FIE
TOKONI KI HE FOUNGA ‘OE FAILOTU UIKE LOTU/ HA’AMO
Hange pe ko ia
kuo ‘osi lave atu ki ai ‘oku ‘ikai hano toe ‘uhinga ‘oe tepile fietokoni ni ka
koe “fie tokoni” pe. Kiate kinautolu ‘oku taukei mahalo he’ikai fu’u ‘aonga
‘eni ia kiate kimoutolu. Ka kiate kinautolu pe ‘oku ‘ahi’ahi ki he lakanga
fo’ou ni....Kapau te mou muimui lelei he ki’i fietokoni ni pea ‘oku matangofua
leva ‘ae ngaue ni...malo
Ngaahi tefito’i fakamamafa ‘oe kaveinga
Koe tefito’i
koloa ‘oe failotu koe “Lotua” pe “lotu hufia’i” ha kaveinga kuo tuku mai ke tau
lotua pe lotu hufia’i. ‘I he ‘uhinga leva ko ia ‘oku matu’aki mahu’inga ki he
toko taha ‘oku ne fakahoko ‘ae failotu ke ne fakamaama mo fakama’ala’ala ‘ae
ngaahi tefito’i fiema’u ‘ae kaveinga pe ke lotu’i ke nofo taha pe ‘i he ngaahi
fiema’u ‘ae kaveinga ‘o ‘ikai ko ha’ane toe tanaki mai mo ha toe kaveinga ki ai.
Koe kaveinga kotoa pe ‘oku ‘i hono ngaahi fakamamafa ke fakama’unga pe nofo
taha ki ai ‘etau lotu hufia ‘oku teu fai. Kataki ‘o toe fakatokanga’iange ‘oku
‘ikai ke tau toe fokotu’u atu ha kaveinga ke toe hili atu he kaveinga kuo ‘osi
fokotu’u mai. ‘Oku ‘ikai ko ha’o malanga ‘eni ke ke talateu, vete, fakaakonaki
mo fakama’opo’opo. Ko ho’o fakamaama pe ‘ae kaveinga pea mo hono ngaahi tefito’i
fakakaukau pea fai ai ho’o fakaloloto pea ngata ai.
Koe potu tohi fakamaama
‘Oku ‘ikai koe
kaveinga ‘oku ne fakamaama ‘ae potu tohi ka koe potu folofola ‘oku ne fakamaama
‘ae kaveinga. Kuo lahi pe ha kakai ‘oku nau fa’a feto’oaki he me’a ni ka ko
hono fakakaukau pe ‘eni ke huluhulu atu mei he maama ‘oe Folofola ‘ae kaveinga
kuo tau fa’u ke fenapasi moe fakahinohino ‘ae Folofola fekau’aki moe finangalo
‘oe ‘Otua. He koe finangalo ‘oe ‘Otua ‘oku tau mata maama pea fakatonu ki ai
‘etau fakakaukau mo ‘etau lotu ‘oku fai. ‘Oku mahu’ingamalie leva ‘etau fai ‘ae
lotu hufia he ‘oku tau hufia atu ‘ae ngaahi me’a ‘oku fenapasi moe finangalo
‘oe ‘Otua.
Koe fili Himi
Ko hono ‘uhinga
ia ‘etau tomu’a fakamaama ‘ae ‘uhinga ‘oe kaveinga pea mo hono ngaahi
fakamamafa he te ne ‘omi ai pe hono himi ‘oku fe’unga hono ‘uhinga moe kaveinga
kuo tala. Koe taha ia ‘oe faka’ilonga ‘oku te’eki ke te maheni mo ‘ete kaveinga
‘ae fiu hono feinga’i ha himi ‘oku tonu mai ki hoto laumalie. ‘Oku fu’u
mahu’inga foki ke fakaofiofi ‘auptito ‘etau fili himi ki he tokanga ‘ae
kaveinga fakataha ia moe fakamaama mai ‘ae potu folofola he ‘oku talateu mai pe
‘e he ngaahi talanoa ‘ae himi ‘ae ngaue ‘oku tau teu ke fai.
Koe lotu
‘Oku lelei pe
foki ke tau ngaue’aki ‘ae fa’unga lotu ‘oku tokoni ki he focus ‘ae tokanga ‘ae
siasi (Fakalangilangi, Vete angahala, Koe Fakafeta’i, Koe Kole, Koe hufia, Koe Foaki). ‘Oku mahu’inga
ke nau muimui lelei atu ‘i ho’o taki mu’a lotu ke tatafe atu ai ki he kaveinga
ke fai hono hufia. ‘Oku tau fa’a ma’u faingamalie foki heni ke tau tuku atu ai
ha konga pe lele ‘osi ai pe ha fa’ahinga ia ‘ae kaveinga failotu he konga ‘oe
lotu (kole moe hufia). Ko hono faingata’a ‘i he lau ‘a’aku he te ke toe repeat
‘ae me’a tatau he taimi ho’o failotu (tuku kehe kapau koe ‘uhinga pe ia ke toe
mahinoange ‘ae kaveinga).
Ngaahi me’a kehe ke fai ki ai ha tokanga
Kimu’a pea ke
veesi faka’osi ‘i he himi hono 2 kae lotua (tali mai ‘etau lotu) ‘e he siasi
‘ae kaveinga hanga ‘o toe lau mai ‘ae kaveinga ke ne toe fakama’u ‘ae ongo
honau laumalie ki he ngaahi tefito’i fiema’u ‘ae kaveinga ke lotua. ‘Oku fa’a
ngaue anga maheni’aki pe ‘a ho’o tomu’a fakaongo mai ‘ae kaveinga lotu ‘oku teu
hoko atu ki ai ‘ae siasi ke nau nofo ‘o teuteu ki ai honau loto mo hono
laumalie he koe kumi matangi fakalaumalie ke ne fakafononga’aki ‘ae vaka ‘oe
2017. Fakamanatu atu ‘oku ‘ikai mo ha toe ma’u’anga ivi fakalaumalie ki he’etau
ngaue ni ka koe loto pe moe ‘aukai. Koe founga ia ‘e ma’u kelesi ai ‘ae kakai
mei he ma’u’anga kelesi ka ko ho’o tataki fakalaumalie ‘oku fai ki he Siasi ‘oe
‘Eiki.
‘Ofa pe na’a
‘aonga atu pe ki hano teuteu’i lelei ‘etau ngaue fakalaumalie. Pea moe talamonu
atu ai pe mei ho’omou ki’i tepile hamu ni ki he ngaahi ngaue kotoa pe.
Kavauhi