----- Original Message -----To:"tasil...@googlegroups.com" <tasil...@googlegroups.com>, "kaniva..." <kaniva...@gmail.com>, "kaniv...@gmail.com" <kaniv...@gmail.com>, "faka...@gmail.com" <faka...@gmail.com>, "ape...@portsauthoritytonga.com" <ape...@portsauthoritytonga.com>Cc:Sent:Mon, 15 Jul 2013 18:08:39 -0700 (PDT)Subject:[tasilisili] RE: "MALANGA SAPATE 21-07-2013"
!!MALANGA SAPATE 21-07-2013!!
Ngaahi Lesoni: Same 52; ‘Emosi 8:1-12; Kolose 1:15-28; Luke 10:38-42Ngaahi Himi:606/466 (464)/ 619Potu Folofola: Luke 10: 41, 42 “Ka ka tali ‘e Sisu ‘o ne pehee ki ai, ‘E Ma’ata, Ma’ata, ‘oku ke loto mo’ua mo fekamaaki ki he ngaahi me’a kehekehe: Ka ‘oku lahi pe ha me’a ‘e taha, seuke, kuo fili ‘e Mele ‘ae ngafa ‘oku lelei, ‘a ia foki ‘e ‘ikai to’o meiate ia”Kaveinga: “’Oku mahu’inga pe! Ka ‘oku ‘i ai ‘ae mahu’inga taha!”TalateuNa’e ‘i ai ha ongo matu’a na’e teu hono leleaki’i ‘ae fine’eiki ki he fale mahaki ke “fa’ele” (tulou atu!). Pea na’e fakahekeheka leva ‘e he tangata’eiki ‘ae ngaahi me’a kotoa pe ‘oku fekau’aki moe fine’eiki pea lele fakavavevave leva ki fale mahaki. ‘I he’enau a’u atu ki he fale mahaki ‘o fakahifo atu ‘ae kato vala, moe hina vai mafana moe ngaahi me’a kehe pe. Koe vakai atu koee ke fakahifo mai ‘ae fine’eiki ia kuo ‘ikai. Taa ko ee ne si’i ngalo ia ‘i he tangata’eiki ke fakaheka mai ‘ae me’a mahu’inga taha ‘o ‘enau ha’u ki he fale mahaki koe “fa’ele” ‘ae fine’eiki. ‘Oku tau mo’ui ‘i ha mamani ‘oku fihi tu’u hono ngaahi me’a kotoa. Pea koe lava’anga pe ha ngaue koe fakamahu’inga’i ‘ae me’a ‘e mahu’inga taha (Priorities) ke tomu’a fai ia koe’uhii ke tuku kotoa ki ai ‘ete tokanga, ivi moe fakakaukau pea ‘e ola lelei leva. “Ka ka tali ‘e Sisu ‘o ne pehee ki ai, ‘E Ma’ata, Ma’ata, ‘oku ke loto mo’ua mo fekamaaki ki he ngaahi me’a kehekehe: Ka ‘oku lahi pe ha me’a ‘e taha, seuke, kuo fili ‘e Mele ‘ae ngafa ‘oku lelei, ‘a ia foki ‘e ‘ikai to’o meiate ia” pea ko ia hotau veesi malanga.
Koe vete ‘oe potu tohi1. Koe founga talitali ‘a Ma’ata kia Sisu
‘Oku hanga ‘e Luke ‘o ‘omi fakataha ‘ae ongo talanoa ni...’ae talanoa ki he tangata Samaletani lelei he’ene ‘ofa ‘aki hono kotoa ki he kafo he ve’e hala, moe ngaue ‘a Mele ko ‘ene ‘ofa ‘aki hono kotoa ki he ‘Eiki ‘aki ‘ene faite atu he ve’e va’e ‘o Sisu ‘o fakaongo kiate ia. Kia Sisu na’a ne fekau ‘ae loea “fai ia pea te ke mo’ui”....Ka ko Mele “...Ka ‘oku lahi pe ha me’a ‘e taha, seuke, kuo fili ‘e Mele ‘ae ngafa ‘oku lelei, ‘a ia foki ‘e ‘ikai to’o meiate ia” ‘Oku fakamatala ‘a Luke ki he kehekehe ‘oe mahu’inga’ia ‘ae ongo tautehina ni ki he ‘Eiki. Ko Maata ‘oku hoha’a ki ha’ane me’a ke fai ki he ‘Eiki. ‘Oku tokanga ia ke tanaki mai ‘ene koloa/ ngaue mo e me’a mahu’inga mo lelei kotoa pe ‘oku ne ma’u ke fai’aki ‘ene talitali ‘o e ‘Eiki kae li’aki e fanongo ki he folofola ‘a e ‘Eiki. Ko e sipinga tatau mo eni na’e fai ‘e he Siasi ‘o Leotisia he tohi Fakahaa. Na’a nau ma’u e koloa kotoa pe, ma’u e siasi toko lahi, misinale lahi, pa’anga talasiti lahi; kae “li’aki e ‘Eiki”...kae ‘ikai muimui ki he fakahinohino ‘ae Folofola...kae ‘ikai tokanga ki he ngaahi ma’unga kelesi ‘ae Siasi. Hiliange ‘enau feinga ke ma’u e me’a kotoa pe, pea toki talamai, taa ‘oku tu’u ‘a e ‘Eiki ia he matapa ‘o tukituki .... koe’uhii he ‘oku malo pe hono fua ‘etau ngaahi me’a kotoa ka ‘oku “te’eki fakaava” ‘e ha taha ia hono loto ke ‘afio ai ‘ae ‘Eiki (Faka:3:20). Pehe tofu pe ‘a Ma’ata; ma’u e me’a kotoa pe ia ke fai’aki e ngaue ki he ‘Eiki kae li’aki e ‘Eiki ia mo ‘ene folofola. Kainga koe me’a tatau tofu pe ia ‘oku tau lolotonga fai koe tauhi lotu pe mo fai ‘a hono ngaahi ouau ka ‘oku ‘ikai ke tau talangofua ki he fakahinohino ‘ae Folofola. ‘Oku tau Lava e ngaahi ngaue ‘i tu’a, ngoue, fakaafe, misinale, ma’u lotu kae li’aki e feohi mo Sisu ke fanongoa ‘ene folofola. Na’e ha’u ‘ae kau Misinale moe Lotu ‘o fakafetongi’aki ‘etau tauhi kia Tangaloa ‘ae tauhi kia Sisu. Koe lotu he ‘aho ni neongo ko Sisu ‘oku fai ki ai ‘etau lotu ka ko ‘etau fakafotuna ‘oku tau kei to’onga’i Tangaloa pe.
Koe ola hono li’aki ‘oe fanongo ki he Folofola
“ ‘Eiki ‘oku ‘ikai te ke tokanga koaa..” Koe lea ‘eni ‘a Ma’ata kia Sisu ‘o ‘uhinga ‘oku hangee ‘oku ne ta’etokanga ange kiate ia mo ‘ene ngaahi teuteu ‘oku fai....tokanga ange ki he’ene fu’u misinale lahi na’e fai...tokangaange ki he’ene fu’u fakaafe lahi na’e fai ma’ae Faifekau...Ka koe’uhii ko e me’a he’ene li’aki e folofola ‘a e ‘Eiki ...’ae feohi moe ‘Eiki....’ae fa’a lau ‘ene Folofola....’ae fa’a mo’ui’aki ‘ene Folofola....’ae fa’a fakalaulauloto ki he’ene Folofola (Same 1)...ka ne tokanga ki he me’a ‘a’ana ke fai ki he ‘Eiki ‘oku ne lau ai kuo ta’etokanga ‘a e ‘Eiki kiate ia....’Oku tau fa’a lau ai ‘oku ‘ikai tokanga’i kitautolu ‘e he ‘Eiki ‘i he’etau ngaahi faingata’a’ia....’oku tau fa’a fakamaau’i ai ‘ae ‘Otua he’ete mate pe hono fai ‘ae ngaahi ngaue ‘ae Siasi ka ta’e lotu pe ‘ae kakai ko ee mo tu’umalie pe....Kainga ko e tokanga ‘a e ‘Eiki kiate kitautolu, ‘oku fai mai he’ene folofola. Ko e anga ia hono tokanga’i e Sihova e hala ‘o si’i faitotonu he Saame 1; tokanga’i’aki ‘ene folofola, ‘a ee ‘oku fakalaulauloto ai ‘a si’i faitotonu he ‘aho mo e poo. Kainga ‘oku ‘ikai faifaiange ha taimi ‘i he mo’ui ni kuo li’aki ai kitautolu ‘e he ‘Otua ko kitautolu pe ia ‘oku tau li’aki pe situ’a mei he Folofola moe fakahinohino ‘ae ‘Otua. Kainga ko ha toki mo’ui faka’ofa ange fau ia...mo ha Siasi matu’aki ta’epau ia hono ‘alunga ka ‘oku nau li’aki ‘ae Fanongoa ‘ae Folofola ‘ae ‘Otua hangee ko ia na’e fili taha pe ki ai ‘a si’i Mele.
Pea hoko atu ‘a Ma’ata ‘i he’ene hanu... “...ki he tuku au ‘e hoku tehina ke u fai toko taha pe ‘a e teuteu? Ko e lea ‘teuteu’ heni ‘oku ‘uhinga ko e ‘tauhi.’ ‘A ia ko e pehe ‘e Maata, kuo li’aki ia ‘e hono tehina ke ne fai toko taha pe ‘a e tauhi kia Sisu. ‘Oku mahino leva heni ‘a e me’a na’e tokanga mo mahu’inga’ia taha ki ai ‘a Mele. Na’e tokanga ange ia ki he’ene tauhi kia Sisu he’ene tokanga ki he tauhi ‘e fai mai ‘e Sisu... “ke ke tala kiate ia ke ne tokoni kiate au. Ko e fakamamafa ‘a Maata, na’e too ki he tauhi kia Sisu ‘o ne lau ko e me’a ia ‘oku mahu’inga taha kia Sisu pea ne faka’amu ke fakamahino ia ‘e Sisu ki hono tehina ‘aki ‘ene fekau ia ke ha’u ‘o tokoni kiate ia. Kainga ‘oku tau fa’a ‘ita vave pe mo loto mamahi koe ‘ikai ke tau fai ki he me’a totonu ‘oku tala mai ‘e he Tohitapu mo mahu’ingaange ki he ‘Otua. ‘Oku ‘ikai ko ha me’a ta’etaau e tauhi kia Sisu, ka ‘e anga feefee ‘etau tauhi kia Sisu? Ko e haa ‘a e fa’ahinga tauhi ‘oku faka’amu ‘a Sisu ke tau fai ange kiate ia?
2. Koe talitali ‘a Mele kia Sisu
Koe anga ‘o ‘ene talitali ‘a Sisu ko ‘ene to’o ma’ana ‘ae tu’unga koe “tamaio’eiki” koe nofo atu pe...ha’u pe ia ke sevaniti ke faite atu he ve’e va’e hono ‘Eiki ke “fanongoa” ha koloa ‘e too mei hono ‘Eiki... “...pea ko e fefine ko ia na’a ne faaite atu ‘i he va’e ‘o Sisu, ‘o fanongo ki he’ene fakamatala.” Kia Mele koe talitali ‘o Sisu koe “fanongo” ki he’ene “Folofola”...Koe fanongo ‘ae tamaio’eiki ki he’ene ‘Eiki...Koe folofola koe “fakahinohino” ia ‘ae ‘Eiki ma’a ‘ene tamaio’eiki ki he founga ‘e ma’u ai ‘ae mo’ui ta’engata. Ko Mele ‘eni na’e folofola ki ai ‘a Sisu “Si’oto ‘ofa atu...ke ‘iate koe ‘ae Melino.” Ko Mele ai pe ‘eni kuo ne toe tofanga he koloa folofola ‘oe fakaafe na’e fai ‘e Ma’ata. Ko Mele ‘oku ma’u melino mo e ‘Eiki pea ko Mele ‘oku ne a’usia e fakamo’ui ‘a e ‘Eiki. Ko hono tapuaki he’ikai mole, he ‘e nofoma’u mo ia ‘o a’u ki he ‘aho ‘o e Fakamaau. ‘I he ‘ene fakaongo ki he ‘Eiki ‘oku ne fakaongo ai kiate ia na’a ne fekau mai ‘a e ‘Eiki (v.16e). Ko e talitali ‘a Mele, ko e fakaongo pe ki he folofola ‘a Sisu. Ko e mata’ikoloa ‘o e lotu, “ko e feohi mo e ‘Eiki.” Ko e feohi mo e ‘Eiki he’ene folofola. He fakaongo ki he’ene folofola. Ko e ngafa ia na’a fili ‘e Mele ke ‘o’ona. “Fekamaaki hoku loto ke fai ha ‘uni me’a ma’au; ka ta ko ‘eni ‘eku poto ke tali hake hano to ‘ae me’a na’e teu ma’aku.”
Koe ha ‘ae tali ‘a Sisu ki he fiema’u ‘a Ma’ata?
“Ka ka tali ‘e he ‘Eiki ‘o ne pehe ki ai, ‘E Maata! Maata!...” Kainga kapau te tau fakatokanga’i hono ui tu’o ua ‘e Sisu ‘ae hingoa ‘o Ma’ata....Ma’ata! Ma’ata! Koe fiema’u ‘aupito ke tokangaange ‘a Ma’ata/ ‘ae Siasi/ ho famili... he koe me’a mahu’inga taha ‘eni he mo’ui ‘oku ne ‘amanaki ke talaange kiate ia. “Oku ke loto mo’ua mo fekaamaaki ki he ngaahi me’a kehekehe...ka ‘oku lahi pe ha me’a ‘e taha;... Ko e me’a pe taha ka neongo ‘ene taha ka ‘oku lahi taha ia he ‘oku fiema’u ‘e he ‘Eiki; pea koe me’a pe ‘e taha mo lahi ko ia ke tau fakaongo ki he’ene folofola. Malo pe e fua e ngaahi kavenga, malo e fai e ngaahi fatongia ‘o e siasi, malo pe e misinale lahi; ka ‘oka ‘oku li’aki e feohi mo e ‘Eiki; ‘a e me’a na’e fai ‘e Mele, pea taa ko e koto laufano kotoa pe e fekaamaaaki ‘oku fai ....seuke, kuo fili ‘e Mele’ae ngafa ‘oku lelei, ‘a ia foki ‘e ‘ikai to’o meiate ia” Kainga ka tau ka fakavaivai ‘o li’aki e fakaongo ki he folofola ‘a e ‘Eiki pea ‘oku toki lahi ‘i he lahi ange fau e ngaahi fatongia ‘oku fakamoleki ai hotau ivi he’etau feinga ke tauhi ki hotau ‘Eiki kae ‘ikai ha’ane tokoni’i ‘etau mo’ui fakalaumalie. ‘Oku too ‘aupito ‘ae fakamamafa ‘etau ngaahi ngaue fakalaumalie ki he ngaahi me’a fakatu’asino....’oku tau malanga’i mamafa ‘ae ngaahi me’a ‘oku lau ai hotau lahi...lau ai hotau tangata lava me’a. Kainga kia Sisu ‘oku ne lau ia koe koto fekamaaki ‘ataa pe....kae ‘ikai ke tau fili ‘ae ngaahi me’a na’e fili ‘e Mele koe “faite atu ‘o fanongo ki he’ene Folofola.”
Koe me’a pe ‘e taha
Tala loto ia ‘a Tevita he Same 27: 4 “Kuo u kole meia Sihova ha me’a pe ‘e taha, ko ia pe te u kumi ki ai; keu nofo ‘i he fale ‘o Sihova ‘i he ‘aho kotoa ‘o ‘eku mo’ui, ke siofia ‘ae faka’ofo’ofa ‘oe ‘Eiki, mo fakalaulauloto ‘i hono palasi.” Kia Tevita koe kotoa ‘ene mo’ui ‘oku ne fakama’opo’opo pe ki he me’a pe ‘e taha ‘oku ne mahu’inga’ia ai “...keu nofo ‘i he fale ‘o Sihova ‘i he ‘aho kotoa ‘o ‘eku mo’ui...” Tala loto ia ‘a Paula “Kainga ‘oku ‘ikai te u lau au kuo u ma’u; ka koe me’a pe ‘e taha kuo u fai; ‘oku ou fakangalongalo’i ‘ae ngaahi me’a kuo u tuku ki mui kau kakapa atu ki he ngaahi me’a mei mu’a: ‘ou tuli atu pe ki he ngata’anga ke ma’u ‘ae pale ‘o hoto ui mei ‘olunga na’e fai ‘e he ‘Otua ‘ia Kalaisi Sisu” (Filipai 3:13,14). Kia Paula koe kotoa ‘ae me’a ‘oku mahu’inga’ia taha ai ‘ene mo’ui koe “...kakapa atu ki he ngaahi me’a mei mu’a: ‘ou tuli atu pe ki he ngata’anga ke ma’u ‘ae pale ‘o hoto ui mei ‘olunga na’e fai ‘e he ‘Otua ‘ia Kalaisi Sisu.” Kia Mele kuo ne fili ki ha me’a pe ‘e taha mo lahi foki koe “...faite atu he ve’e va’e ‘o Sisu ‘o fanongo ki he’ene fakamatala.” Kainga ‘oku ‘ikai ‘uhinga heni kuo ‘ikai ha fiema’u ‘ae kakai lotu ka ‘oku fakamamafa’i ‘e Sisu heni ‘ae me’a ‘oku “mahu’inga taha” ki he kakai lotu koe “fanongoa ‘ene folofola.” Pea ‘oku toki mei he Folofola leva ko ia hono leva’i ‘ae ngaahi fiema’u kotoa pe ‘ae kakai lotu ke hoa mo taau moe fakahinohino ‘a Sisu.
Kapau te u feinga ke toe fakatonulea’i ‘ae lea ni pea ‘e pehee “Ma’ata! Ma’ata! ‘Oku mahu’inga pe ‘ae ngaue ‘oku ke fai mai...’ae ngaahi fatongia kehekehe ‘oe lotu, ka koe ‘uluaki me’a mahu’inga taha ke ke tomu’a feinga ke ke ‘ilo au, pea moe founga ho’o ‘ilo au...ke ke ‘ilo ‘eku ngaahi fakakaukau moe me’a ‘oku fiema’u. Pea koe founga pe ‘eni ‘oku taha pe “koe fanongo ki he’eku fakamatala...’ae Folofola ‘ae ‘Otua.” Ko ia ‘ae founga ‘oku ou ongo’i ‘oku ke talitali lelei au ki ho loto fale/ ki he Siasi. Kainga koe ‘eni pe ‘ae faingamalie kuo tuku mai ‘e he ‘Otua ke tau fai ‘ae ngaue lelei ‘a Mele koe fanongo ki he Folofola he’etau kei ma’u ‘a Sisu heni. Telia na’a fokifa kuo hoko mai ‘ae taimi ‘oe fakamaau ‘ae ‘Otua kuo ke ‘ikai ke tau ma’u ‘a Sisu ke taukapo ma’a kitautolu pea tau iku ai pe ki he mate ta’engata.
Fakaakonaki
Ko hono fakaafe’i ko ‘eni ‘e Ma’ata ‘a Sisu ko ‘ene fakaafe’i ai pe ia ‘ae “Melino” moe “Mo’ui ta’engata” ki hono fale/ Siasi/ Kolo. Ko ha taha/ pe famili/ pe Siasi/ pe pule’anga kuo nau fakaafe’i ‘a Sisu ‘oku tatau ia moe hao mo’ui mei he fakamaau moe houhau ‘ae ‘Otua ‘oku ene mei he kaha’u. Kainga ‘oku tau ‘unu atu ki he fakamaau ‘ae ‘Otua pea ‘e sivi kotoa ai ‘ae anga ‘etau ngaue ‘oku fai. Koeha ha me’a te tau ala fakahaofi ai koe mo ho famili mei he houhau ‘ae ‘Otua ‘oku tu’unuku mai? Ko e me’a na’e fili ‘e Mele, ke fakatomape’e he ‘ao ‘o Sisu ‘o tali ‘ene folofola, ko e koloa ia ‘e ‘ikai lava ‘e ha tangata, pe ‘e he tu’u mo liliu ‘o e nofo ko’eni, pe ‘e he feangi’aki ‘a e matangi. He ‘ikai lava ‘e ha mafai ‘i Langi, ‘i mamani pea na’a mo fu’u Hetesi ke to’o. He ko e folofola ‘a e ‘Otua ‘oku tolonga ‘o e ta’engata. Tala ‘e ‘Aisea, “ Ko e kakano kotoa ko e mohuku… ‘oku mae ‘a e mohuku, ‘oku maheikau ‘a e fisi, ka ko e folofola ‘a hotau ‘e tu’u ‘o ta’engata” (40:6-8). Pea toki pehe ‘e Pita ki he kau Kalisitiani ‘oku nofo movetevete holo ‘i mamani, “Ko ia ia ‘a e folofola ne ‘atu kiate kimoutolu ‘i he malanga’aki ‘o e Kosipeli” (1 Pita 1:25). Ko ia ‘a e folofola ‘oku ne fanau’i fo’ou ‘a e Kalisitiani, “He kuo fakatupu fo’ou kimoutolu, kae ‘ikai ‘aki ‘a e tenga ‘auha, ka ‘aki ‘a e tenga ta’e’auha ‘o fou ‘i he folofola ‘a e ‘Otua ‘a ia ‘oku mo’ui mo tolonga” (1 Pita 1:23). Ko e folofola ‘a e ‘Otua too mei he fofonga ‘o Sisu ‘oku ne fanau’i fo’ou ‘etau mo’ui mo fakatolonga ‘etau mo’ui ke fai pe ‘o ta’engata.
Fakama’opo’opo
Kainga koe “ongoongo lelei/ good news” koe “me’a pe ‘e taha” koe “fanongoa ‘ae Folofola” ka koe “bad news” ko ho’o hama he me’a pe ‘e taha ko ia. Pea ‘oku ‘uhinga ia kainga ko hono kaiha’asi ai pe ia ‘ae “mo’ui ta’engata” meiate koe mo au. Kainga koe tali ‘o Sisu ki he’etau mo’ui ko e tali ‘ene folofola, ‘o hange na’e fai ‘e Mele. Ko e tali ‘o Sisu, ko e tui ki he kosipeli. “Ko loto ke ke afe pe kiate au ‘o lau pehee ko si’o Petani” Koe faka’amua ia ‘e kitautolu ‘ae afea ‘e Sisu ‘a e ki’i famili ko ‘eni ‘i Petani ‘ae na’e lata ki ai ‘a Sisu ke pe he mu’a ha’ane lata mai kiate kitautolu. “Ka ka ‘ilonga ‘akinautolu na’e ma’u ia, na’a ne fakamafai’i kinautolu ke nau hoko ko e fanau ‘a e ‘Otua, ‘io, ‘akinautolu ke hoko ‘oku tui pikitai ki hono huafa.” Ko hotau fanau’i fo’ou ‘oku fai ‘i he tui kia Sisu. “He na’e ‘ofa pehe ‘a e ‘Otua ki mamani, ko ia na’a ne foaki hono ‘Alo tofu-pe-taha-ne-fakatupu koe’uhi ko ia kotoa pe ‘e tui pikitai kiate ia, ke ‘oua na’a ‘auha kae ma’u ‘a e mo’ui ta’engata” Kainga koe me’a ia ‘e tolonga ‘o ‘ikai lava ke fa’ao ‘e he taha, ko e tui pikitai kia Sisu. Ko e fakaongo ki he’ene folofola, ki he kosipeli. He ‘oku tupu mei ai ‘a e ma’u ‘o e mo’ui ta’engata. Ko e me’a ia te tau tu’unganaki ‘i he Fakamaau Lahi. Ko e pekia ‘a Sisu ma’a’etau hia ka tau hao atu ki he kololia. “Ma’ata, Lasalosi, Mele kuo nau hiki ki he langi ko loto ke ke afe pe kiate au ‘o lau pehee ko si’o Petani” Kainga kau toe ‘ai atu “’Oku mahu’inga pe! Ka ‘oku ‘i ai ‘ae mahu’inga taha!” ...’Emeni!
Fakamalo atu!....pea hangee pe ko ia ‘oku ou fa’a vahevahe atu...’oku fa’a loloa pe koe’uhii ke mahu’inga malie ‘ae ngaahi fakakaukau kiate kinautolu te nau fie faka’aonga’i ki ha’anau ngaue fakalaumalie....ka ‘oku ‘ikai ‘uhinga ia ke lau kotoa ‘i ha malanga....lau ‘etau Folofola/ lotu fakafamili pea mo’ui’aki foki....’ofa atuKavauhi
--
--
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili
---
You received this message because you are subscribed to the Google Groups "Tasilisili-he-ngaluope" group.
To unsubscribe from this group and stop receiving emails from it, send an email to tasilisili+...@googlegroups.com.
For more options, visit https://groups.google.com/groups/opt_out.
--
Semisi Kava <semis...@yahoo.com.au> wrote:
>!!MALANGA SAPATE 21-07-2013!!
>
>Ngaahi Lesoni: Same 52; ‘Emosi 8:1-12; Kolose 1:15-28; Luke 10:38-42
>Ngaahi Himi:606/466 (464)/ 619
>Potu Folofola: Luke 10: 41, 42 “Ka ka tali ‘e Sisu ‘o ne pehee ki ai, ‘E Ma’ata, Ma’ata, ‘oku ke loto mo’ua mo fekamaaki ki he ngaahi me’a kehekehe: Ka ‘oku lahi pe ha me’a ‘e taha, seuke, kuo fili ‘e Mele ‘ae ngafa ‘oku lelei, ‘a ia foki ‘e ‘ikai to’o meiate ia”
>Kaveinga: “’Oku mahu’inga pe! Ka ‘oku ‘i ai ‘ae mahu’inga taha!”
>Talateu
>Na’e ‘i ai ha ongo matu’a na’e teu hono leleaki’i ‘ae fine’eiki ki he fale mahaki ke “fa’ele” (tulou atu!). Pea na’e fakahekeheka leva ‘e he tangata’eiki ‘ae ngaahi me’a kotoa pe ‘oku fekau’aki moe fine’eiki pea lele fakavavevave leva ki fale mahaki. ‘I he’enau a’u atu ki he fale mahaki ‘o fakahifo atu ‘ae kato vala, moe hina vai mafana moe ngaahi me’a kehe pe. Koe vakai atu koee ke fakahifo mai ‘ae fine’eiki ia kuo ‘ikai. Taa ko ee ne si’i ngalo ia ‘i he tangata’eiki ke fakaheka mai ‘ae me’a mahu’inga taha ‘o ‘enau ha’u ki he fale mahaki koe “fa’ele” ‘ae fine’eiki. ‘Oku tau mo’ui ‘i ha mamani ‘oku fihi tu’u hono ngaahi me’a kotoa. Pea koe lava’anga pe ha ngaue koe fakamahu’inga’i ‘ae me’a ‘e mahu’inga taha (Priorities) ke tomu’a fai ia koe’uhii ke tuku kotoa ki ai ‘ete tokanga, ivi moe fakakaukau pea ‘e ola lelei leva. “Ka ka tali ‘e
> Sisu ‘o ne pehee ki ai, ‘E Ma’ata, Ma’ata, ‘oku ke loto mo’ua mo fekamaaki ki he ngaahi me’a kehekehe: Ka ‘oku lahi pe ha me’a ‘e taha, seuke, kuo fili ‘e Mele ‘ae ngafa ‘oku lelei, ‘a ia foki ‘e ‘ikai to’o meiate ia” pea ko ia hotau veesi malanga.
>
>Koe vete ‘oe potu tohi
>1. Koe founga talitali ‘a Ma’ata kia Sisu
>
>
>‘Oku hanga ‘e Luke ‘o ‘omi fakataha ‘ae ongo talanoa ni...’ae talanoa ki he tangata Samaletani lelei he’ene ‘ofa ‘aki hono kotoa ki he kafo he ve’e hala, moe ngaue ‘a Mele ko ‘ene ‘ofa ‘aki hono kotoa ki he ‘Eiki ‘aki ‘ene faite atu he ve’e va’e ‘o Sisu ‘o fakaongo kiate ia. Kia Sisu na’a ne fekau ‘ae loea “fai ia pea te ke mo’ui”....Ka ko Mele “...Ka ‘oku lahi pe ha me’a ‘e taha, seuke, kuo fili ‘e Mele ‘ae ngafa ‘oku lelei, ‘a ia foki ‘e ‘ikai to’o meiate ia” ‘Oku fakamatala ‘a Luke ki he kehekehe ‘oe mahu’inga’ia ‘ae ongo tautehina ni ki he ‘Eiki. Ko Maata ‘oku hoha’a ki ha’ane me’a ke fai ki he ‘Eiki. ‘Oku tokanga ia ke tanaki mai ‘ene koloa/ ngaue mo e me’a mahu’inga mo lelei kotoa pe ‘oku ne ma’u ke fai’aki ‘ene talitali ‘o e ‘Eiki kae li’aki e fanongo ki he folofola ‘a e ‘Eiki. Ko e sipinga tatau mo eni na’e fai ‘e he
> Siasi ‘o Leotisia he tohi Fakahaa. Na’a nau ma’u e koloa kotoa pe, ma’u e siasi toko lahi, misinale lahi, pa’anga talasiti lahi; kae “li’aki e ‘Eiki”...kae ‘ikai muimui ki he fakahinohino ‘ae Folofola...kae ‘ikai tokanga ki he ngaahi ma’unga kelesi ‘ae Siasi. Hiliange ‘enau feinga ke ma’u e me’a kotoa pe, pea toki talamai, taa ‘oku tu’u ‘a e ‘Eiki ia he matapa ‘o tukituki .... koe’uhii he ‘oku malo pe hono fua ‘etau ngaahi me’a kotoa ka ‘oku “te’eki fakaava” ‘e ha taha ia hono loto ke ‘afio ai ‘ae ‘Eiki (Faka:3:20). Pehe tofu pe ‘a Ma’ata; ma’u e me’a kotoa pe ia ke fai’aki e ngaue ki he ‘Eiki kae li’aki e ‘Eiki ia mo ‘ene folofola. Kainga koe me’a tatau tofu pe ia ‘oku tau lolotonga fai koe tauhi lotu pe mo fai ‘a hono ngaahi ouau ka ‘oku ‘ikai ke tau talangofua ki he fakahinohino ‘ae Folofola. ‘Oku tau Lava e ngaahi ngaue ‘i tu’a, ngoue, fakaafe,
> misinale, ma’u lotu kae li’aki e feohi mo Sisu ke fanongoa ‘ene folofola. Na’e ha’u ‘ae kau Misinale moe Lotu ‘o fakafetongi’aki ‘etau tauhi kia Tangaloa ‘ae tauhi kia Sisu. Koe lotu he ‘aho ni neongo ko Sisu ‘oku fai ki ai ‘etau lotu ka ko ‘etau fakafotuna ‘oku tau kei to’onga’i Tangaloa pe.
>
>
>Koe ola hono li’aki ‘oe fanongo ki he Folofola
>
>
>“ ‘Eiki ‘oku ‘ikai te ke tokanga koaa..” Koe lea ‘eni ‘a Ma’ata kia Sisu ‘o ‘uhinga ‘oku hangee ‘oku ne ta’etokanga ange kiate ia mo ‘ene ngaahi teuteu ‘oku fai....tokanga ange ki he’ene fu’u misinale lahi na’e fai...tokangaange ki he’ene fu’u fakaafe lahi na’e fai ma’ae Faifekau...Ka koe’uhii ko e me’a he’ene li’aki e folofola ‘a e ‘Eiki ...’ae feohi moe ‘Eiki....’ae fa’a lau ‘ene Folofola....’ae fa’a mo’ui’aki ‘ene Folofola....’ae fa’a fakalaulauloto ki he’ene Folofola (Same 1)...ka ne tokanga ki he me’a ‘a’ana ke fai ki he ‘Eiki ‘oku ne lau ai kuo ta’etokanga ‘a e ‘Eiki kiate ia....’Oku tau fa’a lau ai ‘oku ‘ikai tokanga’i kitautolu ‘e he ‘Eiki ‘i he’etau ngaahi faingata’a’ia....’oku tau fa’a fakamaau’i ai ‘ae ‘Otua he’ete mate pe hono fai ‘ae ngaahi ngaue ‘ae Siasi ka ta’e lotu pe ‘ae kakai ko ee mo tu’umalie
> pe....Kainga ko e tokanga ‘a e ‘Eiki kiate kitautolu, ‘oku fai mai he’ene folofola. Ko e anga ia hono tokanga’i e Sihova e hala ‘o si’i faitotonu he Saame 1; tokanga’i’aki ‘ene folofola, ‘a ee ‘oku fakalaulauloto ai ‘a si’i faitotonu he ‘aho mo e poo. Kainga ‘oku ‘ikai faifaiange ha taimi ‘i he mo’ui ni kuo li’aki ai kitautolu ‘e he ‘Otua ko kitautolu pe ia ‘oku tau li’aki pe situ’a mei he Folofola moe fakahinohino ‘ae ‘Otua. Kainga ko ha toki mo’ui faka’ofa ange fau ia...mo ha Siasi matu’aki ta’epau ia hono ‘alunga ka ‘oku nau li’aki ‘ae Fanongoa ‘ae Folofola ‘ae ‘Otua hangee ko ia na’e fili taha pe ki ai ‘a si’i Mele.
>
>
>Pea hoko atu ‘a Ma’ata ‘i he’ene hanu...“...ki he tuku au ‘e hoku tehina ke u fai toko taha pe ‘a e teuteu? Ko e lea ‘teuteu’ heni ‘oku ‘uhinga ko e ‘tauhi.’ ‘A ia ko e pehe ‘e Maata, kuo li’aki ia ‘e hono tehina ke ne fai toko taha pe ‘a e tauhi kia Sisu. ‘Oku mahino leva heni ‘a e me’a na’e tokanga mo mahu’inga’ia taha ki ai ‘a Mele. Na’e tokanga ange ia ki he’ene tauhi kia Sisu he’ene tokanga ki he tauhi ‘e fai mai ‘e Sisu... “ke ke tala kiate ia ke ne tokoni kiate au. Ko e fakamamafa ‘a Maata, na’e too ki he tauhi kia Sisu ‘o ne lau ko e me’a ia ‘oku mahu’inga taha kia Sisu pea ne faka’amu ke fakamahino ia ‘e Sisu ki hono tehina ‘aki ‘ene fekau ia ke ha’u ‘o tokoni kiate ia. Kainga ‘oku tau fa’a ‘ita vave pe mo loto mamahi koe ‘ikai ke tau fai ki he me’a totonu ‘oku tala mai ‘e he Tohitapu mo mahu’ingaange ki he ‘Otua.‘Oku ‘ikai ko ha me’a
> ta’etaau e tauhi kia Sisu, ka ‘e anga feefee ‘etau tauhi kia Sisu? Ko e haa ‘a e fa’ahinga tauhi ‘oku faka’amu ‘a Sisu ke tau fai ange kiate ia?
>
>2. Koe talitali ‘a Mele kia Sisu
>
>Koe anga ‘o ‘ene talitali ‘a Sisu ko ‘ene to’o ma’ana ‘ae tu’unga koe “tamaio’eiki” koe nofo atu pe...ha’u pe ia ke sevaniti ke faite atu he ve’e va’e hono ‘Eiki ke “fanongoa” ha koloa ‘e too mei hono ‘Eiki... “...pea ko e fefine ko ia na’a ne faaite atu ‘i he va’e ‘o Sisu, ‘o fanongo ki he’ene fakamatala.”Kia Mele koe talitali ‘o Sisu koe “fanongo” ki he’ene “Folofola”...Koe fanongo ‘ae tamaio’eiki ki he’ene ‘Eiki...Koe folofola koe “fakahinohino” ia ‘ae ‘Eiki ma’a ‘ene tamaio’eiki ki he founga ‘e ma’u ai ‘ae mo’ui ta’engata. Ko Mele ‘eni na’e folofola ki ai ‘a Sisu “Si’oto ‘ofa atu...ke ‘iate koe ‘ae Melino.” Ko Mele ai pe ‘eni kuo ne toe tofanga he koloa folofola ‘oe fakaafe na’e fai ‘e Ma’ata. Ko Mele ‘oku ma’u melino mo e ‘Eiki pea ko Mele ‘oku ne a’usia e fakamo’ui ‘a e ‘Eiki. Ko hono tapuaki he’ikai mole,
> he ‘e nofoma’u mo ia ‘o a’u ki he ‘aho ‘o e Fakamaau. ‘I he ‘ene fakaongo ki he ‘Eiki ‘oku ne fakaongo ai kiate ia na’a ne fekau mai ‘a e ‘Eiki (v.16e). Ko e talitali ‘a Mele, ko e fakaongo pe ki he folofola ‘a Sisu. Ko e mata’ikoloa ‘o e lotu, “ko e feohi mo e ‘Eiki.” Ko e feohi mo e ‘Eiki he’ene folofola. He fakaongo ki he’ene folofola. Ko e ngafa ia na’a fili ‘e Mele ke ‘o’ona. “Fekamaaki hoku loto ke fai ha ‘uni me’a ma’au; ka ta ko ‘eni ‘eku poto ke tali hake hano to ‘ae me’a na’e teu ma’aku.”
>
>
>Koe ha ‘ae tali ‘a Sisu ki he fiema’u ‘a Ma’ata?
>
>
>“Ka ka tali ‘e he ‘Eiki ‘o ne pehe ki ai, ‘E Maata! Maata!...” Kainga kapau te tau fakatokanga’i hono ui tu’o ua ‘e Sisu ‘ae hingoa ‘o Ma’ata....Ma’ata! Ma’ata! Koe fiema’u ‘aupito ke tokangaange ‘a Ma’ata/ ‘ae Siasi/ ho famili... he koe me’a mahu’inga taha ‘eni he mo’ui ‘oku ne ‘amanaki ke talaange kiate ia.“Oku ke loto mo’ua mo fekaamaaki ki he ngaahi me’a kehekehe...ka ‘oku lahi pe ha me’a ‘e taha;...Ko e me’a pe taha ka neongo ‘ene taha ka ‘oku lahi taha ia he ‘oku fiema’u ‘e he ‘Eiki; pea koe me’a pe ‘e taha mo lahi ko ia ke tau fakaongo ki he’ene folofola. Malo pe e fua e ngaahi kavenga, malo e fai e ngaahi fatongia ‘o e siasi, malo pe e misinale lahi; ka ‘oka ‘oku li’aki e feohi mo e ‘Eiki; ‘a e me’a na’e fai ‘e Mele, pea taa ko e koto laufano kotoa pe e fekaamaaaki ‘oku fai. ....seuke, kuo fili ‘e Mele’ae ngafa ‘oku lelei, ‘a ia foki ‘e