Koe ngaahi Founga Malanga
Koe tokoni ma’a e kau toki malanga fo’ou.´
“Ko ia ke mou ō, ’o ngaohi ’ae kakai kotoa pē ko ’eku kauako, ’i he papaitaiso kinautolu ki he huafa ’o e Tamai moe ’Alo moe Laumālie Mā’oni’oni, moe ako’i kinautolu ke tauhi ’a e ngaahi me’a kotoa pē kuo u tu’utu’u ni atu.“(Mātiu 28:19)
Koe taha foki ’eni ha fatongia mamafa fakalotu ko ’ete hoko koe tokotaha malanga pē kuo ui kita ki he lakanga ni. Ko hono mafatukituki ’o e fatongia´ ni he ’oku te feinga ke fakamatala’i ’a e ngaahi fakahinohino kotoa pē ’a e ’Otua´ ’o hangē ko ia ’oku hā ’i he Tohi tapu.´ Pea ’i he’ene tu’unga pehē ’oku fu’u fiema’u ai ke tau tokanga mo mātu’aki teuteu ’etau ngāue mahu’inga´ ni he ko kitautolu ’oku tau fakahoko ’a e fekau ’a e ’Otua.´ ’Oku ˇikai foki ke taha pe ˇa e faˇahinga ’o e malanga´ (sermon) ka ’oku lahi mo kehekehe ˇa hono founga fai.´ Koe ngaahi founga malanga pē ’eni te tau lave ki ai ’i he ki’i fakamatala ni.
(1) Ko e malanga faka-potutohi (Textual Sermon)
(2) Ko e malanga faka-kaveinga (Topical Sermon)
(3) Ko e malanga faka-fakamatala (Expository Sermon)
(4) Ko e malanga faka-hisitolia (Historical Sermon) (Biographical Sermon)
(5) Ko e malanga Fakatokāteline (Doctrine Sermon)
(ˇOku to e ˇi ai pe mo e faˇahinga kehekehe ˇoku to e ke tanaki mai)
KO E MALANGA FAKAPOTUTOHI
(Textual)
Ko e ˇuluaki meˇa ˇoku fakamahinoˇi ˇaki ˇa e faˇahinga malangá ni – Kuo pau kete fili ’ete potu Folofola. Pea ko e potu folofola ko ia,´ kuopau ke felaveˇi mo ˇete kaveinga,´ pea ˇe fatu mei ai ˇa e Fakalakalaka ˇo e malanga´ pea mo hono ngaahi konga kotoa pe…… fakatātā, vete, faka-akonaki etc. Kapau ˇokú te malanga fakapotutohi, pea Kuopau kete feinga ke malanga’i ’ae veesi ke ’osi. Kuopau foki ke te tokanga lahi ˇaupito ki he FILI VEESI ˇoua te ke fili ˇaki hoˇo manako,´ ka ke fili mei he tefitoˇi fakakaukau ˇo e “section” (fo’i vahe) pe ko e “context” ˇokú ke ngaueˇaki. Lau mo toutou lau ˇa e fo’i vahe´ (section), pea toki fili hoˇo veesi.´ ˇE ˇi ai ˇa e ngaahi veesi ˇe niˇihi te ke ˇilo ˇoku ˇi ai ˇa e ngaahi fakakaukau fakatokāteline, pea ˇe lelei ˇaupito ke lave ki ai.
KO E MALANGA FAKA-KAVEINGA
(Topical Sermon)
Kapau ˇokú te fakakaukau ke te malanga faka-Kaveinga, pea kuopau ke ke tokanga lahi ki he Kaveinga te ke fili. He ko e faˇahinga malanga ko ˇeni,´ kuopau ke fakatefito ˇa e meˇa kotoa pe mei he Kaveinga´ ˇa hono faka-lakalaka ˇo e malanga,´ ko hono vete, ngaahi fakasīpinga, ko e ui, mo hono fakamāˇopoˇopo. ˇOku malava pe ke te malanga faka-kaveinga ˇo kau fakataha ai mo e fakakaukau ˇo e malanga faka-Tokateline, mo e faka-Hisitolia pe faka-Piokalafi.
KO E MALANGA FAKA-FAKAMATALA
(Expository Sermon)
Ko e faˇahinga malanga ˇeni ˇoku pau ke te tokanga lahi ˇaupito ki he konga folofola ˇoku te ngaueˇaki.´ Ko e fakalakalaka ˇo e malanga´ ˇe fou pe ˇi he konga folofola ˇoku te ngaueˇaki.´ Te ke toki toˇo ai pe ˇa e ngaahi meˇa mahuˇinga´ ˇo fakamamafaˇi mo fakaakonaki, lolotonga ˇete fou ˇi he konga folofola ˇokú te ngaueˇaki.´ Kapau te te malanga ˇi he talanoa fakatātā ki he tangata Samaletani Lelei,´ pea te te fou atu pe ˇo kamata mei he taulaˇeiki´…. Fai hono vete mo fakaakonaki, hili ia pea te hoko atu ki he Livaite,´ pea te toki fakaˇosi ki he tangata Samelia´…pea te toki fakama’opo’opo leva koehaa ’ae ’imisi ’o Sisu he talanoa ni ko ha akonaki ma’a kitautolu he malanga.´
KO E MALANGA FAKAHISITOLIA ,PE FAKAPIOKALAFI
(Historical & Biographical).
Ko e faˇahinga malanga ko ˇení kuo pau ke tefito ia ˇi he moˇui mo e ˇulungaanga, mo e ngāue ˇa e tokotaha ˇoku te malanga aí. Ko e faˇahinga faiako malanga tokolahi ˇa e kau malanga foˇou,´ ke nau kamata ˇi he faˇahinga malanga ko ˇení. Kuo pau ke te fakaˇilongaˇi lelei ˇaupito ˇa e ngaahi tefitoˇi meˇa mahuˇinga ˇi he moˇui mo e ngāue ˇa e tokotaha ko iá, pea ke tō ki ai ˇa e fakamamafa ˇo e malangá. ˇOku faˇa fekauˇaki pe he taimi ˇe taha mo e malanga faka-Tokateline ˇo hange ko e Foha Maumaukoloa´ mo ˇene FAKATOMALA mo e FANAUˇIFOˇOU, pea mo ˇene tali ˇa e ˇOFA ˇA E TAMAI.´
KO E MALANGA FAKATOKATELINE
(Doctrinal Sermon)
Ko e faˇahinga malanga mamafa taha ˇeni hono faí. He ko e malangaˇi ˇo e fakakaukau ˇoku Tala ai ’ae ’Otua (Tala ’Otua) “THEOLOGY” from “Theos and Logos” Ko e ngaahi lea pe fakamatala ˇo e ˇOtua.´ ˇOku ˇikai faingofua he ko e ngaahi ˇūni fakakaukau (thinking, meditation and imaginations…seems to be superstitious..kapau te te taˇetokanga mo taˇeˇilo pau hono ngæue ˇaki.) ˇOku ˇikai ko e fakamatala ha hisitōlia pe piokalafi, pe ko ha meˇa ˇoku hāmai mo fakamatelie, ka ko e ngaahi moˇoni ˇoku fakatefito fakalaumalie. Ko e ngaahi faˇahinga kehekehe ko ˇeni ˇo e malanga,´ kuopau ke mātuˇaki mahino ˇa hono ˇuhinga´ mo hono founga ngaueˇaki´ Pea ˇoku lelei ˇaupito ke te ngaueˇaki ˇo fetongitongi ai ˇete malanga.´ ˇOku fakamāˇopoˇopo katoa pe ˇa e ngaahi faˇahinga malangá ni ˇi he fakakaukau pe ˇe taha………..Koe Biblical sermon –Koe malanga fakatohitapu pe fakafolofola ….Ka toe hiki ha malanga mei he moˇoni ko iá, pea ˇoku ˇikai ke malanga ia,ˇe hangē pe ia ha lea ha Katoanga pe ko ha faˇahinga fakatahaˇanga fakamamani pē. Tau toki hoko atu ha faingamalie ’e ma’u.....
Kavauhi
Koe ngaahi Founga Malanga
Koe tokoni ma’a e kau toki malanga fo’ou.
Malo Semis e tokoni ki si'i kau malanga.
takamuli.
------------
> Semisi Kava <semis...@yahoo.com.au> wrote:
>
> Koe ngaahi Founga Malanga
> Koe tokoni ma’a e kau toki malanga fo’ou.´
>
> “Ko ia ke mou �, ’o ngaohi ’ae kakai kotoa pē ko ’eku kauako,
> ’i he papaitaiso
> kinautolu ki he huafa ’o e Tamai moe ’Alo moe Laum�lie
> M�’oni’oni, moe ako’i
> kinautolu ke tauhi ’a e ngaahi me’a kotoa pē kuo u tu’utu’u ni
> atu.“(M�tiu
> 28:19)
>
> Koe taha foki ’eni ha fatongia mamafa fakalotu ko ’ete hoko koe
> tokotaha malanga
> pē kuo ui kita ki he lakanga ni. Ko hono mafatukituki ’o e fatongia´
> ni he ’oku
> te feinga ke fakamatala’i ’a e ngaahi fakahinohino kotoa pē ’a e
> ’Otua´ ’o hangē
> ko ia ’oku h� ’i he Tohi tapu.´ Pea ’i he’ene tu’unga pehē
> ’oku fu’u fiema’u ai
> ke tau tokanga mo m�tu’aki teuteu ’etau ng�ue mahu’inga´ ni he
> ko kitautolu ’oku
> tau fakahoko ’a e fekau ’a e ’Otua.´ ’Oku ˇikai foki ke taha
> pe ˇa e faˇahinga
> ’o e malanga´ (sermon) ka ’oku lahi mo kehekehe ˇa hono founga
> fai.´ Koe ngaahi
> founga malanga pē ’eni te tau lave ki ai ’i he ki’i fakamatala
> ni.
>
> (1) Ko e malanga faka-potutohi (Textual Sermon)
> (2) Ko e malanga faka-kaveinga(Topical Sermon)
> (3) Ko e malanga faka-fakamatala(Expository Sermon)
> (4) Ko e malanga faka-hisitolia(Historical Sermon)
> (Biographical
> Sermon)
> (5) Ko e malanga Fakatok�teline(Doctrine Sermon)
> (ˇOku to e ˇi ai pe mo e faˇahinga kehekehe ˇoku to e ke tanaki mai)
>
> KO E MALANGA FAKAPOTUTOHI
> (Textual)
> Ko e ˇuluaki meˇa ˇoku fakamahinoˇi ˇaki ˇa e faˇahinga malangá
> ni – Kuo pau
> kete fili ’ete potu Folofola.Pea ko e potu folofola ko ia,´ kuopau ke
> felaveˇi
> mo ˇete kaveinga,´ pea ˇe fatu mei ai ˇa e Fakalakalaka ˇo e
> malanga´ pea mo
> hono ngaahi konga kotoa pe…… fakat�t�, vete, faka-akonaki etc.
> Kapau ˇokú te
> malanga fakapotutohi, pea Kuopau kete feinga ke malanga’i ’ae veesi
> ke
> ’osi.Kuopau foki ke te tokanga lahi ˇaupito ki he FILI VEESIˇoua te
> ke fili ˇaki
> hoˇo manako,´ ka ke fili mei he tefitoˇi fakakaukauˇo e
> “section� (fo’i vahe)
> pe ko e “context� ˇokú ke ngaueˇaki. Lau mo toutou lau ˇa e
> fo’i vahe´
> (section), pea toki fili hoˇo veesi.´ ˇE ˇi ai ˇa e ngaahi veesi
> ˇe niˇihi te ke
> ˇilo ˇoku ˇi ai ˇa e ngaahi fakakaukau fakatok�teline, pea ˇe
> lelei ˇaupito ke
> lave ki ai.
>
> KO E MALANGA FAKA-KAVEINGA
> (Topical Sermon)
> Kapau ˇokú te fakakaukau ke te malanga faka-Kaveinga, pea kuopau ke ke
> tokanga
> lahi ki he Kaveinga te ke fili. He ko e faˇahinga malanga ko ˇeni,´
> kuopau ke
> fakatefito ˇa e meˇa kotoa pe mei he Kaveinga´ ˇa hono
> faka-lakalakaˇo e
> malanga,´ ko hono vete, ngaahi fakasīpinga, ko e ui, mo hono
> fakam�ˇopoˇopo.
> ˇOku malava pe ke te malanga faka-kaveinga ˇo kau fakataha ai mo e
> fakakaukau ˇo
> e malanga faka-Tokateline, mo e faka-Hisitolia pe faka-Piokalafi.
>
> KO E MALANGA FAKA-FAKAMATALA
> (Expository Sermon)
> Ko e faˇahinga malanga ˇeni ˇoku pau ke te tokanga lahi ˇaupito ki
> he konga
> folofola ˇoku te ngaueˇaki.´ Ko e fakalakalaka ˇo e malanga´ ˇe
> fou pe ˇi he
> konga folofola ˇoku te ngaueˇaki.´ Te ke toki toˇo ai pe ˇa e
> ngaahi meˇa
> mahuˇinga´ ˇo fakamamafaˇi mo fakaakonaki, lolotonga ˇete fou ˇi
> he konga
> folofola ˇokú te ngaueˇaki.´ Kapau te te malanga ˇi he talanoa
> fakat�t� ki he
> tangata Samaletani Lelei,´ pea te te fou atu pe ˇo kamata mei he
> taulaˇeiki´….
> Fai hono vete mo fakaakonaki, hili ia pea te hoko atu ki he Livaite,´
> pea te
> toki fakaˇosi ki he tangata Samelia´…pea te toki fakama’opo’opo
> leva koehaa ’ae
> ’imisi ’o Sisu he talanoa ni ko ha akonaki ma’a kitautolu he
> malanga.´
> KO E MALANGA FAKAHISITOLIA ,PE FAKAPIOKALAFI
> (Historical & Biographical).
> Ko e faˇahinga malanga ko ˇenà kuo pau ke tefito ia ˇi he moˇui mo
> e
> ˇulungaanga, mo e ngÄ�ue ˇa e tokotaha ˇoku te malanga aÃ. Ko e
> faˇahinga faiako
> malanga tokolahi ˇa e kau malanga foˇou,´ ke nau kamata ˇi he
> faˇahinga malanga
> ko ˇenÃ. Kuo pau ke te fakaˇilongaˇi lelei ˇaupito ˇa e ngaahi
> tefitoˇi meˇa
> mahuˇinga ˇi he moˇui mo e ng�ue ˇa e tokotaha ko iá, pea ke t�
> ki ai ˇa e
> fakamamafa ˇo e malangá. ˇOku faˇa fekauˇaki pe he taimi ˇe taha
> mo e malanga
> faka-Tokateline ˇo hange ko e Foha Maumaukoloa´ mo ˇene FAKATOMALA mo
> e
> FANAUˇIFOˇOU, pea mo ˇene tali ˇa e ˇOFA ˇA E TAMAI.´
> KO E MALANGA FAKATOKATELINE
> (Doctrinal Sermon)
> Ko e faˇahinga malanga mamafa taha ˇeni hono faÃ. He ko e
> malangaˇi ˇo e
> fakakaukau ˇoku Tala ai ’ae ’Otua(Tala ’Otua) “THEOLOGY� from
> “Theos and Logos�
> Ko e ngaahi lea pe fakamatala ˇo e ˇOtua.´ ˇOku ˇikai faingofua he
> ko e ngaahi
> ˇūni fakakaukau (thinking, meditation and imaginations…seems to be
> superstitious..kapau te te taˇetokanga mo taˇeˇilo pau hono ngæue
> ˇaki.) ˇOku
> ˇikai ko e fakamatala ha hisit�lia pe piokalafi, pe ko ha meˇa ˇoku
> h�mai mo
> fakamatelie, ka ko e ngaahi moˇoni ˇoku fakatefito fakalaumalie. Ko e
> ngaahi
> faˇahinga kehekehe ko ˇeni ˇo e malanga,´ kuopau ke m�tuˇaki
> mahino ˇa hono
> ˇuhinga´ mo hono founga ngaueˇaki´ Pea ˇoku lelei ˇaupito ke te
> ngaueˇaki ˇo
> fetongitongi ai ˇete malanga.´ ˇOku fakam�ˇopoˇopo katoa pe ˇa e
> ngaahi
> faˇahinga malangá ni ˇi he fakakaukau pe ˇe taha………..Koe
> Biblical sermon–Koe
> malanga fakatohitapu pe fakafolofola….Ka toe hiki ha malanga mei he
> moˇoni ko
> iá, pea ˇoku ˇikai ke malanga ia,ˇe hangē pe ia ha lea ha Katoanga
> pe ko ha
> faˇahinga fakatahaˇanga fakamamani pē. Tau toki hoko atu ha
> faingamalie ’e
> ma’u.....
Semisi Kava moe fanga tokoua ‘I ho tau fale ni mou kataki kae tokoni mai mu’a ‘I he puipuitu’a ‘o e tohi koheleti pea ke mou tokoni mai ai ki he ki’I fatongia ‘I he efiafi Sapate 31 ( mou kataki koe kei akoako ia ke ma’u kei taimi p eke fai kiai ha sio )
Malo,
Mr. Tevita Seluini Tu'itupou
Operations Division
Retirement Fund Board | Suite 2 & 4 - Level 3 | National Reserve Bank of Tonga Building | Salote Road
P.O Box 96 | Nuku'alofa | Kingdom of Tonga
Telephone: +676 25433 | Fax: +676 25422 | website: www.rfb.to
"Saving For Your Retirement"
From: tasil...@googlegroups.com
[mailto:tasil...@googlegroups.com] On
Behalf Of Semisi Kava
Sent: Monday, 18 October 2010 1:39
a.m.
To: tasil...@googlegroups.com
Subject: [tasilisili] Re;
"Tokoni ma'ae Malanga fo'ou"
Koe ngaahi Founga Malanga
NOTE:
Please note that our e-mail server limits the size of inward and outward messages with attachments to only 1.5MB
DISCLAIMER:
This electronic message together with any attachments is confidential.
If you are not the intended recipient:
(i) do not copy, disclose or use the contents in any way; and
(ii) please let us know by return e-mail immediately and then destroy the message.
Retirement Fund Board(RFB) is not responsible for any changes made to this message
and/or any attachments after sending by RFB.