Re: [tasilisili] M�TIU 22.34-46 ['Okatopa 26, 2008]
ke...@post.com
Na’e ‘eke ‘e he Tufunga Lao, pe ko e Loea (Lapai), kia Sisü pe ko e fee ‘a e Lao “mamafa taha” (greatest). Ko e hiki ‘e Ma’ake ‘a e konga ko eni ‘oku haa ai ko e fehu’i na’e fai ‘e he Sikalaipe, pea ‘oku hangë ‘oku faaitaha ‘a e ‘ilo ‘a e Sikalaipe mo Sisü he ‘oku too ai ‘a e lea ‘a Sisü: ‘oku ‘ikai ke ne mama’o mei he Pule’anga (Mk 12.28-34).
Kae manatu’i pe foki ko Mätiu na’e toki fa’u ia hili ‘a e hiki ‘o Ma’ake pea mo e too ‘a Selusalema he 70 TJ; pea ko e konga lahi ‘ene fakamatala ‘oku faka’ulungaanga’i ‘e he tükunga ko ia. Ko e too ‘a Selusalema, ko e too ia ‘a e Sätusi, he ko kinautolu na’e ‘i he tu’unga pule ki he kakai Siu. Pea ‘i he taimi ‘o Mätiu, kuo molia ‘a e mafai ‘o e Sätusi mo e kau Selote kae hopo hake ‘a e kau Fälesi ki he tu’unga pule mo hono leva’i ‘a e lotu mo e fonua. Pea ko e ha’u ia ‘a e Tufunga Lao ‘ia Mätiu, ko e fakafofonga’i ‘o e kulupu na’a nau pukepuke ‘a e Lotu.
Pea ko e me’a foki ‘e taha, ko e taimi eni na’e fakatanga’i ai ‘e he kau Fälesi ‘a e kau muimui ‘o Sisü, ‘o hangë ko ia na’e kau ki ai ‘a Saula ‘i he’ene toutou taki popula’i ‘a e kau Kalisitiani ‘o toki iku ai ki he hala ki Tamasikusi mo hono liliu. Pea koe’uhi ko e tu’unga taki fakapuhopuha’a ko ia ‘o e kau Fälesi, na’e ‘ikai loko mäfana ai ‘a Mätiu ia ki he kau Fälesi, pea ko e ‘uhinga lahi ia ki he ngaahi ‘imisi ‘vaivai’ ‘oku talanoa’i ‘aki ‘a e Fälesi ‘i he’ene Kosipeli.
‘Oku mahino ‘a e taumu’a ‘a e Tufunga Lao—ke ‘ahi’ahi’i (peirazo) ‘a Sisü (v. 35). Ko e me’a tatau pe eni na’e fai ‘e he Tevolo ‘i he toafa kia Sisü ‘i hono ‘ahi’ahi’i (4.1-11). ‘I he Kosipeli ‘a Mätiu, ko e Tevolo pe ko e Fälesi ‘oku nau ‘ahi’ahi’i ‘a Sisü. ‘Pea neongo ia, ‘oku ‘i ai pe ‘a e kehekehe ‘i he ngäue ‘a e Tevolo ‘i he toafa mo e me’a ko eni ‘a e kau Fälesi. Ko e tokotaha ‘ahi’ahi (temper), hangë ko ia na’e fai ‘e he tevolo—ko e feinga ke ‘ilo pe ‘e LAVA ‘a Sisü. Ko e ‘ahi’ahi ‘a e Fälesi na’e kaveinga ia ke too (fail) ‘a Sisü. Pea ‘i he tu’unga ko ia, na’e taupotu ‘i he kakaa ‘a e fai ‘a e kau taki lotu Siu ‘o pangoange ia ‘i he fai ‘a e Tevolo. Ko e ma’ulalo lahi ia ‘o e kau Fälesi ki he fakakaukau ‘a Mätiu.
Na’e fakafetu’utaki atu ‘a e Tufunga Lao kia Sisü ‘aki ‘a e hingoa ko e Faiako (Teacher). ‘Oku ongo faka’apa’apa ‘a e fotu mai ia, ka ‘oku malumu mei mui ‘a e fu’u ha’o lahi faufaua. Ka ko hono fai totonu ia ‘o e “fakangalikovi’i” ‘o ha taha, ko hano ki’i hiki’i hake kae toki ha’aki hifo. Ko e me’a eni ‘oku lahi hono fai ‘e he me’a ko e fakapangopango, pea ne’ine’i ui ko e fakapangopango, he ‘oku tu’u-loo-ua ai ‘a e pango ‘e ua!
__________________________________________
"Be faithful in small things because it is in them that our strength lies." --Mother Teresa
--
Be Yourself @ mail.com!
Choose From 200+ Email Addresses
Get a Free Account at www.mail.com
sfaupula
----- Original Message -----
From: <ke...@post.com>
To: <tasil...@googlegroups.com>
Sent: Monday, October 20, 2008 10:05 AM
Subject: [tasilisili] Re: M�TIU 22.34-46 ['Okatopa 26, 2008]
‘Oku ongo faka’apa’apa ‘a e fotu mai ia, ka ‘oku malumu mei mui ‘a e fu’u ha’o
lahi faufaua. Ka ko hono fai totonu ia ‘o e “fakangalikovi’i” ‘o ha taha,
ko hano ki’i hiki’i hake kae toki ha’aki hifo.
--
malo loke hono toutou tafu mei hena e ngaahi ma'u'anga ivi ki he 'etau
fononga, he kuo hu hotau tokoua ko fkpulia ki he ICW (intensive care ward)
pea fktauange ki he 'eiki 'oku pule ki he me'a kotoa pee ke vaveni mai hano
fkfoki kia fkpulia ha sino mo'ui lelei. tuku pe ke tanaki atu pe ki faleoko.
neongo e feinga e kau ma'u mafai 'o selusalema/temipale ke tukuhifo 'a sisu,
'oku 'ikai pe ke fai ha ofo hono toutou hanga 'e he hipi 'o kaivevela'i e
kau ma'u mafai. 'oku hanga 'e matiu 'o fkmahino 'a e toutou kaivevela 'a e
kau ma'u mafai pea mo ma'olunga hake 'a e tu'unga 'o sisu 'i he kau ma'u
mafai 'aki 'a 'ene toutou fkmahino na'e 'ikai pe ke toe 'uke hake ha'a nau
fkfepaki kia sisu hili hono tali 'e sisu 'enau ngaahi fehu'i fkpangopango ke
tukuhifo'aki ia (ftt. 21:27, 45-46; 22:15, 22, 34, 46).
ko e founga eni 'o e me'a ko e tipeiti fehu'i mo tali 'i he kuonga 'o sisu
ne fkmahino ai pe kohai 'i he ongo tafa'aki ne ma'olunga ange mo mavahe hake
'i he ongo tafa'aki. ko ia, ko e me'a 'oku mahino mai 'i he hanga 'e sisu 'o
tapuni'i e ngutu 'o e kau satusi moe kau falesi 'oku ma'olunga ange mo tonu
ange 'a sisu 'i he kau ma'u mafai 'o selusalema/temipale.
'i he tafa'aki ko ia 'o e hanga 'e sisu 'o fkmahino 'oku ne ma'olunga ange
'i he kau ma'u mafai, 'aki 'ene fksilongo'i kinautolu, 'oku hanga ai pe 'e
sisu 'o lalanga ki he'ene ngaahi tali 'o e ngaahi fehu'i 'a e kau ma'u mafai
ha ngaahi mo'oni'i me'a 'oku ha ai hono mafai fk'otua/misaia. pea ko e konga
'i he talanoa koeni ne hanga ai 'e sisu 'o fke'a hono mafai ko ia 'oku tala
ai 'ene mavahe hake 'i ha toe taha kuo 'ai ki ai ha fa'ahinga mafai 'i he
lalo langi ni.
hili hono hanga 'e sisu 'o fk-silongo'i e kau satusi (v.24) na'a ne tafoki
hake 'o tatapuni e ngutu e kau falesi (v.46) 'aki 'a 'ene tuhu'i ange ki he
kau falesi e kano'imata 'o e me'a 'oku tautau kotoa ki ai e ngaahi
tu'utu'uni 'i he 'lao mo e tohi palofita' (expression for the part of the
hebrew bible [ot] that speaks of the subject under discussion) pea mo ne
hanga 'o fkmahino 'a 'ene mavahe hake 'ana ia 'i he tu'i ko ia ko tevita 'a
ia ne fua tautau ki ai e mafai moe langilangi e toenga e ngaahi tu'i kotoa
'o 'isileli.
ko ia , neongo ko e hako 'o tevita 'a e misaia, 'oku fkmahino 'e sisu ki he
kau falesi 'oku ma'olunga ange pe 'a e misaia 'ia tevita, he ko e fkmo'oni
'a e laumalie 'ia tevita 'oku fke'a ai 'e tevita ta ko e misaia ne fknofo ia
'e he 'otua ki hono to'oma'ata'u (tu'unga taupotu taha). ko ia, ne 'ikai toe
'ilo 'e he kau ma'u mafaii pe te nau toe kalo ki fe, he ko e fkkaukau ne
fokotu'u 'e sisu 'i he'ene fehu'i, ne te'eki ke nau ma'u 'enau tolu ha tali
ki ai.
kaekehe, 'oku 'i ai 'a e pole 'o e talanoa ni kiate kitautolu, he kuo mahino
'a e tu'unga 'o sisu pea mahino mo e tu'unga 'o e kau ma'u mafai ko ia 'oku
nau fehi'a kia sisu.
1. 'oku 'ikai tonu ke toe veiveiua 'etau fkongoongo kia sisu ko hotau 'eiki
(jesus as lord is someone who has authority over us).
2. ke fkhinga katoa atu hotau kotoa ki he 'otua pe taha (pea),
3. ko e fa'ahinga loloto 'ete 'ofa kiate kita (this is not self love), ke
pehe foki 'a e loloto 'ete 'ofa ki hoto kaunga'api (ftt.mt.5:44 - hoto fili,
lk.10:29-37 - kinautolu 'oku kafo 'enau mo'ui).