Tevita Finau - Sisu Tonga

160 views
Skip to first unread message

Daphne Taukolonga

unread,
Oct 12, 2009, 8:11:49 PM10/12/09
to tasil...@googlegroups.com
Tevita
 
Na'aku fakatokanga'i ho'o fokotu'u 'e taha pe'e lelei nai ke 'omai ki Tasilisili ni 'a e fakamatala 'o e Sisu Tonga meia Dr Puloka.
 
1) Tukumai mu'a 'a e fakamatala 'okapau 'oku faingamalie.
 
2) 'E malava ke fakahoko atu kia Dr Puloka pe'e lava ke 'oatu hangatonu ki ai 'a e ngaahi fakafehu'i 'e ni'ihi 'oku totonu ke 'omai mei ai ha tali (reply). 
 
'Oku ou fakatauange ke tali 'e Dr Puloka 'a e fokotu'u ko 'ena, ko hono 'uhinga he'e malava leva ke toe mahino ange ai 'a e Teolosia ni.  
 
Koe me'a fakaloloma 'ene ako'i 'a e Teolosia 'o laulau ta'u pea ne ngaue 'aki mo 'ene ngaahi a'usia pea 'ikai ke fakatokanga'i 'e kinautolu 'oku fakaanga fakafaikava ko 'enau ta'efaka'apa'apa mo lea ta'etaau 'oku fakae'a ai hono ta'eako'i kinautolu 'e 'api. 
 
'Oku lelei 'a e fakaanga ka 'oku fu'u ta'enanaa atu 'a e ni'ihi.   'Oku 'ikai foki koha 'attack' tokotaha pe ia 'o Dr Puloka, koe 'attack' foki ia 'o e fa'ahinga kuo nau tafe pupuha 'i faleako, hange koe kau ako faka'ekatemika 'ihe mala'e kehekehe, teolosia pe 'ikai teolosia.  
 
Na'aku lau kimu'a atu 'a e fakamatala na'e 'omai meia Dr Palu felave'i moe Sisu Tonga, koe 'confrontation' (fakaanga faka'ekatemika 'oku pehee), kae pango koe kalasi ko 'eni 'oku faikava pea 'ulungaanga ta'emaau mo ta'efaka'apa'apa, moe ta'emingao, 'oku nau hanga 'e kinautolu 'o tuku ki lalo 'a e taukapo na'e fakahoko 'e Dr Palu. 
 
 'E faifai pea taaufehi'a pe ma'uhala ha ni'ihi kia Dr Palu 'o pehe koia na'ane fakaa'i'a'i 'a e ta'efaka'apa'apa kia Dr Puloka, kae ngalo pea 'ikai fakatokanga'i koe kalasi 'oku 'ulungaanga ta'etoka'i mo ta'emingao na'e 'ikai akonaki'i kinautolu 'i 'api.  Koe anga foki ia hono lolomi kinautolu 'i 'api kae 'ikai ke fanongo kia kinautolu 'enau ngaahi matu'a 'ihe 'enau tupu hake, nau toki fakamafutofuta kinautolu 'i hono ngaahi kovi'i kinautolu 'i 'api, 'o 'aka tavale 'ihe 'enau matu'otu'a, 'ikai kenau fakatokanga'i 'a e tekeutua mai 'o e ta'e'ausia 'a 'api.
 
'Oku te'eki keu sio au pe fe'iloaki mo Dr Puloka pe Dr Palu ka 'oku na hoko koe 'symbols' 'o e kakai ako (Educated/Scholars/Academics) 'o Tonga.   
 
Kapau na'aku 'osi lau 'a e fakamatala tonu meia Dr Puloka felave'i moe Sisu Tonga, ko 'eku tui 'e 'iai ha ngaahi 'issues' 'e malava ke 'confront' faka'ekatemika pe fakaspiritual ai 'a e Teolosiani, pea ka 'ikai, mahalo 'e lahi 'a e ngaahi 'issues' 'e malava ke fano'i atu.
 
'Oku ou fakamalo atu kia koe Seni mo Lotopoha 'ihe ngaahi talanoa moe taukapo malie 'oku mo fakahoko 'i Tasilisili ni felave'i moe Sisu Tonga.  'Oku ou mahu'inga 'ia 'i homo taimi, 'i hono 'omai 'a e ngaahi fakamatala kuo 'osi tuku mai meiate kimoua ki Tasilisili ni. 
 
 
 
daphne
 


Get more done like never before with Yahoo!7 Mail. Learn more.

Daphne Taukolonga

unread,
Oct 12, 2009, 8:17:35 PM10/12/09
to tasil...@googlegroups.com

hamilto...@paradise.net.nz

unread,
Oct 13, 2009, 4:41:19 PM10/13/09
to tasil...@googlegroups.com
Quoting Daphne Taukolonga <sioelina...@yahoo.com.au>:

 'E faifai pea taaufehi'a pe ma'uhala ha ni'ihi kia Dr Palu 'o pehe koia
> na'ane fakaa'i'a'i 'a e ta'efaka'apa'apa kia Dr Puloka, kae ngalo pea
> 'ikai fakatokanga'i koe kalasi 'oku 'ulungaanga ta'etoka'i mo
> ta'emingao na'e 'ikai akonaki'i kinautolu 'i 'api.  Koe anga foki ia
> hono lolomi kinautolu 'i 'api kae 'ikai ke fanongo kia kinautolu 'enau
> ngaahi matu'a 'ihe 'enau tupu hake, nau toki fakamafutofuta kinautolu 'i
> hono ngaahi kovi'i kinautolu 'i 'api, 'o 'aka tavale 'ihe 'enau
> matu'otu'a, 'ikai kenau fakatokanga'i 'a e tekeutua mai 'o e ta'e'ausia
> 'a 'api.
 

> daphne
----
'Oku 'i ai pe mo e kakai na'e akonaki'i 'i 'api ka 'oku kehe atu pe
honau 'ulungaanga pea fa'a 'iloa he ngaahi kolo 'i Tonga ko e kau TOSI...

Pea 'i ai mo e kakai na'e ako he ngaahi ako'anga nofoma'u 'a e Siasi
Uesiliana 'i Tonga 'o ta'u 8 pe lahi hake ka ko e kehekehe atu 'a
e 'ulungaanga pea mo e koloa na'e lulu ki he mo'ui.

Ko e kole, 'oua 'e aofangatuku pehe'i e akonaki 'o tuhu ki "'api" he 'oku
malava pe ke hala 'a e fakatonulea he taimi 'e taha 'o hange ko 'eku
lave 'i 'olunga.

mo e ofa mei he Nursing Cjhapel
hausia

Rev. Sisitoutai Taufa

unread,
Oct 13, 2009, 6:22:03 PM10/13/09
to tasil...@googlegroups.com
Ko e quotations meia Daphne mo Hausia 'i lalo.
Ongo me'a 'oku malo e faka talanoa 'oku fai ,mau lau fakalongolongo pe
mo malie'ia,hange ko e fakamamafa 'a Daphne ki he faka'apa'apa faka
Tonga,pea 'oku mahino kiate kitautolu 'a e fa'ahinga faka'apa'apa faka
Tonga ia ko 'ene me'a pe 'a hou'eiki mo e tu'i 'oku tapula ke toe fai
hano fehu'ia,fai fakalongolongo pe tatau ai pe tonu mo e hala. Pea 'omai
pe mo e fo'i faka'apa'apa ko ia 'o 'ai he mala'e 'o e ako ,ka lectures
ha drs. pea tapula ha toe ngutu ke fehu'ia ha'ane me'a,pea ko e
fakaoli'aki ta ko ee kuo fuoloa 'ene laine atu 'ana mo e kau
heletiko,kae kei faka'apa'apa'i pe 'ene lauu,ko e fehu'i leva ko hai te
ne tala ki ai ke fakatonutonu 'ene ma'uu.he kuo ako foki 'a mamani mo
lautohi.

Fa'a fakakaukau he taimi lahi pe ko e ha ne tali ai 'e he tauhi tepile
ke fakahu mai 'a e pepa ko eni ki fale ni,pea ko e aofangatuku 'eku
fakakaukau ko e me'a fakaako eni ,faka scholars,ke tau ako kotoa mei
ai,ki'i fo'i comments malie 'a Sitiveni -- ko 'etau lotu ko Sisu 'oku ne
liliu kitautolu 'o anga faka Sisu ,ka 'oku 'ikai ko kitautolu ke liliu
'a Sisu ke Tonga mo toe haa,'ikai 'aupito,molekemama'o ha me'a pehe.

Ka ko e 'akafute ko eni 'a Tonga Pakote he Sisu Tonga,hange ia ha fo'i
ika ha ki'i taputa 'i ha 'aho la'aa,'e fute holo pe ai 'e iku mate
velahia. Malo Hausia e faka talanoa malie,hange 'oku ou fu'u maninia he
tuku ki 'api,ae hange kiate au 'oku tokanga fakatafa'aki taha pe 'a e
tukuaki'i ke fai pe 'a e faka'apa'apa ,ka e 'ikai tete fakatokanga'i 'e
kita 'oku fai 'a e tukuaki'i,kuo te to kita ki he ta'e faka'apa'apa.
mo e 'ofa ai pe Sisi T.

Daphne Taukolonga

unread,
Oct 13, 2009, 7:37:56 PM10/13/09
to tasil...@googlegroups.com
Malo 'etau toe a'usia mai 'a e ngaahi 'aho faka'ofo'ofa ni.
 
Malo 'a e ma'u koloa 'a Rev. Sisitoutai mo Rev. Hausia.
 
'Oku faka'ofo'ofa 'aupito 'a e fakaanga'i 'o e Sisu Tonga 'i hono fulifulihi 'o hange koe ngaahi founga 'a Seni, pea koe 'uhinga ia 'oku ifo ai 'a e fakatalanoa 'a Lotopoha koe hanga 'e Seni 'o vetevete mamalie 'ene fakatonule'i 'a e Sisu Tonga.  Kapau na'e 'ikai 'a Seni, he'e fakatotolo lahi 'a Lotopoha kihe Sisu Tonga?
 
 'Oku kehe atu pe 'a e kalasi ia 'oku ta'e faka'apa'apa pea nau hanga 'o ngaue'aki 'a e ngaahi lea ke tukuhifo 'aki 'a e ongoongo 'o Dr Puloka.   Koe puleako 'eni 'o Si'atoutai 'oku nau tuku'i ki lalo, koe tuku hifo ai pe ia 'o Si'atoutai.  
 
Koe tefito lahi hono fokotu'u atu 'a e tepile ni koe faka'amu ke fakahuu mai mu'a ha konga 'o e fakamatala kihe Sisu Tonga meia Dr Puloka.   'Oku faingata'a ke fai hano mahino'i lelei 'o e kalasi ko 'eni 'oku lea kovi 'aupito kia Dr Puloka, 'o makehe ia mei hono fakaanga'i 'a e teolosia Sisu Tonga koe 'ikai ke fai ha 'ilopau kihe fakamatala 'o e Sisu Tonga.  Kapau 'e 'eke hangatonu kia kinautolu ko 'eni na'e lea ta'efaka'apa'apa mo feinga ke tuku ki lalo 'a e ongoongo 'o e pule 'o Si'atoutai pe na'anau lau 'a e fakamatala 'o e Sisu Tonga meia Dr Puloka, 'e 'ilo atu na'e te'eki kenau lau 'e kinautolu, koe fanongo talanoa pe. 
 
'Oku 'ikai keu 'uhinga atu au ke fakalongolongo 'a kinautolu 'oku nau fakaanga'i 'a e Teolosia Sisu Tonga, he taumaiaa ko Sisu 'a Dr Puloka, koe tangata tatau pe ia mo kitautolu. Ko 'eku 'uhinga atu ke tuku 'a e lea kovi, moe 'ulungaanga ta'e faka'apa'apa.   'Oku 'ikai ko haku fatongia ia 'o'oku keu toutou kole atu kae kei hokohoko atu pe 'a e kalasi tatau he fakamatalili, 'ikai kenau fakatokanga'i 'a e ta'efaka'apa'apa moe fa'ahinga fakamatalili 'oku nau fai 'i Tasilisili ni.  Koe toitoi mai pe ia 'a e loto lili moe loto taaufehi'a.  Koe fatongia ia 'o e ngaahi fa'ee ke akonaki'i 'a e fanau pea he'ikai ke 'iai ha taha ia 'e anga kihe faka'apa'apa 'i 'api 'e toutou kole atu ki ai ke 'ofa mai 'o tuku 'a e ta'efaka'apa'apa kae 'ikai pe. 
 
Rev. Sisitoutai mo Rev. Hausia, mo kataki pe, koe kole 'oku ou faiatu ke tuku 'a e ta'efaka'apa'apa, moe lave ki 'api (upbringing), kuo toutou fakamo'oni'i ia koe 'basic' ia 'o e fa'unga 'o e 'ulungaanga 'o e tangata, 'ihe lelei moe kovi.   'Oku 'osi mahino lelei kiate au 'a e me'a na'e fakamatala mai 'e Hausia pea tatau pe mo koe Sisitoutai, ka koe kalasi ia ko 'eni 'oku ta'efaka'apa'apa koe taha ia 'o e ngaahi founga 'oku angamaheni 'aki pe ia 'i Tonga, koe fakamanatu atu 'a 'api he'ilo na'a tukuaa 'a e ta'efaka'apa'apa 'i Tasilisili.   
 
Ko ia ai Rev Sisitoutai mo Rev. Hausia moe kau faifekau 'oku 'i Tasilisili ni, ko 'eku kole atu, mou fakama'unga atu mu'a ki hono taukapo'i 'a e 'ulungaanga faka'apa'apa.   Kapau kuo hoko tonu pe ia 'i Tasilisili ni huanoa ai 'a 'ene hoko 'ihe ngaahi falelotu.
 
'Oku 'ikai ke kovi 'a e fakaanga he koe fakalelei'i 'oha fa'ahinga founga ngaue 'i hono toutou fakaanga'i.  Kapau he'ikai ke fakaanga'i 'a e Teolosia Sisu Tonga he'ikai ke mahino ha fa'ahinga lelei 'oku taukapo'i 'ehe Teolosia ko ia.  'Oku kehe pe'a e ta'efaka'apa'apa ia mo hono tuku ki lalo 'a e ongoongo 'o Dr Puloka. 
 
daphne
 
 
 


 


Get more done like never before with Yahoo!7 Mail. Learn more.

Tevita Langi

unread,
Oct 13, 2009, 7:47:15 PM10/13/09
to tasil...@googlegroups.com

SISU TONGA
Ko e vaofi 'a e vamama'o
(Ko e Teolosia faka Tonga)
 
'I HE KEI FUOFUONOA 'A E FUNGA 'O E LOLOTO
NA'A NE FOLOFOLA PE PEA CREATIO-EX-NIHILO
'UNIVEESI NI KUO MA'OPO'OPO PEA TU'UHOKO
'OTUA 'O E FAKATUPU, KO E MU'AKI 'O E KAKATO
'I TONGA MO MAMANI HE HOPO 'A E LA'A PEA TO
MEI HE KAKATO, 'A SISU KUO VAOFI E VAMAMA'O
 
FUNGANI 'O E FAKATUPU 'A FEFINE MO TANGATA
FAKAHA'ANGA 'O E MISITELI 'OTUA 'I TAUKAKAPA
'AKILOTOA HE NGOUE KAKALA KAE LAUTA'ELATA
MUSU E LOTO TALANGATA'A 'ILO 'ENE ANGAHALA
FIELAU HE KO E NOFO 'I 'API MOLI KAE FU HALA
'AIKAKANO 'A E 'OTUA SALAVIFIKA HE PESONA UA
 
TULOU MO HA'A LOTU MO E TAUKEI HE TEOLOSIA
TAUFATUNGAMOTU'A 'O E LOTU PEA MO E FONUA
FOEKINA HOKU LAUMALIE 'E HE HUELO'I 'OTUA
HE KUO TUKUA 'I MAAMA HAKO E HULI TAPUHA
PASIONA MO FA'ITOKA KAE TOETU'U KO E IKUNA
HULU 'ETE MAFANA LAVE MAI HOKU SISU TONGA
 
NAISEA UHOTAHA TAMAI & 'ALO HE HOMOOUSIOS
TANGATA KAKATO PEA 'OTUA KAKATO 'A KALAISI
FAKAMAAUTUKU 'A KALISITONI HE HAPOSITATIKI
FILIOQUE 'I TOLEDO HOKU LAUMALIE MA'ONI'ONI
589TS TU'UKAU'OI HE TELOSI MOTUHIA E FEOHI
SISU TONGA IA HOKO MAI HE TOETU'U 'A KALAISI
 
'OTUA TUPU MEI 'OTUA MA'ONI'ONI PEA MAFIMAFI
TA'EMAHAKULEA 'O AONIU 'ENE PULE PEA KATOI
'OTUA 'O E KAKAI MO E LEA KOTOA PE 'O MAMANI
KUO NE 'AIKAKANO 'O MO'UI HE LOTO 'O E KAKAI
HU'I E HISITOLIA KAE FAITEUNGA KALAISI 'O E TUI
KOIA HOKU SISU TONGA KUO LOTOLU AI E KATOI
 
TOLU TAPU TAHA'I 'OTUA KO E MISITELI 'O E OPE
KELEDO HE UNA SUBSTANTIA TRES PERSONNAE
TUPU MO MO'UI, MATE MO MO'UI, HE 'OTUA AI PE
'IA KALAISI SISU KUO TATAU AI E TAHA KOTOA PE
MAKATU'UNGA IA SI'ETE KOLE KE 'A TONGA MAI E
SISU TONGA SI'I TUNU 'ETE IKA KAE KAI 'ETE FEKE
 
SISU TONGA
TONGA JESUS
(The Immanent Transcendence)
 
In the beginning and as the void was still formless,
Thou hadst spoken and the earth fio creatio-ex-nihilo
Cosmos in order, creative, purposive, and potent.
Creator God in whom essence and existence are the same
In Tonga and throughout the world the sun rises and sets;
Of divine aseity Jesus is the immanent of transcendence.
 
Man and Woman the excellence of divine creation,
Manifestation of mysterium Deo in unreachable reaches.
Couched in the Garden of Eden but homesick still,
Reduced by guilt and convicted of transgression.
Such is being at the fruit garden but ignorant of a catch,
Salvation is incarnational, vocatio of the Second Persona.
 
May I speak, Good Christian people and theologians,
Faith traditions and the sacred customs of our land;
My spirits is touched by the illumination of God,
Homegrown is the choice shoot of the Most High.
Suffered, buried, and resurrected in victorious realism,
O I am overjoyed in the presence of my Sisu Tonga.
 
Nicea sets in motion Trinitas the basis of my effort,
Chalcedon says Christ is fully God fully man, homoousios
Hypostasis opens the way for this insisting search.
Toledo 589AD sealed the debate on filioque, did it?
Dear Eastern brothers couldn't stay, and departed,
Thus Sisu Tonga is firmly rooted in Deus revelatus.
 
God Eternal, omnipotent, omnipresent, omniscient,
Of thy majestic reign which is unspeakable and forever,
For Thou art God of all people and languages.
Thou hadst incarnated in people's hearts and minds;
Thus history and experience are contextually situated,
As my Sisu Tonga is the experienced reality of faith.
 
Triune God, manifestation of extreme transcendence,
As loci theologici says una substantia et tres personae;
Live and let live, death and life again, all in God's love.
In Christ all people are one thus unio essentialis,
Basis of my appeal for a Tongan contextual theology;
Sisu Tonga, tiny roasted fish turned into delicious octopus.
 
An English translation of the original Tongan, "Sisu Tonga, Vaofi 'a e Vamama'o." by Tevita Tonga Mohenoa Puloka.
 
Copyright, 2003, Tevita Tonga Mohenoa Puloka, Phd
 
The Rev. Dr. Puloka, an ordained minister in the Free Wesleyan Church of Tonga, spans the disciplines of philosophy, economics, ethics, theology, and the sacred arts. Currently the Director of the Christian Education Department of the Free Wesleyan Church, he has lectured at Boston University School of Theology, the School of Theology at Claremontand the Pacific School of Religion, Berkeley, California. A graduate of Hawaii Pacific University, he also holds degrees from the School of Theology at Claremont, Ponitificial University of St. Thomas  Aquinas, Rome; and Boston University.
 
The Pacific Journal of Theology, Series II, Issue 29 2003. p 26-29.
 
Daphne,
            Ko e fakamatala pe ena kuo ma'u mei he faifekau. Ko e me'a ki ha'ane tali ki ha ngaahi fifili 'e fokotu'u mai, 'e toki 'a'ana pe ia, ka ki he 'eku lave'i 'oku ne fu'u femou'ekina 'aupito he ngaahi me'a fakaako 'i hono fatongia fakapuleako mo e fakasiasi. Ka teu fakahoko pe ho'o kole kiai. Kaikehe, tauange mo e 'Otua ke ne taapuaki 'a e ngaahi fakakaukau mo e talanoa 'e fai 'i he kaveinga ni.
 
'Ofa mo e Lotu
Toa ko Ta-kei-kau-pe.  
 

sep...@optusnet.com.au

unread,
Oct 13, 2009, 8:18:30 PM10/13/09
to tasil...@googlegroups.com, tasil...@googlegroups.com


Malo Tevita ,

Mahalo na'a sai ange ketau tali ki ai .

takamuli.
------------



> Tevita Langi <tlan...@gmail.com> wrote:

Ka teu fakahoko pe ho'o kole kiai.
Kaikehe, tauange mo e 'Otua ke ne taapuaki 'a e ngaahi fakakaukau mo e
talanoa 'e fai 'i he kaveinga ni.

'Ofa mo e Lotu
Toa ko Ta-kei-kau-pe.
**

sep...@optusnet.com.au

unread,
Oct 13, 2009, 8:26:55 PM10/13/09
to tasil...@googlegroups.com, tasil...@googlegroups.com
Malo e fakama'opo'opo Tangata'eiki,

Kuo mahino 'aupito pea malie mo hono taalanga'i , pea kuo tau koloa'ia ai.

Mou kataki atu aa 'o oo 'o kumi mai ha'atau kale kae tuku atu aa e tepile ni .

takamuli.
-----------

hamilto...@paradise.net.nz

unread,
Oct 13, 2009, 8:46:03 PM10/13/09
to tasil...@googlegroups.com
Quoting Daphne Taukolonga <sioelina...@yahoo.com.au>:

> Malo 'etau toe a'usia mai 'a e ngaahi 'aho faka'ofo'ofa ni.
 

> Ko ia ai Rev Sisitoutai mo Rev. Hausia moe kau faifekau 'oku 'i
> Tasilisili ni, ko 'eku kole atu, mou fakama'unga atu mu'a ki hono
> taukapo'i 'a e 'ulungaanga faka'apa'apa.   Kapau kuo hoko tonu pe ia 'i
> Tasilisili ni huanoa ai 'a 'ene hoko 'ihe ngaahi falelotu.

> daphne
-----
'Oku ou taukapo'i,poupou'i mo malanga'aki 'a e 'ulungaanga faka'apa'apa. 'I he
taimi tatau 'oku ou tali 'oku 'asi mo hoko 'a e ngaahi 'ulungaanga 'oku tau
fakakaukau 'e 'ikai lava 'o hoko 'i Falelotu mo e Siasi fakakolo. 'Oku 'ikai
fieongo ha taha ki he talanoa pehee ka 'oku mahu'inga ke tali 'oku hoko kae
lava ai ha fakalakalaka 'o e fetauhi'aki.

'Oku 'i ai 'a e manatu melie ki he si'i kau Faifekau Uesiliana kuo nau pekia
na'a nau taa'i 'a e kakai 'i Fale Lotu he ngaahi fakataha'anga pea teu toe
ki'i fakamanatu atu mo e loto 'apasia.

- Na'e taa'i 'e he faifekau 'a e tangata na'e pole fuhu kange ki ai
lolotonga 'a e fakataha 'a e kainga lotu 'i Holonga Vava'u.

- Na'e taa'i 'e he faifekau 'i Hihifo Tonga Tapu 'a 'ene sekelitali henau
fakataha na'e fai 'o pehee ko e taungutu mo e lau ange ki ai.

- Na'e fuhu 'a e kainga lotu 'i Aotearoa kae me'a pe 'a e Sea 'o e fakataha 'a
ia ko e Palesiteni malolo Rev Dr Mone 'i he taimi na'e pule ai 'i
Auck/Manukau.

- Toe oli ange ko e 'oho 'a e ako 'a Sisu mo e heleta 'o tu'usi 'aki 'a e
telinga 'o e tangata ko ee.

Tau kau fakataha 'i he malanga'i 'a e Melino mo e mo'ui faka'ulungaanga pea
tau hufia mo kinautolu na'e tupu 'atakai fe'unga ka kuo fai e toupikoi.

mo e 'ofa mei he Nursing Chapel
hausia


sep...@optusnet.com.au

unread,
Oct 13, 2009, 8:49:57 PM10/13/09
to tasil...@googlegroups.com, tasil...@googlegroups.com

Tali pe Hausia ee .

Malo pea malie ae akonaki.

takamuli.
----------------

lapai

unread,
Oct 13, 2009, 10:17:02 PM10/13/09
to Tasilisili-he-ngaluope
Malo mu'a e pootalanoaa pea malo moe fa'a kaataki pea 'oku ou
fakafeta'i atu ho'o mou fakama'uma'uu. Malo

Lapa
> > telinga 'o e tangata ko ee.- Hide quoted text -
>
> - Show quoted text -

Daphne Taukolonga

unread,
Oct 13, 2009, 10:54:29 PM10/13/09
to tasil...@googlegroups.com
Malo Rev. Hausia 'a e ma'u ongoongo.   'Oku 'ikai keu ofo au 'ihe ngaahi me'a kuo hoko 'ihe ngaahi fakataha'anga ko 'ena na'ake talanoa mai ki ai, 'oku kau fakataha atu ai moe talanoa kia Pita he'ene hanga 'o tu'usi 'a e telinga 'o e taha 'o e kau sotia Loma.  'Oku fe'unga pe ia moe 'context' na'e hoko ai 'a e fo'i situation ko ia.  Koe taimi lahi 'oku ha'u 'a e 'ita pea toki kimui mai 'a e 'atamai lelei, tautefito kihe feohi 'ihe ngaahi fakataha'anga.
 
Hausia, ko hono kehekehe 'o e ngaahi fakamatala 'oku ke 'omai mo Tasilisili ni, 'oku lahi ange 'a e taimi ketau fakakaukau lelei ai kihe fa'ahinga lea moe fa'ahinga feohi 'oku teuaki ketau fakahoko ki loto.  Kapau kuo tu'o lahi 'a e ngaue 'aki 'a e lea ta'efaka'apa'apa 'ehe tokotaha tatau pea taa koe tokotaha pe ia 'oku anga kihe ta'efaka'apa'apa moe ta'etoka'i moe talanoa kovi, pea 'oku 'iai 'a e ngaahi founga kehekehe hono ako'i (liliu).  'Oku 'iai 'a e fa'ahinga koe lahi ange hono feinga'i ke kofukofu'i 'enau talanoa kovi 'i Tasilisili ni, koe lahi ange ia 'enau 'aka tavale 'akinautolu.  'Oku hange leva ia ko hano fili 'o 'ona kitautolu koe 'uhi ko hono faka'ataa ke 'ulungaanga ta'efaka'apa'apa mo lea ta'efe'unga 'ihe feohi 'i Tasilisili ni.
 
Kataki pe Hausia kapau kuo 'iai ha lea ia 'e hangee kuo tuhu atu ai ha fakatalanoa 'ihe tepile ni, ka 'oku 'uhinga pe ia kihe tokosi'i 'oku nau anga'aki 'e kinautolu 'a e talanoa ta'efe'unga 'i Tasilisili ni,pea ko 'eku talanoa atu ko 'eni 'oku nau 'osi 'ilo lelei pe 'e kinautolu ko 'eku 'uhinga atu kia kinautolu.
 
daphne. 
 
 
 
 
 
 
 

Daphne Taukolonga

unread,
Oct 13, 2009, 11:07:04 PM10/13/09
to tasil...@googlegroups.com
Malo 'a e ma'u koloa.  
 
'Oku mahino mai koe Teolosia Sisu Tonga koe 'Materpiece' na'e taa'ingo'ingo meihe Ta'e'iloa.
 
Tevita, fielau hono lea 'aki 'ehe kau Theologians 'o 'Amelika mo Europe, 'oua na'a ongo mai ha le'o 'oha Theologian meihe Ponitificial University of St Thomas Aquinas, Rome, 'oku tu'u telinga 'a e Theologians kotoa 'o mamani.
 
Lea 'aki 'i kauhala 'uta, 'oua na'a malanga 'a Lelenoa meia Fatu 'a Mafualele 'oku hange ha laukau po'uli 'oku 'alaha meia Tamale kia Vaoleleva.  
 
daphne


--- On Tue, 13/10/09, Tevita Langi <tlan...@gmail.com> wrote:

Rev. Sisitoutai Taufa

unread,
Oct 13, 2009, 11:28:47 PM10/13/09
to tasil...@googlegroups.com
Ta'ahine Daphne.
Fakamolemole atu ,pea ke kataki ,ka tau kei hoko atu pe mo e 'ofa lahi
atu. Sisi T.

Daphne Taukolonga wrote:
> Malo 'etau toe a'usia mai 'a e ngaahi 'aho faka'ofo'ofa ni.
>
> Malo 'a e ma'u koloa 'a Rev. Sisitoutai mo Rev. Hausia.
>
> *'Oku faka'ofo'ofa 'aupito 'a e fakaanga'i 'o e Sisu Tonga 'i hono
> fulifulihi 'o hange koe ngaahi founga 'a Seni,* *pea koe 'uhinga ia
> 'oku ifo ai 'a e fakatalanoa 'a Lotopoha koe hanga 'e Seni 'o vetevete
> mamalie 'ene fakatonule'i 'a e Sisu Tonga. Kapau na'e 'ikai 'a Seni,
> he'e fakatotolo lahi 'a Lotopoha kihe Sisu Tonga?*
>
> 'Oku kehe atu pe 'a e kalasi ia 'oku ta'e faka'apa'apa pea nau hanga
> 'o ngaue'aki 'a e ngaahi lea ke tukuhifo 'aki 'a e ongoongo 'o Dr
> Puloka. Koe puleako 'eni 'o Si'atoutai 'oku nau tuku'i ki lalo, koe
> tuku hifo ai pe ia 'o Si'atoutai.
>
> Koe tefito lahi hono fokotu'u atu 'a e tepile ni *koe faka'amu ke
> fakahuu mai mu'a ha konga 'o e fakamatala kihe Sisu Tonga meia Dr
> Puloka.* 'Oku faingata'a ke fai hano mahino'i lelei 'o e kalasi ko
> 'eni 'oku lea kovi 'aupito kia Dr Puloka, 'o makehe ia mei hono
> fakaanga'i 'a e teolosia Sisu Tonga koe 'ikai ke fai ha 'ilopau kihe
> fakamatala 'o e Sisu Tonga. *Kapau 'e 'eke hangatonu kia kinautolu ko
> 'eni na'e lea ta'efaka'apa'apa mo feinga ke tuku ki lalo 'a e ongoongo
> 'o e pule 'o Si'atoutai pe na'anau lau 'a e fakamatala 'o e Sisu Tonga
> meia Dr Puloka, 'e 'ilo atu na'e te'eki kenau lau 'e kinautolu, koe
> fanongo talanoa pe. *
>
> *'Oku 'ikai keu 'uhinga atu au ke fakalongolongo 'a kinautolu 'oku nau
> fakaanga'i 'a e Teolosia Sisu Tonga, he taumaiaa ko Sisu 'a Dr Puloka,
> koe tangata tatau pe ia mo kitautolu.* Ko 'eku 'uhinga atu ke tuku 'a
> e lea kovi, moe 'ulungaanga ta'e faka'apa'apa. 'Oku 'ikai ko haku
> fatongia ia 'o'oku keu toutou kole atu kae kei hokohoko atu pe 'a e
> kalasi tatau he fakamatalili, 'ikai kenau fakatokanga'i 'a e
> ta'efaka'apa'apa moe fa'ahinga fakamatalili 'oku nau fai 'i Tasilisili
> ni. Koe toitoi mai pe ia 'a e loto lili moe loto taaufehi'a. Koe
> fatongia ia 'o e ngaahi fa'ee ke akonaki'i 'a e fanau pea *he'ikai ke
> 'iai ha taha ia 'e anga kihe faka'apa'apa 'i 'api 'e toutou kole atu
> ki ai ke 'ofa mai 'o tuku 'a e ta'efaka'apa'apa kae 'ikai pe. *
>
> Rev. Sisitoutai mo Rev. Hausia, mo kataki pe, koe kole 'oku ou faiatu
> ke tuku 'a e ta'efaka'apa'apa, moe lave ki 'api (upbringing),
> kuo toutou fakamo'oni'i ia koe 'basic' ia 'o e fa'unga 'o e
> 'ulungaanga 'o e tangata, 'ihe lelei moe kovi. 'Oku 'osi mahino
> lelei kiate au 'a e me'a na'e fakamatala mai 'e Hausia pea tatau pe mo
> koe Sisitoutai, ka koe kalasi ia ko 'eni 'oku ta'efaka'apa'apa koe
> taha ia 'o e ngaahi founga 'oku angamaheni 'aki pe ia 'i Tonga,
> koe fakamanatu atu 'a 'api he'ilo na'a tukuaa 'a e ta'efaka'apa'apa 'i
> Tasilisili.
>
> Ko ia ai Rev Sisitoutai mo Rev. Hausia moe kau faifekau 'oku 'i
> Tasilisili ni, ko 'eku kole atu, mou fakama'unga atu mu'a ki hono
> taukapo'i 'a e 'ulungaanga faka'apa'apa. Kapau kuo hoko tonu pe ia
> 'i Tasilisili ni huanoa ai 'a 'ene hoko 'ihe ngaahi falelotu.
>
> 'Oku 'ikai ke kovi 'a e fakaanga he koe fakalelei'i 'oha fa'ahinga
> founga ngaue 'i hono toutou fakaanga'i. Kapau he'ikai ke fakaanga'i
> 'a e Teolosia Sisu Tonga he'ikai ke mahino ha fa'ahinga lelei 'oku
> taukapo'i 'ehe Teolosia ko ia. 'Oku kehe pe'a e ta'efaka'apa'apa ia
> mo hono tuku ki lalo 'a e ongoongo 'o Dr Puloka.
>
> daphne
>
>
>
>
>
>
>
>
> Get more done like never before with Yahoo!7 Mail. Learn more
> <%20http://au.rd.yahoo.com/mail/launch09/tagline/*http://us.lrd.yahoo.com/_ylc=X3oDMTFnY201cHJnBHRtX2RtZWNoA1RleHQgTGluawR0bV9sbmsDVTExMDQ3NjAEdG1fbmV0A1lhaG9vIQ--/SIG=11aljvgo4/*http%3A//au.overview.mail.yahoo.com/%20>
> >

Sam Pakofe

unread,
Oct 14, 2009, 12:03:22 AM10/14/09
to tasil...@googlegroups.com
 From: Daphne Taukolonga <sioelina...@yahoo.com.au>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Wed, 14 October, 2009 10:37:56 AM
Subject: [tasilisili] Re: Tevita Langi - Sisu Tonga

 
Koe tefito lahi hono fokotu'u atu 'a e tepile ni koe faka'amu ke fakahuu mai mu'a ha konga 'o e fakamatala kihe Sisu Tonga meia Dr Puloka.   'Oku faingata'a ke fai hano mahino'i lelei 'o e kalasi ko 'eni 'oku lea kovi 'aupito kia Dr Puloka, 'o makehe ia mei hono fakaanga'i 'a e teolosia Sisu Tonga koe 'ikai ke fai ha 'ilopau kihe fakamatala 'o e Sisu Tonga.  Kapau 'e 'eke hangatonu kia kinautolu ko 'eni na'e lea ta'efaka'apa'apa mo feinga ke tuku ki lalo 'a e ongoongo 'o e pule 'o Si'atoutai pe na'anau lau 'a e fakamatala 'o e Sisu Tonga meia Dr Puloka, 'e 'ilo atu na'e te'eki kenau lau 'e kinautolu, koe fanongo talanoa pe. 
 ------------------------------------------------------
Daphne, koe kau Sia'atoutai pe 'okunau tuku ki lalo 'a Dr Puloka , 'eke ange pe kia nautolu, kae 'oua e mono pehe'i mai he 'oku hange ia kuo mau ngalivale ai...Koe kau teolosia pe moe kau sia'atoutai...
 
 
Koe maumau 'o 'etau felafoaki he oku hange ia koe,, fakafekiki 'ae kau faakuka,,
 
ko'eku uka na'e lalahi,
 
pehee mai 'ehe tama koee, sio mai ko'eku kuka na'e lalahi he koe kele ee 'oku tau hoku kumukumu koe mahino ia neu vaku loloto 'o ma'u ai 'eku kuka,
 
 kae pehee atu ee ,, sio mai ,, kihe fu'u u'uu 'ae kuka hoku tuhu koe lahi ia 'eku " fu'u fo'i kuka, kapau 'oku pehee 'ae fu'u mata'i lavea hua noa ai 'e lahi 'ae fu'u kuka,,
 
'osi ange koia,, nau kei ifo tatau pe,, tokua mei ifo ange hu'a vai he kuka.......
 
 'Oku 'aonga kotoa pe  ho'omou ngaahi felafoaki, koe'ene eneene pe ke faka-fekiki moe fefakatonutonu'aki,,, lelemai e mei e kovikovi'ia...meimei hange ia ha fo'i-kuka -kaikele..
 
Tau tali e ngaahi a'uisa kotoa pe he oku ikai tatau hotau ngaahi fo'i misini..'oku 'iai e ve'e 3, v4, v6, v8 pea 'oku 'iai moe pasikala..  pea pehee mai leva 'ehe kau lue lalo:: Ma'a lahi atu e luelue he oku hoko ia koe Fakamalohisino, fakatupu mo'ui lelei,pea ne tutu atu e ngako 'oe hu'avai-kuka..
 
koe ki'i sio fakamata'i-kulii atu pe ia...
 
sami.
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 


 

 

Daphne Taukolonga

unread,
Oct 14, 2009, 12:36:33 AM10/14/09
to tasil...@googlegroups.com
Sami
 
'Oku ou fifili'i pe koe ha 'oku ke ongo'i ngalivale'ia ai koe 'ihe funga ho'o 'ilopau 'oku ke 'ata'ataa pe koe.  Tuku hono hapo 'a e pulu kehee Sami kuoke lavea noa'ia koe ai.  Fakatokanga'i lelei 'oku 'ikai ke 'asi atu ha hingoa 'ihe fakamatala na'aku 'oatu, and I done that purposely, unfortunately, na'e 'ikai teu 'ilo 'e au teke hapo 'e koe 'a e pulu ko ia.
 
daphne
 
 

--- On Wed, 14/10/09, Sam Pakofe <pak...@yahoo.com.au> wrote:
From: Sam Pakofe <pak...@yahoo.com.au>

Subject: [tasilisili] Re: Tevita Langi - Sisu Tonga
To: tasil...@googlegroups.com
Received: Wednesday, 14 October, 2009, 4:03 AM
 
 
.. kae 'oua e mono pehe'i mai he 'oku hange ia kuo mau ngalivale ai...Koe kau teolosia pe moe kau sia'atoutai...
  
koe ki'i sio fakamata'i-kulii atu pe ia...
 
sami.
 
 
  
 
 
 
 
 
 
 


 

Sam Pakofe

unread,
Oct 14, 2009, 12:51:49 AM10/14/09
to tasil...@googlegroups.com
Daphne, ko kitautolu koe "timi", pea kapau teu tolongi Koe , 'e vevela kotoa ai pe 'ae timi,, kataki kapau kuou sio atu au ha tuliki kehe,,, ka kuou ongo'i pe ,," koe lavea" 'ae tokotaha Tasilisili  koe lavea kotoa pe ia.. pea kuou hapo 'e au e pulu hange koho'o lave,, 'o tekaki kihe kau " Sia'a'toutai moe kau Teolosia , Tokua koe kau Lotu lelei kinautolu pea lahi 'enau Kataki,, he'ikai tenau 'ita mai kinautolu kiatautolu, katau tukuaki'ii kinautolu, he koe kau tama "fa'a-kataaaakii..
 
koe anga pe kalou..
 
sami.


Sent: Wed, 14 October, 2009 3:36:33 PM

Subject: [tasilisili] Re: Tevita Langi - Sisu Tonga

kolo...@bigpond.com

unread,
Oct 14, 2009, 1:22:32 AM10/14/09
to Tasilisili-he-ngaluope
Rev.Hausia malo e faifatongia mei hena,pea malo 'e tau fononga mai he
vaa'ihala
'oe momoko.Tau maiaa ne mau lavelave'iloa te mau fkmahi'i 'ae ta'u pea
maninia'ia ai si'i ngaahi
kali momole mo mafana fau kuo nau holomu'a atu.Koe lave kihe
'ulungaanga ta'efk'apa'apa 'o kau
ai 'a 'api 'oku ne tuku hifo 'aupito ai 'ae pelepelengesi moe
taufatunga motu'a 'o ha ki'i lotofale masiva kuo
ma'opo'opo mo auauatatau 'a hono fe'unu pea fkholomamata 'a hono
mata'ilalanga kae hange ko ho'o lave
koe muia moe liuanga kuo fai he'e "Atakai moe fkfo'ituitui.Kapau kuo
hapohapo he'e Kalisitiane telee 'a e Fanautama 'a tangata pea
'e toe fefee ai.He kuopau ke tuku'i ki he matangi ke ne pupuhi 'ae
kafukafu'i uite kae 'ilonga 'ae tea mei he fo'i uite.
Kou tui au ki he lau 'a 'Atamai koe ifo atu e kauva'e'i kuka 'ouaaaaaa
Malo e fktalanoa moe pukepuke 'e tau pola.Kae hoko atu e fkifoifo he
lau fklongolongo pe moe faifekau (Rev Sisi T.'ofa atu kiate koe.)

Malo moe 'ofa.



On Oct 14, 11:46 am, hamilton-rag...@paradise.net.nz wrote:

Daphne Taukolonga

unread,
Oct 14, 2009, 1:27:22 AM10/14/09
to tasil...@googlegroups.com
Sami
 
Ko 'eku ki'i fakamanatu atu, 'oku totu'a 'a e leakovi moe ta'efakaapa'apa 'i Tasilisili ni 'a e tokosi'i 'o e kau memipa, koe ha 'oku ke ongo'i ai 'a e lavea 'a e taha kae 'ikai keke ongo'i 'a e lavea 'a e taha.  Koe fokotu'u atu,  faka'ehi'ehi meihe 'ulungaanga ta'efaka'apa'apa moe lea ta'efe'unga 'i Tasilisili ni pea tetau sai leva.  hoko atu aa 'a e talanoa
Message has been deleted

Paula Latu

unread,
Oct 14, 2009, 6:38:06 AM10/14/09
to tasil...@googlegroups.com
malo Tevita e ma'u koloa ko eni.
--
Paula Onoafe Latu
FWCT,Makave, Vava'u
Ph. (676) 70739
Mob. (676) 778 4259

Daphne Taukolonga

unread,
Oct 14, 2009, 7:48:32 PM10/14/09
to tasil...@googlegroups.com
Semisi
 
'Oku ou malie'ia 'ihe talanoa 'o Solomone 'ihe fakafekiki 'a e ongo fefine. 
 
Talaatu 'ehe fefine koee ia, ko 'ene tama 'oku mo'ui.  Talamai 'ehe fefine 'e taha ko 'ene tama ia 'a 'ana 'oku mo'ui, koe tama ee 'a e fefine 'e taha kuo mate.  Talamai leva 'e Solomone ke vaeua'i 'a e tama 'oku mo'ui kia kinaua.  Toki lea atu 'a e fa'e mo'oni,  'ave peaa 'eku tama 'a'aku ma'ae fefine e taha', 'ikai teu loto au ke mate 'eku tama, 'e saiange 'ene mo'ui kae fa'e kehe pe ia, 'i ha'ane mate pea hala fakatoloua.  
 
Kou malie'ia Semisi ho'o tali'i mai 'a e kole na'aku fakahoko atu ke tuku 'a e ta'efaka'apa'apa moe lea kovi 'i Tasilisili ni, na'e 'ikai ke 'asi atu ho hingoa 'ihe 'eku kole.  Ko koe pe 'oku ke fisifisi'ia mo teketekelili mai.   Talanoa lelei maipe he 'oku ou talanoa lelei atu. 
 
Koe tali atu 'eni ki ho'o ta'alafili.
 
1)  Koe taukapo pe fakamatala 'a e tafa'aki 'e taha 'o e kakai 'oku nau ako'i 'a e 'ulungaanga 'o e tangata (psychologists), koe konga lahi 'o e ngaahi 'ulungaanga 'oku haamai meihe fa'ahinga 'o e tangata na'e fakatupu (develop/nurture) mei hono ohi pe 'ohake kitautolu 'i 'api (upbringing). 
 
Hange ko ho'o fakamatala na'e akonaki'i 'a e tokotaha kotoa pe 'i 'api, ka 'oku kehekehe 'a e ngaahi founga akonaki ko ia, 'oku 'ilonga 'ene kehekehe 'ihe taimi 'oku fai ai 'a e feohi, tautefito ki hano toutou kole atu ke tuku 'a e 'ulungaanga ta'efaka'apa'apa moe lea kovi 'i Tasilisili ni kihe kau faifekau kake kei hoko atu pe koe Semisi. 
 
Koe 'uhinga ia 'o 'eku toutou lea 'aki 'a 'api, koe lau ia 'a e kau psychologists moe moe fa'ahinga discipline pe ako ko ia.  Koe ongongata'a moe ta'etoka'i, pea 'oku totonu leva ke faka'aaki 'a e tokotaha 'oku natula fakatupu moveuveu.    
2) Koe ta'efaka'apa'apa koee 'o tootu'a, toutou kole atu ke tuku 'a e talanoa kovi moe ta'efaka'apa'apa kake takimu'a pe koe Semisi.  Na'e lele lelei pe 'a Tasilisili ni, talu ho'o huumai mo ho'o ngaue 'aki 'a e ngaahi hua moe ngaahi lea he'ikai lava ia 'eha tuonga'ane kene ngaue'aki 'okapau 'oku 'iai tonu hano tuofefine pe ko 'ene fine'eiki.  Semisi, koe fa'ee au, pea moe tu'ofefine, ko ho'o ta'efaka'apa'apa mo talanoa ta'e fe'unga teu lea atu leva au koe fa'e pe tuofefine 'o akonaki'i koe neongo 'oku 'ikai ko haku tuounga'ane koe,  'o tatau pe  ia pe 'oku 'iai ha kakai 'i heni pe 'ikai, ke kofukofu'i 'aki 'a e tonounou 'a 'api. 
 
Kuopau ketau talanoa 'o faka'ehi'ehi he koe nofo 'a Tonga koe nofo 'a Kainga.  Kuo 'iai 'a e ngaahi famili kuo mole 'a e 'ulungaanga fakafonua ko ia koe faka'apa'apa, ka 'oku kei ho'ataa 'a e 'ulungaanga fakafonua 'o Tonga koe faka'apa'apa.  Koe 'uhinga ia 'etau feohi 'i Tasilisili ni ko 'etau Tonga, pea 'oku totonu ketau ngaue'aki 'a e 'ulungaanga fakafonua 'o Tonga koe faka'apa'apa.
 
3)  Semisi, ko koe kuo totu'a ho'o lea kovi kia Dr Puloka 'i Tasilisilini, 'ikai keke ako meia Seni mo Lotopoha? koe talanoa ia 'a e kakai maama ko 'enau talanoa'i 'a e teolosia Sisu Tonga.  Kapau 'oku 'iai hao loto 'o koe kia Dr Puloka, fefe keke fetu'utaki hangatonu ki ai. 
 
Ko ho'o lea ta'efe'unga kia Dr Puloka 'i Tasilisili ni, ko hono titile koe Dr 'oku ne hanga 'e ia 'o 'ave ai pe moe kakai ako (formal) 'o Tonga ki 'olunga, pea ko ho'o lea kovi ki ai 'oku totonu leva ke fakamanatu atu 'oku 'ikai ko ha hala pule'anga 'a Tasilisili ni.  Koe ha'ofanga 'eni 'oku fonu 'ihe kau faifekau 'o Tonga, pea fonu 'ihe kakai ako, tautefito kihe kau faifekau 'a e Siasi Uesiliana.
 
Semisi, 'ai lelei ho'o ma'u he 'oku' ikai keu tui ko ha'o fa'ee tangata 'a Dr Mohenoa Puloka keke taungalea ki ai.   
 
4)  Ko 'eku kole atu kiate koe, 'ulungaanga faka'apa'apa pea faka'ehi'ehi meihe talanoa kovi, 'oku 'iai hono potu totonu mahalo 'o 'ona 'a e fa'ahinga talanoa 'oku ke fakahoko 'ihe taimi lahi 'i Tasilisilini.   Tuku 'a e fakamatalili loto lili 'oku kovi ia, ako 'ihe founga fakamatalili 'a Sami moe kalasi koee 'oku nau fakamatalili ka 'oku nau 'ilo'i pe 'oku 'iai 'a e 'boundry'. 
 
daphne   
 
 
 

--- On Wed, 14/10/09, Semisi Ta'ai <weas_ma...@hotmail.com> wrote:

From: Semisi Ta'ai <weas_ma...@hotmail.com>
Subject: [tasilisili] Re: Tevita Finau - Sisu Tonga
To: "Tasilisili-he-ngaluope" <tasil...@googlegroups.com>
Received: Wednesday, 14 October, 2009, 10:00 AM


Daphne  Taukolonga  ,   malo  'etau  a'u mai  kihe 'ahoni  ,  'oku
si'isi'i foki haku taimi  keu fa'a ha mai ai ki tasilisilini  tupu pe
meihe  fu'u  femo'uekina  pe  he  toungaue   ke  tauhi 'aki e
famili .   'oku  'iai pe ha ki'i me'a si'i 'oku ou fie  lave atu ai au
ia kiai ,   pea  ke kataki  'o  'oua  teke  fu'u  mofuta  'oka  faifai
ange  kuo  heva  'eku fktalanoa  ,   'uluaki  'e  me'a  'oku  fie
fai  kia  'eku  fkhoha'a  ,   ko  'eku  'eke  atu  kiate  koe   , pe
koe  ha  koaa  ,   'oku   ke  aafe  ma'u  ai  pe   'i  ho'o ngaahi
akonaki   ke  fktataa 'aki  'a  'api  ,   kuou  ma'u  ia  meihe
ngaahi  pousi kotoa  kuo  ke  fai  tu'unga  'i ho'o ta'e  fiemalie  ,
'oku  ke  ngaue  'aki  'ae  , 'ikai moheofi  ,  ta'eakonaki'i  'i
'api  ,  fktatau  kihe  tuofefine  moe  fa'ee ,  Daphne  , 'oku 'ai
moke  mahino'i  'ae  ngaahi lea  'oku  ke  ngaue  'aki  pe  'ikai  ,
'oku  taau  pe  ke  tau  'ita  he  'oku tau  kei natula  pe  ,   ka
'oku  ongo maninia  'aupito  kihe  kakai  na'e  'ikai  anga  honau
telinga  ke  fanogo  he  ngaahi  me'a kovi  'oku ke  fa'a ngaue  'aki
'ihe  faleni  ,   'oku tau  'ita kotoa  pe  ka he'ikai  teu  lava
keu  pehee atu kiate  koe  vale ta'eakonaki'i   he  'oku  ongo
fklielia  ia  ,   koe  maama  'oku ke ma'u  ,  'e  hanga  'e  ho'o
fa'a  fktaataa  'aki  'a  'api   'o   fkhaa  ki  mamani  moe
tasilisili  ,   koe  ngaahi  leani  'oku ke  fa'a ngaue  'aki  , 'oku
'ikai koha  totu'a  ho'o mamahi  ,  ka  koe  founga  pe  'eni  ia
na'e  'ohake  'aki koe  'i ho  loto fale   ,   pea  ke  fanongo
fk'aho  ai  ,   pea  'oku 'ikai toe  mato'o  ia  meiho  ngutu  .
Koe  ua  'eku  fehu'i  koe  ha  'e  me'a  'oku ke  fa'a  mamahi  ai
he'e mau lea  kia Mohenoa Puloka ,  'osi  mahino ia kiate au koho
famili ia 'o 'ou  ,  pea  'oku  ou  fie fkmahino  atu kiate  koe
Daphne  ,  na'e  akonaki'i  kotoa pe  kitautolu  ,  pea  'ihe  lalahi
moe  ta'u  motu'a 'oku tau 'iai  ,  'oku tau  fa'iteliha pe ki he
'etau  lea  mo  'etau  fkkaukau  ,  'o  hange  koia ko  Mohenoa
Puloka ,  na'e  'ikai  'aupito  ke  akonaki'i  ia  'e he'ene  ongo
matu'a  kene  fai  hano  feinga  liliu  'oe  Sisuu  Misaia  ke  hoko
koe Ssisuu Tonga  ,  ka  'ihe  'ene  tupu  'o fu'u lahi   ,  pea  'oku
tau'ataaina  pe  'a  Mohenoa  Puloka  ke  fai  'ene  me'a  oku ne
loto ke fai  ,  ka  he'ikai  ke  tau  tukuaki'i  ai  'ene  ongo
matu'a  ,  pea teke sio leva  kihe  me'a  'oku ou lave kiai  ,  pea
mahino  ai  kiate  koe  'ae  si'isi'i  ho  'atamai  .  pea  'oua
teke  fa'a  ngaue  'aki  'ae  ta'eakonaki'i  ,  moe  ngaahi  lea  ki
'api  ,  kae  kumi  mai  ha  fa'ahinga  lea  pe  'o  a'u  kihe
kapekape  'e  sai  ange  ia 'i  ho'o  fa'a taki  ki 'api  ,  'oku
'iai  'ae  ngaahi  me'a  keu  lea  kiai  ka  'e  toki 'alu  atu
ia  ,   'i  ha'o  toe  ngaue  mai  'aki  'ae  ngaahi  lea  ta'engali
maama  ko'ena  kuou  lave  kiai  ,   pea  koe  hala  Nepote  he'ikai
lava  'eha  taha  kene mate'i mai  pe  kofee fale  neu  nofo  ,
'ofa   lahi  atu  au  kiate  koe  Daphne  ,  kae  hoko atu  aa 'ae
fkkohukohu .

On Oct 13, 11:11 am, Daphne Taukolonga
>       ___________________________________________________________________________­_______

> Get more done like never before with Yahoo!7 Mail.

Lasinga Piutau

unread,
Oct 14, 2009, 9:10:54 PM10/14/09
to tasil...@googlegroups.com
Daphne,
Kou  fakamalo atu 'i ho'o toutou fakatokanga kihe me'a
koe lea kovi moe lea tukuhifo ha ni'ihi, 'oku fu'u lahi 'aupito
 'ene 'asi mai 'i fale ni, fangatokoua, mou tali e fale'i fakafa'e
kuo fai 'e Daphne, kae tuku e telinga veli , hahaha,




Reading this email at work? Make a change with Yahoo!Xtra Jobs

Saikolone Taufa

unread,
Oct 15, 2009, 12:15:38 AM10/15/09
to tasil...@googlegroups.com
Likuola, 'oua leva mu'a teke maa he talanoa 'ae kau tangata, pea 'oua mu'a teke fa'a vave pe ki he tafuluu, tuku atu pe ke 'ataa  ke ngaue tau'ata'ina 'aki 'ehe kau talanoa 'a e ngaahi lea 'e ala ma'u ke fakamatala'i 'aki 'a 'enau ngaahi fakakaukauu, kae kehe pe ketau lava 'e kitautolu ko'eni 'oku tau lauu 'o kei malu'i mo fakamolumalu'i 'etau ngaahi  'uhinga fakafo'ituitui 'oku veloaki atu kiaii.
 
Matamata koe ninimo 'anga 'eni 'oe talanoa 'oe Sisu Tongaa ee, Moe 'ofa moe lotu. Lone

Daphne Taukolonga

unread,
Oct 15, 2009, 1:54:56 AM10/15/09
to tasil...@googlegroups.com
Dr Puloka: 'SISU TONGA SI'I TUNU 'ETE IKA KAE KAI 'ETE FEKE'
 
'Oku mo'oni 'a e fakalea 'i 'olunga,  fakaloloma 'a e 'alu ha taha 'o ako 'ihe ngaahi ta'ulahi pea lava 'a e ako foki atu ki Tonga, hanga 'ehe kau ta'eako 'o ngaue'aki 'a e founga fakapoumasima ke lolomi 'aki ke kei lele fakamauikisikisi pee.  'Oku tau 'osi siotonu ai 'i Tasilisili ni, 'i hono nafui 'a e Sisu Tonga kae taa koe ta'e'ilo, koe perception ia 'o e 'tunu 'ete ika kae kai 'ete feke'.  
 


--- On Tue, 13/10/09, Tevita Langi <tlan...@gmail.com> wrote:

From: Tevita Langi <tlan...@gmail.com>
Subject: [tasilisili] Re: Tevita Finau - Sisu Tonga
To: tasil...@googlegroups.com
Received: Tuesday, 13 October, 2009, 11:47 PM


SISU TONGA
Message has been deleted
Message has been deleted

seni taniela

unread,
Oct 15, 2009, 6:57:34 AM10/15/09
to tasil...@googlegroups.com
 "fefe ke mo hanga mo sfaupula 'o VETEVETE maiange e lau ko ena 'a Paula ko e SINO ko e 'AFIO'ANGA pe TEMIPALE ia 'o LM (1Kolinito 6:19-20) ketau 'INASI ai he ko ena 'oku 'IKAI ke mo FIEMALIE ki he anga 'eku hanga 'o fklea e fkkaukau 'aki 'eku fklea 'a'aku kae kei ma'u pe hono 'uhinga 'afio loto 'a LM."
==================================
Lotopoha, Kou loto fiefia ke ke fakatonutonu mai ka 'oku hala 'eku faka'uhinga'i e Folofola ko 'enaa

Hangee pee koe 'afio 'a e 'Otua he temipale he fuakava motu'aa, 'oku 'ikai hoko ai e 'Otuaa koe fu'u temipale pe hoko ai e temipalee 'o 'Otua.  Pehee 'ene lava 'o 'afio he loto e tangata 'ikai 'uhinga ia 'e hoko ai 'a Sisu ia ko Sione Paula pe sisu Tonga.

Paaki 'e ni'ihi 'oku 'ikai ngaue'aki e foilea temipale ka 'oku ngaue'aki e fo'ilea sanctuary 'o e Laumalie Ma'oni'oni.  Ko e "tangata fakalaumalie ia" he vahe 3 mo e vahe 15. 

'I he'ene 'afio he loto e tangata, 'oku Ne fakamafai'i ai e tangata angahala'ia ko 'ene fanau, 'ikai ke hoko ai  Ia ko e fanau 'a e tangata 'oku Ne 'afio aii.

Kapau 'oku ke pehee pee ne 'osi/ngata pee Siu ia 'a Sisu 'i fonualoto, anga feefee leva 'ene lava ke hoko ko e Tonga ta'elava ke hoko atu pee 'ene Siuu??Ko hai na'a ne fakangofua ia ke hoko atu 'o Tonga he 'aho ni, pea ko hai na'a Ne tapui ia ke hoko atu 'Ene Siu? 

Mahalo teke toe foki ki 1 Kol 15, ko e Folofola 'ena 'oku ngaue'aki 'ehe kau faka'ikai 'Otua 'o e ngaahi 'ahon ni fakataha moe kau liberal he mid-20th century ke faka'ikai'i e toetu'u sino(physical resurrection) 'a Sisu...koe'uhii ko e ngau'aki 'e Paula e "sino fakalaumalie." 

Ko e Fanongo talanoa pee 'eni Lotopoha--ko e majority 'o e kau scholar 'o e 21st century, tatau pee mei he kau liberal mo e conservative, 'oku 'ikai ke nau toe to'o e fakatonulea ko 'ena na'a ke ngaue'aki mai pea ko hono 'uhingaa ko e language tatau 'oku ngaue'aki 'e Paula he 1 Kol 2 & 3 fekau'aki mo e "spiritual man"'oku ne ngaue'aki he 1 Kol 15.  Pea 'ikai ngata aii,ko e "fakakaukau 'o e toetu'u" ko e toetu'u 'a e sino kakano hui toto kulokula ka 'oku liliu (transform) eg. sino toetu'u 'o Kalaisii...(vakai ki he spiritual man 'ia 1 Kol. 3 'ikai 'uhinga ia ko e tangata kuo laumalie hangee ha temenioo; ka ko e tangata kuo tataki 'ehe Laumaliee)  Kuo pau ke vete e definition e sino toetu'u 'o 1 Kol 15 'i he maama 'o e fakakaukau 'o e toetu'uu 'i he fakakaukau e kau Siuu hangee koe huimomoa 'ia 'Isikelii.  He ka 'ikai 'e fepaki e lau 'a Paulaa moe tui 'a e toenga 'o e kau Siuu ki he toetu'uu moe context 'o e kotoa e ipiseli 1 Kolinitoo.  (discuee 'ena 'e N. T. Wright)

'I ho'o ngaahi post kimu'a fekau'aki mo e sino toetu'u, kuo ke fakatonulea e "spiritual bodies" ''ia 1 Kol. 15 literally ke hangee ha "nonmaterial body" Tatau ia mo e taukave 'a e ni'ihi ne 'ikai toetu'u sino 'a Kalaisi ka koe "laumalie pee" Pea ke pehee ai kuo ngata pee Siu 'o Sisu i fonualoto.  Kapau ko ia, kuo pau ke ke define mai e sino laumalie 'ia 1 Kol.15 eg. pehee mai it's a nonmaterial body/material body.  No one can support his/her argument with undefined terms.

Ko e 'uhinga ka Paula e "spiritual body" he toetu'u, 'oku 'uhinga he'ikai lava e hako 'o Atama 'o huu ki he pule'anga 'o e 'Otuaa ta'eliliu(unchanged/untransformed).  Ko ia ko e "spiritual body" ko e "sino mo'oni"--a material body-kakano moe toto, ka kuo liliu(transformed).  'Ia 1 Kol 2.14-15 'oku fakafaikehekehe'i ai e ongo sinoo...eg.  Lotopoha is a spiritual man...it does not mean you are nonmaterial being...'uhinga pee 'oku pulekehea koe 'ehe L.M.

Sai tau pehee 'oku mo'oni ho'o lauu, ne ngata pee e Siu 'o Sisu 'i fonualoto, ?fefee kauakoo, ne 'afio 'a Kalaisi honau loto 'i he Laumalie Ma'onii??'ikai 'e toe mo'ui hake 'a Sisu Siu 'o toe Sisu Siu he kau masiva mo e kau Kalisitiane Siuu?? 'Ikai ha malanga 'a Paula 'o pehee, kainga lotu, ko e Sisu 'o e 'aho nii, ko kimoutolu kau Kalisitiane mo kimoutolu kau masiva. 

Kaikehe vete'i mai 'a e 1 Kol. 6. 19,20 pea mo 'ene fekau'aki moe hoko 'a Sisu ko e Tonga. 

'Asi hake me'a fakaoli.  'Oku talamai koe sisu Tonga 'oku 'ikai ko e Tongan Jesus, ka koe fakamatala'i mai e hoko 'a Sisu ko e Tonga he 'afio he loto e tangata Tongaa, 'ikai 'oku 'osi Tongan Jesus pee ki he plain man's thought???  Ko e kau  a'usia lolotoo pee 'oku kei talamai 'oku 'ikai pee ko e Tongan Jesus e hoko 'a Sisu ko e Tongaa, neongo e talamai he taimi tatau 'Ene hoko ko e Tonga.  Ko e me'a ia koee 'oku tau ui koe contradiction.  Kaikehe, kapau 'oku fihi pee definition huanoa e toee!!!

Message has been deleted

Lasinga Piutau

unread,
Oct 15, 2009, 12:14:05 PM10/15/09
to tasil...@googlegroups.com
Lone, MISI
Kou fakamolemole atu na'a kuote paki'i ha lou telie,
ka koe anga pe ki'i fakatokanga, fakamolemole pe na kuote
 fakaninimo, ofaatu moe lotu , Lsinga.

---


Need mail bonding? Bring all your contacts to Yahoo!Xtra with TrueSwitch

Sione 'Atupuha Koloti

unread,
Oct 15, 2009, 3:52:57 PM10/15/09
to tasil...@googlegroups.com
sai pe alea! 'oua pe fai 'akau.

hunu mo e kau polisi 'o e 'api ni fai mo mou 'asi mai!! hehehe!

koloti

2009/10/16 Semisi Ta'ai <weas_ma...@hotmail.com>

Daphne ,  'oku ou fkmalo atu  au 'ihe  fktalanoa  'oku ke fai  ,  pea
'oku ou fie  fkmahino atu kiate koe  'oku  ikai teu lea  kovi au kia
Mohenoa  ,   pea  hange  ko ho'o lave  ,  ke  tuku 'eku fa'a lea
kiai  he  'oku 'ikai ko ha'aku  fa'eetangata  ,  koe  mo'oni ia  ,
pea  ko Sisuu  'oku 'ikai  koha  fa'eetangata ia 'a Mohenoa  Puloka
kene  fulifulihi takai holo ,  ka  ko  Sisuu  Kalaisi  ko hotau  'EIKI
FKMO'UI ia ,  pea  koia  kene  fai  hotau  fulifulihi  takai holo ,
ka  'oku 'ikai  ko tautolu  ,   koe  toe feinga  ke  tuku mai  'ene
pepa  ke tau lau  ke  ha ?  taumaiaa kuo mate  ,  ka  'oku kei mo'ui
pe  'ae  toketaa  ,  pea  koe ha  'oku 'ikai  tu'u mai  ai  ke tau
talanoa  he  tepile  ,   kae  ha'u  'a  Tonga  Pakofe  kene  'omi
'ene  ngaahi fkkaukau  ,  koe  me'a  ia  'oku  fai ai  'ae  fifili  ,
'oku lahi  'ae  ngaahi  a'usia  kehekehe  ,   'ihe  mala'e  'oe
lotu  ,  ka  'oku  'osi   fkmahino'i  pe  ia  'e  kinautolu  koe
a'usia  ,  pea  tuku 'ataa  pe  'ae  folofola  mo'ui  'a  Sisuuu  kene
huluhulu  mo  fkmaama  'ae  ngaahi  a'usia  koia  ,   kae   'oua   'e
hoko  'ae  ngaahi  a'usia  kene  huluhulu  'a  Sisuu ,   koe  me'a
ia  mei  fee  ,  'ihe  'etau  tui fkkalisitiane  ,   ka  'oku ke
mamahi  koe'uhi  ko ho'o  kainga  moia  ,   pea  ke  'ai  mahino mai
ia  ,   he    'oku tau  takitaha  pe  'ae  tui  moe  konisenisi  ,
pea  tuku  pe  kiai   ke  hoko atu  'ene  fkkaukau  ,   pea  tuku
'ataa  pe  'e  koe  au   keu  ta  atu  pe  kihe  'ene  lau  ,  kae
'oua  teke  fa'a  'oho  noa'ia  koe   keke  ta'ota'ofi  au  ,  he
'oku 'ikai  ko Sisuu ia  ,  pea  'okapau  teu  tuku hifo ia  ,  'oku
'iai pe  'eku  mo'oni  ,  ke  kei  fkmahino'i  'eku  kei  tui  falala
kihe   'eiki  ko  Sisuu Kalaisi . koia  ia tene  fai hoku  hakeaki'i
he  'aho  moe  momeniti  fk'osi  teu   kole  ai  kiai  ,  kuo  'osi
'eku  huohua  vale  pea  kuo  'osi  'eku fktupu'ita  kake  to'o  atu
aa au  'o fkhu  atu  ki langi   kae  tuku  atu  'a  Daphne  hena
kene  taki  atu  'ae  fu'u  kakai  ko'ena  ki  lalo  fonua   ,  'o
kau  atu ai  mo  Likuola  pea  pehee kia  Lotopoha  mo  kinautolu
kotoa pe  'ae  kau  lotu loi  ,   haaa,haaa,

On Oct 15, 10:48 am, Daphne Taukolonga

> Semisi
>  
> 'Oku ou malie'ia 'ihe talanoa 'o Solomone 'ihe fakafekiki 'a e ongo fefine. 
>  
> Talaatu 'ehe fefine koee ia, ko 'ene tama 'oku mo'ui.  Talamai 'ehe fefine 'e taha ko 'ene tama ia 'a 'ana 'oku mo'ui, koe tama ee 'a e fefine 'e taha kuo mate.  Talamai leva 'e Solomone ke vaeua'i 'a e tama 'oku mo'ui kia kinaua.  Toki lea atu 'a e fa'e mo'oni,  'ave peaa 'eku tama 'a'aku ma'ae fefine e taha', 'ikai teu loto au ke mate 'eku tama, 'e saiange 'ene mo'ui kae fa'e kehe pe ia, 'i ha'ane mate pea hala fakatoloua.  
>  
> Kou malie'ia Semisi ho'o tali'i mai 'a e kole na'aku fakahoko atu ke tuku 'a e ta'efaka'apa'apa moe lea kovi 'i Tasilisili ni, na'e 'ikai ke 'asi atu ho hingoa 'ihe 'eku kole.  Ko koe pe 'oku ke fisifisi'ia mo teketekelili mai.   Talanoa lelei maipe he 'oku ou talanoa lelei atu. 
>  
> Koe tali atu 'eni ki ho'o ta'alafili.
>  
> 1)  Koe taukapo pe fakamatala 'a e tafa'aki 'e taha 'o e kakai 'oku nau ako'i 'a e 'ulungaanga 'o e tangata (psychologists), koe konga lahi 'o e ngaahi 'ulungaanga 'oku haamai meihe fa'ahinga 'o e tangata na'e fakatupu (develop/nurture) mei hono ohi pe 'ohake kitautolu 'i 'api (upbringing). 
>  
> Hange ko ho'o fakamatala na'e akonaki'i 'a e tokotaha kotoa pe 'i 'api, ka 'oku kehekehe 'a e ngaahi founga akonaki ko ia, 'oku 'ilonga 'ene kehekehe 'ihe taimi 'oku fai ai 'a e feohi, tautefito ki hano toutou kole atu ke tuku 'a e 'ulungaanga ta'efaka'apa'apa moe lea kovi 'i Tasilisili ni kihe kau faifekau kake kei hoko atu pe koe Semisi. 
>  
> Koe 'uhinga ia 'o 'eku toutou lea 'aki 'a 'api, koe lau ia 'a e kau psychologists moe moe fa'ahinga discipline pe ako ko ia.  Koe ongongata'a moe ta'etoka'i, pea 'oku totonu leva ke faka'aaki 'a e tokotaha 'oku natula fakatupu moveuveu.    
>
> 2) Koe ta'efaka'apa'apa koee 'o tootu'a, toutou kole atu ke tuku 'a e talanoa kovi moe ta'efaka'apa'apa kake takimu'a pe koe Semisi.  Na'e lele lelei pe 'a Tasilisili ni, talu ho'o huumai mo ho'o ngaue 'aki 'a e ngaahi hua moe ngaahi lea he'ikai lava ia 'eha tuonga'ane kene ngaue'aki 'okapau 'oku 'iai tonu hano tuofefine pe ko 'ene fine'eiki.  Semisi, koe fa'ee au, pea moe tu'ofefine, ko ho'o ta'efaka'apa'apa mo talanoa ta'e fe'unga teu lea atu leva au koe fa'e pe tuofefine 'o akonaki'i koe neongo 'oku 'ikai ko haku tuounga'ane koe,  'o tatau pe  ia pe 'oku 'iai ha kakai 'i heni pe 'ikai, ke kofukofu'i 'aki 'a e tonounou 'a 'api. 
>  
> Kuopau ketau talanoa 'o faka'ehi'ehi he koe nofo 'a Tonga koe nofo 'a Kainga.  Kuo 'iai 'a e ngaahi famili kuo mole 'a e 'ulungaanga fakafonua ko ia koe faka'apa'apa, ka 'oku kei ho'ataa 'a e 'ulungaanga fakafonua 'o Tonga koe faka'apa'apa.  Koe 'uhinga ia 'etau feohi 'i Tasilisili ni ko 'etau Tonga, pea 'oku totonu ketau ngaue'aki 'a e 'ulungaanga fakafonua 'o Tonga koe faka'apa'apa.
>  
> 3)  Semisi, ko koe kuo totu'a ho'o lea kovi kia Dr Puloka 'i Tasilisilini, 'ikai keke ako meia Seni mo Lotopoha? koe talanoa ia 'a e kakai maama ko 'enau talanoa'i 'a e teolosia Sisu Tonga.  Kapau 'oku 'iai hao loto 'o koe kia Dr Puloka, fefe keke fetu'utaki hangatonu ki ai. 
>  
> Ko ho'o lea ta'efe'unga kia Dr Puloka 'i Tasilisili ni, ko hono titile koe Dr 'oku ne hanga 'e ia 'o 'ave ai pe moe kakai ako (formal) 'o Tonga ki 'olunga, pea ko ho'o lea kovi ki ai 'oku totonu leva ke fakamanatu atu 'oku 'ikai ko ha hala pule'anga 'a Tasilisili ni.  Koe ha'ofanga 'eni 'oku fonu 'ihe kau faifekau 'o Tonga, pea fonu 'ihe kakai ako, tautefito kihe kau faifekau 'a e Siasi Uesiliana.
>  
> Semisi, 'ai lelei ho'o ma'u he 'oku' ikai keu tui ko ha'o fa'ee tangata 'a Dr Mohenoa Puloka keke taungalea ki ai.   
>  
> 4)  Ko 'eku kole atu kiate koe, 'ulungaanga faka'apa'apa pea faka'ehi'ehi meihe talanoa kovi, 'oku 'iai hono potu totonu mahalo 'o 'ona 'a e fa'ahinga talanoa 'oku ke fakahoko 'ihe taimi lahi 'i Tasilisilini.   Tuku 'a e fakamatalili loto lili 'oku kovi ia, ako 'ihe founga fakamatalili 'a Sami moe kalasi koee 'oku nau fakamatalili ka 'oku nau 'ilo'i pe 'oku 'iai 'a e 'boundry'. 
>  
> daphne   
>  
>  
>  
>
> --- On Wed, 14/10/09, Semisi Ta'ai <weas_ma_kaz...@hotmail.com> wrote:
> ...
>
> read more »- Hide quoted text -

seni taniela

unread,
Oct 15, 2009, 4:24:43 PM10/15/09
to tasil...@googlegroups.com
 On Thu, 15/10/09, Lotopoha
fefe faifekau keke TOOKONI MAI aa koe he FEHU'I KUO toutou 'EKE ATU he FALE NI, "pe 'oku TALI 'a SISU ki loto 'e he tangata/fefine Tonga pea 'ASI MAI kitu'a he'ene TO'ONGA mo e LEA mo e ha fua ko e SIU IA pe ko e Tonga?
=======================

Lotopoha, malo mu'a e 'omi e fo'i fehu'i maamafa ko 'enaa.  kau 'ohonoa atu ai leva.  Ko e fehu'i ena 'oku irrelevant ki he topikii 'aki e ngahi 'uhinga ko 'enii

'Uluaki, 'oku ke to'o 'a e 'imisi hala (a caricature of our argument) 'o taufale'i ka e 'ikai nofo he poinii.  Ko e strawman argument ia..'anefee ha pehee atu 'a e faifekau fakataha mo kimautolu ta'etuii ki he sisu Tonga 'oku mau feinga ke 'asi mai 'a Sisu ko e Siu ia 'iate kitautolu??

Ua, 'oku 'ikai 'asi 'a Sisu 'iate kitautolu ko e Tonga pee Siu.  'Oku 'asi kitu'a 'ihe matakali kotoa ko e 'Ofa 'Akapei, ko e angama'a, koe ma'oni'oni,....ko e FUA 'O E LAUMALIE MA'ONII.  Ko e momona ia e 'afio 'a Sisu 'iate kitautolu 'oku universal, eternal, "spiritual"etc.  Ko e sio mai ha Initia ki ha Tonga 'oku fisikitu'a ai e ma'oni'onii 'oku 'ikai pehee mai ko sisu Tonga ena, ko hono 'uhingaa he 'e 'asi pee mo e FUA TATAU he ngaahi matakali kehee.

Kapau leva te tau nofo hifo 'o 'ai ke 'asi mai 'a Sisu ko e Tonga, 'e fakakau atu mo e tupenu ta'ovala he fua e Laumalie Ma'oni'oni, kau atu mo e faka'apa'apa fakaTonga  he fua e Laumalie eg. he'ikai fai ha fakaanga ki he kakai motu'aange 'iate kita etc..  Tukukehe kapau 'oku ke pehee mai 'oku kehe pee Tongan Fruits of the Spirit mei he American Fruits of the Spirit
 
Tolu, kapau te tau follow he logic ho'o argument ko ho'o fakaava ia e kapa 'uanga "can of worms" te tau fiu hono feinga'i ke tanaki.  Tau tofi hifo ho'o argument in a form of syllogism:

Sisu is in Lotopoha
Lotopoha is a Tongan
Therefore, Sisu is becoming a Tongan

A is B
B is C
Therefore A is C

Very logical e argument ka ko e pangoo, te ne fakaava e matapaa ke tau pehee :

'Oku 'afio 'a Sisu 'ia Semisi
Ko Semisi koe gay
Ko ia ai, 'e hoko 'a Sisu koe gay(tapu pea mo ia)

'Oku 'afio 'a Sisu 'ia Mele
Ko Mele ko e fefine
Ko ia ai  'e hoko a Sisu ko e fefine

Logical pea valid e argument ka 'oku hala e ngaahi conclusion

"i he'en pehee leva 'oku fakavalevale ke pehee koe 'afio 'a Kalaisi he Tonga 'e hoko ai ia koe Tonga

Sione 'Atupuha Koloti

unread,
Oct 15, 2009, 4:33:48 PM10/15/09
to tasil...@googlegroups.com
malo seni 'alofi hotau vaka!!

feefee 'a Nesi mo Dan.

'ofa mo e lotu
koloti

2009/10/16 seni taniela <seni...@yahoo.com.au>

Rev. Sisitoutai Taufa

unread,
Oct 15, 2009, 4:35:44 PM10/15/09
to tasil...@googlegroups.com
Lasinga,
Malo e tau mo homou fonua na ,kei momoko pe kuo mamafana mai?'oku ou
fiefia ho'o ki'i hu mai,'o ki'i fakamokomoko mai ,he ko 'etau me'a ia
'oku pehe,ka kuo feto'aki ha ni'ihi 'i hotau fale ni,pea hu mai ha ki'i
fakamaama,kae'oua 'e 'ai ke tau toe tafunaki 'a e mataafi kuo 'ikai toe
lava ke ki'i lolo'i hifo. Ko e fu'u 'ita kuo fai 'e Semisi 'oku fu'u
fakmolokau 'aupito ia.ta'engali mo 'ene pehe 'oku tau fale taha pe,ka
tau nofo fekainaki,'oku fakata'elata 'a e fa'ahinga nofo pehee,na'a ku
pehe pe au ko e ngutu fa'a lea pe ia ka 'oku 'ikai 'ita ta ko ee 'oku
fu'u 'ita 'aupito pe ia he ko 'ene posts eni 'e fiha mo e te'eki ai pe
ke ma'ali mai ai ha me'i loto fakamolemole 'e taha. Ko 'ene pehe leva 'a
e feohi pea 'ok fakata'elata, o e 'ofa atu Sisi T.
> <http://au.rd.yahoo.com/nz/mail/tagline/2009/trueswitch/*http://help.yahoo.com/l/nz/yahooxtra/mail/yahoomail/manage/manage-66.html>
> >

hamilto...@paradise.net.nz

unread,
Oct 15, 2009, 5:07:06 PM10/15/09
to tasil...@googlegroups.com
Quoting Semisi Ta'ai <weas_ma...@hotmail.com>:

koia ia tene fai hoku hakeaki'i
> he 'aho moe momeniti fk'osi teu kole ai kiai , kuo 'osi
> 'eku huohua vale pea kuo 'osi 'eku fktupu'ita kake to'o atu
> aa au 'o fkhu atu ki langi

----
Fakamafana tau masi'i Semisi.
Ko e koloa pe ia 'oku ou vahevahe ki he kau faingata'a'ia pea
fakahekeheka 'aki 'enau folau.

Rev. Sisitoutai Taufa

unread,
Oct 15, 2009, 5:07:03 PM10/15/09
to tasil...@googlegroups.com
Seni,
Malo e tokoni ki he tali 'o e fehu'i 'a Tonga Pakofe,neu lau hifo pe
,pea te'eki ke a'u ki he fehu'i pea u hiki au mei ai,ka ko 'eku lau
hifo ho'o tali,pea u toki kumi ki he post 'a Lotopoha 'o lau lelei mai
pea mahino kiate au 'a e me'a 'oku ne fiema'u. Ka ko 'eku kole atu
Senituli 'te ke lava 'o ki'i fakahu atu ki ho'o Sunday school class 'a e
fo'i fehu'i ke 'ai ange ha'anau tali?
Ka 'oku ou fakamalo lahi atu he tali lelei kuo ke fai,'ikai toe 'iai ha
tanaki atu,'osi kakato.Na'e tonu ange ke ne fehu'i kia Sitiveni he ko
'eku quote 'eau 'a e lau 'a Sitiveni. malo mo e 'ofa atu Sisi T.

Sione 'Atupuha Koloti wrote:
> malo seni 'alofi hotau vaka!!
>
> feefee 'a Nesi mo Dan.
>
> 'ofa mo e lotu
> koloti
>
> 2009/10/16 seni taniela <seni...@yahoo.com.au
> <mailto:seni...@yahoo.com.au>>
>
> On *Thu, 15/10/09, Lotopoha
> *fefe faifekau keke TOOKONI MAI aa koe he FEHU'I KUO toutou 'EKE
> Get more done like never before with Yahoo!7 Mail. Learn more
> <http://au.rd.yahoo.com/mail/launch09/tagline/*http://us.lrd.yahoo.com/_ylc=X3oDMTFnY201cHJnBHRtX2RtZWNoA1RleHQgTGluawR0bV9sbmsDVTExMDQ3NjAEdG1fbmV0A1lhaG9vIQ--/SIG=11aljvgo4/*http%3A//au.overview.mail.yahoo.com/>
>
>
>
> >

sitiveni faupula

unread,
Oct 15, 2009, 9:27:19 PM10/15/09
to Tasilisili-he-ngaluope
malo lotopoha pea teu ki'i paka atu he, he ko hono mo'oni 'e 'ikai pe
mahino kiate au ia e fkkaukau kuo tuku mai he 'oku 'ikai ke hu'u tatau
ia moe anga e fkhinohino 'a e tohitapu. 'oku hange eni ia mo ha'ate
talanoa moha mamonga pe jw. te tau ngaue'aki e lea tatau ka ta ko ee
'oku 'uhinga mai nautolu ia ki ha me'a ia 'oku kehe 'aupito ia meihe
mahino fktohitapu ne tukumai 'e kalaisi mo e kau 'apositolo pea toe
fkakeake 'i he fkfoki lotu lelei 'o e 1500s. ka 'oku fai e paka atu...
malo

----

On Oct 15, 9:33 pm, Lotopoha Jeruel <selueleth...@gmail.com> wrote:
> faifekau, malo mu'a e tau mo e fai fatongia kae'uma'a e fktootoola'a mei he
> potu na, pea malo e tau mo e ngaue mai mei hena. 'oku fkkoloa ma'u pe 'a e
> lava keu vakai hifo kiate kimoutolu 'oku mou e'a hake he pangai 'o e talanoa
> he koe KAU HOLOMU'A FOKI KIMOUTOLU he LOTU pea mo e AKO kae tautautefito ki
> he fanau'i mai ki taimi.

Semisi Ta'ai

unread,
Oct 16, 2009, 12:06:47 AM10/16/09
to Tasilisili-he-ngaluope
Sisi toutai , ko ho le'o koe vai fknonga , haaa,haaa, kou
paka atu au , 'oku ou poto pe he 'ita faifekau , ka koe
taimi nounou atu , fkmolemole atu he manga ta'efktulou
holo , teu toe fktafoki 'eku saliote ke tufi mai 'eku uta
he kuo 'osi he ngangana , heee,heee , pea mou hoko atu aaa
ka tau fononga , maloo Faifekau .

On Oct 16, 7:35 am, "Rev. Sisitoutai Taufa" <ngalo...@optusnet.com.au>
wrote:
> > <http://au.rd.yahoo.com/nz/mail/tagline/2009/trueswitch/*http://help.y...>- Hide quoted text -

Saikolone Taufa

unread,
Oct 16, 2009, 3:47:02 AM10/16/09
to tasil...@googlegroups.com
Likuola, faka'ofo'ofa 'aupito e fa'a fakatokangaa, ka ko 'eku fakamahamahalo ki he 'uhinga 'anga 'o'etau toutou ninimo he fanongo talanoa ki he felafoaki 'ae kautamaa koe 'uhi pe ko 'etau ngaahi 'uhinga fakafo'ituituii 'aee 'oku tau veloaki atu ki he 'uhinga 'ae kautamaa. Na'aku mahamahalo pe au 'oku kehe pe 'ae 'uhinga ia 'a Malaloi 'oku ne hilifaki ki he'ene ngaahi lea 'oku ne ngaue 'aki 'i faleni. Sio ko'ena kuo lea mai 'a Malaloi ia 'oku 'uhinga pehee ia ka tau kohu atu tautolu 'oku 'uhinga pehee, kae  sai ko'ena kuo kole-fakamolemole pea tonu aa keta fai aa 'ae tuilotu 'ae kui 'a Lapai, 'aii ke pau 'eikii,  'ouaaa. 'ofa moe lotu. Lone
 

Rev. Sisitoutai Taufa

unread,
Oct 16, 2009, 3:47:05 AM10/16/09
to tasil...@googlegroups.com
Semisi ngali tangata mo lotu lelei ia mo maama. foki Ka neu pule he
'alu ki langi te ta oo leva pe he taimi ni,ka ko e me'a foki tahaa te ke
fie 'alu,ko ia ta toe nofo pe ,'ofa ke ke ma'u ha weekend lelei mo e
famili,'ofa atu 'aupito Sisi T.

Semisi Ta'ai

unread,
Oct 16, 2009, 4:18:40 PM10/16/09
to Tasilisili-he-ngaluope
ka ko e me'a foki tahaa te ke
fie 'alu,ko ia ta toe nofo pe ,'ofa ke ke ma'u ha weekend lelei mo e
famili,'ofa atu 'aupito Sisi T.
Faifekau , maloo ho'o toe ofongi mai , he kuo fuoloa 'eku
fie 'alu 'aku ia , ka ta toki 'alu 'a nainai ange kae
'oleva ke fk'osi'i ai leva ee ka ta toki 'alu , koe me'a
pe na'a 'oku ke fkvavevave koe ia , kake toe tali mai koe ,pea
a'u kihe 'eta taimi 'alu kuo ke tala mai 'e koe ,teke toe nofo
pe koe ia , heee,heee , 'ilo ha me'a mu'omu'a atu koe ia ,
haaa, haaa, 'ofa pe keke ma'u ai pe moha uike'eni lelei ,
moe 'ofa atu ai pe .

On Oct 16, 6:47 pm, "Rev. Sisitoutai Taufa" <ngalo...@optusnet.com.au>
> >> - Show quoted text -- Hide quoted text -

Semisi Ta'ai

unread,
Oct 16, 2009, 5:36:47 PM10/16/09
to Tasilisili-he-ngaluope
Sio ko'ena kuo lea mai 'a Malaloi ia 'oku 'uhinga pehee ia ka tau
kohu atu tautolu 'oku 'uhinga pehee, kae sai ko'ena kuo kole-
fakamolemole pea tonu aa keta fai aa 'ae tuilotu 'ae kui 'a Lapai,
'aii ke pau 'eikii, 'ouaaa. 'ofa moe lotu. Lone


Saikolone , ko Lasinga foki koe ki'i motu'a loto lelei mo
anga maluu , pea koe taimi lahi 'oku ou fa'a fk'amu keu
hangee mai koia , ka 'oku 'iai pe 'ene ki'i tafa'aki 'oku
ou 'ilo'ilo lelei , he kou manatu foki Lone kihe fktaha
fkkolo koia 'ae siasi 'i Lavengatonga , pea koe taimi foki
ia 'o Sione Vei , koia na'e faifekau hotau vahenga , pea
tu'u hake 'ae faifekau 'o fehu'i mai kihe kau malanga moe
moe toenga 'oe fktaha . 'Oku 'iai ha me'a 'oku 'ilo
'eha taha 'oku kau kovi kiha tangata malanga , kei fklolongo
'ae fu'u fktaha kuo tutui hake 'ae tangata'eiki ia ko
sione Kaipusi ia 'o pehee atu , Faifekau 'oku ou fk'ilo
atu 'e au pe 'a au , ke to'o mu'a 'eku malanga he kuou
hinga au ia , kuo toe fehu'i mai 'ae faifekau , Sione ,
ko ho'o hinga koe hinga 'ihe ha ? kuo toe tu'u hake 'a
Sione ia 'o pehee atu , na'aku hinga au ia he palangi 'i
'Oholei , te'eki ke 'osi lelei 'ene lea kuo punakaki hake
'ae Kui ia 'a Lasinga 'o kaila atu he loto fktaha ,
Sione tangutu ki lalo pea ke ha'u 'o fai ho'o ngaue ee ,
kae tuku ho'o loi mata'aa'aa , 'Oiaueee , hangee na'e
'ene 'eha taha e fktaha he'enau fevaleaki he kata , 'ae
ta'eloto 'ae tangata'eiki koee ke kaume'a palangi hono tokoua
koee, heee,heee, Lasinga ka 'ilo ho hoa ho'o me'a 'oku
fai , ko ho'o tu'u ve'e tolu ia 'i hala , haaa,haaa, 'oua
toe fai mai ia ee , 'ofa atu ongo tokoua , pea pehe ki
ho mo ongo famili moe teu ai pe 'oe uike'eni

On Oct 16, 6:47 pm, "Saikolone Taufa" <taufachchno...@xtra.co.nz>
wrote:

lapai

unread,
Oct 16, 2009, 11:27:22 PM10/16/09
to Tasilisili-he-ngaluope
Kautama, na'e 'iai pe 'ae moa ia 'a Sione Kaipusi. Na'e loto kovi pe
'a Saia Lahi , ka koe fuu moa tamapua. Pea mou manatu'i na'e fa'a
ki'i puke fakataimi 'ae ki'i motu'a. hehehehehehe

Lapai
> > Likuola, faka'ofo'ofa 'aupito e fa'a fakatokangaa, ka ko 'eku fakamahamahalo ki he 'uhinga 'anga 'o'etau toutou ninimo he fanongo talanoa ki he felafoaki 'ae kautamaa koe 'uhi pe ko 'etau ngaahi 'uhinga fakafo'ituituii 'aee 'oku tau veloaki atu ki he 'uhinga 'ae kautamaa. Na'aku mahamahalo pe au 'oku kehe pe 'ae 'uhinga ia 'a Malaloi 'oku ne hilifaki ki he'ene ngaahi lea 'oku ne ngaue 'aki 'i faleni. Sio ko'ena kuo lea mai 'a Malaloi ia 'oku 'uhinga pehee ia ka tau kohu atu tautolu 'oku 'uhinga pehee, kae  sai ko'ena kuo kole-fakamolemole pea tonu aa keta fai aa 'ae tuilotu 'ae kui 'a Lapai, 'aii ke pau 'eikii,  'ouaaa. 'ofa moe lotu. Lone- Hide quoted text -

Lasinga Piutau

unread,
Oct 17, 2009, 3:50:21 AM10/17/09
to tasil...@googlegroups.com
Lone, Misi, Lapai
fakafiefia 'etau felongoaki he fale ni,
 pea fakamolemole pe, lone, mahalo 'oku mo'oni pe ho'o lau
na'aku ninimo pe au 'i he'eku faka'uhinga pe ', hahaha
Kaikehe, 'Ofa atu kihe fuafatongia 'oku mou fai he ngaahi feitu'u
'oku mou 'iai,
neu toki hu tomui mai ,  ki'i femo'uekina,
he mali 'ae foha hotau tokoua ko 'eni ko Ti Lata (Tevita Talakai),
 moe 'ofefine 'o Fe'ao  Vao
'Ofa atu moe lotu
Lsinga,



---


Hungry? Try some spicy marinated chicken fillets for dinner tonight, courtesy of Yahoo!Xtra Food.
Message has been deleted

Lasinga Piutau

unread,
Oct 17, 2009, 7:28:32 PM10/17/09
to tasil...@googlegroups.com
hahahaha, Tangata manatu fuoloa mo'oni ko koe , Puatoka
Mau 'osi maau pe , he ko fataimelo 'oku To'omata'u
ka 'oku to'ohema, a nganga e hau( Sionehema) hehehe.
'ofaatu


Semisi Ta'ai

unread,
Oct 17, 2009, 7:48:00 PM10/17/09
to Tasilisili-he-ngaluope
Lasinga , maloo mu'a hono fi atu hotau fatngia koia , pea sai
pe he ko koe tonu 'ena mo Fataimelo ke mo fai atu hotau fatongia ,
pea 'ai pe ha me'a ke 'oua 'e ma'u ai hatau luma , 'o hange koe
fa'ee koia 'a Lapai , 'a Likuola , koe fuofua taki atu foki koee
'ae 'uhila ki Lavengatonga , kuo hanga 'ehe ki'i kolo ia 'o fai
hono katoanga'i koe fiefia he a'u mai kiha kuonga kuo tau mavahe
atu meihe maama matangi , pea neu lele atu ai ki tonga , koe 'aho
koia ne fai ai e katoangaa , ne me'a ai 'ae minisitaa , Langi
Kavaliku moe kau ngaue 'uhila , teu ke kamata 'ae katoanga pea ke
fai 'ae ngaahi ouau fkmataapule , kuo lue mai 'a Likuola 'o pehee
atu kia 'Uhila Tautua'aa , fai moke nono'o e fu'u toumohomoho pea
to'o mai moe fu'u va'a siale mohe , pea ke tu'u mei mu'a ka tau
kamata , he na'e kei 'ovalolo pe 'a Uhila ia , pea tafoki 'a Likuola
ia ke lue kihe feitu'u na'e me'a mei ai 'ae Minisitaa , kuo toe
ui atu 'a Uhila ia , Likuola , koeha 'eku lea 'e fai ? kuo
pehee mai 'a Likuola ia , angimui mai pe kihe me'a teu tala atu ,
pea tafoki ia ke 'alu , kuo toe fai atu 'a Uhila ko hono tu'o ua
ia , Likuola , koeha 'eku 'ea 'e fai ? kuo toe fai mai ai pe
'e Likuola ia 'ae tali tatau , pea tu'u atu 'a 'Uhila moe fu'u
va'a Siale 'o tu'u mei mu'a , kuo hala mai 'ene tu'u 'ana ia ,
kuo ui atu 'a Likuola , 'Uhila , tahataha hake kihee ,
mahalo ne 'ita 'a 'Uhila ia , pea ne hanga 'e ia 'o hoka'i e
fu'u va'a siale he kelekele , pea toki 'ai 'ene fu'u kaila
le'olahi koe 'osi'osingamalie pe ia hono le'o , TAAHATAAHA
HAKE KIHEEE , 'ai e fu'u mo'ulongoa e fonua , he'enau
'ohovale , kuo toe punou atu 'a Likuola moe hangee 'oku fkteki
atu hono 'ulu , pea hangee 'oku mei fanafana atu ka 'oku kei
le'olahi pe , 'one pehee atu , tapuni ho ngutu , kuo toe
hoka'i 'e 'Uhila ia 'ae fu'u va'a siale mo toe 'ai 'ene fu'u
fo'i kaila tatau , TAAPUNI HO NGUTU , kuo to atu 'ae
Minisitaa ia 'o fola he kata , pea 'ilo pe 'e Likuola
he'ikai toe tuku 'ae angimui ia 'a Uhila , talu ai pe mo 'ene
kaila atu , 'Uhila tuku ange ho'o fkkata , kae 'ai fklelei
'etau ngaue , pea toki hikivaa 'e kolo , 'osi koia 'ae
katoanga , kuo pehee atu 'ae fa'ee ia 'a Lapai kia
'Uhila , koeha e me'a na'ake pehee ai , pea pehee atu 'a
'Uhila ia , na'aku 'osi 'eke atu foki pe koe ha 'eku lea
'e fai , pea ke tala mai 'e koe ia keu angimui atu ,
Lasinga mo Lone , koe ki'i kolo faifai me'a mo'oni 'o
moutolu eee ,haaa,haaa, toki 'oatu ai pe ha 'ofa kihe ongo
me'a mali pea tala ange kia Tevita ke 'ai aa kae foki ,
na'a 'alu ha motu'a tangata ia 'o kole kaume'a atu kiai ,
he'e pehee pe 'eha taha ia koha finemotu'a mauli , heee,heee,
moe 'ofa atu ai pe ,

Semisi Ta'ai

unread,
Oct 17, 2009, 8:21:43 PM10/17/09
to Tasilisili-he-ngaluope
hahahaha, Tangata manatu fuoloa mo'oni ko koe , Puatoka
Mau 'osi maau pe , he ko fataimelo 'oku To'omata'u
ka 'oku to'ohema, a nganga e hau( Sionehema) hehehe.
'ofaatu
Lasinga , 'ikai teu lavelave 'iloa 'e a'u 'a ngaangaa
kihe tu'unga ko 'ena , pea tokanga'i atu foki ke toutou
fkmanatu atu pe kiai ke 'oua tene fa'a fkholomui'i e
talanoa , heee,heee, he ko nu'usila 'ena ia , pea 'oku tuifio
e nofo , haaa,haaa, he 'oku ou kei manatu'i pe 'ae ki'i
fk'aluma 'o ngaangaa [ Sione Hema ] , koe fai pe 'eha taha
ha fo'i talanoa 'oku hange 'oku mei tu'u maumau , pea koe
'eke atu , koe talanoa 'a hai ? pea ka pehee mai 'ae
tokotaha koia , koe talanoa 'a Sione Hema koia 'a
Fepoto , pea koe lea leva 'eni 'e 'oatu , mou ha'u ke
tau 'ai ha me'a 'e taha 'oku 'aongaa , na'a faifai pea tau
fkmaau lau ai , heee,heee, Lasinga sai pe he 'oku 'ikai
poto ia he komipiuta kene lau 'eku talanoa 'oku fai eee,
heee,heee, toki tala aa 'e koe ia , haaa,haaa. moe 'ofa atu
ai pe .
Message has been deleted
Message has been deleted

seni taniela

unread,
Oct 18, 2009, 7:55:53 AM10/18/09
to tasil...@googlegroups.com
 Lotopoha Jeruel <seluel...@gmail.com>
kapau te mo FAINGAMALIE pea mo laulau hifo pe 'a e TOHITAPU 'o vakai'i e ngaahi texts 'oku felave'i tonu mo e lea Temipale, fkkaukau 'o e Temipale, Taumu'a mo e 'Uhinga 'o e Temipale, Ouau he Temiapale, Mahu'inga 'o e Temipale mo e ha fua e ngaahi me'a felave'i mo e Temipale pea TOKI fkfehokotaki leva ia mo e LAU 'a Sisu kae'uma'aa e LAU 'a Paula pea mo hai he tohitapu. Hili ia pea VAKAI'I pe 'oku TOO ki FEE ai 'eku lave KUO fai atu.
 
hili ia pea mo KATAKI 'o laulau hifo he tohitapu 'a e talanoa, fkmatala kotoa pe kau kia LM, kae tautefito ki he'ene FELAVE'I mo e TANGATA/FEFINE KAKATO, 'o vakai ai 'eku talanoa KUO fai pe 'oku OFI ai pe 'IKAI.
 =============================================================
Lotopoha,

Kole atu mu'a ke 'oua mu'a te ta fai e founga talanoa 'oku ke fai maii, 'a ho'o fokotu'u mai ke mau oo 'o lau 'a ee mo ee pea 'omi e fehu'i ki he me'a pee 'oku 'iai 'osi ai ho'o tali ki ai ka ke fehu'i pee hangee nai ha tauhele, ko hono 'uhingaa 'eni:

1) Ko e founga ena 'a e palofesa mo 'ene tamasi'i ako.  Ko 'ete fai atu e fehu'i pe fakaanga'i ha lea 'ete palofesaa pea taimi lahi 'oku 'ikai ke ne tali hangatonu mai ka 'oku ne talamai e 'u source ke te 'alu 'o fekumi ki ai etc.  Hangee eni kimautolu ha'o fanau akoo pea 'oku 'ikai ke mau lau e Tohitapuu.  Fokotu'u atu ke tuku e fakapoto mo e ta'etoka'i ko iaa.  Ko e tu'u he taimi ni 'oku ke 'osi palofesa pee koe he ngaahi talatalaifale mai ke mau oo 'o lau ee mo ee.  Direct quote mai pee e ha ngaahi veesi Folofola, 'omi moe faka'uhinga kiaii etc.pea 'e lava leva ke tau sio ki he kehekehe 'etau faka'uhingaa.  He ko e uho ia 'etau kehekehee ko e kehe e faka'uhinga e ngaahi Folofola, kae'oua e generalize pee ta'e tofi'i hifo e ngaahi potu folofola 'oku ne support aki 'eta fakakaukauu.

2) 'Oku 'ikai ke tau tasilisili 'ata'ataa pee ka 'oku 'iai mo 'etau ngaue kehe.  Ko ia ai, kole atu tuku e fakalooloaa ka e feinga pee ke nounou 'aki 'etau takitaha 'omi 'ene fokotu'u, 'omi moe ngaahi folofola 'oku ne support 'aki 'ete fokotu'u mo 'ete faka'uhinga(interpretation) etc.

3) Lotopoha, 'oku ou fakafofonga'i atu e kau ta'eako Tohitapu ka 'oku mau meimei lau faka'aho 'emau Tohitapuu 'i he feinga ke mahino e ngaahi tala'Otua fo'ou.   Pea 'oku mau feinga atu ka 'uhinga malie ho'o fakamatala 'o 'ipi lelei e Folofolaa mo e sisu Tonga te mau kau he fakamafolaa.

Kapau leva 'oku te disagree pea fakamahino fakahangatonu mai fakataha mo hono 'uhinga pea te tau feako'aki leva mei ai.   

Kapau 'oku 'omi ha fehu'i, fehu'i pee me'a 'oku 'ikai ke mahino he potufolofola pee 'uhinga ha fo'ilea pe logic 'oe argument kae'oua e fai e fehu'i e me'a 'oku 'osi ai pee 'ete tali ki ai kate te fehu'i hangee ha 'ai nai ke fakangalivale'i e taha koee.  Hangee ko 'eni, na'a ke fehu'i mai kia au mo Veni ke faka'uhinga e  1 Kol 6.19,20 'osiangee 'oku ke 'osi 'ilo pee, pea 'oatu 'eku faka'uhinga kae 'ikai ke ke  talihangatonu mai 'o pehee mai 'oku tonu pee hala 'eku faka'uhinga etc pee oku ke disagree mo 'eku faka'uhingaa etc.  pea ke 'omi e faka'uhinga 'oku ke pehee 'oku 'uhinga kiai e potu Folofolaa etc.







seni taniela

unread,
Oct 18, 2009, 9:04:54 AM10/18/09
to tasil...@googlegroups.com
Lotopoha,

Ko e fakataataa eni e ngaahi fehu'i leleii(questions to clarify) pee ke ke fakatonutonu mai:

1) Hangee ko e lave he post kimu'a, Ne 'afio 'a e 'Otuaa he temipalee, kae 'ikai hoko ke Ne tatau ai (equal/same/identical) mo e temipalee.  'I he fuakava fo'ou, Hange kiate au ko e me'a tatau he'ene 'afio hotau loto.  He 'ikai hoko ai Ia ko e Temipale Tonga, Temipale Initia, Temipale Lusia.  Fakamahino mai pee 'oku hala pe tonu 'eku compare mo faka'uhinga ko 'enaa.

2) Kataki, toe 'omiangee ngaahi potu Folofola, 'oku pehee ai ne 'osi pee Siu 'o Sisu 'i fonualoto pea 'oku toefoki pee ia ki Hono Angamu'a(tu'unga ne 'Iai he Kimu'a he Fakatupuu)? He 'oku 'ikai keu tui ki ho'o lau ko 'enii.

3) 'Oku 'uhinga kiate au 'o e pehee HE BECAME ONE OF US mo e KAINGA OFI 'o 'uhinga na'a ne hoko ko e tangata(sharing our humanity, our suffering etc)  ka 'oku 'ikai 'uhinga ia  ke ne hoko ko e Tonga, Lusia, Petia etc.  Ko 'ene sharing of our humanity he became one of us...Ko 'ene nofo'ia hoku Loto, it's not him becoming one of us, It us becoming one of His (tau kaungaa'ea) hoko ko 'ene fanau.  (Loma 8.16; Sione 1.12).  This is our new identity.  Na'a ne fakavaivai'i Ia, he'ene hoko ko e tangata.  KO EKU KAINGA OFI IA MO IAA  mo 'ene becoming one of us.  Ko 'ene 'afio hoku loto, after He was glorified ke 'ai au TO BECOME ONE OF HIS...Me'apango, you continue trying to reduce Him to our  level.  Tonu pe hala 'eni.  Fakatonutonu mai.

4) Hangee ia 'oku relate 'a Sisu kiate kitautolu on the national level only ke tau ui ai ia ko e Tonga.  Koe reality he relates to us on the personal level in our individuality and our humanity.  Lotopoha, teke loto pee kapau 'e ui 'ehe kau Kei "Kalisitiane" 'a Sisu ko sisu kei (tapu mo Sisu) koe'uhii kapau 'oku lava ke tau ui ko sisu Tonga he koe kau Tonga kitautolu pea 'ikai ngata aii te nau fanongo ki ho'o pehee "HE(JESUS) BECAME ONE OF US...ko honau KAINGA OFI?" pee 'oku ke 'uhinga pee ko e 'oku relate fakamatakali pee 'a Sisu kae 'ikai relate he personal level??

Kole atu Lotopoha, fakafikefika mai 1-4 ho'o respond ki he ngaahi fehu'i ke mahino e me'a te ta agree mo disagree ai, pea hoko atu ai e talanoaa.



































seni taniela

unread,
Oct 18, 2009, 9:16:35 AM10/18/09
to tasil...@googlegroups.com
Lotopoha ko e 'uhinga pee 'eku pehee ke tau tuku e lave ki he sisu Tonga koe'uhii this is one of the controversial issues...pea ke tau tuku kia Dr Puloka na'a ngalikovi e sisu Tonga ha'o 'ai.  Ka koe'uhii 'oku ke lotolahi pee pea toe fao'i ke a'u sisu Tonga ki he ngaahi issue kehe eg. totonu e kakai fefinee, neu pehee ai keu toe foki mai he taimi 'ata'ataa

Ne fale'i mai 'a Veituna...."learn to pick your fight"  Neongo 'eku mo'ua he ngaahi me'a kehe, I think I will pick this as one of my fights koe'uhii 'oku ou tui 'oku 'ikai ha tokoni e fakakaukau ko 'enii ki he'etau lotuu moe si'i to'utupu 'o Tongaa, tukukehe ka 'uhinga malie kiate au ha'o fakafetaulaki e Folofolaa mo e sisu Tonga. 



From: seni taniela <seni...@yahoo.com.au>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Sun, 18 October, 2009 7:04:54 AM
Subject: [tasilisili] Re: Tevita Langi - Sisu Tonga

sitiveni faupula

unread,
Oct 19, 2009, 2:36:11 AM10/19/09
to Tasilisili-he-ngaluope
ko e kii lave leka atu pe. ko hoo fkuhinga tonga oku fotunga tatau
aupito ia kiate au mo e fkkaukau a e mamonga, ka oku ke fulihi e koe.
aia oku become a sisu ko e tonga he oku fale a sisu ia kitautolu, kae
ikai ko e become a e tonga ko e eiki -otua. kaekehe, ko eku lau e au
hoo fkuhinga tonga oku mou kehekehe pe mo e fkkaukau a e mamonga i he
tikilii e poini 1. ko e anga ia eku fkmaopoopo hoo fkkaukau ki he sasu
tonga pea oku ou tui tonga ka iai ha tali a mohenoa ki hoo fkkaukau ki
he sisu tonga kou tui e kehe aupito ia, he ko e fkkaukau o e
contextualisation oku ikai ke au ia ki he faahinga fkkaukau ko e
become a sisu ke hoko ko ha matakali. ko e konga o e contextualisation
oku ou tui oku tokanga ki ai a mohenoa ko hono pusiakii mai e ngaahi
mea mahuinga i he talanoa o e otua - pea mo sisu - o fkmatalaiaki ia a
e ngaahi maungatala fktalaotua mo talatupua a e tonga. kae kehe oku ke
mahinoi ange pe foki e koe a mohenoa ia mautolu... malo

----

On Oct 18, 6:48 pm, Lotopoha Jeruel <selueleth...@gmail.com> wrote:
malo ia sfaupula e fa'a afea mai e talanoa KUO fai pea malie lahi e
ngaahi
fkkoloa ia KUO ke fai he kaveinga ni. 'oku 'IKAI maumau ha me'a ia ai.
KOLE
atu pe ke 'OUA 'e 'ave 'eku fkmatala ke HANGE HA MAMONGA 'a e fkkaukau
KUOU
lave ki ai he 'OKU 'IKAI keu taukave'i HA'ATAU HOKO KO E NGAAHI 'OTUA,
ka ko
e talanoa'i e 'Otua (LM) 'i he tangata mo e fefine.
Message has been deleted
Message has been deleted

sitiveni faupula

unread,
Oct 19, 2009, 9:21:43 AM10/19/09
to Tasilisili-he-ngaluope
malo tonga. talamai *e valu na*e hanu *a paea ko ho*omou *ai faikava
kia koi *anepo ka mou toe iku feholaki pe. hahaha! fkpiko, fkhela
mo*oni ko *ene text hengihengia mai *o talatalaaki*i mai homou hola
kae li*aki e fonua mo koi. hahahah!

----

On Oct 20, 12:03 am, Lotopoha Jeruel <selueleth...@gmail.com> wrote:

seni taniela

unread,
Oct 19, 2009, 1:28:45 PM10/19/09
to tasil...@googlegroups.com
Malie Lotopoha pea malo e talanoa mokomoko neongo 'eku fakanomuka atu!!ngali ia 'oku ke motu'aange!!!(pehee mai 'oku ou lahi 'ia koe) toe  pe fute tolu inisi 8 peau fa'ofua he sisu Tongaa.  fai ha feinga ke fakatalatala e kanomate mei he ngakoo mo e huii.
 


sitiveni faupula

unread,
Oct 20, 2009, 7:32:06 AM10/20/09
to Tasilisili-he-ngaluope
Malo Tonga e talanoa. Tonga ko e me'a lahi 'oku ou tokanga au ki ai ko
hono fk'uhinga'i e ngaahi potu folofola ko ia 'oku ha ai e fkkaukau
'oku 'i he tangata 'a laumalie - pe fale 'a lm 'i he tangata - ke
'uhinga 'oku liliu ai 'a lm ko e tokotaha he matakali ko ia. Ko 1 kol
6:19-20 'oku 'ikai ke mahino mai ia ai 'oku liliu 'a Laumalie ki he
matakali ko ia 'o ha taha 'oku fale ai. Ka tau ki'i vakai ange ki he
potu tohi.

Ko e fklea 'o e potutohi: (1 Kol 6:19-20)

'Io, 'oku 'ikai te mou 'ilo koaa ko homou sino taki taha ko e temipale
'o e 'afio 'a e Laumalie Ma'oni'oni 'iate kimoutolu, 'A ia kuo hoko
kiate kimoutolu mei he 'Otua? pea 'oku 'ikai 'amoutolu 'a kimoutolu?
He na'e fktau kimoutolu 'aki ha totongi. 'E, mou fkongoongolelei 'a e
'Otua 'i ho'omou me'a fksino.

Ka 'i ai ha me'a 'e mahino mai mei he potu tohi koeni ko e lau 'a
Paula 'o pehe ko e sino takitaha ko e temipale 'o e 'afio 'a e LM pea
ngata ai e fkmatala ia 'a Paula. Ko e me'a ki he natula 'o e 'afio 'a
e LM 'i he sino taakitaha 'oku 'ikai ke fkmatala ki ai 'a Paula ia. Ka
pau te tau fk'uhinga'i e potutohi koeni 'o pehe 'oku liliu 'a LM ko e
Tonga he 'oku fale ia 'i ha Tonga, 'oku ou pehe ko e taha eni ha me'a
'oku palopalema fk'uhinga he 'oku tau velo atu ki he potutohi ha
fkkaukau 'oku 'ikai lea ia ki ai.

Kapau te tau muimui ki he anga e fk'uhinga kuo tuku mai he tepile ni
'o pehe, "ko e SINO'AKI MAI
'e LM e SINO ko ia pea 'ASIMAI he LANU 'o e Tonga, pea LEA fktonga mo
e ha fua. IDENTIFY ai e 'Otua/Siu/LM ko e Tonga", 'oku tau muimui
kitautolu ki he fkkaukau fk-pantheistic pea pehe foki ki ha fkkaukau
'oku tau taha mo LM 'i he founga 'oku mystical (hange ko ee ha me'a
fktongafisi).

'Oku natula fk-pantheistic e fkkaukau koeni, he 'oku hange ko ee ia
kuo hoko 'a LM ia 'o kakano taha mo kita. 'A ia kuo 'aikakano 'a LM ia
'ia kita. Ko e fkkaukau eni 'oku toe ope atu hono 'uhinga ki he
fkkaukau ko e taha kotoa pe 'i mamani 'oku taha ia mo e 'Otua 'i he
tu'unga kuo 'aikakano 'a e 'Otua 'iate ia.

Ko e konga 'e taha e fkkaukau koeni 'o e fale 'a LM 'iate kita 'oku
hange ia ha me'a fktongafisi. 'O hange ia koee kuo 'ikai ke kei
independent e tangata 'iate ia, ka kuo hoko e sino'akimai 'e LM hono
sino ko ha me'a ke pulia 'aupito ai hono individuality 'o'ona. Ko e
potu folofola 'oku ngaue lahi 'aki 'e he kau muimui ki he fkkaukau
koeni ko Kal. 2:20. Tokua ko e pehe koee 'e Paula ko e mo'ui 'oku ne
fai 'oku 'ikai kei ko ia ia, ka ko e mo'ui 'oku fai 'e Kalaisi 'iate
ia, 'oku tala heni 'e Paula ia 'oku 'ikai kene kei makehe ia meia
Kalaisi.

Ka 'okapau te tau fktokanga'i he hoko atu he v.20 'oku fkmahino pe 'e
Paula ia 'ene kei makehe - hono individuality - he 'oku ne pehe,
"'io , ko e mo'ui 'oku OU fai 'eni 'i he kakano ko e mo'ui 'i he tui,
ko e mo'ui ki he 'Alo 'o e 'Otua..." 'Oku 'ikai ngata he mahino mai
'oku kei kehe pe 'a Paula meia Kalaisi neongo ko 'ene mo'ui kuo fai ia
'e Kalaisi 'iate ia, ka 'oku 'ikai ha me'a ia 'e taha he konga tohi
koeni ke ne poupou ki he fkkaukau fktongafisi (mystical) 'o e sino'aki
mai 'e LM ia ha fu'u sino 'a ha taha Tonga.

Ko e fa'ahinga fkkaukau ko ee 'oku pehe mai "ko e SINO'AKI MAI
'e LM e SINO ko ia pea 'ASIMAI he LANU 'o e Tonga, pea LEA fktonga mo
e ha fua. IDENTIFY ai e 'Otua/Siu/LM ko e Tonga", 'oku taku ia ko e
metaphysical/ontological union, pea to e kau atu ki ai moe mystical
union, 'a e 'Otua/LM/'Alo pea mo e tangata. Ko ha ongo teoli 'oku
'ikai ke ngata 'i he'ene ta'e fktohitapu ka 'oku lahi hono ngaue'aki
'e he New Age Religion pea mo e konga 'i he fkkaukau 'a e mamanonga.

Kataki pe Tonga ka 'oku 'ikai keu lau 'e au ko ha'o fkkaukau pe eni 'a
koe, he 'oku lahi e kakai ia 'oku nau ngaue'aki e fkkaukau koeni. Na'e
'osi fokotu'u pe fkkaukau ia koeni 'oku te'eki ke fanau'i mai moutolu
ia. Pea na'a mo e fkkaukau 'o e sasu tonga. Ko e foki ai pe foki ki he
ta'u 1346 taimi aata'apuka. hahahaha! malo...


----

on Oct 20, 12:03 am, Lotopoha Jeruel <selueleth...@gmail.com> wrote:
> malo ia sfaupula e toe fklea mai pea malie ia hono 'omai e ANGA e mahino
> 'iate koe e fkmatala KUOU fai atu.

sitiveni faupula

unread,
Oct 20, 2009, 11:05:29 AM10/20/09
to Tasilisili-he-ngaluope
Koeha e natula 'o e taha 'a Kalaisi mo e tangata 'oku lea ki ai e
folofola?

Ko e ongo lea 'oku ngaue'aki 'e Paula pea pehe kia Sisu 'oku ne 'omi e
fkkaukau 'o e nofo 'a Kalaisi 'i he tangata ko e "'IA KALAISI" (in
Christ), pe ko "KALAISI 'IATE KITA/KOE/KIMOUTOLU" (Christ in me/you/
us). Ko ha ongo lea 'oku 'ikai ke na fkmatala'i 'a e natula 'o e 'IA
KALAISI pe KALAISI 'IATE KITA, ka 'oku na tokoni ki he fkmatala'i 'o e
me'a 'oku hoko ki he mo'ui 'a e tokotaha 'oku 'IA KALAISI pe KALAISI
'IATE KITA.

'Ia 2 Kol 5:17 'oku ha ai ko e 'IA KALAISI ko ha tahaa 'oku hoko 'ene
mo'ui ko ha matu'aki fktupu fo'ou. 'Ia 'Efe 1:3-4 ko e 'IA KALAISI ko
ha mo'ui kuo anuanu he ngaahi tapuaki kehekehe meihe Laumalie 'i he
ngaahi feitu'u 'o langi. 'Ia 'Efeso 2:10 ko e 'IA KALAISI 'oku lea ia
ki he fktupu fo'ou 'IA KALAISI 'o e kakai tui ki ha ngaahi ngaue kuo
toka teuteu 'e he 'Otua ma'a kinautolu. 'Ia 1 Kol 1:4-5 ko e 'IA
KALAISI 'oku alaisia alaikolonga ai hotau fkkoloa. Pea na'a mo e
Kalisitine kuo malolo (pekia) 'oku kei 'IA KALAISI pe, he ko ia ia 'e
tomu'a tu'u he 'aho fk'osi (1 Tes 4:16).

Fktatau ki he me'a 'oku hoko ki he tokotaha 'oku 'IA KALAISI 'oku
mahino ko e me'a 'oku mahu'inga 'i he fkkaukau 'o e 'IA KALAISI ko e
me'a ko ia 'oku hoko ki he mo'ui 'a e tokotaha 'oku 'IA KALAISI kae
'ikai ko e me'a 'oku hoko kia KALAISI 'oku 'afio 'i he tokotaha ko ia.

'I he fkkaukau 'e taha 'o e taha mo Kalaisi, 'a ia 'oku fklea ko e
KALAISI 'IATE KITA, 'oku toe ha pe mei ai e me'a 'oku fotunga tatau mo
ia 'oku lea ki ai e ngaahi kupu'i folofola 'i 'olunga. Ko Kol 1:27
'oku ha ai ko e 'IATE KIMOUTOLU 'a Kalaisi ko e fk'amanaki ki he
langilangi 'ia. 'Ia Kal 2:20 'oku tala ai 'e Paula ko 'ene mo'ui 'oku
'ikai kei ko ia, ka ko e mo'ui 'oku fai 'e KALAISIS 'IATE IA pea ko e
mo'ui ko ia 'oku NE fai ko e mo'ui 'i he tui ki he 'Alo. Fktokanga'i
ange he veesi koeni 'a e 'IA PAULA 'a KALAISI pea 'i he taimi tatau
'oku kei mahino pe kia Paula 'ene kehe meia KALAISI. 'Ia Sne 15:4-5
'oku fkmatala ai 'a Sisu ki he me'a 'oku hoko 'o ka 'ikai ke nofo ma'u
e kau ako 'iate ia pea mo ia 'i he kau ako. Ko kinautolu ko ia 'e nofo
'IATE KINAUTOLU 'A SISU te nau fua. 'Oku mahu'inga ke tau fktokanga'i
'a hono ngaue'aki 'e Sisu 'a e fktata 'o e fu'u vaine mo hono ngaahi
va'a, he 'oku fkmatala'i ai 'e fenofo'aki (mutual indwelling) 'a
Kalaisi moe tangata. Ko ha fenofo'aki 'oku ne fkmatala'i 'a e fkfafala
e koloa (FUA) fklaumalie kotoa 'oku 'inasi mo mo'ui 'aki 'e he tangata
'i he 'IATE IA 'A KALAISI.

Fktatau ki he ngaahi fotunga kehekehe 'o e 'IA KALAISI pea MO E 'IATE
KITA 'A KALAISI 'oku lea ki ai e ngaahi kupu'i folofola koeni 'oku
ki'i faingata'a ke tau langa mei ai ha fa'ahinga teolosia 'o hange ko
e sasu tonga ke fkmatala'i ai tokua 'oku liliu 'a Kalaisi ko ha Tonga,
he ko e tafa'aki 'oku to ki ai e fkmamafa 'a e ngaahi kupu'i folofola
koeni ko e ngaue 'a e 'Otua ke liliu 'a e mo'ui 'a e tangata mo
tapuekina 'ia Kalaisi.

Ko e me'a 'e taha ke fktokanga'i 'i he ngaahi kupu'i folofola ko 'enau
tuhu ki he Kalaisi ko ia 'o e hisitolia ka e 'ikai ko ha Kalaisi kehe
mei ai.

sitiveni faupula

unread,
Oct 21, 2009, 6:14:09 AM10/21/09
to Tasilisili-he-ngaluope
fktauange pe ke 'oua na'a tau falala 'e toki ofi mai 'a sisu kiate
kitautolu 'oka tau fkhingoa ia ko sisu tonga, sisu haua, sisu hipi pe
ha fua. 'oua mu'a! he ko e ofi'anga mai 'o sisu ki he fa'ahinga 'o e
tangata ko hono kolosi... pea ko e ngaue 'ata'ata pe ia 'a e 'otua 'o
'ikai 'i ai ha kakunga 'e taha ki ai 'etau fanga ki'i feinga fkhingoa
holo koeni 'oku fai ... hu'i atu a sisu tonga, sisu haua, sisu hipi mo
hai fua ha toe sisu 'oku ne kei fkmamafa'i ho'o ha'u kia sisu hako 'o
tevita, kae 'ata'ata ho'o ha'u kia sisu ne pekia ma'au he funga 'o e
kolosi. malo.

Daphne Taukolonga

unread,
Oct 21, 2009, 7:12:50 AM10/21/09
to tasil...@googlegroups.com
'Oku lau 'ehe kakai 'oku 'iloa 'ihe mala'e 'o e ako, formal education koe 'ulungaanga ta'efaka'apa'apa 'ete feinga ke fakama'ama'a'i, pe tukuhifo ha taukapo 'oku fai 'eha taha ako, tautefito kihe fa'ahinga tu'unga fakaako 'oku ma'u 'e Dr Mohenoa Puloka pea mo 'ene teolosia Sisu Tonga.  ko hono 'uhinga 'oku mahino lelei 'ihe mala'e faka'ekatemika 'oku 'ikai ke 'iai ha taha ia tene 'ilo 'a e katokatoa 'o e universe pea moe 'truth'.  
 
Mou 'ofa mai 'o fakatokanga'i he'ikai tatau 'etau luelue hala pule'anga moe tokotaha na'e mole hono taimi 'i faleako, tautefito kihe tokotaha na'ane ofongi 'a e Sisu Tonga.
 
Fakatokanga'i 'oku 'ikai ke pehee mai 'a e teolosia ni 'my Tongan Jesus' pe 'Tongan Jesus', 'oku ne pehe mai 'Tonga Jesus'.  Koe 'realm' pe 'context' 'oku talanoa mai ki ai 'a e teolosia ni 'oku 'ikai ke toe kehekehe ia moe fa'ahinga 'context' 'oku lau ki ai 'a e himi,  'Si'i nofo haohaoa ko hoku loto kuo to'oa 'i ho'o ha masani mai...'   'Oku ngaue 'aki 'ehe teolosia ni 'a e 'complicated language' ka koe 'laumalie' tatau pe ia na'e ma'u 'e Senituli Koloi 'ihe 'ene fa'a malanga 'ihe 1970's, na'ane taukapo'i ke 'foki 'a e kakai ki Tonga' pea 'literally' fakakaukau 'a e kakai tokolahi na'e nofo 'ova 'ihe ngaahi fonua muli koe 'uhinga 'a Senituli ke tuku 'enau nofo 'ova kanau foki ki Tonga.  Koe kakai na'e 'i Tonga, 'ikai kenau mahino'i 'e kinautolu pe koe toe 'ai ke foki ki Tonga na'anau lolotonga nofo pe 'i Tonga?   Ko 'eku tui koe laumalie tatau 'oku talanao ki ai 'a e teolosia Sisu Tonga moe laumalie na'e ma'u 'ehe punake 'o e himi 606, 'Ko 'eku ngaue tu'ukimu'a ke lau 'a e malo 'a e 'Otua kiate au 'ihe 'aho moe po kotoa'.  
 
He'ikai ke mahino'i pe mahu'inga 'ia ha taha ia 'ihe teolosia Sisu Tonga 'okapau 'oku 'ikai ke tui, falala mo faka'ataa ia kihe fakahaohaoa 'a e 'Otua 'ia Kalaisi Kalusefai 'oku fou mai 'ihe tapa kotoa 'o e 'ataakai 'oku nofo ai.
 
'Oku toe malie ange hono fakalea'i 'ehe Sisu Tonga, 'my Tonga Jesus'!  Neongo 'a e ongo mai 'a e kau ma'oni'oni 'i mu'a, ngaahi hingoa na'ate anga ai talu 'ete tupu:  Dr Molitoni, Sau Faupula, Senituli Koloi, Patelesio Finau, Dr 'Amanaki Havea, Sioeli Nau, Sioeli Pulu, Semisi Nau, and many more, ka na'e te'eki ke 'asi mai ha taha kuo ne lea 'aki.......... My Tonga Jesus, WoW!  at last....
 
malo Dr Mohenoa Puloka!  koho fakakoloa mei langi 'oku hoko ia koho fakahaohaoa'i moe kolosi kiate koe 'i mamani. 
  
 
daphne
 
 
 
 
 
 
 
 


--- On Wed, 21/10/09, sitiveni faupula <sk...@bigpond.com> wrote:

From: sitiveni faupula <sk...@bigpond.com>
Subject: [tasilisili] Re: Tevita Langi - Sisu Tonga

sitiveni faupula

unread,
Oct 21, 2009, 8:06:05 AM10/21/09
to Tasilisili-he-ngaluope
fkmalo atu daphne pea kou kole fkmolemole atu he ko 'eku si'i ngongohe
pe eni ia 'a'aku ko e free speech. fkmolemole atu pea 'oua teke
mamahi he ko 'eku ki'i ngongohe 'aku 'aku koeni 'oku 'ikai ofiofi ia
ke fktataua ki he ngaahi fu'u mafai mo ivi 'o e kau paipa poto 'oku
nau taulani'i holo e sisu tonga.

kapau pe te mou toki ma'u faingamalie pea mou me'a atu 'o lau e ngaahi
'aatikolo he pacific journal he'e toki mahino ai e mohenga 'o e
fkkaukau 'o e sisu tonga moe 'uhinga 'eku ngongohe 'oku fai ni.

ko e ongo fkkaukau ki he contextualisation (fanau'i mei ai e sisu
tonga) 'oku talanga ai e kau paipa he pacific journal 'oku ua: taha ko
'etau feinga ke transfer mai 'e talanoa 'o sisu 'oku ha he tohitapu 'o
hunuki he kelekele tonga. pea ko e taha 'oku tokanga ke tuhu ki he
founga ne ngaue'aki 'e he 'otua ke fai hotau fkofi kiate ia. 'a ia ko
e anga hono fkkau atu 'o e tonga 'e he 'otua ki he kakai 'o e palomesi
'oku fou atu ia 'i he kolosi 'o kalaisi kae 'ikai ko hono 'omai 'a e
talanoa 'o sisu 'o fktupu 'i ha kelekele fktonga.

ka mou kataki 'o tomu'a feinga atu 'o lau e ngaahi literature 'oku
pukepuke ai e fkkaukau ki he sisu tonga pea tau toki talanoa fklelei
ai, he ko e tu'u koeni 'oku mama'o 'aupito e me'a ia 'oku tau talanoa
ai meihe me'a 'oku tokanga ki ai 'a dr puloka. malo

sitiveni faupula

unread,
Oct 21, 2009, 8:14:11 AM10/21/09
to Tasilisili-he-ngaluope
tau talatalanoa pe he sisu tonga mo hufia atu e si'i ngaue 'a e
puleako 'oku fai, kae tuku e kau fkkaunga kau pee,,, malo

----

On Oct 21, 11:06 pm, sitiveni faupula <sk...@bigpond.com> wrote:

Sam Pakofe

unread,
Oct 21, 2009, 3:49:37 PM10/21/09
to tasil...@googlegroups.com
malie lahi ia 'Ahau............
 
sami.

From: sitiveni faupula <sk...@bigpond.com>
To: Tasilisili-he-ngaluope <tasil...@googlegroups.com>
Sent: Wed, 21 October, 2009 11:14:11 PM

Subject: [tasilisili] Re: Tevita Langi - Sisu Tonga


Daphne Taukolonga

unread,
Oct 21, 2009, 5:25:52 PM10/21/09
to tasil...@googlegroups.com
Sitiveni
 
Koe ange pe 'eni ia 'o e fiema'u information.  'Oku 'ikai ke 'iai ha taha ia 'e mamahi he 'oku 'ataa 'a e tokotaha kotoa kihe 'ene fakakaukau, koe ngaahi 'techniques' pe 'o e talanoa.  'Oku mahino lelei pe 'a e lahi 'o e missing information.   hoko atu pe ho'o talanoa 'a koe 'oku faka'ofo'ofa pe ia,  koe general comment pe na'e 'oatu, ka koe feinga pe ke tafunaki 'a e talanoa, ko hono 'uhinga he'e faifai pe pea hanga 'eha taha ia 'o copy mai 'a e ngaahi fakamatala ko 'ena 'oku fakahoko mai. 
 
daphne

--- On Wed, 21/10/09, sitiveni faupula <sk...@bigpond.com> wrote:

From: sitiveni faupula <sk...@bigpond.com>
Subject: [tasilisili] Re: Tevita Langi - Sisu Tonga
Message has been deleted
Message has been deleted

sitiveni faupula

unread,
Oct 22, 2009, 2:54:37 AM10/22/09
to Tasilisili-he-ngaluope
malo 'aupito tonga pea kapau teke fktokanga'i 'oku tau tatau kitautolu
he fkkaukau 'oku fale 'a lm 'i he tangata. ko e me'a 'oku taukehekehe
ai ko e natula 'o e fale ko ia 'a lm 'i he tangata. fktatau ki ho'o
fkmatala tonga ko e natula e fale 'a lm 'i he tangata 'oku hange ia ko
e fkkaukau fkpantheistic pe ko e mystical union. ko ha fa'ahinga taha
(union) eni ia 'oku 'ikai tali ia 'e he tui fkkalisitiane. tuku kehe
kapau kuo tali ia 'e he tokolahi... ka e fktatau ki ho'o lave tonga
tokua 'oku toe 'i ai ko aa ha koloa makehe ia 'i hono fao'i e fkkaukau
he tohitapu ke laine tatau mo e fkkaukau 'o e sisu tonga. ko e me'a
eni 'oku ui ko e kosipeli tanaki (gospel plus). 'a ia, neongo kuo tau
'osi ma'u e koosipeli 'o sisu kalaisi he'ene pekia mo toetu'u 'oku kei
vivili pe tangata ia ke ne toe tanaki atu ki he kosipeli 'o sisu
kalaisi mo ha'ane ki'i fao'i e kosopeli ko ia 'o hange ko e fao fksisu
tonga 'oku ke lave ki ai. teu ki'i ta'ofi tu'u pe he sisu 'o nasaleti
he 'oku fe'unga 'anoa pe ia ki hoku huhu'i... pea 'iate ia 'oku ou
anuanu ai he ngaahi taapuaki 'o langi 'ia laumalie... malo

----

On Oct 22, 5:14 pm, Lotopoha Jeruel <selueleth...@gmail.com> wrote:
malo sfaupula e talanoa pea malie lahi hono tuku mai ki loto e ngaahi
texts
ko ena (1Kol 6:19-20) pea pehe ki he (2Kol 5:17) etc pea mo e ngaahi
lave 'a
e tohitapu ki he me'a KUOU tokanga ki ai. fkmalo atu foki kia daphne
he
faofao malie lahi pea pehe ki hono toe fkmaama mai e tafa'aki ko eni
he
talanoa 'oku fai pea 'oku ou tui 'oku tau kauanga 'inasi he talanoa
KUO mo
fai mai ki he kaveinga ni.

sitiveni faupula

unread,
Oct 22, 2009, 4:02:55 AM10/22/09
to Tasilisili-he-ngaluope
malo 'aupito tonga pea ko e tu'u he taimi 'o fktatau ki he fktonulea
kuo tuku mai, kuo tau 'otua leva kitautolu he kuo kakano 'aki 'e
laumalie 'a e tangata. ko e fale pe ko e nofo 'i loto 'oku 'ikai
'uhinga kuo tatau 'a laumalie mo e tokotaha kuo fale ai, he ko 'etau
fkkaukau pehe pe pea kuo 'ikai ke tautoe kehekehe kitautolu mo
laumalie. ko e kupu ko ia 'oku ke piki ki ai 'oku mahino 'aupito ai 'a
e kei mahino kia paula 'oku kehekehe pe 'a laumalie mo e kakai 'oku
tohi ki ai, he 'oku ne talaange, 'E MOU fkongoongolelei 'a e otua 'i
HO'OMOU me'a fksino. ko e fatongia 'o laumalie kene fkivia e tanagata
mo ngaue fktaha mo ia kene malava'i hono fklangilangi'i 'o e 'otua.

ko fil 2:13 'oku pehe ai 'e Paula, "ko e 'otua 'oku NGAUE 'iate
kimoutolu." 'oku 'ikai ke 'i ai ha fkkaukau ia heni kuo tatau (become
one in nature and body) 'a e 'otua ia heni mo e kakai kuo tohi ki ai
'a paula. ko e me'a 'oku lea ki ai 'a paula ko e ngaue 'a e 'otua
'iate kinautolu 'i honau loto.

Nague 26:14 :'Oku 'ikai ke mahino 'a e felave'i hono taa'i 'o Saula
pea mo e fkkaukau 'o e liliu 'a lm 'o sino mai'aki ha taha.


1 Kol. 8:14: Kataki Tonga ka 'oku ngata pe 'a 1 Kol vahe 8 he v.13

Lom 12:4-5: 'Io ko e sino ia 'o e siasi 'oku kehekehe ka 'oku taha pe
'ia kalaisi. 'ikai ke mahino 'ene felave'i eni mo e liliu 'a lm 'o
hoko ko e tokotaha kuo fale ai.

1 Kol 12:12-27: Fktokanga'i 'a e kei recognise 'a e kehekehe 'a e
ngaahi kupu neongo 'oku taha 'ia kalaisi. Tatau pe eni mo e konga 'ia
loma 'o 'ikai ke mahino pe 'oku anga fefe 'a e liliu 'a lm 'o hoko ko
e tokotaha kuo fale ai.

Efs 1:23; 4:4,12,16,25: Ko e siasi ko e nofo'anga ia 'o sisu, pea 'oku
'ikai ke 'i ai ha fkkaukau ia heni ke pehe ai kuo liliu 'a sisu ia 'o
sino mai'aki ha sino 'oha taha. 'Oku taha 'a e laumalie pea taha 'a e
sino. 'Oku 'uhinga eni 'oku 'ikai ke toe ua, pe tolu e laumalie mo e
sino, kae 'ikai ko e fkkaukau ke pehe 'oku tatau 'a laumalie mo e sino
'o ha taha.

Kolose 1:18; 2;19;3:15: Katoa e ngaahi kupu koeni 'oku 'ikai ha
fk'ilonga ai 'e taha ke pehe mai kuo liliu 'a sisu ia 'o tatau mo e
sino 'oku fai ki ai e lau.

Kapau pe tetau 'ofa mai 'o lau fklelei e ngaahi fkmatala 'e mahino
'oku kei kehe pe 'a lm ia mei he toko taha 'oku fale ai. kapau kuo
tatau 'a lm ia mo ia kuo fale mai ai pea mahino leva kuo 'otua e
tokotaha ia ko ia. ko e fkkaukau fkpantheistic ia 'oku heka 'a fktaha
mai ia mo e heletiko.

Ko e fkkaukau 'o e liliu 'a lm ia 'o 'aikakano mai 'i he sino 'o e
tangata 'oku 'ikai ke fktohitapu. Kuo tau hange tautolu ko ha taha 'i
he tolu taha'i 'otua pea 'ikai ke ngata ai 'oku 'otua e taha kotoa pe
kuo 'afio ai 'a lm he kuo 'aikakano 'a laumalie ia 'i he tokotaha ko
ia.

Ko e 'IA KALAISI pe ko e 'IATE KITA 'A KALAISI neu 'osi lave ki ai
pea 'oku 'ikai ke 'i ai ha fkkaukau ia 'e taha ai 'oku hange 'a e 'IA
KALAISI pe ko e 'IATE KITA 'a kalaisi ha kotiolo. 'oku 'afio kakato 'a
kalaisi 'iate kitautolu mo kitautolu 'iate ia ka 'oku tau kei kehekehe
pe. Hange ko e lau 'a Paula, neongo 'oku kuo fai 'e Sisu 'a e mo'ui
'iate ia, ka 'oku kei tala pe 'e Paula ko e mo'ui 'oku 'OU fai ko e
mo'ui 'i he tui...

----

On Oct 22, 5:14 pm, Lotopoha Jeruel <selueleth...@gmail.com> wrote:

> Ne u ki'i fehu'i atu pe kimu'a pe 'OKU fkngatangata 'uhinga nai e lau 'a e
> tohitapu ki he kau Siu pe (pe matakali pe)? pe 'IKAI? ko 'eku teteki nai eni
> telia na'a TA'ESINO E 'OTUA (LM), kae 'osi ko ia KUO TALAMAI 'e he
> 'apositolo ia ko e tangata mo e fefine 'a e SINO 'o LM (1Kolinito 6:19-20
> etc.). 'Ikai ia ko ia pe foki, ka ko e teteki telia na'a fkngatangata pe 'a
> e MO'ONI KUO TAUKAVE'I 'e he 'apositolo ki he KAKAI FILI pe, pe ko e ki'i
> KAKAI pe ko ee ne tohi ki ai 'i Kolinito. Ko hano toe fktu'utamaki 'e taha,
> ko ha ONGO mo MAAMA atu e mo'oni 'o e 'AFIO e 'Otua he loto 'o e tangata mo
> e fefine 'o fale he sino ko ia, 'o HANGE HA TULUTAA CORDIAL ke fklanu'aki ha
> ipuvai, 'o FEHANGAHANGAILEVA IA mo e fkhinohino 'a e tohitapu.

Sam Pakofe

unread,
Oct 22, 2009, 4:48:40 AM10/22/09
to tasil...@googlegroups.com

Kataki pe , Lotopoha 'e lava ke ki'i fakamanumi atu e " sisu tonga kihe tafa'aki........kamou hanga mai 'o talanoa mai 'ihe 'etau ngaahi Lesoni Fakauike ?
 
Kuo fe'unga 'a Sisu Tonga, kuo mahino pea kuo hange koe lau 'ae kau tufi mango, ngali kuo tau fiu, katau feinga moe toenga koee ke vauvau 'aki ha ki'i 'Otai,, he kuo tau fiu he kai e mango-momoho,,,, kae to'oto'o e ki'i fo'i mangomata koee ke vauvau 'aki ha ki'i 'otai na'a toer ifo ange ia.
 
Ko'eni 'e 'osi mai kotoa pe kiloto e ngaahi a'usia 'ae kau faiako, ko'eni kuo hokohake kihe haua,,mahalo e faifaiatu pe 'eni pea talamai 'eha taha ko Sisu koe Fefine ( mahalo e a'u ia kihe tu'unga ko Sisu ne feitama )[ mou kataki , 'o hufannga atu pe he fakatapu ).
 
koe ninimo mo'oni 'eni ia,,
 
sami.

sitiveni faupula

unread,
Oct 23, 2009, 1:29:11 AM10/23/09
to Tasilisili-he-ngaluope
fkongo jnr, 'oua mu'a teke feinga ke fkpopula'i kimautolu he 'oku mau
sai pe mautolu ia. 'ilonga ho puli fuoloa mei heni, he kuo ke 'ite'ita
vave... hahehehe! ko e konga eni ia 'emau talafkfonua pea 'oku mau sio
ai kimautolu ki hee mo ee moe ha fua he me'a fulipe... 'oua teke f'a'a
'ite'ita na'u ta atu pam ke tu'usi 'aupito ho'o taimi tasilisili,,,
heheheh!!! 'o4a2

----

On Oct 22, 7:48 pm, Sam Pakofe <pako...@yahoo.com.au> wrote:

Sam Pakofe

unread,
Oct 23, 2009, 2:09:05 AM10/23/09
to tasil...@googlegroups.com
'ai atu pe kamo fakamatalili mai pe....mo'oni tama a' laione ee, fetakai atu au hee,kamo tali mai moua hee,,,
 
saipe , 'oku 'ikai teu 'ita pe teu 'ite'ita,,  Ka koe konga pe ia 'o 'etau  ( tasilisili) pakipaki,,  koe fakalea atu pe, pea kapau oku ongo "ita"  mo kataki, pea tuku e kata - mahuhuu,,na'aku lea kia Puatoka kamo sio kiho'omo totongi.. 
 
sami.

From: sitiveni faupula <sk...@bigpond.com>
To: Tasilisili-he-ngaluope <tasil...@googlegroups.com>
Sent: Fri, 23 October, 2009 4:29:11 PM

Subject: [tasilisili] Re: Tevita Langi - Sisu Tonga


Message has been deleted

Semisi Ta'ai

unread,
Oct 23, 2009, 5:00:50 AM10/23/09
to Tasilisili-he-ngaluope
Ko'eni 'e 'osi mai kotoa pe kiloto e ngaahi a'usia 'ae kau faiako,
ko'eni kuo hokohake kihe haua,,mahalo e faifaiatu pe 'eni pea talamai
'eha taha ko Sisu koe Fefine ( mahalo e a'u ia kihe tu'unga ko Sisu ne
feitama )[ mou kataki , 'o hufannga atu pe he fakatapu ).

koe ninimo mo'oni 'eni ia,,

sami




Haaa,Haaa, Sami 'oua 'e toe ta'ofi , kae tuku pe kenau lalilali
pe he ki'i tuliki 'e taha kae 'oua tenau toe hu holo he 'u loki mo
'enau me'a , koe me'a mo'oni foki 'oku ke lave kiai Sami , 'e iku
'o tala 'eha taha na'e fo'i kete vao 'a Sisuu kiha taha , Hoooi ,
mamani fkmamahi , Hoooi , fu'u kuonga kuo faikehe , Hoooi kou
ninimo au pea hangehangee kau ka fklele , Hoooi , Nofo aa Sami
kau 'alu 'o ki'i tokoto .

On Oct 22, 7:48 pm, Sam Pakofe <pako...@yahoo.com.au> wrote:
>       ___________________________________________________________________________­_______
> Get more done like never before with Yahoo!7 Mail.
> Learn more:http://au.overview.mail.yahoo.com/

Semisi Ta'ai

unread,
Oct 23, 2009, 8:08:03 AM10/23/09
to Tasilisili-he-ngaluope
tau talatalanoa pe he sisu tonga mo hufia atu e si'i ngaue 'a e
puleako 'oku fai, kae tuku e kau fkkaunga kau pee,,, malo



Veni , 'oua 'e toe tafoki mai , heee,heee, tu'u atu pe , sio atu
ko'ena 'e 'osi e tohitapu he fkmo'oni 'aki moe 'ikai pe , kuo mei
hoko atu 'a Poha ia kiha fu'u lau'i kalonikali , haaa,haaa, koia foki
Lotopoha , tau kihe poko nei .
Message has been deleted

sitiveni faupula

unread,
Oct 30, 2009, 8:25:19 PM10/30/09
to Tasilisili-he-ngaluope
malo lotopoha pea ko e ki'i lea tu'u atu pe he 'oku mahino mai 'oku ke
kei piki pe ki he fkkaukau fkpantheistic kuo taku kuo 'aikakano 'a
laumalie 'i he tangata (of one essense (physically, mentally and
spiritually). ko e me'a 'oku ou tokanga atu au ki ai ke fktokanga'i 'a
e kei mahino kia paula 'a e kehekehe pe 'a laumalie mei he sino 'oku
fale ai neongo 'a e fafale 'a laumalie 'i he sino ko ia. 'oku hanga 'e
paula 'o justify 'ene fkmatala pea mone fkmahino'i 'a 'ene 'uhinga 'i
he'ene fkfaikehekehe'i 'akinautolu 'oku sino mai'aki 'e he laumalie
pea mo laumalie. ko e kehekehe ko ia 'oku tonu ke pukepuke he ko e
konga mahu'inga ia 'o e fkkaukau 'o e hoko 'a laumalie 'o fafale 'i ha
taha he ko hono iku'anga 'o hono 'ikai pukepuke 'a e faikehekehe 'oku
fkmatala ki ai 'a paula ko e fkkaukau fkpantheistic 'oku ha mei he
fktonulea kuo tuku mai he tepile ni.

'oku ki'i palopalema leka pe 'a e fkkaukau fkpantheistic he 'oku piki
mate ia he ki'i fo'ilea pe ko e "sino" kae 'ikai tokanga ki he toenga
'o e fkmatala 'a paula kuou 'osi fokotu'u mo lave ki ai 'i he tepile
ni.

ko e fkkaukau fkpantheistic 'oku ha mei he fkkaukau kuo fai'aki e
taukave 'o e sisu tonga 'oku ne fklika mai 'e ia e fkkaukau 'oku
malava pe 'a laumalie ma'oni'oni 'o faiangahala he 'oku taha (one and
the same in essense) pea mo e tangata ko ia 'oku fai angahala
(tonounou) neongo ko e kalisitiane 'a e tokotaha ko ia.

ko e ki'i me'a fkmuimui pe 'oku te'eki ke lave'i mai 'a e to 'a e
fkmamafa kia laumalie hili ko ia 'oku tau tokanga kia sisu. 'oku tonu
ke liliu e sisu tonga ke laumalie ma'oni'oni tonga, he ko e talanoa
'oku tuku mai 'oku tokonga ia kia laumalie ma'oni'oni kae 'ikai ko
sisu. it seems there is contradictions from all sides of the argument
for the sisu tonga.

----

On Oct 30, 10:19 pm, Lotopoha Jeruel <selueleth...@gmail.com> wrote:
> *Sisu Tonga mo e 'Alo'i pe Kilisimasi*
>
> 'oku nga'unu atu foki e taimi ke ofi ki he fkmanatu 'o e 'Alo'i pe ko e HOKO
> MAI E 'OTUA ko LAUMALIE 'o 'AIKAKANO pea TANGATA KAKATO mo 'OTUA KAKATO he
> SINO pe 'e TAHA (Luke 2; Sione 1;1-5, 14 etc.)
>
> ko e kamata'anga ia 'o ha KUONGA FO'OU he ko e hunuki 'o ha ki'i tefito ki
> he TA'AU mo e TAIEOKOATU 'o e maa'imoa 'a 'Itaniti he mamani matelie. ko
> hono fungani, ko e HOKO AI 'e he KAKANO KOTOA (sino 'o e tangata/fefine) ko
> e SINO 'o Laumalie Ma'oni'oni (1Kolinito 6:19-20), pea KUO koloa'ia ai 'a e
> Siu mo e Senitaile pea a'u ki Tonga.
>
> 'Ia LM KUO hoko atu ai 'IATE IA 'a e Ta'au 'o e 'AIKAKANO 'o 'IKAI ke kei
> FKNGATANGATA pe ki ha TOKOTAHA pe MATAKALI, ka KUO faloo atu 'o 'ATAA ki
> mamani katoa pe.
> ko e TATALA'ANGA eni 'o e LAU MATAKALI kae LAU he KAU mo KAU he LAU 'a e
> taakatu'a, lotofale'ia, lie'kina mo e 'apima'u, 'iloa mo e ta'e'iloa,
> hou'eiki mo e laauvale, siu mo e senitaile, 'a e hinehina, melomelo moe
> 'uli'uli, fefine mo e tangata, valevale ki he toulekeleka, lotu mo e
> ta'elotu, fili mo e kaungame'a, fehia'nekina mo e 'ofeina, taki mo e muimui,
> holomu'a mo e kau muiaki etc. 'i he KUONGA FULIPE.
>
> KUO 'ATAA 'a e KOLOA 'o LOTO 'ITANITI ke fktafe ki ha kakai pe, pea 'oku
> pehe tofu 'a e 'ATAA e hono finangalo (LM) ke ne Fale 'o SINO he ngaahi sino
> kotoa pe.
>
> talamonu atu ki he teu 'o e Sapate
>
> 'ofa atu mo e lotu
> lotopoha
> 2009/10/21 Lotopoha Jeruel <selueleth...@gmail.com>
Message has been deleted

sfaupula

unread,
Nov 3, 2009, 2:38:25 AM11/3/09
to tasil...@googlegroups.com
fkmalo atu tonga he fkmatala kuo tuku mai he 'oku mahino aipe ai 'a e kehekehe 'a e laumalie meihe tokotaha 'oku fale ai. ko e ki'i me'a leka pe 'oku ou ki'i tokanga ki ai ko e fkkaukau 'o e pesona 'i hono ngaue'aki ki he tolutaha 'oku nofo ia 'i he tafa'aki fkkaukau 'o e modalism.
 
malo
 
 
----- Original Message -----
Sent: Tuesday, November 03, 2009 2:27 AM
Subject: [tasilisili] Re: Tevita Langi - Sisu Tonga

malo sfaupula e faofao mo e fkmaama pea ko e mo'oni e mo'oni foki 'a e me'a KUO KE lave mai ki ai.
ko e ngaahi konga mahu'inga foki ia ke fktalatala fklelei telia na'a hoko ai ha feto'oaki mo ha fehulunaki pea haa ngali ta'engali mo ta'efkpotopoto ha lii pate 'e fai.
Message has been deleted

sfaupula

unread,
Nov 9, 2009, 6:14:50 AM11/9/09
to tasil...@googlegroups.com
malo tonga e toli pea foki. 'oua teke fkvavevave koe he 'oku mahino pe ne 'i ai e ki'i fatongia papi he sapate. malo kuo lava atu ia pea tokanga ki hono tauhi e fanau kuo fkkoloa'aki kimoua 'e he 'otua.
 
'oku mo'oni 'aupito ko laumalie ko e tokotaha, ka 'oku 'ikai, 'i he 'eku ma'u, ke pehe 'a e fkkaukau kuo ngaue'aki mai 'aki 'ekinautolu 'oku nau ngaue'aki 'a e fkkaukau 'o e pesona ke fkmatala'i'aki e tolutaha'i 'otua.
 
ko hono ngaue'aki e pesona ke fkmatala'i e tolutaha, 'oku 'ikai ke 'i ai ha me'a ia ko e faikehekehe 'i he tamai, 'alo mo e laumalie. ko e tokotaha tatau pe 'oku tamai pea ko e tokotaha tatau pe 'oku 'alo pea toe laumalie. ko e lea pesona hange ko ia 'oku ke mea'i, 'oku ngaue'aki ia 'i he taimi faiva (theatrical drama) he taimi ko ee 'o tautefito ka tui mai 'e ha tokotaha tatau pe ha ngaahi puloa (masks) kehekehe. ko e tokotaha tatau pe 'oku ne tui mai ha ngaahi puloa kehekehe 'i he taimi kehekehe.
 
ko hono 'apply e fkkaukau koeni ki he tolutaha, 'oku mole ai e individuality 'o e tamai, 'alo mo e laumalie he ko e tokotaha tatau pe ia 'oku tamai, pea toe 'alo pea toe laumalie ma'oni'oni. that is modalism pea ko e 'uhinga pe ia tonga 'eku tokanga atu ai ki he fkkaukau kuo tuku mai 'o kau ki he pesona. kapau 'e mahino lelei e modalism pea 'e mahino 'oku 'ikai ke mahu'inga e fkmatala ia 'o pehe ko laumalie ko e tokotaha (an individual person within the triune godhead), 'o hange ko ia 'oku lea ki ai 'a sisu (fktokanga'i ko e lea 'a sisu 'oku mahino ai 'a 'ene kehekehe (distinct) meihe laumalie ma'oni'oni), he ko e tamai pe ia 'oku toe 'alo pea toe laumalie ma'oni'oni. ko e fkkaukau 'o e pesona 'oku 'ikai ke 'i ai ha me'a ia ko e kehekehe 'a e tamai pea meihe 'alo pea laumalie meihe 'alo mo e tamai 'o hange ko ia 'oku lea ki ai e folofola (eg. ko e konga folofola kuo ke lave ki ai) pea 'oku 'ikai ke ngaue'aki e lau ia 'a sisu kuo tuku mai ke fkmatala'i e fkkaukau 'o e pesona. malo
 
 
----- Original Message -----
Sent: Monday, November 09, 2009 9:25 PM
Subject: [tasilisili] Re: Tevita Langi - Sisu Tonga

kuo fuoloa e li'aki 'o e fale ni, ko ia ko eni kuo mau tau mai.
 
na'e 'iai e pepa 'a e tangata teolosia he 'apiako tohitapu 'e taha na'e TOO koe'uhi ko e 'IKAI ke ne lava 'o fkmatala'i e LM ke mahino ko e TOKOTAHA IA pea ko e 'OTUA IA (Sione 14:26), ka ne hanganaki fkmamafa pe 'e ia he IVI mo e MAFAI pea ngata ai (Ngaue 1:8).
 
Ka ko e Taukapo, ko e LM, 'aia 'e fekau mai 'e he Tamai 'i hoku hingoa, ko e TOKOTAHA ko ia te Ne ako kiate kimoutolu 'a e me'a kotoa pe, pea te ne fkmanatu kiate kimoutolu 'a e me'a kotoa pe kuou lea'aki kiate kimoutolu.
 
Ka te mou ma'u pe ha Malohi 'o ka hifo 'a e LM kiate kimoutolu: pea te mou hoko ko 'eku kau fkmo'oni...
 
ko ia, na'e toki 'ilo kimui, ko e tupu eni mei he TA'ETOKANGA 'a e matapule ko eni ki hono lau tokanga mo lau fklelei e me'a 'oku talanoa ki ai e tohitapu felave'i mo e TOLUTAHA'I'OTUA.
Message has been deleted

sfaupula

unread,
Nov 10, 2009, 9:14:15 PM11/10/09
to tasil...@googlegroups.com
malo tonga e fkmatala. 'oku ou tokanga leka pe au ki he modalism he 'oku hanga 'e he modalism 'o fktatau ki ho'o fkmatala tonga 'o fk'ikai'i e ngaue 'a laumalie pea mo e 'alo 'i he fuakava motu'a. ko e 'alo 'i he fkmatala he ff na'a ne 'i he kamata pea fou mai e me'a kotoa 'iate ia (sn 1:1-4; kol 1:15-17) pea ko laumalie 'oku ha malohi 'aupito 'ene ngaue 'i he fm 'i he ngaahi fkmatala 'o kau ki he "laumalie 'o e 'otua" (vakai kia fkmaau 3:10; 6:34; 13:25, 'eki 31:3, nom 27:18, 1 sam 16:13, tani 4:8-9. ko ha ngaahi lau ena he folofola 'oku fu'u mahino pe ai 'a e ngaue 'a e 'alo mo e lm fktaha mo e tamai he fm. ko e tolu taha pe taha tolu ko e fkkaukau ia 'oku ha loua he fm mo e ff.
 
'oku ou malie'ia au he fkmatala kuo tuku mai, ka 'oku hinga kotoa pe ki he fkkaukau 'o e modalism. 'i he'ene pehee 'oku hanga 'e he fkkaukau fkmodalism 'o tataki e fktonulea ki he ngaahi potu folofola kuo tuku mai. ko e ki'i palopalema leka pe 'oku ou tokanga au ki ai.
 
ko e fokotu'utu'u fkkaukau 'oku taku ai ko e tamai 'oku ha 'i he fm, 'alo he kosipeli pea toki laumalie 'i he tu'a kosipeli ko e fokotu'utu'u ia 'oku fkmodalism pea 'oku 'ikai ke anga pehe hono fke'a 'e he folofola 'a e tolutaha'i'otua.
 
tonga ko'ene tu'u pehe 'oku hange kiate au tokua ko e 'otua ia, 'o fktatau ki he fokotu'utu'u kuo tukumai he tepile ni, ha taha 'oku ne tui mai ha mask fktamai he fuakava motu'a pea mask fk'alo he fuakava fo'ou pea toki mask fklaumalie he tu'a ff. 'oku mavahe 'aupito eni ia mei he fkkaukau 'oku tolu (individual persons) kae taha 'a e 'otua (an ontological unity of being and essence within and among the Godhead).
 
'oku ki'i fihi pe kiate au e hono 'omai e fkkaukau 'o e incarnation ke fkmatala'i'aki e nofo 'a e 'otua 'i he fa'ahinga 'o e tangata, he ko e fkkaukau ia 'oku nofo langa mei ai e fkkaukau fkpantheistic. malo
 
----
 
 
----- Original Message -----
Sent: Wednesday, November 11, 2009 11:53 AM
Subject: [tasilisili] Re: Tevita Langi - Sisu Tonga
 
malo e lave mai ki he MASK, ka 'oku kei vaivai pe foki e MASK ia ke HAOHAOA ai e misiteli fkliolilo 'o e 'Otua 'a ee 'oku lea ki ai e tohitapu moe ngaahi fkhaa'anga kehe foki. pea ko e ngaahi FEINGA KAAIVI ia 'a e kau scolar ke fkofiofi hano fkmaama e TAHATOLU, ka 'oku 'IKAI 'uhinga ia KUO 'ikai ha toe founga 'e leleiange mo ala ngaue'aki ki hano fkmaama 'o e tefito'i akonaki ko eni.
 
ko e MODALISM 'oku kau au he 'IKAI hehema kakato ki ai he ko hono tafa'aki mata vaivai eni 'a e m'auhala e tokolahi'o pehe, ko e TULUTAA-IVI pe TULUTAA-'OTUA pe KUO tulu'i mai ki ha TAHA ke fklanu'i -'Otua ai hono 'ulungaanga mo 'ene mo'ui pea lau ai KUO fk'Otua hono anga. 'Oku ou fiefia ange au ia ki hano fkmatala'i fklelei pe mei he ngaahi texts he tohitapu 'a e KAKATO e 'Otua pea ko e TOKOTAHA 'i ha mo'ui 'a e fefine mo e tangata. Ne u 'osi lave atu pe kimu'a he kaveinga ko eni 'o pehe, fktatau ki he tohitapu 'oku ou hanga ai 'o VAHE hano fkmatala e 'OTua pe 'e TAHA ki ha ngaahi FOTUNGA 'e 3 he KUONGA 'e 3.
1). OT -ko e TAMAI
2). NT- ko e 'ALO
3). konga 'o e NT 'o a'umai ki he lolotonga ni - ko LM
Message has been deleted

sfaupula

unread,
Nov 19, 2009, 3:10:32 AM11/19/09
to tasil...@googlegroups.com
malo tonga e talanoa. ko e me'a mahu'inga mo'oni 'oku ke lave ki ai 'o kau ki he fkmatala'i mahino ange 'e he ff 'a e tolutaha pea 'oku ngata pe 'i hono matala'i ai 'a e tolutaha ka 'oku ne toe fkmaama ange 'a e tu'u 'a e tolutaha 'i he fm. teu fktataa 'aki 'a e fanga ki'i fkmatala mahino koeni 'a e ff.
 
ko e sn 1:14 ko e fkmatala mahino 'aupito ia ki he 'i he fkmotu'a 'a sisu. ko kolose (a:15-17) 'oku toe fai ai hotau fkmaama ki he 'i he ki mu'a 'a noa 'a e 'alo fktaha mo e tamai ko e 'otua.
 
ko e lm 'oku toe hanga pe mo ia 'e he ff 'o fai hotau fkmaamangia ki he'ene ngaahi ngaue 'i he fm. ko 2 pt 1:21 'oku tala ai 'e pita ko e katoa e ngaahi palofisai 'a e kau palofita he fm ko 'enau ma'u ia mei he laumalie ma'oni'oni. 'i he'ene pehe ko e vaeua e fm ko si'i laumalie ma'oni'oni ia 'oku ha mo e'a ai 'ene ngaue. kaekehe, ko e me'a 'aonga kuo ke fokotu'u mai ki he ha 'a e tolutaha 'i he tohitapu fklukufua. malo
 
----- Original Message -----
Sent: Thursday, November 19, 2009 1:12 PM
Subject: [tasilisili] Re: Tevita Langi - Sisu Tonga

malie lahi talanoa pea malo sfaupula e pukepuke mai e OT mo e NT. 'oku 'IKAI keu fu'u too au ki he MODALISM pe ko e VAHEVAHE'I e 'OTUA TAUMAMA'O FAU KAE 'AFIOTU'UMA'U 'I HOTAU LOTOLOTONGA ke nau maavahevahe 'o hange ko ha ngaahi talanoa. ko e TAHA pe ena ia he ngaahi FOUNGA FAINGOFUA kiate au ki hano ngaue'aki ki ha'aku fkmatala'i e TAHATOLU pe TOLUTAHA (OT-Tamai, NT-'Alo pea LM -NT 'o tuku'au mai.
 
ko e ngaahi texts ia 'o e OT 'oku 'IKAI fu'u maama fau ia ki he TAHATOLU 'o hange ko e FKMATALA'I 'e he 'OTUA  IA he NT (papitaiso 'o Sisu pea pehe ki he kosipeli 'a Sione). 'E 'IKAI keu falala fau au ki hano FAU mai e fkkaukau 'o TAUKAVE'I 'oku TAHA TOFU PE 'a e 'Otua PEA FOTU MAI 'i ha ngaahi PULOA/FKPULI NAI/ PUIPUI NAI - "MASK" 'e 3 neongo KUO TALI mo ngaue'aki fkmamani lahi 'aki 'e he kau Kalisitiane mo e kau scholars (theologians).
 
MAHINO 'aupito mei ho'o talanoa e me'a 'oku ke 'uhinga mai ki ai, ka KUO 'osi fai pe 'a e fktalatala mo fkvetevte fklelei e ngaahi fihifhia momo 'iiki 'o lava pea 'ataa. ka 'oku hange ko e lau 'e si'i si'i e fale ni ia ke FOLALOA ai, ngata pe hano lave'i pea taulaka leva e fkmtala a.
 
ko ia ko e ngaahi texts lahi he OT 'oku 'IKAI papau 'o fktatau ki he MOTU'A lea pe ko 'ene 'uhinga ki ha spiritual being (angelo pe 'Otua), ngata pe ia he mahino ko e 'uhinga ki he TOKOTAHA pea kuo tokolahi pe 'a e kau scholar KUO NAU ngaue'aki 'o FOKOTU'U ki ai e 'ANGELO pe 'Otua koe'uhi kae TAU 'enau tala'uhinga mo e liliu lea KUO fai.
 
Ko ia KUOU hehema ai pe au keu MAMAFA ki he NT 'i he'ene fkmtala'i 'o e TOLUTAHA pea mo e TAHATOLU. Ka 'i he taimi tatau pe 'oku mo'oni 'oku 'IAI he OT e ngaahi texts pe 'e ni'ihi (si'isi'i) pe fktatau ki he motu'a lea 'oku ALA MAHINO ai 'a e ngali ko e TAMAI'ALOLM 'oku 'uhinga ki ai pe 'oku nau ngaue fktaha. 'OKU 'iai e lea ne ngaue'aki 'e Dr Molitoni ki he fkkaukau 'o e TAHATOLU pe TOLUTAHA koe'uhi ke HUMALIE  pea 'UHINGAMALIE ai hano 'OMAI ki he OT e tefito'i akonaki ko eni, ko e "AFIFIO". Ko e fo'i lea eni ne ngaue'aki 'e he misinale 'o 'IKAI 'uhinga ia ki ha NGAAHI 'OTUA  ka ki he TOKOTAHATOLU PE TAHATOKOTOLU. 
 
'afifio - lea ki ha'a tu'i, ka KUO ngaue'aki 'e he misinale ki he 'Otua (tamai,'alo,lm).
"let Christ be ALL in ALL", prof.A. Fitch.
Reply all
Reply to author
Forward
Message has been deleted
0 new messages