FOLAU AKO MAI MEI TONGA - VOCATIONAL

[Daphne Taukolonga]

Tasilisili, malo 'etau a'usia mai 'a e ngaahi 'aho ni.   Koe  ki'i ongoongo fakafiefia 'eni ke fakavahavaha 'aki 'a e fevahevahe'aki felave'i moe 'etau culture.   'Oku fakafuofua 'e a'u 'o toko 7 'a e fa'ahinga tenau folau mai meihe 'etau faanau 'i Tonga (as overseas students) 'o ako 'i Sydney 'ihe TAFE pe vocational education 'ihe Semester 2 'o e ta'uni, 'aia 'oku kamata mei Siulai.  Koe konga foki 'eni 'oe fatongia 'o e Sioeli Nau Mission 'i Tonga ko hono alea'i 'a e kakai 'o Tonga kihe ngaahi ako'anga 'o muli ni, tautefito ki New South Wales koe state lahitaha 'o 'Aositelelia ni.   'Oku kau atu ai pe foki moe ngaahi alea kehe, hange koe fetu'utaki moe  Australian High Commission pea moe Australian Immigrataion Department.   Koe tokotaha foki ihe fa'ahinga ko 'eni 'e lava mai 'i Siulai koe taha 'o e kau faiako 'a Fokololo ko Makafalani Tonutonu, 'aia 'oku faiako 'ihe motor mechanic.  Koe taumu'a ako  professional engineering kae specilise 'ihe Mechanical  'a Makafalani.  Kuo 'osi ma'u 'a e visa ha'u ako 'a Makafalani pea 'oku lolotonga talitali ke folau mai ki Sene ni 'ihe mahina kaha'u (Sune).   Koe tokotaha ko 'Alani Pahulu, na'ane 'osi lava'i 'a e 'trade level' 'ihe 'bulding' lolotonga 'ene sotia 'i Tonga.  'E lava mai foki 'a 'Alani mo hono ki'i famili 'o ako 'ihe TAFE NSW.  Koe taumu'a ako 'a 'Alani 'ihe Building 'aia 'e malava ke hoko koe Australian LIcensed Builder.   Kuo 'osi ma'u 'a e visa 'a 'Alani moe famili pea koe tali folau mai pee.   'Oku 'i heni foki moe taha 'etau fanau na'e kamata ako 'i Sanuali ko Katalainelua Fifita (Kolomotu'a), 'oku ne lolotonga ako 'ihe aged care, cert. III 'ihe Ultimo Campus, Sydney Institute of TAFE pea tene hoko atu kihe cert. IV 'i Siulai, koe taimi tatau 'e malava leva ke ngaue part-time as an assistant nurse pe personal carer mei Siulai kae kei ako full-time pee.  Koe fakafuofua leva tene hoko atu kihe mata'itohi nursing (degree) 'ihe ta'u fo'ou.    Na'e folau mai pe foki 'a Katalainelua 'ihe visa ako mahina 'e 6 pea 'oku fakaloolooa 'ene visa 'o fakatatau kihe ako 'oku ne fakahokoo.  'Oku kau foki 'a e nursing 'ihe 'skills' pe taukei fakangaue 'oku manakoa 'aupito 'i 'Aositelelia ni pea kuo tokolahi 'a e fa'ahinga na'e folau mai mei muli na'anau ako neesi pea hili pe 'a e ako pea nau kole visa nofo fonua.   'Oku 'iai moe tokotaha ko 'ene taumu'a ako ke hoko koe Dentist, ka 'e 'uluaki kamata meihe TAFE, 'ihe Diploma kihe Dental.   'Oku 'iai foki 'a e ngaahi polokalama ako 'e ni'ihi 'oku malava ke 'osi pe 'a e ako 'a e tokotaha ako pea kole visa nofo fonua.  Ko hono fakaikiiki 'o e fakamatala ko 'eni 'e ma'u pe ia meihe Sioeli Nau Mission pe koe Australian Department of Immigration.  www.immi.gov.au   Ko hono lelei foki 'o e folau ako mai 'a e fa'ahinga mei Tonga kihe Vocational Education - TAFE hili 'enau akoo, kapau he'ikai kenau feinga nofo fonua 'i 'Aositelelia ni, tenau foki atu ki Tonga 'o ako'i ha tokolahi 'ihe ngaahi mala'eako faka-vocational tenau ako ai 'i 'Aositelelia ni.    'Oku 'iai 'a e faka'amu ke 'iai moha ni'ihi 'e oomai 'o ako 'ihe ngaahi mala'e ako fakavokasinale 'e malava ke hanga 'ehe ngaahi 'ilo ngaue ko ia 'o langa hake 'a e tu'unga faka'ikonomika 'a Tonga 'ihe kaha'u 'aki 'enau ngaahi practical experiences 'e ma'u meihe ngaahi polokalama ako tenau ako ki ai, tautefito kihe hospitality, fashion, aged care, welfare and youth work, community services, media, etc..   malo     Daphne ma'ae Sioeli Nau Mission Inc.

 

[tino tahitu'a]

Ko e anga ia e fefine...malie Daphne...ko e lotu mo'oni ia..Ko e lotu mo'oni ko hono make someone change from good to bad...make a change in someone...me'a pe ia ne fai 'e Sisuu..Oku 'ikai ke u fu'u falala ki he lotu 'a e kakai Tonga...ko e anga pe 'o 'eku sio..ka 'oku laka foki e mafai 'o e 'Otua 'i he'ene tohitapu....'oku ne pehe mai...Ko e loto mafesi ko ia te u TOKA'I....he oku ne 'ilo pe 'a e sipinga 'o e 'etau faai feinga...

 

Oku tu'umalie 'a e 'Otua ka ka 'oku 'i ai pe me'a 'oku masiva ai..Io he na'a tau pehee ko e 'Otua ko e 'Otua 'oku tu'umalie..Ta ko 'eku toki 'ilo'i 'eni 'oku 'i ai e me'a oku si'i masiva ai 'a e 'Otua...

 

Ko hai nai 'oku ne 'ilo'i 'a 'eku 'uhinga ni? Hufanga pe he fakatapu...

 

malo

tc

---

From: Daphne Taukolonga <sioelina...@yahoo.com.au>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Thu, May 27, 2010 3:26:43 PM
Subject: [tasilisili] FOLAU AKO MAI MEI TONGA - VOCATIONAL

--
'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili