Kuo ma'u 'a e ongoongo meihe Auckland University 'enau fiefia lahi 'ihe lekooti 'a Tonga ihe maaka (band) ma'olunga taha meihe kau sivi kotoa 'ihe South Pacific Region talu mei hono fiema'u 'ehe Pule'anga Nu'usila mo 'Aositelelia ke fakalele 'a e IELTS. 'Oku a'u hono talanoa'i 'o e lekooti ko 'eni kihe Cambridge University, IELTS Australia, moe ngaahi fai'anga sivi kotoa pe 'i mamani 'oku fakahoko ai 'a e sivi 'ihe IELTS.
Na'e fakahoko 'a e sivi English ko 'eni 'i Tonga 'ihe uike 'e ua kuohili, pea koe band lahi taha na'e 8.5 (academics), koe tamasi'i 'oku lolotonga sotia 'i Tonga na'e ma'u 'ene scholarship ke folau mai 'o ako 'i muli ni, ka kuopau ke sivi 'ihe IELTS. Kataki na'e 'ikai ke ma'u mai hono hingoa ka koe 'Tonga' 'oku ma'ave'ave 'aki 'a e lekooti ko 'eni..
IELTS = International English Language Testing System
Koe IELTS 'oku fa'u 'a e sivi mei he Cambridge University 'o toki tufaki mai ki mamani. Koe sivi ni kuopau ke lava ai ha taha pe 'i mamani 'oku kole visa ako pe visa ngaue, ki 'Aositelelia, Nu'usila kau atu ai pe mo hono fiema'u 'e 'Amelika moe ngaahi fonua kehe. 'Oku kau ai pe mo kinautolu kuo 'osi ma'u honau ngaahi mata'itohi meihe ngaahi university hange ko USP 'ihe sivi IELTS 'okapau 'oku fie hoko mai 'enau ako pe fie ngaue 'i 'Aositelelia ni, mo Nu'usila.
Koe kakai 'o Tonga 'ihe ngaahi ta'u kuohili na'anau sivi 'ihe IELTS kuopau kenau folau ki Fisi 'o sivi 'i USP, pe Nu'usila 'o sivi 'ihe Auckland University, pe 'Aositelelia 'ihe ngaahi cenre kehekehe 'o sivi ai..
Koe sivi IELTS na'e kamata hono fakahoko 'i Tonga 'ihe ta'uni. Kuo 'osi lava 'a e sivi 'e ua pea 'e toe fai 'a e sivi 'e taha 'i 'Okatopa ka kuopau ke 'uluaki lesisita kimu'a 'ihe ngaahi uike 'a kinautolu 'oku fie sivi 'ihe sivi ni.
Koe tu'u kihe kaha'u 'e kei hokohoko atu pe 'a e fakahoko 'o e sivi IELTS 'i Tonga. 'Oku folau atu pe 'ae kau fai sivi meihe Auckland Univerisity 'o fakahoko pea nau foki mai moe ngaahi pepa sivi 'o 'a'ahi 'i Nu'usila. 'Oku 'uike pe 'e ua meihe 'aho sivi pea ma'u 'ae ola. 'Oku 'aonga 'a e sivi 'o e IELTS kihe tokotaha sivi 'o a'u kihe ta'u 'e ua pea toki fakata'e'aonga'i.
Na'e 'osi sivi 'a e tamasi'i na'e form 3 (year 10 ) 'i 'Atenisi pea lava 'one ma'u 'a e 'band' 'oku fiema'u 'ehe TAFE 'i 'Aositelelia ni kene ma'u kae lava 'o hoko mai 'ene ako ki muli ni.
Koe IELTS na'e alea'i ia 'ehe Sioeli Nau Mission ke fakahoko 'i Tonga ko hono 'uhinga ke 'oua na'a toe fakamoleki 'ehe Tonga 'a e pa'anga 'oku a'u pe 'o laka hake 'ihe 1000 kihe 'ene folau 'o sivi 'ihe ngaahi fonua muli 'o hange koe fakamatala 'oku haa atu 'i 'olunga. Na'e 'iai foki 'a e fa'ahinga na'anau folau kihe ngaahi fonua muli 'o sivi ai pea nau si'i too pea kuopau ke toe fakamoleki 'a e pa'anga tatau kenau toe folau kae 'oualeva kenau toki lava.
Koe fa'ahinga ko 'eni 'oku sivi 'ihe IETLS 'i Tonga 'oku toe hanga pe 'ehe Sioeli Nau Mission 'o kumi atu moe 'apiako 'i 'Aositelelia ni kenau folau mai 'o ako ai, 'okapau koe 'uhinga 'uhinga ia 'enau sivi 'ihe IELTS.
Kuo hoko foki 'a e Sioeli Nau Mission koe Education Agent 'a 'Aositelelia 'i Tonga. Koe ngaahi services ko 'eni 'oku fakahoko 'ehe SNM 'i Tonga, 'oku totongi 'o lau ngeau 'ihe ngaahi fonua lahi, pea lau afe atu 'ihe ngaahi fonua 'e ni'ihi 'ehe kakai 'o e fonua hange ko 'Esia, Europe, moe Middle East, 'enau totongi 'a e Education Agents kenau fakahoko 'a e ngaahi ngaue ko ia. Koe services 'a e Sioeli Nau Mission 'oku 'ikai ke totongi, ko 'enau ngaue fakasevaniti ma'ae kakai 'o Tonga, pea 'oku 'iai 'ae faka'amu ke toe fakahoko atu moe ngaahi ngaue ko ia kihe ngaahi fonua 'o e Pasifiki.
Na'e toe alea'i pe foki 'ehe Sioeli Nau Mission 'a e kautaha (NGO) 'i Tonga 'oku 'iloa koe Ma'a Fafine mo Famili Inc (MFF), talekita ai 'a Betty Blake kenau hoko atu 'e kinautolu 'a e ngaahi fetu'utaki moe Auckland University felave'i moe IELTS ko hono 'uhinga 'oku nau ma'u 'e kinautolu 'a e taukei fakangaue 'i Tonga felave'i moe tafa'aki ko 'eni. Koe taukei fakangaue 'a e Ma'a Fafine moe Famili 'ihe 'enau ngaue fakataha moe Sioeli Nau Mission na'e malava ke fakatokanga'i 'oku totonu ke fakahoko ha polokalama ako English 'i Tonga kene hanga 'o tokoni'i 'a kinautolu 'e sivi 'ihe IELTS. Ko ia ai, 'oku fakahoko 'a e polokalama ako English pea 'oku totongi pa'anga Tonga 'e 300 'a e tokotaha. Koe polokalama English tatau moe polokalama ko 'eni 'oku fakalele 'ehe MFF 'i Tonga ko hono fakalele 'i Nu'usila mo 'Aositelelia 'oku 'ova hake 'ihe pa'anga 'e 3000 (tolu afe) pea 'oku 'iai 'a e fa'ahinga
na'e folau mai meihe ngaahi fonua 'o 'Esia, 'Initia, Europe, moe Middle East 'oku a'u 'enau mole 'ihe polokalama tatau pe 'i 'Aositelelia mo Nu'usila 'o tahamano tupu (pa'anga 'Aositelelia).
Koe pa'anga 'e 300 'a e tokotaha 'i Tonga 'oku totongi 'aki ia 'a e kau faiako Tonga 'e tokotolu kenau faiako'i 'a e English, 'oku kau mai leva moe kau palangi kuo nau volunteer kenau kau fakataha hono tokoni'i 'a e tokotaha kotoa pe 'e ako 'ihe polokalama English. koe kau palangi ko 'eni 'oku kau ki ai 'a e mali 'o e Australian High Commission, mali 'oe fakamaau lahi 'a Tonga moe kau palangi kehe koe ngaahi hoa 'o e kakai 'oku pule ngaue 'i Tonga 'o kau atu ai moe ngaahi pangike. Koe faka'amu 'a e Ma'a Fafine mo Famili, moe Sioeli Nau Mission ke kau 'a e tokotaha kotoa kihe ako English pea lava 'ihe sivi IELTS.
'Oku 'iai 'a e faka'amu 'e a'u atu kihe ngaahi fonua 'oe pasifiki hono tu'uaki 'o e polokalama English ni kenau folau ange ki Tonga 'o ako mo sivi ai. 'Ihe taimi tatau 'e malava ke toe alea'i mo kinautolu kenau folau mai 'o ako 'i 'Aositelelia ni, mo fakataukei'i 'ehe Sioeli Nau Mission kinautolu 'ihe tafa'aki kihe folau mai ki muli ni 'o ako.
'Oku ou mahino'i 'oku 'iai 'a e fa'ahinga kuo nau 'osi 'ilo kihe fakamatala lahi 'ihe post ko 'eni ka 'oku toe 'iai pe moe fa'ahinga ko 'enau toki lau 'eni 'a e fakamatala ni.
Ko kimoutolu 'oku fiema'u ke sponsor mai hamou kainga ke ako 'i muli ni, kapau 'oku fiema'u ha tokoni, offlist mai 'ihe email address ko 'eni 'oku ou ngaue 'aki, pea 'oku fiefia 'a e Sioeli Nau Mission ke tokoni'i koe. Fakatokanga'i ange 'oku 'ikai ke 'iai ha scholarship 'a e SNM ke 'oatu ka koe ngaahi alea kotoa felave'i moe folau ako mai 'oku malava 'ehe kau ngaue 'ofa 'a e Sioeli Nau Mission ke tokoni atu ai.
'Oku ngaue vaaofi foki 'a e SNM moe Australian High Commission 'a Fiji ko kinautolu 'oku nau 'assess 'a e kole visa folau ako mai ki 'Aositelelia ni. 'Oku toe ngaue vaa 'ofa 'aupito 'a e SNM moe ngaahi potungaue ako 'a 'Aositelelia 'ihe tafa'aki kihe overseas students.
Kuo hanga 'ehe tamasi'i Sotia 'a Tonga 'o fokotu'u 'a e lekooti ma'a Tonga 'ihe tafa'aki kihe English (IELTS) 'ihe pasifiki koe band 8.5 academics.
Tasilisili, malo 'a e lotu ma'a Tonga, kuo lavengamalie ai moe MFF moe SNM 'i ho'omou lotu 'i hono hiki hake hotau fonua 'ihe 'aho kotoa. Koe taha 'ena 'o e outcome ho'omou ngaahi lotu.
ofa atu
daphne
|
koeni 'oku lolotonga takatakai holo he sopingi 'o palamata ko e fakasiosio ha
filo kitaa he he.
mo e 'ofa lahi mei he faifekau 'a e kau Neesi
hausia taufui
Fatai, ko tfinau e kuo ne talamai ke tuku e ulungaanga fakalotu 'oku mau tauhi
he he
mo e 'ofa lahi mei loto Senee
hausia
'ofa atu .
takamuli.
---------------