[tasilisili] tulou : 'momoi'

18 views
Skip to first unread message

Sione 'Atupuha Koloti

unread,
Jan 7, 2010, 10:20:18 PM1/7/10
to tasil...@googlegroups.com
ko e tupu mei he ha hou'eiki memipa 'a e lea ko 'eni ko e 'momoi'?

ko e "sound" hange 'oku 'ikai ke fakapapau'i ka 'e lava pe ke ofi 'i he omoomo ('omo'omo)?[fusimo'omo & tau 'omo'omo]

Kaikehe ka ko e tupu mei fe 'a e "omo", mahalo 'e 'i aipe 'a e homo, tomo, mo hono fa'ahinga!

'Oku fai foki mo e tokanga ki he "ongo" 'e taha lo e "momo" pea toki tanaki mai 'a e [i] mei mui ke fokotu'u 'a hono 'uhinga makehe?

Hange ko e ng. lea ko 'eni:
moimoi
fkmoimoi
moimoi'i
momoa
moemoe'i
etc.

Ko e ki'i fakakaukau ki he lea tupukoso hotau fonua,na'e tu'unga pe, pea 'e kau aipe mo tu'unga ohi (copy). 'Oku fokotu'u atu 'a e fakakaukau 'o e "momo" ke fakaofi ki ai 'a e fakamahamahalo, pea mahalo 'e fai ha feinga ke ofe'i mamahi mai ki he lotu, pea fai aipe mo e salute.

Ko e "momo" hange 'oku hao ia mei he nifo 'o e tokotaha 'oku kai (tapu). Pea 'i he'ene pehe, kuo pau hono 'alunga 'o na ia. He ka 'ikai pe ma'u 'e ha monumanu pe masiva (eg. lasalosi) ko e tafi atu aipe ki he tu'unga 'oto'ota 'o ka hao aipe mei tamoloki mo e fanga ki'i napa'alilo (??). Ko e talanoa ia ki he tepile ma'u me'a tokoni.

Kaikehe, ko e fakakaukau, he hange (hotau fonua) ko e 'momo' pe pea toki 'foaki' [momoi]. Kapau 'e 'i ai pe ha toenga bill, fakatata pea toki 'foaki' [momoi]. 'a ia hange 'oku 'ikai pe kakato 'a e 'elemeniti (momo) ka 'oku kakato pe 'a e lototo ia mo laumalie 'oku fakahoko'aki.

Ko e tala ko ee 'o e kaveinga (efiafi Falaite) "ke to e 'momoi' kitautolu ki he 'Otua..." ko e fehu'i ko kitautolu 'a ee 'oku hufia ke to e 'momoi' ko e 'momo' pe nai? 'A ia ko e fakalea 'e taha ko e tangata ko e toenga kai (tapu)? Hange 'oku hao ia mei nifo 'o e kau kai(tapu) pea hao mei fanga monumanu, pehe ki he tu'unga veve etc. Ka 'oku hange 'oku to'o 'ehe taha mei he lalo tepile 'o 'moimoi'i' (puhipuhi ke ma'a) pea toki foaki ki he 'Otua.

'Oku 'ikai pe ko ha toenga kai 'a Setane? 'e malava pe ke a'u ki he to e foaki 'o 'Isileli, kuo tapale 'e fili pea to e 'momoi' 'e Mosese..etc.

Ko e kamta atu pe..pea kapau 'oku to mama'o tafu'aki pe ha veve!!

happy new year

koloti


Sam Pakofe

unread,
Jan 8, 2010, 5:03:59 AM1/8/10
to tasil...@googlegroups.com
 Koloti malo e kei ma'u taimi ke fai mai e faka-kohukohu mei hena ;;;
 
Ka koe lea "momoi" 'oku 'ikai ke fu'u mahino lelei ia kite au.. hange koho'o lave kihe  kaveinga-Lotu  ke " momoi kitautolu kihe 'Otua",,,
 
 Koloti, koe ongo 'uinga 'eni ia 'e 2, ka kiate au 'oku hange 'oku na fehangahanga'i..
 
(1) momoi = foaki
tokua 'oku tapu ke momoi 'eha taha hano kelekele kiha taha , pea hange leva 'oku ongo faingata'a ai e momoi ia.. 'Oku 'uhinga leva e moimoi ia heni tokua koe "Foaki", ka ko'ene tapui pea hange leva 'oku 'ikai ongolelei.. pea mahalo ko'ete foaki koe 'uhi 'oku 'ikai tete sai'ia kita ai..( koe sio pe )
 
(2) momoi = li'aki pe Fakasitu'a'ii
'Oku 'iai elau 'e taha 'ae himi 'a Molitoni oku pehee "'Oua 'Eiki 'e Momoi, he kosioku ngatanga".
hange 'oku ongo 'liaki" pe Faka-situ'a'ii e moimoi ia heni ..
 
masi'i Koloti, koe tupu'anga 'ikai 'aupito ha fakaseleselenga ia kiai,,,,,,,,, ka 'oku hange 'oku meimei ofi he ' momo + ii + ki .= momoiiki..
 
kataki ka 'oku toe hipa 'eni ia, pea fusi atu kihe tu'unga veve 'o tutu ai..
 
sami.
 
 

From: Sione 'Atupuha Koloti <sako...@gmail.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Fri, 8 January, 2010 2:20:18 PM
Subject: [tasilisili] tulou : 'momoi'


ko e tupu mei he ha hou'eiki memipa 'a e lea ko 'eni ko e 'momoi'?

ko e "sound" hange 'oku 'ikai ke fakapapau'i ka 'e lava pe ke ofi 'i he omoomo ('omo'omo)?[fusimo'omo & tau 'omo'omo]

Kaikehe ka ko e tupu mei fe 'a e "omo", mahalo 'e 'i aipe 'a e homo, tomo, mo hono fa'ahinga!

'Oku fai foki mo e tokanga ki he "ongo" 'e taha lo e "momo" pea toki tanaki mai 'a e [i] mei mui ke fokotu'u 'a hono 'uhinga makehe?

Hange ko e ng. lea ko 'eni:
moimoi
fkmoimoi
moimoi'i
momoa
moemoe'i
etc.

Ko e ki'i fakakaukau ki he lea tupukoso hotau fonua,na'e tu'unga pe, pea 'e kau aipe mo tu'unga ohi (copy). 'Oku fokotu'u atu 'a e fakakaukau 'o e "momo" ke fakaofi ki ai 'a e fakamahamahalo, pea mahalo 'e fai ha feinga ke ofe'i mamahi mai ki he lotu, pea fai aipe mo e salute.

Ko e "momo" hange 'oku hao ia mei he nifo 'o e tokotaha 'oku kai (tapu). Pea 'i he'ene pehe, kuo pau hono 'alunga 'o na ia. He ka 'ikai pe ma'u 'e ha monumanu pe masiva (eg. lasalosi) ko e tafi atu aipe ki he tu'unga 'oto'ota 'o ka hao aipe mei tamoloki mo e fanga ki'i napa'alilo (??).. Ko e talanoa ia ki he tepile ma'u me'a tokoni.


Kaikehe, ko e fakakaukau, he hange (hotau fonua) ko e 'momo' pe pea toki 'foaki' [momoi]. Kapau 'e 'i ai pe ha toenga bill, fakatata pea toki 'foaki' [momoi]. 'a ia hange 'oku 'ikai pe kakato 'a e 'elemeniti (momo) ka 'oku kakato pe 'a e lototo ia mo laumalie 'oku fakahoko'aki.

Ko e tala ko ee 'o e kaveinga (efiafi Falaite) "ke to e 'momoi' kitautolu ki he 'Otua..." ko e fehu'i ko kitautolu 'a ee 'oku hufia ke to e 'momoi' ko e 'momo' pe nai? 'A ia ko e fakalea 'e taha ko e tangata ko e toenga kai (tapu)? Hange 'oku hao ia mei nifo 'o e kau kai(tapu) pea hao mei fanga monumanu, pehe ki he tu'unga veve etc. Ka 'oku hange 'oku to'o 'ehe taha mei he lalo tepile 'o 'moimoi'i' (puhipuhi ke ma'a) pea toki foaki ki he 'Otua.

'Oku 'ikai pe ko ha toenga kai 'a Setane? 'e malava pe ke a'u ki he to e foaki 'o 'Isileli, kuo tapale 'e fili pea to e 'momoi' 'e Mosese..etc.

Ko e kamta atu pe..pea kapau 'oku to mama'o tafu'aki pe ha veve!!

happy new year

koloti


--
'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili


See what's on at the movies in your area. Find out now.

Sione 'Atupuha Koloti

unread,
Jan 8, 2010, 7:42:30 PM1/8/10
to tasil...@googlegroups.com
sami malo hange 'oku maama mai 'a e 'ata lelei 'e taha ho'o tokoni.

momoiiki mo e si'aki mo e fakasitu'a'i.

kau atu aipe mo e 'momo'i' [momoiiki] pea ko e faka'ata 'e taha ko e 'fakamoimoi' [moimoi? moi? kapau ko e motu'anga]. ko e feinga pe ke kei tu'u ma'u hono 'uhinga ko e 'give, offer, lent (but temporary), grant, etc'

malo e poupou mai he fkakaukau 'o e 'momoi' e 'api pe kelekele. ko e fokotu'u mai pea adjust pe pe 'e kei tu'u ma'u 'a e fokotu'u faka'ape na'a ku fokotu'u hono anga'i "momo" 'o e lea.

Hange ko e himi 'oua 'e momoi he ko si'oku ngatanga hange 'oku to e puli aipe 'a e fokotu'u 'a e 'momo' ke hoko ko e aka 'o e lea.

ngali 'oku leleiange 'a e 'si'aki' ke tau to e 'si'aki' [momoi] ki he 'Otua....'oua 'e si'aki [momoi] he ko si'oku ngatanga....momoi [si'aki] e kelekele.

momo = si'aki/fakasitu'a'i 'e lava nai??

'oua 'Eiki 'e 'momoi' [si'aki]  he neongo ko e 'momo' ka ko si'oku ngatanga.

hange ko e fanga pig 'a  e fine'eiki he kalia....mo mo mo mo mo!

malo
koloti



2010/1/8 Sam Pakofe <pak...@yahoo.com.au>

Sam Pakofe

unread,
Jan 9, 2010, 2:37:11 AM1/9/10
to tasil...@googlegroups.com
 Koloti Wrote :


ngali 'oku leleiange 'a e 'si'aki' ke tau to e 'si'aki' [momoi] ki he 'Otua....'oua 'e si'aki [momoi] he ko si'oku ngatanga....momoi [si'aki] e kelekele.

momo = si'aki/fakasitu'a'i 'e lava nai??

'oua 'Eiki 'e 'momoi' [si'aki]  he neongo ko e 'momo' ka ko si'oku ngatanga.
---------------------------------------------------------------------------------
 
malie lahi ia .........
 
sami
 

Sione 'Atupuha Koloti

unread,
Jan 10, 2010, 4:21:36 PM1/10/10
to tasil...@googlegroups.com
kapau 'e to'o mai ha ngaahi lea meimei fotunga ofi pe ki he fakatotolo'i 'o e 'momoi' hange ko 'eni:

holoi
toloi
koloi (name)
foloi(name)
etc.

'e mahino leva 'e fehu'ia 'a e fakakaukau 'o e motu'a'i lea 'a e "momo", he 'oku taumu'a valea 'a e "holo" 'i he holoi, pe "tolo" 'i he 'toloi' etc.

kaikehe kapau 'e to e fai ha vakai ki he aka kae peluua hange ko e 'momo'. hange ko e ngaahi fktt ko 'eni:

hohoi
(else)

pea te tau to'oange 'a e lea "hoho" pe'e tonu pe 'a e fakakaukau 'o e "momo", pea mahino 'e ??? pe. 'oku 'uhinga koaa 'a e "hoho" ki he ha?

mahino pe "hohoi" ko e sio ki he 'hoholi' pe 'holi' ki ha manako'anga! ko ia kapau 'e vakai ki he 'hoho' hange 'e ofi pe kapau 'e fokotu'u ko e 'hoho' ko e me'atokoni ke fai ha holi ki ai!?

Ko ia hange 'oku kei poupou'i pe 'a e 'momo' 'i he 'momoi' 'o ka lea peluua pea tanaki [i].

fefe ngaahi lea natula tatau hange ko 'eni:

lelei (lele + i ?)
lalai (lala + i ?)
fafai (fafa + i ?)
tutui (tutu +i ? )
etc.

hange 'eni ha to e talanoa fo'ou.

ki'i koma atu pe, hange kuo loi e fakakaukau e "momo"??

ko e ngaahi me'a motu'a pe (mapu)

koloti


Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages