ha ki'i definition neu fokotu'u ki he haohaoa:

 

ko e MO'UI (ngaue/to'onga/lea fakakaukauetc.) KUO MAKEHE/HULU ATU 'i he 'Otua ki he KAKAI KOTOA pe.

 

Kaveinga: Mou Hoko ki ho'omou Tamai Fakalangi

 

ko e ki'i fkkaukau ia 'o e hoko heni 'oku 'IKAI sio ia ki he TATAU,ka fkkaukau 'o e "connect".

 

'O: - makehe/hulu atu (eg. ka fai h 'ofa pea 'oku 'ikai koe'uhi na'e 'ofa mai pe 'e toe fkfetongi mai ka koe'uhi he ko e FILI ia, pea kuo tau MO'UA pe ke 'OFA,) ma'ae kakai kotoa pe.

 

talamonu atu ki he fua fatongia kotoa pe 'oku fai.

 

'ofa atu mo e lotu

lotopoha

 

2011/2/22 penisimani mone <peni...@gmail.com>

--
'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

--
'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

--
fakapulia

[penisimani mone]

Malo Veni e poupou he lesonii, ka 'oku 'oku ou ki'i fifili 'i ho'o lave ki he "..'oku tonu ange 'ene fakatonulea...he me'a ne fanongo pe ki ai 'a e kau takilotu..." Ko 'ene mahino kiate au mei he lesonii, 'oku 'ikai ko e fe'auhi fakatonulea eni 'a Sisu mo e kau takilotuu 'a e Laoo, ka ko hono toki fakakakato eni 'e Sisu 'ene Laoo (Matt 5:17), ta'ekau ki ai ha fakatonulea ia 'a ha taha, pea mahalo 'oku kehe pe 'a e "fakatonuleaa" mo e "fakakakatoo".

 

1) He 'oku ta'ekakato 'a e Laoo 'i he FM? 'Io, 'o fakatatau ki he toki "fakakakato" ko eni 'e Sisu.

 

2) Ko e ha 'a e "fakakakato"? 'Oku kau ki ai 'a hono toe -

a) faka'uhinga'i e.g. (v.21-26)

e) fakaeloto e.g. (v.27-30)

f) liliu e.g. (v.38-42)

h) ta'ofi a ia mei he taimi ni, kae hoko atu ki ha me'a fo'ou e.g. (v.43-48), etc...

 

3) Ka ko e Lao ta'ekakato eni 'a hai 'i he FM? 'A e 'Otuaa, 'a Sihova 'i he FM, pea 'a e Triune God 'o e FF, pea taa ko e Lao pe ia na'e foaki 'e he Tamai, Laumalie pea mo Sisu 'i he FM..."Kuo mou fanongo na'e folofola'aki..." pea ne fufuu leva 'e ia 'a e subject, ka 'oku tau lave'i pe 'oku tatau pe nai ia mo e pehee..."Kuo mou fanongo na'a KU folofola'aki ki he kau matu'aa 'i mu'a..."

 

4) 'A ia na'e 'osi 'afio'i pe 'e Sisu 'a e ta'ekakato 'a e Laoo 'i he FM ka ne kei foaki pe? 'Io, na'e 'osi 'afio'i pe ia 'e Sisu mei he kamata'angaa 'oku ta'ekakato 'ene Lao ko iaa ka ne kei foaki pe,

a) he ko e tangataa/'Isilelii/siasii 'oku kei fakalakalaka hake,

e) 'i he'ene wisdom pe 'o e Lawgiver, kuo fe'unga pe 'a e Lao FM ke kamata ai 'a 'Isileli/tangataa/siasii kae 'oleva ke ne toki fakakakato ia 'amui, pea ko hono toki fakakakato eni 'o e Lao FM 'e he same Lawgiver tatau pe, kae 'ikai ko e superior interpreter 'o hangee ko ho'o lavee..

 

5) Ngali kuo feliliuaki heni 'a e Laoo, pea 'e feliliuaki ai mo e 'Otuaa? 'Ikai...

a) 'Oku kei tu'uma'u aipe 'a e ngaahi absolute character of God, mei he FM 'o a'u mai eni ki he FF,

e) Kuo fakakau mai eni e ordinance of creation ko e makatu'unga malohi ia ki he 'efika FF,

f) 'Oku kei fa'itelina aipe 'a e same divine Lawgiver ki he'ene ngaahi positive laws, pe te ne liliu ia 'i ha taimi pe mo ha feitu'u pe te ne fie liliu mo fakakakato ai, 'o hiki mei he nifo ki he nifoo, ki he fulihi ki ai mo ho kou'ahe 'e tahaa, pea ko ia eni kuo fai 'e Sisu 'ia Mat 5-7.

 

6) 'Oku mo'oni nai ho'o lave ki he hala 'a e fakatonulea fakaeono'aho 'a e kau matu'aa ki he Laoo 'ia Mk 7, ka ko e context kehe nai ia mei a Mat 5, he 'oku kehe pe 'a e "fakatonuleaa" ko iaa, mo e "fakakakato" ko eni 'e he same Lawgiver 'e ne Lao pe 'a'ana.

 

Ko e anga pe tulituli hake Veni, 'oua e 'ita mai...'e 'atu ha'o poila?

 

2011/2/13 Sitiveni Faupula <ven...@optusnet.com.au>

Malo faifekau. Ko e taha e ngaahi me’a mahu’inga ‘o e malanga he mo’unga ko e hanga ‘e Sisu ‘o fktonulea’i e ngaahi lao. ‘Oku mahu’inga foki e me’a ni, he ‘oku fke’a heni ‘e Sisu ‘oku tonu ange ‘ene fktonulea – “ko au e ‘oku ou talaatu” - he me’a ne ‘fanongo’ pe ki ai e kau takilotu ‘o kau ki he ngaahi lao ‘e hongofulu. Ko e “fanongo” ‘i hono fkhoa ki hono fkmamafa’i ‘e Sisu ‘a e tonu ange ‘ene fktonulea – ie. “ko au ee ‘oku ou talaatu” – ‘oku ‘uhinga ia ki hono fktonulea’i ‘e he kau takilotu ‘a e ngaahi tu’utu’uni ‘a e ‘otua (ftt. Mk 7:6-13).

‘Ofa pe ke ‘oua na’a tau fkmamafa ki he ngaahi lau fkeono’aho. Malo

--

'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

--
fakapulia

[stan palu]

Malo Fakapulia e talanoa ..pea 'oku lele hake manatu kihe maa'imoa fakatupu 'oe tohi senesi...ne hangee ne kamata pe mei ai 'ae fakakakato moe fakalahi 'ae ngaue mai 'ae 'Otua
hili 'ae ngaohi 'oe tangata pea tuku ki he ngoue pea ne vakai kuo lelei...to e ha'ele mai 'a Sihova ia...afio mai 'oku kei lelei pe 'ae fakatupu pea ne pehe toe tanaki atu moe lelei/fakakakato atu moe lelei...pea ne ngaohi mai 'ae fefine...'o tanaki ki he lelei kuo ne 'osi foaki mai ki mu'a....hangee ko e me'a ia 'oku hokohoko pe 'ae fakalelei moe fakakakato...'o fakatatau ki he taimi moe kuonga...koe usuusu pe foki eni mei he tu'a laine....malo
 

---

Date: Wed, 23 Feb 2011 13:38:31 -0700
Subject: Re: [tasilisili] Re: "LAO 'oe SAUNI/ 'OFA'I E FILI" mo Matiu 5:38-48
From: peni...@gmail.com
To: tasil...@googlegroups.com

[penisimani mone]

Ko e anga pe foki Pataloni 'etau usuusu he misiteli ni...ko e ngaahi Lao FM ko ee 'oku 'ikai ha toe lave ki ai 'a e FF (me'akai, feilaulau, vala, ouau,etc..), ngali kuo fakatatafe atu ia 'i he pekia mo e toetu'u mo e feilaulau 'a Sisu Kalaisii, pea ngali kuo tau tuku atu pe ia ma'a 'Isileli he 'aho ni, he ko Kalaisi foki ki he Lotu Kalisitianee ko e fakangata ia 'o e ngaahi Lao ko iaa ki he kau tuii (Loma 10:3)...ka tau tokanga pe aa 'a e Lotu Kalisitianee ki he ngaahi Lao kuo toe fakakakato 'i he FF...

 

Me'a pe 'oku mahino kiate auu:

1) 'E kei tu'uma'u 'a e ngaahi Lao 'oku tu'u 'i he ngaahi absolute nature of God mei he FM ki he FF, 'ikai toe fakakakato nai ia he FF

2) ka Ko e ngaahi Lao mei he fakatupuu mo e positive, 'oku ne ala fakakakato ia 'e ia 'i he FF,

 

Fakataataa - 'Oku tui foki 'a e kainga 'Ahofituu 'oku absolute 'a e Lao Sapatee, 'o malooloo e 'Otuaa (hhf) he Sapate kotoa pe, ko ia 'oku 'ikai ai ke nau toe fei'umu he Sapatee (neongo 'oku fa'a 'omai 'enau me'akaii 'o ta'o he'etau 'umuu ee), ka tau tui mahalo kitautolu 'oku base pe ia he ngaahi tu'utu'uni 'o e fakatupuu, pea 'e ala hiki mai ia mei he 'aho hono 7 ki he 'uluaki 'aho 'o e uikee, pea ala fai ai e faito'o mahaki ai, feihaka, to'o hake ha pulu kuo too 'i ha luo, etc., he na'a mo e 'Otuaa, 'oku ngaue pe ia he Sapatee (Jn 5:17, Kal 4:9), 'o toe fakakakato 'e Sisu 'ene Lao Sapatee 'i he FF, he 'oku creation base pe ia pe positive, 'ikai ke absolute. Ka ne hala 'ene Lao FM? 'Ikai, na'a ne 'afio'i, 'e lelei ke tau kamata mai ai, kae'oua ke ne toki fakakakato 'ia Sisu Kalaisi, pea ko e Mat 5-7 mahalo ia...

 

Hei'ilo Stan, ka 'oku 'ikai teu tui 'oku toe fakakakato/fakalelei 'e Sisu e "'Oua na'a 'i ai ha 'Otua kehe 'o ua'aki au" 'o e FM 'i he FF, he 'oku base foki ia he absolute nature of God 'o 'ikai fakatatau ia ki ha taimi mo e kuonga ko iaa, kae tu'uma'u ia he kuonga mo e taimi kotoa pe...hei'ilo..

 

 

2011/2/23 stan palu <paeai...@hotmail.com>

--
fakapulia

[david niu]

2011/2/24 penisimani mone <peni...@gmail.com>

.....ka 'oku 'ikai teu tui 'oku toe fakakakato/fakalelei 'e Sisu e "'Oua na'a 'i ai ha 'Otua kehe 'o ua'aki au" 'o e FM 'i he FF, he 'oku base foki ia he absolute nature of God 'o 'ikai fakatatau ia ki ha taimi mo e kuonga ko iaa, kae tu'uma'u ia he kuonga mo e taimi kotoa pe...hei'ilo..

mālō Fakapulia e fakamaama. ma'a lahi pea toe maamangia pea mo'oni e lea 'a e 'emau kau miko..right on the money! 'oku ou tui ko e taha'i me'a ia 'e 'ikai pe ke toe fai hano fakakakato/fakalelei. Ko ha ngaahi toe me'a kehe, hangehangē ka kei fai pe 'a e feinga fakalelei/fakakakato pea 'e fai pe 'o fakatatau mo hono kuonga mo hono feitu'u. seuke seuke hono ta'inga 'a e ngaahi fakalelei/fakakakato 'oku kei tu'unuku mai ke fakakoloa kitautolu..

moe hūfia,

tniu. 

[penisimani mone]

Lotopoha:

1. ko e fee 'a e PULE'ANGA ko ia kuo 'omai ke FUOFUA KUMI? (ko e feitu'u? ko e kakai? pe ko ha me'a kehe pe ia?)

--------

Pule'anga = basilei,a basileia {bas-il-i'-ah} Meaning: 1) royal power, kingship, dominion, rule 1a) not to be confused with an actual kingdom but rather the right or authority to rule over a kingdom 1b) of the royal power of Jesus as the triumphant Messiah 1c) of the royal power and dignity conferred on Christians in the Messiah's kingdom 2) a kingdom, the territory subject to the rule of a king 3) used in the N.T. to refer to the reign of the Messiah

 

Mahalo te tau ala faka'uhinga mei he ngaahi 'uhinga ko iaa:

1) ko e mafai pule fakatu'i 'o e 'Otuaa/Kalaisi 'i ha kakai,

2) ko e pule'anga pe fonua 'oku fakaongo ki ha pule 'a ha tu'i,

3) ko e pule 'a e Misaia ko Kalaisi

 

'Oku 'ikai foki ko e republic ke tau vote ai, ka ko e kingdom nai, 'o pule tafataha pe ia..

 

Mahalo 'i he fakahisitoliaa, 'oku toki hoko mai 'a e Pule'anga ko enii, hili 'a e ha'ele 'angauaa, mo e punakakii (e.g. 1Kol 4:8; 15:25; 2Tim 2:12; Fkhaa 5:10; 11:15; 20:6; 22:5), ka 'i he fakaea'usiaa, 'oku tau tui ko e Pule eni 'oku ne 'osi 'ohofi mai 'e ia 'a e kau tuii he taimi ni (Loma 14:17).

 

Mahino ko e taha hotau palopalema ki he Pule'anga ni ko e:

1) "lotomo'ua" = merimna,merimnao {mer-im-nah'-o}  1) to be anxious 1a) to be troubled with cares 2) to care for, look out for (a thing) 2a) to seek to promote one's interests 2b) caring or providing for,...

 

'oku lahi e ngaahi lea ki he kalasi kehekehe 'o e "lotomo'uaa" ka ko e merimna,w: (derivative of me,rimna 'worry,' 25.224) to have an anxious concern, based on apprehension about possible danger or misfortune - 'to be worried about, to be anxious about.' ti,j de. evx u`mw/n merimnw/n du,natai evpi. th.n h`liki,an auvtou/ prosqei/nai ph/cun 'can any of you live a bit longer by worrying about it?' Lk 12.25; mh. merimnh,shte pw/j h' ti, lalh,shte 'do not worry about how or what you are going to say' Mt 10.19. Mahalo kuo fa'a lea 'a Dr Mapa Puloka ki hotau fa'ahinga ta'ota'omia ko enii...

 

2) Ko e 'etau fakahokohoko 'a e me'a 'oku totonu ke tau tomu'a kamata aii...."Ka mou fuofua kumi...=evrauna,w ; zhte,w ; zh,thsij, ewj f: to attempt to learn something by careful investigation or searching - 'to try to learn, to search, to try to find out, to seek information.' evrauna,w: evrau,nhson kai. i;de o[ti evk th/j Galilai,aj profh,thj ouvk evgei,retai 'search (the Scriptures) and you will learn that no prophet ever comes from Galilee' Jn 7.52; o` de. evraunw/n ta.j kardi,aj oi=den ti, to. fro,nhma tou/ pneu,matoj 'he who searches the heart knows what the thought of the Spirit is' Ro 8.27. An equivalent of 'search' in the expression 'search the Scriptures' may be in some languages simply 'read carefully' or 'study well.' zhte,w: VIoudai/oi shmei/a aivtou/sin kai. {Ellhnej sofi,an zhtou/sin 'Jews ask for signs and Greeks are searching for wisdom' 1 Cor 1.22; evzh,toun pw/j auvto.n avpole,swsin 'they began searching for some way to kill him' Mk 11.18. zh,thsij: avporou,menoj de. evgw. th.n peri. tou,twn zh,thsin 'I was undecided about how I could get information on these matters' Ac 25.20. The clause 'about how I could get information on these matters' may also be rendered as 'about how I should try to find out about these matters' or 'about how I could learn about these matters.'

 

Fa'a hoko 'a e "lotomo'uaa" ko e fika 'uluaki, 'ikai ngata 'i he'ene halaa (to have an anxious concern, based on apprehension about possible danger or misfortune - 'to be worried about, to be anxious about) ka ko 'ene toe fa'a fa'a fika 'uluaki 'i he fakahokohoko 'a e me'a 'oku totonu ke tau faii...

 

Mo'oni nai e himii - "Pea mau 'ilo fefe ai, 'A e me'a totonu ke mau fai, Afe mei luo 'i to'ohema, Mo'ua ai, Mo'ua ai he pelepela....'aaaa!...La'aa e Angatonu, Haaa! 'O huluhulu homau hala. Hopo 'i homau laumalie, Mole ai kovi fulipee."...mole ai 'a e lotomo'uaa, pea toe re-prioretize e kumii ke fika 'uluaki e Pule'anga..

--
fakapulia

[penisimani mone]

Lotopoha:

2). 'oku 'i he PULE'ANGA ko ia e MA'ONI'ONI 'A'ANA  pe 'oku 'i ha feitu'u kehe ia mo 'uhinga ki ha me'a kehe?

----------

Ma'oni'oni = dikaiosune  Meaning: 1) in a broad sense: state of him who is as he ought to be, righteousness, the condition acceptable to God 1a) the doctrine concerning the way in which man may attain a state approved of God 1b) integrity, virtue, purity of life, rightness, correctness of thinking feeling, and acting 2) in a narrower sense, justice or the virtue which gives each his due.

 

Lotopoha, mahalo ko e dikaio eni (ma'oni'oni) 'o kehe ia mei he teleio (haohaoa) 'o e uike kuo 'osii...ki'i deontological nai eni (..a state of him who is as he ought to be, a condition acceptable to God...) ka kuo pau ke na fakatou moral law kae malava ke tau ala tulituli ki ai, he ka 'ikai, mahalo 'e toe fakavalevale mo e fekau ni...

 

Ka ko e ma'oni'oni 'a'ana, state of him 'a'ana, ought to be 'a'ana, condition 'a'ana, (kae 'ikai ko e ma'oni'oni 'atautolu, pe state of us pe ought to be 'atautolu, pe condition 'atautolu)...

 

Pea ko fee leva 'a e ngaahi ought to be pe condition ko iaa?

Mahalo ko ia eni kuo lave ki ai 'a Sisu 'i he Tohii - e.g. anga e foaki ki he masivaa (Matt 6:1-4), anga hono fai e lotuu (v.5-15), anga e 'aukaii (v.16-18)...pea ko e ko e ta'ofi eni 'o e lotomo'uaa he'etau lesonii...all are moral laws, 'ikai ke non-moral base, pea ta te tau ala tautaufaa atu pe ai ki he'ene ma'oni'oni 'a'ana...

 

Mo'oni e himii, Kuo te'eki haa, 'A e me'a te tau a'usia ['i he Pule'anga]. Kae lahi 'a e lelei, 'Oku tau 'ilo heni [mei he Tohi Tapu], 'Ou ma'u ha konga si'i, 'O hono 'imisi [ma'oni'oni]...

 

--
fakapulia

[Sione 'Atupuha Koloti]

malie kau tangata e talanga !

ma'u ha Sapate lelei.

koloti

[Sione M. Veituna]

e lelei ke kau atu mo Filipai 3:8-9 he talanoa fekau'aki mo e Ma'oni'oni 'a'ana...

Ma'ananga

---

From: penisimani mone <peni...@gmail.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Sat, February 26, 2011 1:58:32 PM

Subject: Re: [tasilisili] Re: "LAO 'oe SAUNI/ 'OFA'I E FILI" mo Matiu 5:38-48

[penisimani mone]

Ko ia kotoa Ma'ananga...'oua toe tukituki mai koe he matapaa ko enii pe toe fakatulou holo...huu mai pe koe ki loto 'o tukitupohu 'a Lotopoha mo e fa'a 'eke...(mhk)...Paul ia masi'i ko e fuofua kumi aipe ki he Pule'anga!...ka kuo ne liliu 'e ia mahalo mei he fekau 'o e malangaa (Pule'anga) 'o pikitai he tokotaha malangaa ('ilo'i 'o Kalaisi)...oops!...ka ke tokanga pe he 'oku 'i ai e "skubalon" ai...faka'ete'ete!...fakatauange pe ke tau ma'u ha Sapate kelesi'ia 'apongipongi na mo Brig. Banimarama...mo e 'ofa aipe

2011/2/25 Sione M. Veituna <svei...@yahoo.com>

--
fakapulia

[Sione 'Atupuha Koloti]

ma'ananga 'oku malo e teu malanga ki he lotu fktaha mo e kau kainga Lau!

mei he kalapu kau uitou.
koloti

2011/2/26 Sione M. Veituna <svei...@yahoo.com>

[stan palu]

From: peni...@gmail.com

Me'a pe 'oku mahino kiate auu:

1) 'E kei tu'uma'u 'a e ngaahi Lao 'oku tu'u 'i he ngaahi absolute nature of God mei he FM ki he FF, 'ikai toe fakakakato nai ia he FF

2) ka Ko e ngaahi Lao mei he fakatupuu mo e positive, 'oku ne ala fakakakato ia 'e ia 'i he FF,

 

Hei'ilo Stan, ka 'oku 'ikai teu tui 'oku toe fakakakato/fakalelei 'e Sisu e "'Oua na'a 'i ai ha 'Otua kehe 'o ua'aki au" 'o e FM 'i he FF, he 'oku base foki ia he absolute nature of God 'o 'ikai fakatatau ia ki ha taimi mo e kuonga ko iaa, kae tu'uma'u ia he kuonga mo e taimi kotoa pe...hei'ilo..

 -----------------------------------------
Malo mu'a Fakapulia,

'Oku ou manavasi'i na'a koe ongo mu'i kafa pe 'e taha 'eni 'oku tau nofo mei ai 'o fai ai s siosio mo e usu....ka 'oku tau ta'e fe'illongaki...hahaha....koloa pe ke 'oua na'a fai ha fepakipaki...hahaha..koe malie ia ia 'oe talanoa he koe 'etau talanoa hangee ki ho'o lave ko 'etau 'ahi'ahi faafaa atu pe ki he misiteli...ka koe talaloto foki 'a ia 'oku ne a'usia tonu 'ae 'Otua....hangee ko ia ia 'oku  ne fai 'ae pehee ko e fakakakato moe fakalelei 'oku hokohoko pe...mahalo nai ne 'uhinga pehee 'ae lave ko ia na'e fai 'e Molitoni...'Oku ha fo'ou ho'o 'ofa he 'aho fuli pe...'a'ahi ki he me'a kotoa ke fakatu'umalie....'oku malie 'ae lave ki he absolute nature of God...mahino 'ene tu'u tokotaha 'i 'ikai ha taha ke fakava'eva'e.... ko e hoko mai 'a Sisuu 'oku ne 'omai 'ae konga  koia ke ofi mai  'oku 'ikai ke ha'u ke ai ha 'Otua kehe 'o ua 'aki au..ka 'oku hoko mai ia ko ia 'ae 'Otua 'i hotau lotolotonga...koe tu'unga leva ko ia 'e apaapa ngofua ai ki teu vakai atu fou 'ia Sisu...ke tau ofiofi atu ai ki he matatulutulu 'oe misiteli...pe ko e 'afee koaa ha taimi 'e tatala ai...koe 'atunga ai pe ia 'oe nofo tapa'i laine hange pe 'oku tapa'i laine ai pe moe fakakaukau ia....malo

[Sam Pakofe]

From: Lotopoha Jeruel <seluel...@gmail.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Sat, 26 February, 2011 2:47:49 AM

Subject: Re: [tasilisili] Re: "LAO 'oe SAUNI/ 'OFA'I E FILI" mo Matiu 5:38-48

 2). 'oku 'i he PULE'ANGA ko ia e MA'ONI'ONI 'A'ANA  pe 'oku 'i ha feitu'u kehe ia mo 'uhinga ki ha me'a kehe?

 -----------------------------------------------------------

Malo Lotopoha  fakatalanoa,  'e fefee 'ae talanoa  'oe hiki/fetukutuku  'e Tonga-makave 'ae kakai mei Poha ki Kolonga......

koe Hiki ki Kolonga he 'oku 'ea lelei mo mo'ui, kae tuku atu 'a "Poha ' mohono ha'aha'a ..

 

Kapau koe " ma'oni'oni " koe 'unu kihe "fetu'u" oku "Mo'ui " mo 'Ea lelei .. ngali na'a ofi atu e talanoa meihe loto vai moe loto vao ...

 

koe faofao pe ..

 

sami

 

 

 

[stan palu]

malie talanoa fakapulia...tuku ke hao atu moe konga ua .....hangee kiate au koe me'a 'e ua 'oku tokanga mai ki ai 'a Matiu ke fai ki ai 'ae ngaue pe 'e taha koe fuofua kumi....koe pule'anga  moe ma'oni'oni...'oku ai nai ha felave'i 'ae ongo me'a ni 'oku 'uhinga ai 'ae feinga ke fai ki ai 'ae fuofua kumi????pe 'oku 'uhinga mai kumi ki he me'a 'oku mu'omu'a mai pea toki kumi ki he fika ua..???...kataki koe 'atunga ai pe ia 'ae mamata mei he tuliki laine....malo

---

Date: Fri, 25 Feb 2011 17:26:10 -0700

Subject: Re: [tasilisili] Re: "LAO 'oe SAUNI/ 'OFA'I E FILI" mo Matiu 5:38-48

From: peni...@gmail.com
To: tasil...@googlegroups.com

[Kitione Tuitupou]

Me'a pe 'oku mahino kiate auu:

1) 'E kei tu'uma'u 'a e ngaahi Lao 'oku tu'u 'i he ngaahi absolute nature of God mei he FM ki he FF, 'ikai toe fakakakato nai ia he FF

2) ka Ko e ngaahi Lao mei he fakatupuu mo e positive, 'oku ne ala fakakakato ia 'e ia 'i he FF,

 

Hei'ilo Stan, ka 'oku 'ikai teu tui 'oku toe fakakakato/fakalelei 'e Sisu e "'Oua na'a 'i ai ha 'Otua kehe 'o ua'aki au" 'o e FM 'i he FF, he 'oku base foki ia he absolute nature of God 'o 'ikai fakatatau ia ki ha taimi mo e kuonga ko iaa, kae tu'uma'u ia he kuonga mo e taimi kotoa pe...hei'ilo..

 -----------------------------------------
Malo mu'a Fakapulia,

..koe malie ia ia 'oe talanoa he koe 'etau talanoa hangee ki ho'o lave ko 'etau 'ahi'ahi faafaa atu pe ki he misiteli...ka koe talaloto foki 'a ia 'oku ne a'usia tonu 'ae 'Otua....hangee ko ia ia 'oku  ne fai 'ae pehee ko e fakakakato moe fakalelei 'oku hokohoko pe...mahalo nai ne 'uhinga pehee 'ae lave ko ia na'e fai 'e Molitoni...'Oku ha fo'ou ho'o 'ofa he 'aho fuli pe...'a'ahi ki he me'a kotoa ke fakatu'umalie....'

 stan palu
-----------------------------------------

kau tangata,

malo mu'a e huluhulu hotau halaa pea mo hono fakamahino  'a e fakaleveleva mo aoniu 'a e pule 'a e 'Otua 'a ee 'oku faloo pe mei 'Itaniti ki 'Itaniti!!

Mou ki'i tokoni mai he hange 'oku fihifihi kiate au 'a hono ngaue'aki 'o e lea fakalelei/fakakakato ki he fakatupu/Folofola/Lao 'a e 'Otua. 'E ala faka'uhinga'i  'o pehe na'e 'ikai lelei pea 'ikai kakato 'a e mu'aki fakatupu/Folofola/Lao na'e faii/'omai 'e he 'Otua!! 'Oku 'i ai nai ha taimi 'oku 'ikai lelei/kakato ai 'a e finangalo 'a e 'Otua 'i he'ene fakatupu/Folofola/Lao??

Fefe nai kapau te tau ngaue'aki 'a e lea 'fakalakalaka', ko e anga eni 'o e 'fakalakalaka'  'o e fakatupu/ Fofofola/Lao 'a e 'Otua 'o fakatatau mo hono finangalo 'i he kuonga taki taha.

 'Oku hanga 'e he lea 'fakalakalaka' 'o faka'ata'ata 'etau fakakaukau mei hano tukuaki'i 'o e 'Otua na'a ne 'omai ha Fakatupu/ Folofola/ Lao 'oku 'ikai lelei mo 'ikai kakato. 'Oku ne toe faka'ata'ata ke 'oua na'a tau fakasi'ia/fakahalaki 'a e Fakatupu/Folofola/Lao na'e ne 'omai 'i he kuonga takitaha, ka na'e lelei/kakato/fe'unga pe 'o fakatatau ki hono finangalo 'i he kuonga kotoa pe. 'Oku pehe pe mo e 'fakalakalaka' 'ene faka'ilo/fakahaa'i mai 'a e mo'oni 'o 'ene Folofola kiate kitautolu pea fakalakalaka ai pe mo 'etau tauhi ki hono finangalo??

Ko e natula nai eni ia 'o ha me'a 'oku mo'ui ko 'ene 'fakalakalaka' kimu'a!

'Oku ou ki'i manavasi'i he'etau ngaue'aki 'a e lea fakalelei/fakakakato he 'aho ni, na'a tau tatapuni matapaa pea aofangatuku leva tokua kuo tau 'osiki 'a e 'ilo'i kanokato 'o e 'Otua. Ko e 'fakalakalaka' 'oku ne kei 'oange 'a e faingamalie ki he misiteli 'o e 'Otua ke kei fakamahino pe 'ene ope atuu pea ke tau kei manatu'i pe hotau fakangatangata.

[penisimani mone]

Kitione:

'Oku ou ki'i manavasi'i he'etau ngaue'aki 'a e lea fakalelei/fakakakato he 'aho ni, na'a tau tatapuni matapaa pea aofangatuku leva tokua kuo tau 'osiki 'a e 'ilo'i kanokato 'o e 'Otua. Ko e 'fakalakalaka' 'oku ne kei 'oange 'a e faingamalie ki he misiteli 'o e 'Otua ke kei fakamahino pe 'ene ope atuu pea ke tau kei manatu'i pe hotau fakangatangata.

-------

Malo Kiti, mahalo ne kamata mai e konga ko enii mei he ngaue'aki 'e Veni e fo'ile'a he version ni'ihi kia Mat 5:17 ko e "fakatonulea'i tonu ange" 'e Sisu e Laoo mei he fakatonulea 'a e kau matu'aa, pea mahalo ko e lea na'e ngaue'aki 'e stan ko e "fakalelei", ka neu kei 'ela pe au he "fakakakato" ko ia 'a Molitoni 'ia 5:17...mahalo ko e lea 'oku ke loto Kiti ke 'aii ko e "fakalakalaka"? 'A ia 'oku ke pehee, 'oku totonu ke liliu e veesii/fakatonulea 'o Mat 5:17 ke...Na'e 'ikai teu ha'u ke faka'auha e laoo mo e tohi palofitaa..ka ke fakalakalaka...?

 

'Oku ou tui ki hano konga (pea neu 'osi lave atu ki mu'a kau ki ai), na'e (pea 'oku?)kei fakalakalaka 'a e tangataa/'Isileli/siasii , pea pau ai ke fa'a fakalakalaka mo e fakahaame'a mei he 'Otuaa...e.g. Laoo, 'o ta'ekakato nai 'i he OT, pea ne toki fakakakato/fakalakalaka? ma'atautolu 'i he NT...

 

...ka 'oku ngali loto nai 'a stan ke kei hoko atu e "fakalelei" ko iaa he 'aho ni, neongo 'oku 'ikai te ne fakamahino mai pe ko e fakalelei fee eni, pea 'e hai...'e tautolu pe ia, pe toe 'e he 'Otuaa?.., 'o kainga nai ia mo ho'o "fakalakalaka" (...kei 'oange 'a e faingamalie ki he misiteli 'o e 'Otua ke [Ne/tau?] kei fakamahino pe 'ene ope atuu pea ke tau kei manatu'i pe hotau fakangatangata)...pea mahalo kuo tau ki'i mama'o mai eni mei he "fakakakato" 'a Molitonii 'oku hiki pea ngata aipe 'a Matiuu...hei'ilo..kae mo'oni pe nai 'a Molitoni - Ko hai ha taha kuo 'ilo [pau] 'a e 'Otua?...'aaa...taumama'o, ta'emahakulea!....pea u kalasi 6 tu'olahi ai ee...malo e tokoni mai pea 'ai mo lau e ta'uu Kiti ee...(mhk)...ka ko e kei ako kakau pe foki eni...

 

--
fakapulia

[Kitione Tuitupou]

Malo Kiti, mahalo ne kamata mai e konga ko enii mei he ngaue'aki 'e Veni e fo'ile'a he version ni'ihi kia Mat 5:17 ko e "fakatonulea'i tonu ange" 'e Sisu e Laoo mei he fakatonulea 'a e kau matu'aa, pea mahalo ko e lea na'e ngaue'aki 'e stan ko e "fakalelei", ka neu kei 'ela pe au he "fakakakato" ko ia 'a Molitoni 'ia 5:17...mahalo ko e lea 'oku ke loto Kiti ke 'aii ko e "fakalakalaka"? 'A ia 'oku ke pehee, 'oku totonu ke liliu e veesii/fakatonulea 'o Mat 5:17 ke...Na'e 'ikai teu ha'u ke faka'auha e laoo mo e tohi palofitaa..ka ke fakalakalaka...?

 

Ko hai ha taha kuo 'ilo [pau] 'a e 'Otua?...'aaa...taumama'o, ta'emahakulea!....pea u kalasi 6 tu'olahi ai ee...malo e tokoni mai pea 'ai mo lau e ta'uu Kiti ee...(mhk)...ka ko e kei ako kakau pe foki eni...

fakapulia
-------------------------------------------

Fakapulia,

malo mu'a e kei tuku taimi neongo e fuhi 'a e namuu 'i vao na, he he! sai pe he 'oku fue e nima 'e taha kae taipe nima 'e taha. ko mautolu ko eni 'oku hao he namua ka e fuhi he pu'ii pea ka kuo 'i ai ha ki'i manava 'oku hange ia ha ki'i loo.

Ko e 'atunga ee 'o e kau tali lavea ko e huu pe ki loto mo e hapotoo, he he! fe hono toki fana'i mo'ui mai kita kitu'a pea te toki 'ilo 'a e 'uhinga na'a ne tali lavea ai.

'Oku ou ki'i aafe ki he liliu 'a e Taulua 'ia Matiu 5:17 he 'oku ne tuhu'i tonu mai 'a e me'a na'e fakakakato 'e Sisu, ko hono faka'uhinga'i 'o e Lao ka 'oku 'ikai ko e Lao 'iate ia,

"'Oua te mou fakakaukau ko 'eku ha'u ke li'aki e lao 'a Mosese mo e tohi 'a e kau palofitaa. 'Ikai 'aupito! Ko 'eku ha'u ke 'oatu hono 'uhinga kakatoo."

Ko e ngaahi Lao/Palofita kuo hanga 'e Sisu 'o 'omai hono 'uhinga kakato he toenga 'o 'ene malanga he mo'unga kuo suka 'i'ii ia, ka neongo ia 'oku kei feto'aki pe 'etau ngaahi ma'u, ko e faka'ilonga ia 'o hotau fakangatangata pea te'eki te tau 'ilo kanokato, ka 'oku tau nga'unu pe kimu'a (fakalakalaka). Ko e toenga leva 'o e ngaahi Lao/Palofita/Fakahinohino 'a e Folofola 'oku 'ikai kau he malanga 'i he mo'unga, 'oku tau kei faafaa atu pe ke 'ilo 'a hono 'uhinga kakato, ko e 'fakalakalaka' ia 'oku ou fakakaukau kiai.

Fakatataa- Ko e fakakaukau ko eni 'o e homo kuo u ninimo ai, 'oku 'ikai foki kau ia he ngaahi fakahinohino na'e 'omai 'e Sisu hono 'uhinga kakato 'i he'ene malanga 'i he mo'unga, ka ko e lahi ange 'eku lau ho'omou ngaahi talanga 'i loki ni ko 'ene maama ange ia 'a e fakakaukau kiate au, 'oku 'fakalakalaka' ai heni 'a 'eku 'ilo/fakauhinga 'a e Folofola 'a e 'Otua ke 'ilo 'a hono finangalo, fakataha mo 'ene fakahaa me'a kiate au.

'Amusia 'a kinautolu ia kuo a'utaki 'a hono katoi 'o e akonaki ko eni he 'oku nau mohe fiemalie kinautolu, he he!

Ko 'ene ki'i faingata'a ia kiate au hono ngaue'aki 'o e fakalelei/fakakakato he 'e malava ke tukuaki'i 'a e 'Otua 'o hange na'a ne 'omai 'a e Lao/Palofita/Folofola 'oku 'ikai lelei/kakato ki ai 'a hono finangalo!!

Masi'i fakapulia kataki he fa'a talahu'i, ka 'oku mo'oni e lea 'a e leka Vainii ki he fu'u 'ulu hipi mei Folaha, "sai ange talahu'i ho'o houtamaki" he he!

[Kitione Tuitupou]

Lotopoha,

Tokoua, malo 'etau lava!! 'ikai ke te lave'i ko koe 'oku ke fai fatongia ko eni, 'asinga he kuo ke toe haa kei si'i ange koe he taimi ni, he he! Ngali kuo 'aonga e tou'anga 'a e kangaroo kiate koe ka ko e me'a tepuu ko ho'o tali lelei e fale'i 'a Afuha'amango, he he!

'ofa atu ki he famili mo e ngaahi fatongia kotoa.

 

[penisimani mone]

Kitione:

Ko 'ene ki'i faingata'a ia kiate au hono ngaue'aki 'o e fakalelei/fakakakato he 'e malava ke tukuaki'i 'a e 'Otua 'o hange na'a ne 'omai 'a e Lao/Palofita/Folofola 'oku 'ikai lelei/kakato ki ai 'a hono finangalo!!

Masi'i fakapulia kataki he fa'a talahu'i, ka 'oku mo'oni e lea 'a e leka Vainii ki he fu'u 'ulu hipi mei Folaha, "sai ange talahu'i ho'o houtamaki" he he!

--------

Malo Kiti, ka ke toe fakamanatu lelei pe he mahalo ko e toe leka Folaha pe mo ena ia, hehehe!....(mhk)...kae 'ai mo ke ha'u ke ta oo 'o vakai e kaingaa na'a ta toe 'eke'eke holo kinautolu ha 'aho heni 'o hangee ko Sifaa ee...'oua e kohu Sifa!...

 

Mo'oni ia Kiti, 'oku tau faingata'a'ia kotoa pe 'i he toe faka'uhinga/fakakakato/fakalelei/fakalakalaka ko eni 'e Sisu e Laoo 'ia Mat 5-7, 'oku mahino ko e fo'ilea mahu'inga e Gk plero'oo (faka'uhinga/fakakakato/fakalelei/fakalakalaka?) ke tau fa'a fifili ai, pea te tau ala fa'a kehekehe aipee mahalo...

 

...na'a ku faingata'a'ia foki 'i he ngaahi me'a lahi, kau ai e Matthew 5:43 ⁴³ Ye have heard that it hath been said, (a) Thou shalt love thy neighbour, (b) and hate thine enemy, pea fa'a faka'uhinga'i 'e he ni'ihi, ko e (a) ko e Lao ia 'a e 'Otua (Lev 19:18), pea tokua ko e (b) ko e lao pe ia 'a Mow/kau matu'a. etc... 'osi ko iaa, ko (b) ko e Lao pe mo ia he FM 'a e 'Otua/Sisu (Deut 25:17-19)...

 

Na'a ki'i ku feinga leva ke harmonize e ongo lao ko iaa he FM ke 'oua te na fepakipaki, 'ou pehee, 'oku moral base e (a), koe'uhi he 'oku makatu'unga ia mei he 'ofaa (God's nature), ka ko (b) 'oku positive law pe nai ia ka 'i he'ene wisdom pe 'a'ana, pea 'e ala liliu pe ia 'e he same law giver 'i ha taimi 'i he'ene wisdom pe 'a'ana...ka na'e ta'ekakato 'a (b) 'ia Deut 25?...pea fa'a ilifia 'a e ni'ihi ke tali "'io" ai, he 'e 'ikai taau ia mo e 'Otuaa/Sisu ke 'ai ta'ekakato ha'ane Lao, pea te nau fa'a tukuaki'i leva 'a (b) 1. ko e me'a pe ia 'a Mow/kau matu'a, 2. ko e hala pe e fakatonulea he FM, etc...'osi, ko (b) ne folofola'aki 'e he 'Otua/Sisu 'i he FM...Ka Kapau te tau tali "'ikai", pea na'e kakato pe 'a e Laoo ia he FM, pea 'e ngali mo'oni leva 'a Veni (mo e Tauluaa?)...taa ko e fakatonulea ('ata'ataa) totonuu eni ne toki 'omi 'e Sisuu...'osi, 'oku 'ikai ko e fakatonulea'i 'ata'ataa pe eni 'oku fai 'e Sisu 'ia Mat 5-7, ka 'oku kau ai 'ene ta'ofi aa foki ai 'o e "...fehi'a ki ho filii" 'ia Deut 25.... pea ko e toe konga foki ia 'e taha mahalo 'o e fo'ilea "fakakakatoo" ko e 'ene ta'ofi 'ene 'uu positives he FM...'oku 'ikai nai ko e "fakakakato" ko e fakatonulea 'ata'ataa pe, ka 'oku kau ai mo 'ene ta'ofi aa e ngaahi positive, ka 'oku fakalakalaka ai e 'Otuaa 'iate ia pe?..hei'ilo.. kae mahino nai ai e fakalakalaka 'ene revelation, pea mo tautolu/'Isileli/siasi...

 

e.g. 'Oku 'ikai ha toe lave ia 'a Sisu ki he (a) 'ia Mat 5:44, ka ko e liliu/ta'ofi pe 'ene positive law 'ia Deut 25, pea fakalahi mei he 'ofa (national) ki he moral base, as of our Father in Heaven)...pea ko e 'uu naunau nai ia 'o e "fakakakatoo" 'a Sisu ko e ta'ofi, fakalahi, fakatonulea, fakaeloto, etc...

 

Ka kuo mahino mai eni ho'o 'uhinga ki he "fakalakalakaa", taa ko e fakalakalaka pe 'i he 'ene revelation (FM-FF), mo 'etau 'ilo/mahinoo, kae 'ikai ke fakalakalaka ai e 'Otuaa 'iate ia pe, 'o hangee ko e tui 'a e process theology...pea 'oku tau tui tatau mahalo ai, ka 'oku ngali tui foki 'a stan (mo koe?), ne te'eki pe ke kakato e fakakakato ko eni 'e Sisuu e Laoo he NT, pea ke tau toe hokohoko atu e fakakakatoo/fakaleleii ko enii he 'aho ni mo e kaha'uu, pea mahalo ko e fehu'i kehe ia...hei'ilo...ka te nau tautuki ai kinaua mo Veni/Takamuli...'ouaa'a!!

 

'Io, Kiti...kuo fu'u lahi e tslsl kae 'ikai lau e Tohii, fue e namuu mo toli ha kuava ki he fanauu...si'i eee...'atungaa e nofo vaoo...'io, ko eni 'e fakasi'isi'i ke taataataha pe...'aaalu ai tslsl eee!! ...Pea malo e afe ange ki Lennox 'o tokoni mo tau lavelave ai...mo e 'ofa aipee...

--
fakapulia

[Sitiveni Faupula]

Malo Fkpulia e fkkohukohu. Ko e me’a mo’oni mo’oni ‘a ‘etau faingata’ia he malanga ‘a Sisu he mo’unga, pea kiate au ko hotau faingamalie ia ke hola/tui he vavetaha kia Sisu, he ko ia tokotaha pe ‘a e haohaoa mo e ma’oni’oni. ‘Oku tala ‘e Paula, “He tala‘ehai ‘oku ou maa’i ‘a e Kosipeli: he ko e ivi ia ‘o e ‘Otua ‘oku ngaue ki he fkmo’ui ‘iate ia fulipe ‘oku tui; . . . He ‘oku fke’a ‘i ai ha ma’oni’oni mei he ‘Otua, ‘oku kamata mei he tui, pea iku ki he tui: ‘o hange ko e folofola, Ko e ma’oni’oni te ne mo’ui mei he tui” (Lm 1:16-17).

 

Tapuaki ‘ia Kalaisi

----  

 

From: penisimani mone

Sent: Tuesday, March 01, 2011 1:51 PM

To: tasil...@googlegroups.com

Subject: Re: [tasilisili] Re: "LAO 'oe SAUNI/ 'OFA'I E FILI" mo Matiu 5:38-48

 

[penisimani mone]

2011/2/28 Sitiveni Faupula <ven...@optusnet.com.au>

Malo Fkpulia e fkkohukohu. Ko e me’a mo’oni mo’oni ‘a ‘etau faingata’ia he malanga ‘a Sisu he mo’unga, pea kiate au ko hotau faingamalie ia ke hola/tui he vavetaha kia Sisu, he ko ia tokotaha pe ‘a e haohaoa mo e ma’oni’oni. ‘Oku tala ‘e Paula, “He tala‘ehai ‘oku ou maa’i ‘a e Kosipeli: he ko e ivi ia ‘o e ‘Otua ‘oku ngaue ki he fkmo’ui ‘iate ia fulipe ‘oku tui; . . . He ‘oku fke’a ‘i ai ha ma’oni’oni mei he ‘Otua, ‘oku kamata mei he tui, pea iku ki he tui: ‘o hange ko e folofola, Ko e ma’oni’oni te ne mo’ui mei he tui” (Lm 1:16-17).

 

Tapuaki ‘ia Kalaisi

----  

-------------

Aamen & aamen!!...hala maa mo eni Veni!...pea ko Sisu Kalaisi, ko hotau poto'anga mo ma'oni'oni'anga...ka ta talitali aipe heni, Veni he kuo mei afe mai e kau postmodern 'o fakalau e ngaahi ta'ekakato 'o e fakakakato/fakatonulea 'a Sisuu he FF ke mou ki'i feveloveloi he 'oku ou ki'i puke au...malo e kei fakamo'oni ki he Kosipeli...

--
fakapulia

 

 

[Kitione Tuitupou]

...na'a ku faingata'a'ia foki 'i he ngaahi me'a lahi, kau ai e Matthew 5:43 ⁴³ Ye have heard that it hath been said, (a) Thou shalt love thy neighbour, (b) and hate thine enemy, pea fa'a faka'uhinga'i 'e he ni'ihi, ko e (a) ko e Lao ia 'a e 'Otua (Lev 19:18), pea tokua ko e (b) ko e lao pe ia 'a Mow/kau matu'a. etc... 'osi ko iaa, ko (b) ko e Lao pe mo ia he FM 'a e 'Otua/Sisu (Deut 25:17-19)..

Na'a ki'i ku feinga leva ke harmonize e ongo lao ko iaa he FM ke 'oua te na fepakipaki, 'ou pehee, 'oku moral base e (a), koe'uhi he 'oku makatu'unga ia mei he 'ofaa (God's nature), ka ko (b) 'oku positive law pe nai ia ka 'i he'ene wisdom pe 'a'ana, pea 'e ala liliu pe ia 'e he same law giver 'i ha taimi 'i he'ene wisdom pe 'a'ana...ka na'e ta'ekakato 'a (b) 'ia Deut 25?...pea fa'a ilifia 'a e ni'ihi ke tali "'io" ai, he 'e 'ikai taau ia mo e 'Otuaa/Sisu ke 'ai ta'ekakato ha'ane Lao, pea te nau fa'a tukuaki'i leva 'a (b) 1. ko e me'a pe ia 'a Mow/kau matu'a, 2. ko e hala pe e fakatonulea he FM, etc...'osi, ko (b) ne folofola'aki 'e he 'Otua/Sisu 'i he FM...

-- ------------------------------------------------------------------
Ko e lelei eni 'o e tekinolosia masi'i Fakapulia, kuo hiki mai pe hotau ngaahi nu'u 'o fakateetee holo pe he vahamohe, pea kuo nau pahia kinautolu he'ete fa'a uhu hengihengi atu, ka ko e taimi pe ia 'oku te 'ataa ai he 'oku kei tootoofaa e kau pule fakaaoaoo, he he!

Fakapulia, mo'oni lahi ko 'etau fangatua mo e Folofola 'oku hange ka 'ikai toe 'osii, pea ko 'etau fanga ki'i too kehekehe 'oku tokoni ia ki hono teke ke tau nga'unu kimu'a. 'Oku malie 'a e fo'i fakatokalelei 'oku fokotu'u mai (a) "'ofa ki he kaunga'api" ko e Lao 'oku tafe mei he 'ofa (nature of God), (b) "fehi'a ki he filii", ko e Lao positive 'oku tafe pe moia mei he poto (wisdom of God), toki fakatonutonu mai.

Fefe ke tanaki atu mo e option (c), 'oku 'ikai ha Lao pehe ia 'a e 'Otua, neongo kuo fokotu'u mai 'a Deut 25:17-19 ka 'oku 'ikai fakapapau'i mai eni ko e Lao ke fehi'a ki he filii??? (Toki fakavetevete mai).

Kapau te tau ngaue'aki 'a (c) pea 'e ngali ofi ta ko e fo'i tanaki mai ko eni (1) ko e fo'i lao 'a e kau matu'a (oral law) (2) 'ilo 'e Sisu 'oku 'ikai ko e 'uhinga kakato eni 'o e "'ofa ki he kaunga'api" (3) 'omai hono 'uhinga kakato, ke hiki e kau'afonua 'o e 'kaunga'api' mei he fakangatangata ki hoto taha tonu 'o fai pehe foki ki hoto filii.

'Oku ou tui na'e 'osi lelei/kakato pe finangalo ia 'o e 'Otua ki he Lao ko eni mei he kamata'anga "'ofa ki he kaunga'api" ke kau ai hoto filii. Kapau 'oku tau pehe na'e 'ikai lelei/kakato 'a hono ngaue'aki 'i he FM pea teu pehe koe'uhi ko si'i ngata'anga pe ia 'o e a'usia 'a si'i matu'a 'o e kuonga takitaha. 'Oku toki fakalakalaka mai 'a e faka'uhinga mo e a'usia (Lev 19:18, Lev 19:34) 'o au mai ki hono toki 'omi 'e Sisu hono 'uhinga kakato 'ia Matiu. Ko e fakakakato kuo fai 'e Sisu ko hono aofangatuku pe ke 'oua na'a toe fai hano numi'i 'a e 'uhinga 'o e Lao ko eni.

Fakapulia, 'oleva te ke hola leva kae li'aki kimautolu he 'oku fakakoloa 'etau ki'i lavelave kiate au.Mahalo na'a 'oku fakapipiko ia kaite koe, he he! Ko 'ene fakakoloa he 'oku ou fakatokanga'i ko e lahi ange 'etau vahevahe ko 'ene mata'a'a ange ia kiate au 'a 'eku si'isi'i ke fakamatala 'a e lahi, loloa, maokupu 'a e 'ofa 'a e 'Otua.

pea tokanga ki he ako kakau na'a oo 'o mole 'i tahi, he he!

[sep...@optusnet.com.au]

Kiti fo'i pululole melia ngata'a tama 'oku mo fetakai ai mo Fakapulia ee.

Koe fo'i pulu'imei eni kene ta'aki ai pe ha nifo ha ha ha.

Ko e fakakakato 'oku tonu ke ma'u hono 'uhinga fakatonga, he 'oku 'ikai toe kau ai e fakalalaka ia, moe fakalelei'i,he lau 'a'aku.

Ko e fakakakato 'oku tokanga ki ai 'ae Tohitapu ko hono faka'otu mai e founga hotau fakamo'ui mo hotau ohi, ne 'osi 'iai pe Kolosi 'o Kalaisi ka ko hono anga 'ona eni, Lao, Palofita , Sisu.
Vakai ki ha taimi 'oku fou mai ai ha fononga ki ha faka'eiki, 'omai 'enau tokonaki mo'enau teu. Kuo 'osi kakato ia , ka ko hono faka'otu ke tonu moe pangai he'ikai laku fakataha mai ,'e tuku mai e kava,tukumai puaka, tuku mai e tokonaki , mai e haa mo e haa a'u ki he konga feta'aki fakamuimui taha pea 'oku toki kalakalanga e mataapule, fakafeta'i e ngaue, koe fakamahino kuo kakato kotoa atu kihe pangai.

Ko e ngahi me'a kotoa ko ia ne 'osi kakato he'etau vakai mei he tohitapu, ka ko hono fakalaine mai ki mamani ne toki fakamuimui mai ai e 'Alo.

kapau ne 'osi lave'i pea tuku noai pe pulu'imei ko ena ke toki ta'aki 'aki e nifo 'o Pitasoni, ha ha ha....
'ai e kataki ke lahi.

takamuli.
-------------

[Kitione Tuitupou]

Kiti fo'i pululole melia ngata'a tama 'oku mo fetakai ai mo Fakapulia ee.

Koe fo'i pulu'imei eni kene ta'aki ai pe ha nifo ha ha ha.

kapau ne 'osi lave'i pea tuku noai pe pulu'imei ko ena ke toki ta'aki 'aki e

nifo 'o Pitasoni, ha ha ha....
'ai e kataki ke lahi.

takamuli.
------------------------------------------------

Masi'i Takamuli,

te ke a'u mai pe ki he ta'u ko eni pea 'oku a'u ee ki he fo'i pululole 'oku kei
feinga'i pe ke lamu he kuo manifi foki e koloaa, he he!

Ta ko 'ene nounou ena ke fai mo ke fuke mai e 'umu ko ena kuo a'u ki he
palapala, ko e 'umu ni ia kuo fuoloa 'ene 'oposia pea kuo fiu hono filio'i 'oku
kei kano ua pe. Tau kaii ai ho'o 'umu pea tau toki tataakoto ai pe kuo tau
fatafaa'ia.

Pea kataki 'o taki taha lea he motherman hono 'ofa'angaa, he he!

[penisimani mone]

Kitione:

Fefe ke tanaki atu mo e option (c), 'oku 'ikai ha Lao pehe ia 'a e 'Otua, neongo kuo fokotu'u mai 'a Deut 25:17-19 ka 'oku 'ikai fakapapau'i mai eni ko e Lao ke fehi'a ki he filii??? (Toki fakavetevete mai).

Kapau te tau ngaue'aki 'a (c) pea 'e ngali ofi ta ko e fo'i tanaki mai ko eni (1) ko e fo'i lao 'a e kau matu'a (oral law) (2) 'ilo 'e Sisu 'oku 'ikai ko e 'uhinga kakato eni 'o e "'ofa ki he kaunga'api" (3) 'omai hono 'uhinga kakato, ke hiki e kau'afonua 'o e 'kaunga'api' mei he fakangatangata ki hoto taha tonu 'o fai pehe foki ki hoto filii.

---------

Kiti...nou hola eni...'ikai ha fakapipiko ai 'e taha he 'oku ou ako pe foki mo au ai...kae lau ma'upe e ta'u motu'aa, kae 'ikai ko e ta'u huu ki siaa...hehehe!...koloaa ena kuo ke toe faka'ataa mai ke toe hoko atu pe kohikohii...

 

Neu fa'a faka'uhinga mai 'aki kimu'a 'a e option (c) 'a Deut 25:17-19, 'ou pehee ai ko e oral law pe, ka neu toe foki 'o lau fakalelei 'a e Tohii, pea ko e me'a neu a'u ki aii -

 

1) Ko Deut 25:17-19, ne kamata nai mai ia mei a Eki 17:14,16 - Pea na'e folofola 'a Sihova kia Mosese, Tohi eni 'i he Tohi ko e fakamanatu...he teu matu'aki tamate'i 'a e manatu kia Amaleki mei he lalo langii...pea mahalo ko e kamata ia 'o e "fehi'a"/"manatu" ki he filii he FM...pea toki hokohoko mai ai ki he ngaahi potu folofola kehe 'o kau ki ai, pea toki a'u mai ki hano toe lau 'o e Laoo 'ia Deut 25, 'a ia na'e kamata tonu mai ia mei he folofola tonu 'a e 'Otuaa/Sisu ki he angatu'u 'a Amaleki ki he taki fononga 'a e 'Otuaa ki 'Isileli...

 

2) Kapau ko ia, pea 'e anga fefe leva ha'atau pehee, "..'oku 'ikai ha Lao pehe ia 'a e 'Otua, neongo kuo fokotu'u mai 'a Deut 25:17-19 ka 'oku 'ikai fakapapau'i mai eni ko e Lao ke fehi'a ki he filii??? (Toki fakavetevete mai)...pe te ke pehee..."...(1) ko e fo'i lao [pe eni ia] 'a e kau matu'a (oral law)...? 'osi, ne lau tonu e Tohitapuu - "Pea na'e folofola 'a Sihova kia Mosese.....?,

 

3). Ne ke pehee foki Kiti,...(2) 'ilo 'e Sisu 'oku 'ikai ko e 'uhinga kakato eni 'o e "'ofa ki he kaunga'api"...mo'oni nai ia, 'okapau 'oku tau tui ko e oral pe eni 'a Mosese mo e kau matu'aa, ka 'okapau ko e folofola tonu ia 'a e 'Otuaa 'o hangee ko 'ene kamata mei a Eki 17:14-16, pea mahalo 'e 'ikai ko ha oral law ia 'a Mow, ka ko e positive law pe ia 'a Sihova/Sisu (hhf)...'o ne 'afio'i pe 'i he FM 'oku 'ikai kakato ia kiate kitautolu, ka na'a Ne hoifua pe ai (progressive revelations), na'e fe'unga pe ia he taimi ko iaa ke tau kamata mai ai mo 'Isileli, kae'oua ke ne toki fakakakato mai ia ko eni 'ia Mt 5...'o ne ta'ofi aa 'a e heni 'ene fehi'a/manatu ki he filii (he 'oku 'ikai ke divine moral base ia), kae hiki ki he 'ofaa, 'o hangee ko ho'o (3)...so, for me, this "fakakakato" Gk plero'oo Meaning: 1) to make full, to fill up, i.e. to fill to the full 1a) to cause to abound, to furnish or supply liberally 1a1) I abound, I am liberally supplied 2) to render full, i.e. to complete 2a) to fill to the top: so that nothing shall be wanting to full measure, fill to the brim 2b) to consummate: a number 2b1) to make complete in every particular, to render perfect 2b2) to carry through to the end, to accomplish, carry out, (some undertaking) 2c) to carry into effect, bring to realisation, realise 2c1) of matters of duty: to perform, execute 2c2) of sayings, promises, prophecies, to bring to pass, ratify, accomplish 2c3) to fulfil, i.e. to cause God's will (as made known in the law) to be obeyed as it should be, and God's promises (given through the prophets) to receive fulfilment ...is more than simple "re-fakatonulea'i" pe in that sense...mo'oni nai heni 'a tfinau Kiti...kae ki'i tuku hifo aa 'a Mow ke ki'i ta'emahu'inga...hehee!..

 

4) Neu toe lau fakalelei foki mo Mat 5:43 - "Kuo mou fanongo na'e folofola'aki, Te ke 'ofa'i ho kaungaa'apii, kae fehi'a ki ho filii..."...'ikai mahino e author's intent, pe ko e "folofola'aki" eni 'e hai?...'e Sihova, pe 'e Mow/kau matu'a?...pea mahalo te mo faka'uhinga ai mo Veni, ko e folofola'aki eni 'e Mow/kau matu'a, kau faka'uhinga ai au mo Molitoni, ko Sihova/Sisu pe 'oku folofolaa he FF & FM, pea neu pehee ai kimu'a atu, 'oku tatau pe nai ia mo e pehee - "Kuo mou fanongo Neu (Sihova/Sisu) folofola'aki (he FM, he Ek 17:14,16; Deut 25:17-19, etc), ka kuo u tala kiate kimoutolu 'e au 'o kamata mei he 'aho ni, ta'ofi aa 'a (b) mei he taimi ni, kae extent e 'ofaa ki he option C (3) 'a'auu Kiti...

 

Ko e anga pe vavaku Kiti, na'e 'ikai teu 'i ai tonu au, ka ko e anga pe usuusu...kae 'ai aa ho'o fooo, kae fue ange e namuu mo toli aipe kuavaa...mo e 'ofa aipee..

 

--
fakapulia

[Kitione Tuitupou]

 

1) Ko Deut 25:17-19, ne kamata nai mai ia mei a Eki 17:14,16 - Pea na'e folofola 'a Sihova kia Mosese, Tohi eni 'i he Tohi ko e fakamanatu...he teu matu'aki tamate'i 'a e manatu kia Amaleki mei he lalo langii...pea mahalo ko e kamata ia 'o e "fehi'a"/"manatu" ki he filii he FM...pea toki hokohoko mai ai ki he ngaahi potu folofola kehe 'o kau ki ai, pea toki a'u mai ki hano toe lau 'o e Laoo 'ia Deut 25, 'a ia na'e kamata tonu mai ia mei he folofola tonu 'a e 'Otuaa/Sisu ki he angatu'u 'a Amaleki ki he taki fononga 'a e 'Otuaa ki 'Isileli...

 

2) Kapau ko ia, pea 'e anga fefe leva ha'atau pehee, "..'oku 'ikai ha Lao pehe ia 'a e 'Otua, neongo kuo fokotu'u mai 'a Deut 25:17-19 ka 'oku 'ikai fakapapau'i mai eni ko e Lao ke fehi'a ki he filii??? (Toki fakavetevete mai)...pe te ke pehee..."...(1) ko e fo'i lao [pe eni ia] 'a e kau matu'a (oral law)...? 'osi, ne lau tonu e Tohitapuu - "Pea na'e folofola 'a Sihova kia Mosese.....?,

 

Ko e anga pe vavaku Kiti, na'e 'ikai teu 'i ai tonu au, ka ko e anga pe usuusu...kae 'ai aa ho'o fooo, kae fue ange e namuu mo toli aipe kuavaa...mo e 'ofa aipee

-- ---------------------------------

Fakapulia, ko e foo foki ko e kakato 'a e 'ofaaa, he he!! 'oku 'ikai toe 'i ai hano faito'o 'ona 'o e namu ka ko e inu pe ke lahi e kava koe'uhi ke nau kau ai pe he konaa 'o lahilahi mohee pe kae hao atu ha mou me'i ta'ata'a.

 

'Oku 'ikai teu faka'ika'i ko Deut 25:17-19 ko e folofola 'a e 'Otua, ka 'oku ou fiu feinga keu tui ko e folofola eni 'a e 'Otua ke 'fehi'aa ki he filii'. 'Oku malava nai ke tafe fakataha mai pe 'a e 'Ofa mo e fehi'a ki hotau fa'ahingaa mei he 'Otua tatau pe???

 

Kapau te tau talanoa ki he 'Otua mo 'ene 'OFA pea 'e 'ikai kakato pe malava ke tau fakamatala'i 'a e 'OFA 'a e 'Otua 'o ala mavae mei he ongo naunau ko eni,1. fakamaau totonu (justice), 2. meesi (mercy). Ko e fakakaukau 'o e 'fkamaau totonu' kapau te u fai hia/angahala/maumau e Lao 'a e 'Otua kuopau ke u inu 'a hono nunu'aa (tautea). Kapau teu fai lelei pe au pea he 'ikai ke u inu 'a nunu'a. Ko e meesi, ko hano toe 'omai 'e he 'Otua ha ku faingamalie koe'uhi  kuo u tafoki/fakatomala he ngaue kovi kuo u faii. 

 

Na'e fai 'e he kau 'Amaleki 'a e hia matea ko hono fakapoongi 'o e kau vaivai taha he fononga 'o 'Isileli, houhau ai 'a e 'Otua 'o ne finangalo ke fakahoko 'e 'Isileli 'a e tautea mamafa ko eni ki 'Amaleki. 'Oku ou ki'i aafe ki he Deut 25:17-19 ko e fakakaukau 'o e 'sauni' pea ko e naunau pe mo eni ia 'o e 'fakamaau totonu' (justice) 'a e 'Otua, he 'oku inu pe 'e Amaleki 'a e tuha 'o 'enau fai kovii (Deut 25:17-19). Ko e 'sauni/'fakamaau totonu' ko eni ko e naunau ia 'o e 'OFA 'a e 'Otua ka 'oku 'ikai ko ha faka'ai'ai eni 'o e 'FEHI'A ki he filii' he 'oku fepaki ia mo hono natula 'OFA 'o e 'Otua.

 

'Oku lahi pe 'a e ngaahi talanoa 'i he Tohitapu 'oku ngaue'aki ai 'e he 'Otua 'a e ngaahi Pule'anga/Tangata ke nau fakahoko 'a 'ene 'fakamaau totonu'. Na'e me'a ngaue'aki 'e he 'Otua 'a Nepukanesa 'o Papilone ke ne tautea'i 'a e Pule'anga Siuta koe'uhi ko 'enau talangata'a ki he 'Otua 'o fai ai honau taki popula. Koe'uhi na'e ki'i 'ova pea taka 'afungi 'a Papilone he fakahoko 'a e fo'i ngaue ko eni na'e toe ngaue'aki ai 'e he 'Otua 'a Kolesi (Pesia) ke 'oange fakamaau totonu ki Papilone. Ko e palopalema lahi 'o 'etau fai 'a e sauni/'fakamaau totonu' ki hotau ngaahi fili ko e 'ikai malava ke tau fakahoko'aki ha loto 'oku 'ata'ataaina. 'Oku fa'a huhukia ma'u ai pe hotau ngaahi loto pea iku ke ne fanau'i mai ai 'a e fanga ki'iki'i taufehi'aa!! Ko e me'a pe 'e iku kiai ko e fakalalahi ange 'a e tautamate mo e fetaufehi'a'akii.

Ko e fakahinohino ia 'a Sisu ke tau hangataha pe aa ke 'ofa mo lotua hotau ngaahi fili he koe kakato pe ia 'o e ''ofa ki he kaunga'api' mei he kamata'anga, he 'oku 'ikai ke tau malava 'o fakakakato ia he taimi 'oku tau fai ai 'a e sauni. 'Oku 'ikai 'uhinga ia 'e ngata ai 'a e 'fakamaau totonu' 'a e 'Otua ki hotau ngaahi filii, 'ikai!! "Si'oku, 'ofa'anga, 'oua te mou sauni ho'omou ngaahi me'a, kae tuku ia ki he Houhau: he kuo tohi, 'Oku 'a'aku 'a e sauni; ko au teu 'atu hono tuha-ko e folofola ee 'a e 'Eiki" (Loma 12:17-21).

Ko e 'OFA 'a e 'Otua te tau fe'ao pe moia ki he 'aho faka'osi 'o tatau moia 'a 'ene fakamaau totonu. Kuopau pe ke tautea 'a kinautolu 'oku 'ikai tafoki/fakatomala mei he'enau ngaahi angahala pea ma'u meesi 'a kinautolu kuo tafoki/fakatomala. Ko e 'OFA pe eni 'a e 'Otua ka 'oku 'ikai hoko eni ko ha'ane FEHI'A.

Ko e me'a malie 'a e 'ikai ke 'i ai ha taha he na'e mei houtamaki ia he'etau usuusu, he he! Kataki he to kehekehe 'etau lau ta'u ka koe'uhi 'oku mou lau kimoutolu 'a e ta'u kuo tuku kimui ka 'oku ou toki kamata lau ta'u pe au he momeniti kotoa pe 'o faai ai kimu'aa, he he!

[penisimani mone]

Kitione:

'Oku 'ikai teu faka'ika'i ko Deut 25:17-19 ko e folofola 'a e 'Otua, ka 'oku ou fiu feinga keu tui ko e folofola eni 'a e 'Otua ke 'fehi'aa ki he filii'. 'Oku malava nai ke tafe fakataha mai pe 'a e 'Ofa mo e fehi'a ki hotau fa'ahingaa mei he 'Otua tatau pe???

------

Kiti, 'ai mo ki'i fakafepaki!...manatu ai ki he tangi 'a e motu'a Vaolahi he'ene putu..."'Oiauee ho'o hola 'oku te'eki keu fo'i he fooo!!..."..vakai!...ka ko e fu'u ngutu laulaunoaa pe eni ia, he 'oku tau foo kotoa pe...ha e 'aonga e lakanga mo e kei foo aipee!...

 

Na'a ku fiu feinga pehee pe mo au kimu'a, he 'oku fepaki 'a e tafe fakataha mai 'a e Lao 'ofaa mo e fehi'aa mei ha 'Otua tatau pe, ka kuo u ki'i fiemaalie 'i he'eku faka'uhinga neu 'osi lave atu ki ai ki mu'a atu - ko e Lao 'ofa ki he kaunga'apii ne fai nai ia mei he nature of God (moral law based on God's nature), ka ko e Lao fehi'a ki he filii (Deut 25:17-19) ne fai nai ia ko 'ene positive law pe (based on God's will, not on God's nature), 'o hangee pe ko e Lao nifo ki he nifo, 'a ia 'oku ne mafai ke ne toki fakakakato ia 'amui, pea ko ia eni nai ne toki fakakakato 'e Sisu 'ia mat 5.

 

'Oku fa'a faka'uhinga 'e ha ni'ihi 'a e 'uu positive laws ko enii tokua ko e oral law pe ia 'a Mosese mo e kau matu'aa pea toki fakakakato 'e Sisu 'ia Mat 5, ka 'oku ta tui tatau heni, ko e ngaahi folofola pe mo eni 'a e 'Otua ('ikai 'a Mosese mo e kau matu'aa pe), pea ko 'ene ngaahi lao pe foki, pea kuo ne toe fakakakato pe eni 'ia Sisu he Mat 5.

 

Mo'oni ia, 'oku faingata'a ke tau fakakaukau'i ki ha tafe mei ha 'Otua tatau pe 'e taha 'a e Lao 'ofaa mo e Lao fehi'aa he 'oku fepaki 'a e fehi'aa mo e God's nature, ka 'oku malava pe nai 'a e tafe mei ha 'Otua pe taha 'a e Lao 'ofaa (moral law based on God's nature) mo e Lao fehi'aa (positive law based on God's will), 'o 'ikai ke na fepaki he 'oku na base kehekehe pe, pea neu ki'i fiemaalie ai mo 'ahi'ahi taufale atu ai pe 'e ngali tonu aipe pe 'ikai..

 

Ka 'oku ngali fakalilifu foki e "fehi'a" ko enii ki ha ni'ihi, kae mahalo ko e fa'ahinga FM fehi'a eni ko e "fehi'a matematee" (perfect hatred, Heb sin'ah, Same 139:21-23, etc..), pea 'uhinga ki ai 'a Sisu 'ia Mat 5...ka 'oku ki'i kehe ia mei he "fehi'a ta'engata" (old hatred, Heb 'eybah, Eze 25:15, etc..), 'oku kei ta'ofi pe ia pea against God's nature, ka 'oku na kehekehe pe, pea tau fa'a faingata'a'ia hono fakakaukau'ii...'osi, 'uhinga mai ia 'i hee ka tau takai hake kitautolu 'i hee...

 

Ko e anga pe fakalavelave, Kiti...ei, pea 'ai mo 'omi ha'amau naunau fo'ou he ko e fu'u OT Ethics pe eni 'a Walter C. Kaiser Jr ne mou lii ki tu'aa 'oku mau kei tumusumu holo aiii...'oua e kata!...mo e 'ofa aipee..
--
fakapulia

[Kitione Tuitupou]

 

Mo'oni ia, 'oku faingata'a ke tau fakakaukau'i ki ha tafe mei ha 'Otua tatau pe 'e taha 'a e Lao 'ofaa mo e Lao fehi'aa he 'oku fepaki 'a e fehi'aa mo e God's nature, ka 'oku malava pe nai 'a e tafe mei ha 'Otua pe taha 'a e Lao 'ofaa (moral law based on God's nature) mo e Lao fehi'aa (positive law based on God's will), 'o 'ikai ke na fepaki he 'oku na base kehekehe pe, pea neu ki'i fiemaalie ai mo 'ahi'ahi taufale atu ai pe 'e ngali tonu aipe pe 'ikai..

-- --------------------------------------------------------------------------
Fakapulia, 'amanaki na'a mou ma'u ha fu'u 'aho kelesi'ia he 'aho ni. 'Ikai foki fai ha lau ia ki he toutai na'e ma'u 'anepoo neongo na'e 'ikai sai ka ko 'ete ki'i fangota, kuo 'ikai toe lau 'e he famili ha me'a he kuo lahi e mole pea hufanga ai leva he'ene lotu lelei he Sapate, he he!

Ko e 'atunga ia ho'omou ta'ofi 'a e lao motu'a 'o e fakafepaki, 'a e pakini taa, 'ai ai 'ene faingofua mo nounou! Kuo fai ai pe afe mamahi ki he fakafepaki kuo mou tu'uaki mai (Matiu 5:39-44, 'non violent resistant'). Ko 'ene talamai koee ke foo homau vala 'uli, 'oku ou tanaki mai 'e au mo homau vala ma'a 'o foo, ko 'ene toe pu'i hoko mai koee ke u foo, 'oku ou tanaki mai 'e au mo e foo 'a e kaunga'api. Ko e feinga pe foki he fulihi 'o e kou'ahe 'e taha mo e fakamaile ua, hei 'ilo na'a faifai ange kuo fafangu ai ho'ona koniseniti 'o afe aa hono loto ha ki'i me'i huli 'o e 'ofa 'a e Tamai, ke ngaue'aki aa e fu'u misini foo na'e 'omai 'e he palangi na'a popoo, kae tukuaange aa si'i ki'i louhi'i lihi e mikoo ke ki'i malenelena he kuo a'u ki he kalematulee, he he! Mo'oni pe foki e sailor ia ka ko e kole hekaa!!

Ko e maama eni 'oku ha mai kiate au mei he fakamatala 'i 'olunga, ko e Lao 'o e 'fehi'a ki he fili' ko e lao pe 'oku lelei (positive law) pea 'oku tafe/base 'i he God's will. Na'e finangalo lelei pe kiai 'a e 'Otua 'o ne fekau 'a e kakai 'o e FM ke nau fai pehe (Deut 25:17-19). Koe'uhi 'oku 'ikai fepaki eni mo e nature of God, 'oku 'ikai leva ke kovi/angahala ke fai pehe 'a e kakai 'o e kuonga koia.

Toki hoko mai 'a Sisu 'i he FF 'o fakahaa mai kuo liliu 'a e will of God, ke ta'ofi aa e lao 'fehi'a ki he fili' (Deut 25:17-19) he 'oku kovi??, ka tau  "lotu mo hufia 'a e filii". Ko eni 'a e finangalo 'o e 'Otua pea ko e kakato'anga ia 'o e Lao ki he ''ofa ki he kaunga'api' kuo ha'u pea mo Sisu.

Toki fakatonutonu mo fakakakato mai 'a e maama ko eni kuo a'u mai kiate au mei he fakamatala 'i 'olunga. Kataki kapau kuo u fu'u hee mama'o, ka 'oku faingofua pe foki ke hala 'eku ma'u he 'oku 'ikai teu lava 'o lau 'a e 'atamai vavanga 'o e tokotaha 'oku ha'ana 'a e fakamatala, he he! He 'ikai foki fai hano tukuaki'i ko e ngangaue mai 'eni 'a natula kiate kita, telia na'a mou toe vaku mai 'e moutolu 'a e ngaahi ta'u kuo 'osi tanuu, he he!

'Oku ou sai'ia ange pe hono toki kamata e lau ta'u he taimi ni 'o faai atu kimu'a, koe'uhi ke kei tokolahi pe 'etau kau puee (inclusive), pea telia na'a si'i tomui ha fu'u tokolahi 'i fale ni he lau ta'u ki mui, pea ta toe tokoua pe mo ha ki'i ni'ihi 'o tau longonoa pea tau toe ta'elataa, he he!

'ofa atu ki he ngaue mo e famili kau 'alu aa 'o hiko mo pelupelu e fooo kae 'ave aa foo 'a e kaunga'apii !!! he he!



 

[penisimani mone]

Kitione:

Ko e maama eni 'oku ha mai kiate au mei he fakamatala 'i 'olunga, ko e Lao 'o e 'fehi'a ki he fili' ko e lao pe 'oku lelei (positive law) pea 'oku tafe/base 'i he God's will. Na'e finangalo lelei pe kiai 'a e 'Otua 'o ne fekau 'a e kakai 'o e FM ke nau fai pehe (Deut 25:17-19). Koe'uhi 'oku 'ikai fepaki eni mo e nature of God, 'oku 'ikai leva ke kovi/angahala ke fai pehe 'a e kakai 'o e kuonga koia.

 

Toki hoko mai 'a Sisu 'i he FF 'o fakahaa mai kuo liliu 'a e will of God, ke ta'ofi aa e lao 'fehi'a ki he fili' (Deut 25:17-19) he 'oku kovi??, ka tau  "lotu mo hufia 'a e filii". Ko eni 'a e finangalo 'o e 'Otua pea ko e kakato'anga ia 'o e Lao ki he ''ofa ki he kaunga'api' kuo ha'u pea mo Sisu. ka tau  "lotu mo hufia 'a e filii". Ko eni 'a e finangalo 'o e 'Otua pea ko e kakato'anga ia 'o e Lao ki he ''ofa ki he kaunga'api' kuo ha'u pea mo Sisu.

-------

Malo Kiti, pea ko 'eku fakakaukau nai ia ki he ki he konga 'o e ngaahi "fakakakato" ko ia 'e Sisu 'a e lao "fehi'aa" 'o hangee ko ia kuo ke fakamaa'opo'opo 'i 'olungaa...mahalo 'oku 'ilonga ai ha'ate toonounou 'a'ata, 'i he'ete feinga ke 'i ai ha'ate ki'i me'angaue (fe'unga) fakafaka'uhinga ke tokoni mai ki he angakehekehe 'o e lea "fakakakato" 'ia Mat 5, he ka 'ikai pea 'e fu'u fepakipakilahi 'a e Lao FM mo e FF...

 

'Oku ou fetakai holo au mo e feinga ke harmonize e Lao FM mo e Lao FF( 'o kehe ia mei a te kinautolu 'oku nau feinga ke fakafepaki'i kinaua)...e.g. makatu'unga 'o e lao takitaha (moral, natural, pe positive)...ko fee 'oku toe ala liliuu mo fee 'oku 'ikai toe lavaa (positive laws, not  moral laws), pe 'oku 'i ai ha mafai 'o Sisu ke ne toe "fakakakato" 'ene laoo pe 'ikai (yes! He is the same Lawgiver as in OT)...'oua 'e tukuaki'i 'a Mosese (this is legal repealing, not hermeneutics), he ko e folofola/lao pe eni 'a e 'Otua (Scripture as Word of God), etc...'o ki'i kehe ia mei he context f'aka'uhinga'i kehe 'o e Laoo 'e he kau matu'aa ne lau ki ai 'a Venii...

 

Ki'i tokanga atu pe, Kiti ki ho'o faka'uhinga e konga ko enii..."..Toki hoko mai 'a Sisu 'i he FF 'o fakahaa mai kuo liliu 'a e will of God, ke ta'ofi aa e lao 'fehi'a ki he fili' (Deut 25:17-19) he 'oku kovi??..." Mahalo 'oku fu'u harsh e fo'i lea "kovi", na'a lelei ange 'a e lea "ta'ekakato" ke na hoa mo 'ene "fakakakatoo" (Mat 5:17)...pea 'e ala toe fakalea leva ho'o fakamaa'opo'opoo..."...ke ta'ofi aa e lao fehi'a ki he filii (Deut 25:17-19) he 'oku [na'e] ta'ekakato, [pea na'a ne 'osi 'afio'i pe 'e ia he FM na'e ta'ekakato ia, he 'oku progressive foki 'ene revelations mo 'Isileli/siasi/tautolu, kae 'ikai ke progressive ai e Lawgiver in Godself...

 

Ka ko hono toe 'o e lao saunii ne ke lave mai ki aii 'oku ta tui tatau ai kitaua, kae mahalo 'oku ke harmonize 'e koe ki ai 'a Mat:5:43, ka 'oku ou harmonize pe ia 'e au mei he makatu'unga 'o e lao takitaha (positive/God's will/progressive) 'iate ia pee...mo'oni ai Kiti e lea mei tongamama'o ee..."..'osi angee...naa tatau pe!"...heheee!...soli atu ki ha fakahua lau ta'u, it's only jokes to make us "smiles", not to make "mile", for in Christ there is do differ betw yrs...ko e kehekehe ako kakau pe mo tfinau ee...mo e 'ofa aipe..

--
fakapulia

[Kitione Tuitupou]

Malo Kiti, pea ko 'eku fakakaukau nai ia ki he ki he konga 'o e ngaahi "fakakakato" ko ia 'e Sisu 'a e lao "fehi'aa" 'o hangee ko ia kuo ke fakamaa'opo'opo 'i 'olungaa...mahalo 'oku 'ilonga ai ha'ate toonounou 'a'ata, 'i he'ete feinga ke 'i ai ha'ate ki'i me'angaue (fe'unga) fakafaka'uhinga ke tokoni mai ki he angakehekehe 'o e lea "fakakakato" 'ia Mat 5, he ka 'ikai pea 'e fu'u fepakipakilahi 'a e Lao FM mo e FF...

-----------------------------------------------

Fakapulia, malo mu'a e kei tuku taimi ki he me'a ni neongo ko taua pe 'oku kei fehangaaki kuo fuoloa e maa'u mohe maafana atu 'a e kakai ia honau ngaahi 'apii, he he!

'Oku ou tui he 'ikai lau ko ha'a tau tonounou 'a e 'ilo kuo ta'u a'usia he 'aho ni, ko e 'osi'osinga malie pe ia 'o 'etau vavaku mo ia kuo fakahaa kiate kitautolu. Neongo 'oku ta fou he hala kehekehe ka 'oku lahi pe ngaahi me'a 'oku ta tui tatau ai pea 'i ai mo e ngaahi me'a 'oku 'ikai ke ta tui tatau ai. Ka neongo ia 'oku 'ikai foki teu tui 'oku kovi 'etau faikehekehe, he ko e faka'ilonga ia 'o hotau fakangatangata pea 'oku fetokoni'aki mo fepoupouaki kotoa pe 'eni ke fakalakalaka ai pe kimu'a 'etau 'iloo 'okapau 'oku tau loto kiai, he 'oku tau 'ahi'ahi kotoa pe ke 'ilo 'a e finangalo 'o e 'Otua. 'I he taimi tatau 'oku kei fakamahino 'etau fakafalala 'i he Laumalie Ma'oni'oni ke ne tokoni mai 'o kei huluhulu hotau hala ke tau kei lalaka ai pe kimu'a 'i he'ene maama.

 Monuu 'oku ou tui he 'ikai ke fakamaau'i 'aki kitautolu 'a e me'a 'oku 'ikai ke tau a'u kiai ka koia pe kuo ta'u a'usia.

Tuku ke ta'ota'o pe hee 'eta 'umu he 'oku 'ikai ko hono faka'osi eni, 'e toe fuke pe 'a mui, pe ko taua pe ko hota fanga mokopunaa (neongo 'oku te'eki fai ha vavea kiai, he he!) pea nau oo mai kinautolu mo ha 'ilo 'oku toe maama ange 'o toe faka'afu ha 'umu fo'ou kae faka fo'i puke hake ai pe 'eta 'umuu, he he!

Kaikehe, tuku keu 'alu 'o hoko atu ai pe 'fakafepaki moluu' ka ke hoko atu aa koe ki hono tuitui homou teunga neesi ki he 'aho 'o Kolisi Fefine. Ka 'i ai he ki'i teunga puluu teka hena pea donate mai he'e fu'u fiema'u lahi 'aupito ia 'i homau fonua ni he ko e lanu ia 'o kinautolu ke tau 'ofaa makehe kiate kinautolu (handicap), he he! 'oua 'e kohu.