Ekisoto 3: 1-15

[penisimani mone]

'OKU ANGA FEFE HOTAU 'OTUA 'I HA'ANE UI HA TAHA?

(Ki'i fakapinepine atu pe mo tau talitali aipe ee).

Ko e Tohi Ekisoto eni, 'a ia 'oku fakamamafa'i ai 'a e "hiki atuu", 'ikai ko e kei nofonofo atuu, pe ko e a'u e fonongaa, pe toe fokii, ka ko e taimi 'o e hikii, ko hai fua 'e hikii, fekau 'e hai ke hikii?, anga fefe e hikii, ko hai 'e taki e hikii, hiki pee, hiki aipee, 'o hangee ko e 'uhinga 'o e lea "'ekisotosii", neongo 'oku ui 'e he kau Hepeluu ia 'a e tohi ni ko e "Ko e Ngaahi Hingoa." Ko ia 'i he tohi ni, teu ke tau hiki 'o tatau aipe pe ko e haa, mei he populaa ki he tau'ataina, mei he fonua mulii ki hatau fonua tonu, he kuo finangalo pehee 'a hotau 'Otuaa. Manatu'i kuo fakakakato 'e he 'Otuaa 'ene ngaahi tala'ofa kotoa pe kia 'Epalahame, 'Aisake mo Sekope, ka 'oku kei toe 'a e taha, 'a ia ko e 'oange 'a e fonua ne nau heeheetu'u aii ma'anau tofi'a (Sen 15:7), pea mo toki fakafoki ai 'a e "hola" ko 'Isilelii ke toka ki he fonua na'e tala'ofa ma'ana. Ko e taimi ke fakakakato ai ha tala'ofa, ko e me'a 'ata'ataa pe ia 'a e 'Otua, pea kuo tau kamata mai 'a e tohii ni mo fanongo, fakafeta'i, kuo fai 'e he 'Otuaa ke fakakakato aa 'ene tala'ofa ko iaa, 'a ia ko e foaki ange aa e fonua ne nau heeheetu'u aii mo'onau tofi'a, 'osi ia ha ta'u 'e 400 nai. Ko e haa ne toloi loolooa aii, ko e 'Otuaa pe 'oku ne 'afio'i hono taimii ne kotofa pe ki ai (15:13-14).

 

Ko e fa'ahinga fa'unga tohi fakatalanoaa aipe eni (narrative), pea ko e faingamalie lelei ia ke tau muimui'i 'a e fakahaame'a 'a hotau 'Otua, 'o 'ikai ko Mosese pe ha toe taha, 'a ia 'oku fa'a fufuu 'e he tokotaha tohii 'i he'ene fakamatala 'a e ngaahi historical events.

 

KO E 'OTUA 'OKU NE FAKAHAA'I MAI IA

Fakafeta'i ki ha 'Otua 'oku 'ikai ke ne fufuu ia ka tau matetupu'a ange pe 'oku ne feefee, ka 'oku ne fakahaahaa mai ia kiate kitautolu, talu ai 'etau lave'i ia. Ka ne 'ikai ia, "Hono ai ha taha kuo 'ilo 'a e 'Otua, Taumama'o atu, ta'emahaku lea!! Ka ko eni, "Pea na'e haa kiate ia 'a e 'angelo 'a Sihova 'i he loto afi...na'e ui kiate ia 'e he 'Otuaa mei he loto afii...Ko Au ko e 'Otua 'o ho tupu'angaa...Ko Au ko Au AIpe.." 'Oku 'ikai ko Mosese na'a ne 'ilo'i 'a e 'Otuaa, ka ko e 'Otuaa na'a ne fakahaa'i ia kia Mosese, na'a ne talanoa kia Mosesee, mo ui 'a Mosese mo kitautoluu. Mo'oni 'a Sisu ee, "Oku 'ikai ko kimoutolu ne ui auu, ka ko au na'a ku ui [mo fakahaa'i atu] kimoutoluu." 'Oku 'ikai ko kimoutolu 'oku hela'ia 'ia Sisu ee, ko Sisu/'Otua 'oku ou ongosia (fakahaa'i) 'iate kitautoluu ee. Ka ko e 'aitolii ee, 'ikai te ne lava ke fakahaa'i mai ia, pe lea (communicate), pe ui ha taha, pea talu ai 'etau matetupu'a mo toki 'ai ki ai hano anga 'o fakatatau ki ha'atau faka'amu. Ka 'oku tau ngali monuu'ia 'i he potutohi ni, he 'oku tau kumi ngofua ki hotau 'Otuaa he 'oku ne fakahaa'i mai ia mo folofola hangatonu mai, 'o kehe ia mei he'etau fa'a kumi ngata'a ia 'i he ngaahi potutohi ne tau fou mai aii.

 

KO E 'OTUA 'OKU NE UI MO KOUNA

'Oku mafeia 'e he 'Otuaa 'ene me'a kotoa pe 'iate ia pe 'o hangee ko ia na'a ne feia 'i he Fakatupuu, 'ikai toe kau ai ha taha. Ka 'i henii, "Pea ko ia ke ke ha'u aa kau fekau atu koe kia Felo..." Ko e ha? Kuo ne ta'emalava ke ne folofola hangatonu pe ia kia Felo? Kuo 'ikai te ne malava 'e ia ke toe mavahe mei Holepi? Kuo mo'ua 'a e 'Otua 'i he palopalema 'o e time/space? 'Oku misiteli nai eni, ke 'i ai ha ngaahi misiona lahi kuo ne fiema'u ai ha kakai mo kitautolu ke fai 'a e ngaahi ngaue ko iaa ma'ana, 'osi angee, na'a ne mei lava noa pe 'e ia ke ne fai. Tuku atu ia ki ha kau uku loloto, kae 'oua na'a tau 'afungi 'i hatau ui 'o pehee kuo tau fai ai ha lelei ki he 'Otuaa 'a ia ne ne mei 'ikai lava ka ne ta'e'oua 'etau 'etau tu'u atu ke fai ia ma'ana. Tuku ia!! Hala ia!! Fiefia koe Mosese he faifai pea ke lave 'i ha'ane misiona, 'osi, 'oku ne lava noa pe 'e ia ke fai ma'ana 'a ia 'oku ne finangalo ki aii. Koloa eni kuo tau toki lave'i, ko hotau 'Otuaa 'oku ne toe ui mo kouna ha taha pe kakai ke kau ange ki he'ene ngaahi misio dei. 'Oku 'i ai 'etau lea ko e "'Oku 'ikai ha to'a 'e tu'u tokotaha." Sai ia, 'ai pe ia kiate kitautolu, 'oua na'a ke papa'ivalea ke ke lau pehee ki he 'Otuaa, ka tau fakafeta'i pe, he 'oku ne toe ui mo kuona ha taha 'iate kitautolu, pea ko hotau monuu ia.

 

'Oku 'ikai ko 'ene ui, fekau'i pe mo kouna ha taha pe kakai pea li'aki ai, 'ikai, ka 'oku ne toe teuteu'i, fakalotolahi'i, fakanaunau'i, pea 'afio ai. Ko e taha eni ha fetakai fuoloa 'i he Tohitapuu 'a e feinga'i 'e he 'Otuaa 'a Mou ke lava 'o tautuki mo e hau 'o mamani he pauni mamafaa ko Felo, kae faifai pe pea fakafeta'i ne ne tali. 'Oku ne ui, pea ne toe responsible ke teuteu'i, fakalotolahi'i, tokanga'i, fakanaunau'i neongo ko e tokotoko pe, ka ko e tokotoko foki 'o 'Eloimi, pea toe 'afio ai mo 'oange ha'ane lea ke fai. Ka 'oku tau fa'a lotosi'i foki ko 'etau pehee ko 'ene ui mai eni pea hola ia katau toki hangee holo ha valee 'i hono fakaukaukau'i 'a e fai 'ene fekauu ee.

 

KO E 'OTUA 'OKU NE MA'ONI'ONI

"Oua te ke ofi mai ki heni: to'o ho topuva'e mei ho va'e, he ko e potu 'oku ke tu'u ai ko e kelekele tapu." 'Ikai 'uhinga 'ene maheni pe ui ha taha ke ne palahi ai ia mo 'ai'ainoa'ia, 'ikai 'aupito. "Fai mama'o pe 'emau huu, 'O 'ai he efu homau ngutu." To'o ho ki'i suu he pilinisi 'Isipitee, 'a e ki'i suu ne ke tamate ai 'i 'Isipitee, 'a e ki'i suu ne ke fakatokoto ai 'a e kau tauhisipii ka e inu 'a e fanga sipi 'a Sipolaa, 'a e ki'i suu ne ke mamahi'i ai ho kainga Hepeluu, ha toe ki'i suu pe 'oku ke tu'u'aki, li ia ki he vaoo 'i ha'o tu'u 'i he 'ao e 'Otua, pea ke tahataha atu mo e namu sipi ee. "'Oku ma'oni'oni, 'oku ma'oni'oni, 'oku tapuhaa.." 'Oku tapu heni 'a e palahii mo e takataka ta'efaka'apa'apaa, 'oku 'ikai ko e uki 'o e manavahee tevolo, ka ko e 'apasia mo e faka'apa'apa, pea taka angavaivai 'i he fe'ao mo e 'Otua. Tonu ia Mou, fakapulou 'e koe ho mata; "he na'a ne manavahe ke hanga kia Elohimi." 'Apasia, manavahee, fiefia tetetete pe ee!! 'Uhinga e ma'oni'onii nai ko e "fakamavahe'i ki he ngaue 'a e 'Otua." Ko e kelekele matelie pe, ka kuo fakamavahe'i ki he ngaue 'a e 'Otua, pea talu ai 'ene "tapu" he 'oku 'afio ai 'a e 'Otua. Kapau 'oku ma'oni'oni ai 'a e kelekele mateliee, huanoa 'a e 'Otua 'oku 'afio aii pea tu'u ai 'ene ma'oni'onii. Ko e 'uhinga ia 'oku ne fakamaau ai 'a e faikovii, koe'uhi he ka 'ikai pea ta 'oku 'ikai te ne ma'oni'oni 'e ia, ka 'oku ne fakamaau koe'uhi he 'oku ne pipiki ki he faileleii kae fehi'a ki he kovii.

 

KO E 'OTUA 'OKU NE FAKAMO'UI

"Kuo u matu'aki mamata..pea kuo ongo mai...he 'oku ou 'ilo'i..pea ku ou 'alu hifo ke fakahaofi..", 'o ki'i kehe ia mei he "I come, I see, I conqure" 'a Suliasi Sisa ki Pilitaniaa. Fakafeta'i ki ha 'Otua 'oku matu'aki mamata ki he ngaohikovi'i 'a hono kakai, 'oku ne ongo'i ki he ngaahi tautapaa, 'oku ne 'ilo'i 'etau ngaahi mamahii, pea fie 'alu hifo ke fakahaofi. Kuo lahi pe ha ngaahi 'otua kuo mamata,pe ongo'i, pe 'ilo'i ka 'oku 'ikai pe 'alu hifo ia ke fai ha fakamo'ui. Ko e me'a ne lea ki ai 'a Paula ki he kakai Lomaa ke tuku kia Houhau ke ne fakamaauu, he 'oku ne matu'ai mamata, ongo'i, 'ilo'i, pea 'alu hifo, ko hai leva ai ha faikovi 'e hao? ko hai leva ai hano kakai 'e tueenoa? Mahalo pe na'a tuai, ka ko e pau atu 'ene fakamo'uii, mo fakaai 'ene ngaahi tala'ofaa. Ko ia pe eni ne fai 'ia Sisu Kalaisii, 'oku ne ha'u ke fakamo'ui, pea te ne toe ha'u ke fakamaau. 'Oku 'ikai ke ne toki fiefakamo'ui pe ia 'i heene toki mamataa mo omgo'ii mo 'ilo'ii, ka 'oku 'ulungaanga fakamo'ui pe ia talu mei mu'a 'i mu'a.

 

Ko e 'ulungaanga ko enii ne pau ai ke fakamamahi'i 'a e Misaiaa 'e he kaumatu'aa, pea tamate'i ai iaa, pea toe fokotu'u ai 'i hono tolu 'o e 'ahoo. Ko e 'ulungaanga eni ne 'ikai lave'i 'e Pitaa, ka ne tala 'e ia kia Sisu 'e 'ikai hoko ha me'a pehee ia kiate ia. 'Oku ne faka'ikai'i 'e ia ai 'a e 'ulungaanga fakamo'ui 'o e 'Otuaa, 'i he'ene 'alu hifo ke fakamo'ui hono kakaii.

 

LAU 'A E MOLEE

'Ilonga ha taha 'e fie muimui mai - mateaki, fua kolosi, pea muimui. 'Ilo'i lelei ia 'e Mou, pea ko e 'uhinga nai ia 'ena 'aamio fuoloa. Kuo 'i ai eni e hoa, mo e ki'i 'ulupala, mo e ki'i ngaue kuo ma'u, nofo aa heni 'o hoko ko e tangata tauhi famili. Ko e toe uki mai ko eni e foki ki 'Isipitee, 'aaa, hala lahi!!! Ko hai au? Ko fu'u Felo ia!! Ko e fu'u kakai lahi 'a 'Isileli ia!! Neu 'osi fie tokoni kiate kinautolu, 'ikai pehee mai 'e ha taha ia ko hai au. Ko hai leva koe? Ko e hai ho hingoa? Ko e haa ha'o me'a 'e lava? 'Oku ou vale au he lea, he ko e ui foki eni ke fofonga loolooa mo lea kakaha. 'Aaah, 'e lahi 'eku fiemaalie 'a'aku 'e mole he fa'ahinga ui ko eni, pea ko e 'aho kotoa pe ia ko e faka'ikai'i au, fua kolosi pea mo muimui 'ata'ataa pe. He ka ne ko kitautolu foki eni, pehee kuo tau 'oho'oho ke 'io ki ai, kae toki 'ilo 'amui, ta ko e pasi hala ne te heka aii, pea talu ai 'ete 'ai'ai kovi pea ko e palafu atu.

 

'Ikai 'uhinga 'a e lau e molee ke te fo'i ai, 'ikai, 'uhinga pe ke te siosio lelei holo mo teuteu ke tali 'a e ngaahi faingata'a 'e fou atu aii. 'Uhinga pe 'a Sisu ke te vakai'i 'ete kau tauu ka te toki tu'u atu ke tau, ke te vakai 'ete pa'angaa pea te toki tu'u atu ke langa fale, kae 'oua 'e lolotonga fai e tauu kuo te toki kole ke fakamelino, pe langa e falee pea 'ikai 'osi kae hoko ko e luma. Ka 'okapau te te toki 'io ki he uii hili 'ete lau 'a e ngaahi molee, 'oku te tali fakataha leva ai mo e ngaahi ha'aha'a 'e toe hoko mai lolotonga 'a e fakahoko fatongiaa, he ka 'ikai, ko e fai pe fatongia mo e hanuu, mo e laungaa, mo lau'i 'a e siasii mo e 'Otuaa foki. Pe na'e ha'u 'o kau he tali 'io e uii ke haa?

 

Fakafeta'i pe 'a e fai atu 'etau lau e molee 'o fetaulaki ia mo e  'ulungaanga ui mo kuona 'o e 'Otuaa ee, 'a ia te ne fakaloto'i, teuteu'i, fakanaunau'i, fakalotolahi'i pea 'afio ai foki.

 

Fakamolemole, kuo ki'i loloa e tatakii ee!! Na'e 'ai pe ko e kini, kae hangee kuo lele aipe mo ha palau mo ha tisi ee!! Ko e feinga pe na'a tu'u lelei aipe ki he microwave 'a Senii ee. Ke tau ma'u aipe ha weekend lelei ee!!
--
fakapulia

[ke...@post.com]

Malo e tau mo ho'omou ngaahi mui'ifonua takitaha. Kole fakamolemole atu 'i he 'ikai malava atu e lesoni ni 'i he uike kuo'osi pea malo Fakapulia e langolango mai. Ne fai pe e motumotufano hili pe 'a Sekope, pea ko e toki fakaofiofi mai eni ke tulituli atu pea mahino ne paasi mai e pulu kiate au mo 'Ikani. 'Ikani lavelave mai! Ko e ngaue pe eni ne lava 'o fai ''i he'etau lesoni Fakapulia, 'asinga ai he ko e pu'i ia 'oku mataiiki ange ia he mata'i pulumu. Kaekehe, ko e lavelave atu pe eni.

Ko e talanoa maheni pe eni ki he’etau fanongo ‘a hono fekau ‘e Sihova ‘a Mosese ke ‘alu ‘o fakahaofi mai ‘a Ha’a ‘Isileli mei ‘Isipite. Kae tuku pe ke toe fakamanatu atu pe he ko e me’a lelei pe ‘a e manatu lelei ki he ngaahi lelei kuo tuku fakalelei.

Ko e lesoni ko eni kuo tau ‘ilo ai ‘a Mosese ‘i ha feitu’u toafa ‘o Mitiani. Ko e Mosese na’a tau fou mai ai ko ha tokotaha nofo palasi pea na’a ne mo’ui hake pe he palasi ‘o fe’ao mo e ngaahi langilangi mo e ngeia ‘o e palasi. Kaekehe, Na’a ne ‘i toafa ko ‘ene hola mei hono kumi ia ‘e Felo ke tamate’i (2:15) koe’uhi ko ‘ene te’ia ha Isipite (2:12). Lolotonga ‘ene ‘i toafa ko e tauhi ia ki he fanga manu ‘a Setelo, na’a na fefolofolai ai mo Sihova ki hono fakahaofi mai ‘a Ha’a ‘Isileli mei he nima ‘o e kau ‘Isipite. Ko e talanoa ia.

Ko e talanoa ni ‘oku lahi pe ‘a e ngaahi kaveinga ‘e ala fakahopo mei ai fakatatau ki hono tukunga. Pea ko honau ni’ihi eni ‘oku ngaue lahi ‘aki: ‘e lava pe talanoa’i e fakakaukau ‘o e “fakatau’ataina”, fakakaukau ‘o e “sevaniti”, fakakaukau ‘o e “misiteli ‘a e ngaue ‘a Sihova”, fakakaukau ‘o e “kumi Kenani”, fakakaukau ‘o e “lelei ‘oku tali mai mo Kenani” mo e ngaahi fakakaukau lahi pe ka ko honau ni’ihi pe eni kuo fokotu’u atu ke toki fai hano fakatalatala.

__________________________________________
"An error in understanding the world leads to an error in understanding God"--St. Thomas Aquinas

--
Nothing says Labor Day like 500hp of American muscle
Visit OnCars.com today.

[ke...@post.com]

Ko Mosese ko ha fakalala’anga nai

Vs. 1. 'I he kamata’anga ‘o e vahe hange pe ne ki’i fuofuoloa ‘a e takai holo ‘a Mosese ia ‘i Mitiani. ‘Oku talanoa ‘a e vahe 2 ki he fuofua taimi ne ne hola ai mei a Felo na’a ne a’u ki Mitiani lolotonga ‘oku taula’eki lahi ai ‘a Leueli. Ko Leueli eni ‘oku ‘a’ana ‘a Sipola ko e uaifi ‘o Mosese. Kaekehe, ko e talanoa ko eni ‘o e ‘i toafa ‘a Mosese ‘oku taula’eiki lahi ai ‘a Setelo ko e kainga pe ‘o Sipola, uaifi ‘o Mosese. Ko Mosese heni ko e foha ‘i he fono pe. Na’e taki ‘e Mosese ‘a e fanga manu (fe’unga ke fakatokanga’i ko Mosese na’e ‘ikai ko ha tauhi sipi ka ko e tauhi manu, ko e me’a fakaloloma ia ka toe fakatonutonu’i hake ‘e ha ki’i tamasi’i ha faifekau)‘o tuku mai ‘a e toafa ka na’a ne a’u atu ki he Mo’unga ‘o ‘Elohimi ‘oku ui ko Holepi. ‘Oku ‘ikai mama’o eni mei ha tauhi manu ha taha kuo ne taukei ‘i ha feitu’u—‘ilo’ilopau ‘a e feitu’u mo hono ngaahi mahu. ‘Oku fakamanatu mai ‘e he a’u ‘a Mosese ki Holepi ‘a e kumi atu ‘a Siosifa ki hono fanga tokoua. Na’a ne kumi kinautolu ki Sikemi ka na’e ‘ikai ken e ma’u kinautolu ki ai he na’a nau fakalaka atu mei Sikemi ki Totani. Mahalo pe na’a nau ‘ilo’ilo ange. Kaekehe, ko e falala ki he tauhi ‘o e fangamanu ‘i he talanoa ni ne ‘i he foha ‘i he fono. Ko e fangamanu ko e fakahaa’i ia ‘o ete koloa, pea ka ‘i ai ha tauhi manu ko e tatau ai pe ia ‘o e tauhi koloa. Ko e ‘imisi lelei eni ‘o e tauhi ‘a e foha ‘i he fono, ke ‘iate ia ‘a e falala ‘o e tokotaha ‘oku ‘a’ana e koloa? ‘Oku ‘ikai fu’u mahino pe ko hai ne ne tauhi ‘a hai? Mahalo ko Mosese ia ne ne fu’u tauhi ‘o matauhi si’i kainga ‘o Sipola? Pe ko e ha hano toe fakalea 'o toki fai mai hano tanu he ‘e toki talanoa ‘a e toenga ‘o e lesoni ki he “falala” ‘a Sihova kia Mosese ke ‘alu mo ‘ene fekau kia Felo ka kuo talatalateu atu pe ‘i he kamata’anga ni ko Mosese ko e falala'anga pe. ne pehe 'e he tokotaha 'oku ne pu'i ki ha taha he 'oku ne falala ko e tokotaha ko ia te ne lava 'o fai e me'a 'oku fekau ke 'alu 'o fai.

[ke...@post.com]

Vs. 2-3. Ko e konga malie eni he ne ‘uluaki haa ‘a e ‘angelo ‘a e ‘Eiki ‘i he loto afi, pea ko e Ulo hake e afi ‘i he vao talatala’amoa na’e ‘ikai vela e vao talatala’amoa, pea ne toki ongo mai e le’o ‘o Sihova ‘i he afe atu ‘a Mosese ke vakaia. Na’a tau fou mai ‘i Penieli, ko e fofonga ‘o e ‘Otua, ko e lau ‘o pehe ne femataaki ‘a Sekope mo e ‘Otua ka ko e toki femataaki hili ena fefainga’aki ‘i he ngaahi ta’u lahi, pea ‘oku muimui mai ‘a Sainai mo Mosese ‘i he fakakaukau ko ia. Ko e ‘angelo ne na femataaki mo Mosese, ka ‘oku ‘ikai ko e ‘Otua ia he ko e talafekau pe. 'Oku mahino pe heni ‘a e faingata’a pea ‘ikai fa’a lava ke femataaki mo e ‘Otua. ‘Oku tau fa’a lau e taumama’o ‘o e ‘Otua koe’uhi ko e faingata’a ke tau femataaki ‘o tau sio kiate ia mata ki he mata. Mahalo kapau ‘oku tau fie mo’ui pea ‘oku lelei ange pe ‘oua na’a tau fesiofaki mo hono fofonga? Ko e talaloto ‘a Sekope, “he kuo u sio ki he ‘Otua ‘o ma matu’aki femataaki, ka kuo fakahaofi ‘eku mo’ui (32:30).” Ko ha fakamahino nai eni ‘o e feohi mo e ‘Otua ‘oku tau lotu ki ai? Ke toki tasilisili foki ai.
‘Oku fakaofo foki ‘a e ulo hake ‘a e afi ‘i he vao talatala’amoa kae ‘ikai vela. ‘Oku mahino pe ‘e ‘ikai faifaiange pea lava’i ‘e he talatala’amoa ia ke taliteke’i e afi. Pea ka keina ‘e he afi ‘a e talatala’amoa pea ‘e mo’oni e lau ‘a Cryheart, “kuo ne kai fakateketekefili’i”. Lolotonga ko ia e ‘ikai malava ‘e he mafai ‘o e afi ke ne uesia ‘a e vaivai pe ivisi’i ko e talatala’amoa kuo toe ongo mai mo ha le’o ia mei he loto talatala’amoa, (kae ‘ikai ko e loto afi). Ko e hoko mai eni ha mo’ui (ko e le’o ko e fakahaa’i e mo’ui) ‘i he lotolotonga ‘o e vaivai ko e talatala’amoa. Hange pe nai ha pehe, ‘oku mau faingata’a’ia mo mafasia he kuo loki kimautolu ‘e he afi ka ‘oku mau kei mo’ui pe. Kapau ne lea mo e talatala’amoa mahalo ‘e pehe, ‘oku mau faingata’a’ia ‘i he afi ka ‘oku mau mo’ui koe’uhi ko e le’o ko eni ne ui atu (ko e ngaahi velohi pe eni ke toki paepae mai).

ke toki hoko atu mu'a,
loke

[ke...@post.com]

Fakapulia:

> KO E 'OTUA 'OKU NE FAKAMO'UI
> "Kuo u matu'aki mamata..pea kuo ongo mai...he 'oku ou 'ilo'i..pea ku ou 'alu
> hifo ke fakahaofi..", 'o ki'i kehe ia mei he "I come, I see, I conqure" 'a
> Suliasi Sisa ki Pilitaniaa. Fakafeta'i ki ha 'Otua 'oku matu'aki mamata ki
> he ngaohikovi'i 'a hono kakai, 'oku ne ongo'i ki he ngaahi tautapaa, 'oku ne
> 'ilo'i 'etau ngaahi mamahii, pea fie 'alu hifo ke fakahaofi.

---

Malo ai pe e langolango mai pea mo e fakalotolahi Fakapulia. I he'etau sio fakaetangata, ko e ngaue lahi eni kuo fokot'ut'u atu 'e Sihova mo Mosese ke fai. He 'oku mahino mai mei he lesoni 'e fai e fepaki moe fesiofaki 'o toki muimui mei ai 'a hono fakatau'ataina. Malie ho'o humaki mai e "fakahaofi" Fakapulia he ko e me'a ia ne tangi ki ai si'i 'Isileli, pea ko ia pe 'oku tau lolotonga tangi ni ki ai. Ko e "fakahaofi" 'a Sihova na'a ne to'o mai 'a 'Isileli mei he loto afi 'o 'ave ki Kenani. Pea ko Kenani ia 'i hono fakamatala'i 'i he'etau lesoni 'oku mo'oni e lau kau leka, ko e fo'i piuni mo'oni. Ka lau ki hono lelei pea 'oku "lelei mo lahi", ka lau ki hono me'akai pea ko e fonua "'oku mahutafea 'i he hu'akau mo e honi" (vs. 8). Ko e palani fakahaofi ko eni 'oku totoatu he 'oku 'ikai ngata pe 'i hono to'o mai kinautolu mei honau faingata'a'ia'anga ka ko 'eni 'e to'o mai 'o 'ave ki Kenani. 'Ikai ke fakahaofi mai pe mei he afi pea ngata ai, ka 'oku fakahaofi mai 'o 'ave 'o fafanga. Hange 'oku tu'u 'a Kenani mei mu'a 'o tali mai? Pe ko kitautolu 'oku tali ki Kenani ke a'u mai?

Ko e malo'ia pe 'i he fakalotolahi kuo fai,

[ke...@post.com]

Fakapulia:

> KO E 'OTUA 'OKU NE MA'ONI'ONI

> 'ai he efu homau ngutu." To'o ho ki'i suu he pilinisi 'Isipitee, 'a e ki'i
> suu ne ke tamate ai 'i 'Isipitee, 'a e ki'i suu ne ke fakatokoto ai 'a e kau
> tauhisipii ka e inu 'a e fanga sipi 'a Sipolaa, 'a e ki'i suu ne ke mamahi'i
> ai ho kainga Hepeluu, ha toe ki'i suu pe 'oku ke tu'u'aki, li ia ki he vaoo
> 'i ha'o tu'u 'i he 'ao e 'Otua, pea ke tahataha atu mo e namu sipi ee. "'Oku
> ma'oni'oni, 'oku ma'oni'oni, 'oku tapuhaa.." 'Oku tapu heni 'a e palahii mo
> e takataka ta'efaka'apa'apaa,

---

Fefe nai e ngaahi siasi mo hono kakai na'a ko ha fakamanatu lelei eni kuo fai mai. Mahalo kapau ne toe lakulaku 'uhinga atu 'a Mosese te na toe loloa mo e 'Otua. Kapau ne pehe atu 'e Mosese, ke to'o hoku suu kae 'uli hoku va'e? pe ko e to'o hoku suu ne talu 'eku tupu mo e suu? Kuo 'ikai ke ne namu sipi pe 'ata'ataa pe kae to e 'ai ke fakafahufahu. Malo e sii taa sipinga 'a Mousese hange ko e fakamanatu kuo fai 'e he Faifekau, ko e feohi mo e 'Otua ko e feohi mo e ma'oni'oni pea ko e taimi ia 'oku punou ai hoto kotoa ma'ana.

na'e 'i ai e tokotaha ne tuku pe ngaue pea ha'u pe mo hono teunga likoliko ki he lotu Pulelulu 'e taha. Hili pe lotu pea ui atu ha taha 'o e kau fefine pe ko e ha e fa'ahinga teunga ko ena 'oku tui mai ki he lotu? Ne pehe atu 'e he tokotaha vala likoliko, ne u mahu'inga'ia ange 'i he koloa folofola 'i ha'aku 'alu 'o teuteu pea u tomui mai. A'u ki he Pulelulu hoko ne ma'u lotu ai pe tokotaha ni mo e fotunga tatau pea na'e 'ikai toe fakalea'i ia 'e ha taha. Pea a'u atu ki ha taimi kuo hange e vala likoliko ia ha teunga lotu ki he tokotaha ni. A'u atu ki ha taimi kuo ne pu'aki mai e fakakaukau, 'oku mahu'inga ange 'a e loto mo hono laumalie 'i he teunga. Koloa pe ke ma'a e loto mo makona, pea ko e talanoa kehe e teunga ia kiate ia. 'E 'i ai nai ha ng. tokoni mai ki he fa'ahinga fakakaukau pehe koe'uhi he 'oku lahi 'ene haa 'i muli ni?

[siosaia lutui]

Loke wrote:

Vs. 2-3. Ko e konga malie eni he ne ‘uluaki haa ‘a e ‘angelo ‘a e ‘Eiki ‘i he loto afi, pea ko e Ulo hake e afi ‘i he vao talatala’amoa na’e ‘ikai vela e vao talatala’amoa, pea ne toki ongo mai e le’o ‘o Sihova ‘i he afe atu ‘a Mosese ke vakaia.

Malo Loke e fakakoloa ,  'oku 'iai 'ae manatu melie kihe veesi ni , pea 'oku ou kei fai 'ae  te'ia loto ai ,he na'e malanga ai ha tangata'eki faifekau pea ne fakakaveinga " KOE AFI LEA " Koe natula  'eni 'oe Huafa  KOAU 'e 'alu moia kia Felo , tene hange ha AFI LEA , 'e hanga 'ehe AFI LEA  ni 'o fakangata 'ae loto fita'a  'o Felo ,kae fakamolu hono loto,  'oku fa'a lea kakaha 'ae kau Palofita 'o hange ha AFI LEA 'o fakatatau ki honau fatongia fakataulama koe Ngutu kinautolu 'oe 'Otua, Ne'ine'i 'ikai ke makataki'i 'ehe kau Siu a'e ngaahi lea 'e ni'ihi 'a Sisu he ne hange ha AFI LEA kihonau loto, he 'oku taka tuai ke mokomoko     Ka kuo hoko mai 'ae Laumalie Ma'oni'oni koha AFI LEA 'i hotau loto ....ha'u koe afi fakama'a , keina kotoa 'etau ngaoha'a ,  Seuke! pea ne'ine'i mafana makehe 'ae ongo akonga he hala ki 'Emeasi , ko 'ena talanoa moha AFI LEA  'o mafana ai hona loto 'o foki ki Selusalema ,   Fakamolemole atu na'a kou lele konaa atu au , feinga pe ke piki atu e ! MV Tokomea

[siosaia lutui]

[penisimani mone]

On Fri, Aug 29, 2008 at 12:02 AM, <ke...@post.com> wrote:

Kaekehe, ko e falala ki he tauhi 'o e fangamanu 'i he talanoa ni ne 'i he foha 'i he fono. Ko e fangamanu ko e fakahaa'i ia 'o ete koloa, pea ka 'i ai ha tauhi manu ko e tatau ai pe ia 'o e tauhi koloa. Ko e 'imisi lelei eni 'o e tauhi 'a e foha 'i he fono, ke 'iate ia 'a e falala 'o e tokotaha 'oku 'a'ana e koloa? 'Oku 'ikai fu'u mahino pe ko hai ne ne tauhi 'a hai? Mahalo ko Mosese ia ne ne fu'u tauhi 'o matauhi si'i kainga 'o Sipola?   Pe ko e ha hano toe fakalea 'o toki fai mai hano tanu he 'e toki talanoa 'a e toenga 'o e lesoni ki he "falala" 'a Sihova kia Mosese ke 'alu mo 'ene fekau kia Felo ka kuo talatalateu atu pe 'i he kamata'anga ni ko Mosese ko e falala'anga pe.

______

Malie Loke, pea 'oku 'ikai sola taha ki he fa'a fili 'o e kau falala'anga "tauhi 'o e fanga manuu." Ko Tevita ena (Ps 78:70-72), mo Emosi (1:1), pea ko Mou eni ee. Maa laulaunoa foki 'a e kau tangataa he 'aho ni he tauhi 'o e fanga manu 'a e 'api mo e kainga 'o e hoaa ee, ka ko e fu'u lakanga ma'olunga foki ia he taimi fakatohitapuu ee. Sio kia Kope, ko e hoko ki ai mahalo 'a Mou ee. Ko e 'ofa mo'onii aipe, he na'a mo e fanga monumanu 'a e kainga 'o e hoaa 'e tauhi mo ia.

 

'I he faiva kilikitii, ko e fa'ahinga pulu pe nai 'e ua 'oku te taa'i ke onoo - 'a e pulu 'o e lotuu, 'ai ke kaivao e puluu, pea mo e pulu 'a e kainga 'o e hoaa ee, 'ano tataha mo ia ke too ki tahi ee. Ko ho'o laulau mai Loke ko eni ki he fa'ahinga kilikiti 'a Mouu, ko tautolu 'ataa pe ia Takamuli ee, tala ke ngata pe 'i Mitiani, 'ano tataha 'e ia 'o too ki Holepi. Si me'a, ko Mou ia ko e fu'u fetuku ee, fielau hono uii ee. Malie talanoa!!
--
fakapulia

[penisimani mone]

Mahalo pe Loke ko ha fa'ahinga teolosia ia 'e taha, 'a e fu'u malohi 'o 'etau pipiki ki ha fa'ahinga tui ki hono angafai 'o e lotuu, pe na'e 'ita ia 'i ha fu'u teu 'a e kakai 'oku omi ki he lotuu, pea neongo 'a e lahi 'o e saoaa 'i he ngaahi fale ngauee mo totonu ke ne 'alu pe mo hano fetongi 'o fetongi mai aipe hili 'a e ngauee, ka kuo tui foki ia ki he'ene fa'ahinga tui ko e lotuu tokua 'oku 'ikai kau ai 'a e teungaa pea 'e faingata'a ia ke toe liliu, neongo ai 'etau faingata'a'ia ke nofo ofi atu ki hono tafa'akii. 'Oku taukave mahalo ia ke lelei 'a loto kae 'ikai ko tu'a, ko e fakafepaki ia ki he kau lelei 'a tu'a kae 'ikai ko loto, kae 'uhinga foki 'etau lesonii 'atautolu ke lelei fakatou'osi 'a loto mo tu'a, ko e 'apasiaa ia mo e manavahee kia "Ko Au Aipe." 'Oku 'ikai ko e teungaa pe, ka 'oku fai atu mo e ni'ihi ki he kava loloaa, 'ulu loloaa, suu, etc., 'a e fanga ki'i mokimoki'i me'a mo e nge'esi 'o e lotuu ee, 'o toki fa'a vete pe 'i Holepi 'i ha'ane folofola ange - "Lele 'o tele ho ki'i kavaa he ko e ngaue 'oku ke hiki feilaulau aii ko e ngaue tapu ee!!

[ke...@post.com]

Fakapulia:

> KO E 'OTUA 'OKU NE UI MO KOUNA

> 'Oku misiteli nai eni, ke 'i ai ha ngaahi misiona lahi kuo ne fiema'u ai ha
> kakai mo kitautolu ke fai 'a e ngaahi ngaue ko iaa ma'ana, 'osi angee, na'a
> ne mei lava noa pe 'e ia ke ne fai. Tuku atu ia ki ha kau uku loloto, kae
> 'oua na'a tau 'afungi 'i hatau ui 'o pehee kuo tau fai ai ha lelei ki he
> 'Otuaa 'a ia ne ne mei 'ikai lava ka ne ta'e'oua 'etau 'etau tu'u atu ke fai
> ia ma'ana. Tuku ia!! Hala ia!! Fiefia koe Mosese he faifai pea ke lave 'i
> ha'ane misiona, 'osi, 'oku ne lava noa pe 'e ia ke fai ma'ana 'a ia 'oku ne
> finangalo ki aii.

---

Malo e ta'alo mai Fakapulia mo Hefa pea ko hono 'ai pe ia 'o'ona ee 'oku fai 'e Mosese ee! Ka tau ka fakakaukau loto ki he tauhi manu ko eni 'a Mosese matamata na'a ne tauhi 'e ia kotoa e fanga manu e faimili 'o Sipola? He ko e fanga manu 'a Leueli, tamai 'a Sipola ne ne tokanga'i mu'omu'a, pea ko eni ko e fanga manu 'a e kainga 'o Sipola. Ko Mosese ia ko e tangata ivi lahi mo'oni, mahalo na'a 'oku 'i ai ha'ane konga mo Sekope ee! Ko e lau 'a Kitione, ko e kei teka mai pe ko e 'i ai ha fo'i pulu. Kapau 'e teka'i mai taa'i ke movete, ka to e 'omai ha fo'i pulu 'o taka'i mai pea taa'i ia ke paa pea ka toe 'omai ha fo'i pulu pea taa'i fakafoki...eh malie Kiti!

'I he fakahinohino kuo fai 'i 'olunga kuo fakaofi mai e mo'ui faka-sevaniti ai. Kuo tau lau pe ki he tauhi manu 'a Mosese 'ene tonunga ka ko ia ai pe ha mo'oni 'o e sevaniti. Ko e sevaniti ki he kainga 'o hono uaifi pea ko eni kuo ui 'e Sihova ke fai 'ene ngaue. Taa ko e me'a lelei pe 'a e tokanga'i e kainga hoto uaifi? Ko e hono tokanga'i e tau'ataina 'a Ha'a 'Isileli ne fai'aki e folofola mo e Huafa 'o Sihova. Ko e tau'ataina ko e koloa mo ia ke tokanga'i pea ke 'i ai mo hano kau tauhi, pea ko e kau tauhi koloa ke 'i ai ha founga lelei 'e tolonga ai e tau'ataina ke a'u ki Kenani. Ma'a lahi 'a Mosese kuo hiki mai mei he tauhi manu 'o kau fakataha mo Sihova ki he fai fakatau'ataina.

ko e lavelave tomui atu pe he fakakoloa kuo mo fai,
loke

[spiu...@bigpond.net.au]

. Koloa pe ke ma'a e loto mo makona, pea ko e talanoa kehe e teunga ia kiate ia. 'E 'i ai nai ha ng. tokoni mai ki he fa'ahinga fakakaukau pehe koe'uhi he 'oku lahi 'ene haa 'i muli ni?
>

>----------------------------------------------------
Loke malo 'etau ma'u e 'aho ni. Na'e hoko 'a e femo'uekina koha fktonuhia lelei ia 'o e fa'ahinga teunga 'oku ke lave ki ai, ka 'e hoko ko ha palopalema kiate kitautolu 'o katau ka fehu'ia, he'e taumai aa 'e 'ulutukua ia . 'Oku 'ikai foki kau e teunga he me'a 'oku fkmamafa ai e feitu'u la'a ni , ka ko e valama'a 'oku matamatalelei ange ia he valasi'i, pea kau ai mo e 'uhinga ne fokotu'u hake 'e Fakapulia 'a e 'ikai 'ofi 'ia 'a e feitu'u e tu'ulutui ai 'o tali lotuu.
Ko e 'Otua ne ne fekau 'a Mosese ke to'o hono topuva'e, mahalo 'e lelei pe ka talaange 'e he Faifekau ke valama'a mai ki he lotuu.
ko e tuli koa pe.

sepesi.

[sfaupula]

----- Original Message -----
From: <ke...@post.com>
To: <tasil...@googlegroups.com>
Sent: Friday, August 29, 2008 11:25 AM
Subject: [tasilisili] Re: Ekisoto 3: 1-15

na'e 'i ai e tokotaha ne tuku pe ngaue pea ha'u pe mo hono teunga likoliko
ki he lotu Pulelulu 'e taha. Hili pe lotu pea ui atu ha taha 'o e kau fefine
pe ko e ha e fa'ahinga teunga ko ena 'oku tui mai ki he lotu? Ne pehe atu 'e
he tokotaha vala likoliko, ne u mahu'inga'ia ange 'i he koloa folofola 'i
ha'aku 'alu 'o teuteu pea u tomui mai. A'u ki he Pulelulu hoko ne ma'u lotu
ai pe tokotaha ni mo e fotunga tatau pea na'e 'ikai toe fakalea'i ia 'e ha
taha. Pea a'u atu ki ha taimi kuo hange e vala likoliko ia ha teunga lotu ki
he tokotaha ni. A'u atu ki ha taimi kuo ne pu'aki mai e fakakaukau, 'oku
mahu'inga ange 'a e loto mo hono laumalie 'i he teunga. Koloa pe ke ma'a e
loto mo makona, pea ko e talanoa kehe e teunga ia kiate ia. 'E 'i ai nai ha
ng. tokoni mai ki he fa'ahinga fakakaukau pehe koe'uhi he 'oku lahi 'ene haa
'i muli ni?

----

malo loke pea 'oku mo'oni 'aupito 'a e ha e me'a ni 'i muli ni. 'oku kau e
tau'ataina 'a e tangata 'ia sisu ha me'a 'oku lelei mo taau ke tulima'u ki
ai e taha kotoa. ka 'i he tafa'aki 'e taha 'oku fa'ahoko 'a e tau'ataina
'oku tau ma'u 'ia sisu ko ha me'a ketau siokita ai 'i he taimi lahi. hange
kiate au 'oku lelei 'a e tau'ataina 'ia kalaisi 'oka mu'omu'a ange 'a e
'ofa'i e laumalie 'o kinautolu 'oku vaivai. mo'oni 'aupito pe 'a e mahu'inga
ange tulituli ki falelotu ke fanongo 'i he malanga pe ko e mahu'inga ange 'a
e ma'a e loto 'i he teunga 'oku tui, ka ko hono mele he 'oku si'i tukia ai e
laumalie ia 'o e taha e kaunga fononga.

kole ange ki he tangata vala likoliko pe'e lava nai ke fa'o pe he kato ha
valama'a koe'uhi ko hono kaunga fononga ko ia 'oku nau kei mahu'inga'ia pe
he vala ma'a ki he lotu.

------------------------------
I think therefore I'm confused
------------------------------

[sale Finau]

Ko Mosese 'oku hange ha 'Eua 'Ouuuuuuua.
 
sale

> From: ke...@post.com
> To: tasil...@googlegroups.com
> Date: Fri, 29 Aug 2008 22:27:17 -0500
> Subject: [tasilisili] Re: Ekisoto 3: 1-15
>
>

[Sepesi]

Mei fee eni tangata'eiki ? mahalo pe ko e faama sipi 'a Setelo ne tu'u
'i Motuu ee pea 'ai ai mo e mo'unga'ia.

'ofa atu.

sepesi.
----------------------------------