Koe Fainga malie 'eni keu vahevahe atu ai ha konga meihe ngaahi Talanoa, meihe To'a Papalangi koia ko Eric B Shumway, nene i Tonga ihe 1959-1961, toe Foki ki Tonga he 1980s , pea toe 'a'ahi Ki Tonga he 2000's.. Ihe Ngaahi Fatongia pe kihe Siasi LDS.
'Oku ikai Sola ha taha kihe Hingao "Shumway" , 'aia ne Faka kakala 'aki 'e Taufa Tupou IV , 'ae Hingoa Matapule koe " FAIVAOLA", fe'unga pe hingoa mo ia , pea mo'oi ai 'etau Lea , NGALI E HINGOA MOHONO 'ULUNGAANGA..
Nene 'ihe Letio Peau Ongo 'oe Makatekina mo Samiuela Taufa( host) ihe Falaite kohono 2 'Aokisi 2013, pea ihe efiafi tatau aipe na'e kau ai 'ae kalapu Fofo'anga hono fakaafea kihe 'ene lea ihe LDS , Guildford ..
Koe Taumu'a 'ene Lea, " KOE MO'UNGA 'OE LILIU " ketau 'ahi'ahi ke LILIU, KIHE TUKUNGA 'E HOKO IA KOHA mo'unga'i me'a ihe'etau mo'ui..
kAE KEHE TUKU KEU TO'OTO'O ME'ALALAHI PE :
1. Na'e pehe 'e Shumway, na'e hoko hono liliu ia kene " FAKAUTUMAUKU pea ne Fai 'osikiavelenga 'ene ngaue, meiha " talatalaifale 'ae Tangate'iki Faifekau malolo meihe sutt..
ihe 'aho fakamantu 'o'ene 'afiO KuinI Salote he 1960, na'e fakaafei ai e Palesiteni 'oe LDS ( koe Palangi) kene kau kihe kaipola i Pangai koe katoanga'i 'oe 'aho 'alo'i,, Kae pango he na'e ikai lava 'ae Palesiteni 'oe LDS, Koia nene fekau ai 'a Shumway mo Helekosi kena oo kihe fakaafe. Ihe 'ena a'u atu ne taki kinaua kihe Pola hoko pe kihe pola Taumafa,, Pea na tangutu ai, ihe kamata 'ae kai, nena kamata fe 'eke'aki pe koe haa e, koe haa ee, pea ko Helekosi koe tama makaka, koia ne hoko atu pe 'en fe'eke'aki mona ki'i kata..
Na'e 'ia e Tangta'eiki toulekeleka na'e tangutu fehangaki mo naua,, pea lolotonga 'ena ki'ii muhumuhu, kuo Fakalea mai e tangat'eiki, " Shumway, tuku mu'a ho'omo fakatamaiki, kamo tokanga kihe 'etau me'a oku fai " oku mo sio kihee, oku fakalonga 'ae kakai , kamo ki'i muhumuhu pe,,mokataki 'oua e kamata kemo fakatamaiki :
Na'e pehe 'e Shumway, koe Tangata'eiki koe taha ihe kau Faifekau malolo 'ae SUTT,,
Na'e pehe ai 'e Shumway, " talu mei ai, mo'ene liliu kihe fotunga 'oku toe Faka'apa'apa ange mo mo'oni , pea mo kamata kene tauhi kihe ngaahi " MO'ONI ME'A 'OE MO'UI ",, pea koe lea meihe faifekau, na'e tongi ia kihono LOto, 'one Fakapapau ia, koe lea na'e omai meihe Faifekau malolo koe lea mei LOto 'aki 'ae AKONAKI LELEI, pea hoko e'aho koia kiate ai kene ui ia " KOE MO'UNGA I ME' A 'OE LILIU ,kihe 'ene mo'ui.
2. Na'e pehe 'e Shumway, koe me'a kovi 'ete holi ke tu'u hoto Loto, koe me'a oku ikai lelei kapau tete holi ke Fakatonutonu ha Fehalaaki lolotonga oku te kei 'ita.. 'oua 'e fa'a 'ita he oku ikai Sai.
Ko'ene Kui na'e hoko koe taha 'oe kau taki ihonau Fai'anga Lotu, one hoko koe taha he kau taki,, Pea 'iai e 'aho 'etaha , kuo ne fehangahangai moe Pisope, pea mamahi lahi ai 'ene Kui 'o nofo he Lotu , 'one pehee, heikai teu toe'alu 'o Lotu kae oua kuo malolo 'ae Pisope..
Koia ne foki leva 'ene Kui ki 'api, pea koe 'aho 'e taha na'e fai 'ene "tuki suu, topuva'e 'ene hoosi, lolotonga 'ene tuki 'ae suu kihe va'e 'oe hoosi, pea 'AKAHI AI IA 'EHE HOOSI 'one mate ( pongia) pea ihe 'ene ake hake,, Na'ane tangutu 'o Fakakaukau , " koia ne tonu kene mate, ka koe ha nai hono 'uhinga 'ene toe mo'ui,, mahino pe oku 'iai hono 'uhinga..
Ne ake hake 'ene manatu , kihe me'a ne hoko kiate ia moe pisope.. Koia ne foki leva 'ae tangata ni 'o kole Fakamolemole kihe Pisope pea ne toe foki kihe Lotu foki.
Na'e pehe 'e Shumway, na'e ikai ilo'i 'eha taha 'ae me'a na'e hoko kihe 'ene Kui,, Ka koe ma'u hake 'ene Tohi noa ,, na'ane Tohi ai e lea ko'eni:
Lolotonga 'eku ihe Siasi pea neu ngaue ai, "KUOU 'AKAHI PE 'E au , au ia ki tu'a, kae FAKAFETA'I he na'e toe 'AKAHI MAI AU KI loTO 'EHE HOOSI..
Talamai 'e Shumway, 'oau 'e ita pe, pea lele , 'oua 'e ita pe pea te holi ke fakatonutonu e fehalaki lolotonga 'oku te kei 'ita,, koe 'ita koe me'a oku ikai lelei.
3.Na'ane pehe, koe ika pe koe manu koee koe " FEKE " koe ika poto taha ia he ngaahi ika 'i Tahi, koe 'uhi he oku ne fakalanulanu ke 'oua 'e ilo'i ia 'ehe fili, pea oku ne fakakohu ke 'oua na'a ma'u ia,,ka ihe taimi na'ane ngaue ai lolotonga 'ene 'i Tonga, na'ane ma'u faingamalie ai ke 'alu ki Mo'unga one.., pea ne fakamatala kiha motu'a toutai ai kau kihe Feke,, pea koe tali 'ene 'ae motu'a Mo'unga one, Shumway, koe feke koha toki ika pe manu 'atamai kovi mo vale taha ia he fangaika,, talaange 'ehe motu'a neongo 'ene fakalanulanu, ka oku vale 'aupito pe ia ,, to'o ee, 'o lulululu kihe tahi kake sio kiai, pea to'o e Shumway 'ae maka feke 'o lulululu kihe tahi taimi si'i pe kuo piki hake e feke ia ihe ki'i maka..
" Toki pehe leva 'e Shumway,, neongo 'etau pehe oku tau poto, ka ko'etau 'ita pe kuo tau hange ha FU'UF FEKE, ,, 'o pikipiki he ki'ii maka koe maka feke, ka koe sipinga'i kuma lekeleka,, ( na'e talanoa'i 'ehe motu'a 'ae talanoa 'oe feke mo kumaa.)
Koia kau Tasilisili,, vakai na'a mo'oni 'a Shumway, neongo 'etau poto pea tala hotau poto mo'etau malohi, ka e te'eki pe ke lulu mai 'a Setane kuo tau hange ha fu'u feke 'o pipiki ai, pea koe pipiki 'oku iloa koe piki 'a Feke..
teu toki hoko atu moe ngaahi talanoa mali eihe 'ene manatu melie kiTonga.
sami.