Ko e tuúnga Faifekau ko e tuúnga Fakasiasi pe koe lakanga tapuha mei loto tatau ne hilifaki ó fakafou mai he Siasi?

[Finau Halaleva Taufalele]

öku í ai e fifili he motuá ni ki he lakanga Faifekau.
Ne í ai e kau faifekau ne hiki mai mei he Siasi é taha ki homau Siasi pea koe meá pe ne fai ne nau hoko atu pe honau tuúnga faifekau, he koe pani kinau3 mei lotolangi, ikai ketoe fakahifo ó kamata foóu.

Kou fakatokangai e faifekau NZ ne álu ki Siaátoutai pea ne toe holo ia ó Setuata pea toki kau mai he kau Faifekau akoako ó e taú ni.

Ko e kau Faifekau i muli ni óku nau ngaue he Siasi í muli ni(ki heéne kakai pea mohono ímisi) kuo fakaha mai kuo toó honau faifekau ánau3.

Pea kapau naá te faifekau he ngaahi siasi kehe koéte haú ki he Uesiliana tete toe kamata foóu.

Ófa atu mo e hufia pea tokoni mai he fifli ni.

[Talakai Finau]

'Uluaki, ko e Faifekau 'oku 'ikai ko ha tu'unga he'oku taha pe hotau tu'unga fakalotu; ko e TUI kia Sisu Kalaisi.  Ko hono 'uhinga ia 'oku tau lotu ai mo fehu'i he taimi kotoa pe pe 'oku kei ma'u 'a e Tui ko ia pe kuo mole.  Ko e mole pe 'a e tu'unga koia pea 'oku 'ikai ke tau toe taau mo ha lakanga 'i he lotu 'o kau ai mo e lakaga Faifekau.

 Kalasi 'a e Kau Lotufehu'i--Kalasi 'Aho 'oku fai ai hono fehu'i he uike hono kotoa pe.  Ko e fehu'i pe 'oku fefe 'a e anga pe ko e ngaue 'a ho Laumalie?  Ko e Tui ko e me'ofa ia 'a e LM.  Ko e ta'emaau pe 'ete fkmatala ki hoto Laumalie ko e felekeu aipe ia 'a'ete fkpapau'i 'o'ete TUI.

Ko e fatongia ko ee 'o e Tangata mo e Fefine Tui ko e oo ki mamani 'o 'ave 'a e Tui ko ia mo talaki 'a e moluu ange fu'u 'ioke 'a Sisuu.

'I he Siasi 'oku 'i ai 'a e lakanga Faifekau pea 'oku 'i ai hono ngaahi tu'utu'uni/process- 'aia 'oku fai ai hono teuteu'i mo fakapapau'i 'e he Siasi mo e kanititeiti Faifekau pe 'oku fe'unga pe taau.

Taau ke a'usi 'a e fononga, he ko e fua kolosi 'i he 'aho mo e po.  'Oku tuku hoto loto pea ko hono lea ngaue ko e "Fie".  Ka 'ikai te te fie fua e kolosi pea mahino 'e lii ia he papu mo e faikava ka ko e pangike mo e fefine etc.

Ko e Tui, ko e me'a'ofa tapuha ia mei loto tatau ne hilifaki 'o fakafou mai he LM pea 'oku malava pe ia ke fou mai he Siasi pe ko e loto halapule'anga...

Ko e lakanga Faifekau, ko e lakanga ia 'oku teuteu'i 'e he Siasi mo ia 'oku teuteu'i 'i hono ngaahi fou'anga pea toki foaki 'e he Konifelenisi.

Ko e foki ki Tonga 'o toe kamata fo'ou, ko e ngaahi fou'anga totonu ia 'i he Siasi.

Ko e Faifekau ne toe holo 'o Setuata pea toki toe Akoako ko e konga pe ia pe ko e founga ia 'o e process-- ka 'oku ne kei fai pe 'a hono tu'uaki 'o e me'a 'oku mahu'inga ange ko e me'a'ofa 'a e LM na'e foaki ma'ana ko e TUI.  

'Oku kei fai pe ia neongo 'oku 'ikai ke te ma'u 'a e lakanga Malanga pe Akonaki.  Mahino ko e Tokotaha ni 'oku ne "fie" fua hono kolosi pea fakatu'amelie tene lava'i 'a e fkpuepue.

Ko e ha'u ki he Uesiliana 'oku 'i ai hono founga.  Na'e Metotisi pe mo Simi Souni.  Pea 'ita ia he 'ikai ke ne paasi he process 'a e Siasi pea 'alu leva ia 'o fakainu kulueiti'i hono kau muimui 'i Kaiana.  Mahu'inga ke muimui'i e konisitutone 'a e Siasi.  Kei 'ataa pe foki kete fai 'e kita ha ngaue lelei 'i ha toe founga ange mei he toe ma'u 'a e fakamamafa 'o e lakanga Faifekau. Ko e Faifekau ia ko e kalusefai mo'oni.

Ka kuo 'i ai ha taha kuo to'o hono lakanga 'e he Konifelenisi, pea mahino 'oku 'i ai e tonounou 'i he fakakakato 'o e process kuo tu'utu'uni 'e he Konisitutone, Lao mo e Akonaki 'a e Siasi.  Mahu'inga ke ako'i 'e he kau takilotu ia hono kau memipa ki he ngaahi me'a mo e founga 'a e Siai tautautefito ki muli ni.  Kuo taimi ke black n white in writing a e fekau'aki mo muli he ko e vaeua'i senituli mei heni kuo tokolahi ange 'a muli 'i Tonga pea toe hafekasi foki.

'Oku 'ikai foki ke 'uhinga e to'o hono lakanga ke mole ai 'ene TUI.  Kapau ko e lakanga Faifekau pe 'oku ma'u ai 'ene TUI pea toe vakai'i.  Ka'oku ne kakapa kihe lakanga Faifekau, pea fili pe ko e fe Konifelenisi 'oku taliui mo talangofua ki ai pea fou 'i he founga 'a e Konifelenisi ko ia.

Ko e tokotaha ne to'o hono lakanga:  ko e Akoako, 'Ahi'ahi, pe ko ha Faifekau ne Hilifakinima 'o Fakahoko?  

Ka 'ikai, ko memeni 'eni, fokotu'u ha'ane konifelenisi he 'oku 'ikai tapu.  Kuonga eni 'o e maama mo e lao.  Ko e nanunga aipe ia 'o e nofo muli.  Ko 'etau foki pe ki Tonga 'o tukulolo kae lotu hotau Siasi.

Fakamolemole atu he fakakohukohu 'oku fai.  Ne mau fakamanatu e Tau'ataaina e puleanga ni 'aneafi pea mahalo kuo tupukoso e lea noa 'iate kita.  'Ofa mo e huu totoaki---tkf

---

Date: Sat, 5 Jul 2014 00:23:58 -0700
From: frien...@gmail.com
To: tasil...@googlegroups.com
Subject: [tasilisili] Ko e tuúnga Faifekau ko e tuúnga Fakasiasi pe koe lakanga tapuha mei loto tatau ne hilifaki ó fakafou mai he Siasi?

--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili

---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.
For more options, visit https://groups.google.com/d/optout.