Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
Daphne Taukolonga
Koe fokotu'u talanoa kia kinautolu 'oku fie talanoa 'ihe topiki ni.
Koe fifili pe koe haa kuo lahi aipe 'a e kelekelee 'i Tonga ka 'oku 'ikai ngoue'i. 'Oku mahino 'a e ngaahi kelekele 'o kinautolu ko 'eni nofo mulii 'oku 'ikai lava 'o ngoe'i ko 'enau nofo muli.
Koe kelekele ko 'eni 'o kinautolu 'oku nofo 'i Tongaa, 'oku 'iai nai ha ngaahi 'uhinga kehe 'oku 'ikai faka'aonga'i ai kihe ngouee?
'Oku 'alu ange ke masiva 'a Tonga pea kau ai moe fiekaia 'a e tokolahi ka 'oku pulipulia koe 'ikai ke 'iai ha ma'u'anga pa'anga ke lava 'o fakataumai ha kato me'akai.
Koe 'uhinga nai 'o e ta'engoue 'a e kakaii tokolahi koe 'ikai kenau poto 'ihe fo'i ngaaue ko ia koe 'ngoue'?
daphne |
Touhuni Hala Puopua
Kuo nau oo nautolu 'o toulanganga mo koka'anga he ngaahi 'aho ni, hahaha!
Kaikehe, ko e kaveinga mahu'inga eni he 'oku tangutu 'a Tonga he koula kae 'ikai ngaue'i pea 'e ngoto pe 'etau mo'ui fakapa'anga kae 'ikai pe tu'u ha taha ia ki 'uta. 'Oku 'asi e kalasi fo'ou ia 'o e "fakapikopiko" 'i Tonga. Ko e tokolahi 'oku nau nofo pe 'o kole mai ki honau famili 'i muli ni ke nau mo'ui ai. 'Ikai ngata ai, ko e fakapikopiko ko eni 'oku nau toe fanau'i 'enautolu e ngaahi hia kehe he taimi 'oku nau fusimo'omo ai, hange ko e kaiha'a. Ka ko e me'a eni 'oku malie 'e 'osi atu e to'utangata ia ko eni 'oku tokoni ki Tonga pea 'e tupu hake 'etau fanau 'a tautolu 'i he 'atakai kehe pea 'oku si'isi'i 'eku tui te nau kei fai e 'ave silini ko eni 'oku tau fai ki hotau famili ki Tonga.
Taimi ko ee 'eku kei si'i hake, na'e oo e 'api kotoa ki 'uta pea na'a mo e ngaahi kalapu kava Tonga, na'e 'i ai 'enau ngaahi toutu'u 'o nau kava Tonga pe ka nau toe ngoue lahi. Hange ko e ngaahi koloo mo e ngaahi feohi'anga kehe na'e 'i ai pe 'enau kau toutu'u. 'Oku 'ikai ke u 'ilo pe 'oku kei hoko atu e founga ko eni pe 'oku inu kava 'ata'ataa pe kau tangata ia.
'Oku 'ikai ngata pe he ngoue, 'oku pehe pe mo tahi. Ne u 'ohovale he'eku 'alu ki Tonga he ta'u 'e taha, ko e taimi te'epupulu eni pea u vakai atu ki tahi 'oku hala ke 'asi mai ha kau fangota ia. Kuo u hifo atu mo hoku ongo 'uhiki, ako'i ke na a'usia e me'a ko e fakahe te'epupulu. Toki a'u atu ki he pongipongi Tokonaki kuo tau hifo e me'alele mo e kau fangota. Talamai 'e homau 'api ko e kau fangota eni ia mei hahake 'oku omai 'o fakahe e te'epupulu ke oo 'o fakatau 'i maketi. Ko e me'a malie ko e 'osi e noodles ia mo e kapaika e falekoloa Siaina kae nofo pe 'uta ia hala mo ha fu'u manioke, pe ki'i hifo atu pe aa ki tahi 'o vakai'i e te'epupulu, limu, vana, mo e ngaahi fo'i kiki too atu ko ia.
'A ia ko e fakapikopiko e 'uhinga 'e taha pea ko e 'uhinga 'e taha hange 'oku lomi'i fakasosiale he fakakaukau 'a e tokolahi, tokua 'oku te ma'ulalo kita he 'alu ki 'uta pe ko e 'alu 'o fakahee te'epupulu. Tu'u leva e fakakaukau ia he fo'i 'uhinga ko ia kae 'ikai mu'a ke te 'alu kita 'o fai e me'a 'oku te 'ilo'i 'oku mo'oni, ko e ngoue mo e fangota ke ma'u mo'ui ai hoto ki'i famili.
Te'eki mahalo ke fu'u tokanga e tokolahi ki he pisinisi 'o 'uta mo tahi. Ne 'i ai e tokoni 'a e EEC he ta'u 'e taha ke oo atu 'o fakalele e pisinisi too lesi pea 'oatu leva mo e ongo Ha'amoa kuo na mo'umo'ua he too lesi fakataha mo e kau saianisi he tafa'aki ko eni. Ko e 'uhinga foki ko e 'akau eni 'oku to ngofua pea pa'anga lelei hono uta ki muli. 'Oku mou pehe ko e tokofiha na'e ha'u ki he kalasi? Fo'i toko 1 matee pee. 'Ikai foki fie faama lesi ha taha ia kae mole atu fu'u faingamalie ko ia.
Malie ma'u pe 'a e ngaahi fakaholomui, 'isa, fakalakalaka mei he 'Otu Motu Anga'ofa.
'Ofa atu,
Uani.
Date: Mon, 26 Jul 2010 17:59:45 -0700
From: sioelina...@yahoo.com.au
Subject: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
To: tasil...@googlegroups.com
'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili
Australia's #1 job site If It Exists, You'll Find it on SEEK
tino tahitu'a
Oku ou nofo au 'o sio'i e kakai 'oku 'i ai 'enau ngoue he taimi 'oku nau fakamaketi ai 'i Tu'imatamoana 'i Ma'ufanga.
Ko 'ete ngoue te ne 'omai 'ete mata'i ika, car pe fa'ahinga me'alele pe, me'akai falekoloa pe ha fefine fa'ahinga ko ee 'oku tuli moaa hahah! Ka 'oku 'ikai ke fai ha lau ia ki ai..
Ko 'eku toki foki mai 'eni mei Vava'u ne fai ha ki'i folau ki ai ki he katoanga 'a Vava'u High School honau ta'u 25 pea ko 'eku sio ki he me'a ko e maumau 'a e kelekele 'ikai ke ngaue'i. I he'eku sio ki loto Neiafu ko e fele atu 'a e unemployment pea mo engali fiekaia ka 'oku te'eki matungau 'a 'uta ia hono ngoue'i. Oku ou tui ko e fakakaukau tatau ia mo ia 'oku fokotu'u 'e Daphne.
ofa lahi atu
Okusitino
From: Daphne Taukolonga <sioelina...@yahoo.com.au>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Mon, July 26, 2010 5:59:45 PM
Subject: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
Daphne Taukolonga
Uani mo Tino malo 'a e ma'u talanoa lelei mo fakatupu fakakaukau.
Uani ko 'ena kotoa pe kuo ke tukumai 'ihe tepile ni. Ngoue moe fangota mei tahi tene lava ke fakatoli'a 'a e loto hoha'a moe fiekaiaa 'i Tonga.
koe fifilini meihe Blue Mountain, koe haa nai 'oku tau nofo ai mo hotau ngaahi familii 'i muli ni kae kei tokanga ai pe hotau 'atamaii kihe kaha'u 'o Tongaa neongo 'oku mahino kiate kitautolu 'oku lahi 'a e ngaahi kelekele 'oku 'ikai ngoue'i 'i Tongaa.
daphne
|
Sione 'Atupuha Koloti
tino tahitu'a
malo
Okusitino
From: Sione 'Atupuha Koloti <sako...@gmail.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Wed, July 28, 2010 11:25:57 AM
Subject: Re: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
Daphne Taukolonga
1) Koe haa koa kuo 'osi 'ilo'i ai pe 'a e founga ke ma'u ai 'a e mo'ui 'a e fonuaa kae 'ikai pe ke liliu ai 'a e fakakaukau moe to'onga mo'ui 'a e kakai 'o Tongaa 'o fakatatau kihe ngaahi iloo?
2) Koe 'ilo'i 'oku 'ikai ke fe'unga 'iate ia pee. Koe fakamatala 'a Uani, na'e 'oatu mei Ha'amoa 'a e tangata tu'umalie 'ihe too lesi (pawpaw) kene tu'uaki kihe kakai 'o Tonga 'a e too lesii, vakai'i atu ia koe tokotaha pe na'e 'alu kihe fakataha ko iaa.
3) Koe ta'ea'usia fakalaumalie nai 'eni 'oku tupu ai 'a e masiva 'a e fonuaa? Lahi pe 'a e kelekelee kae nofo pe 'a e tokolahi 'o fakatu'otu'a mai ki muli ni?
4) Koe ngaahi falekai 'i Nuku'alofa koe lahi tahaa 'oku fakalele 'ehe kau palangi pe siaina. Koe ola nai 'eni 'o e akoo 'i Tonga = process of changing the minds?
4) Kapau nai 'e takimu'a 'a e kau faifekau, kau patele, kau pisope 'ihe ngouee 'i Tonga moe faangotaa, 'oku mou pehee tene fokotu'u ha fo'i akenga fo'ou 'o e mo'ui 'a e kakai 'o e fonua?
daphne |
|
tino tahitu'a
Kuo u fakatokanga'i 'a e Moseiolo Patele 'Ita Koloamatangi tauhi palokia 'a Ma'ufanga pea 'oku ma tautehina kui 'oku 'i ai 'a 'ene ngoue...Oku ne fa'a 'alu ki 'uta...pea 'oku lele hake ai pe 'eku fie to ngoue 'a'aku 'a e vale fakapikopiko ko au...
malo
Okusitino
Daphne Taukolonga
Tino,
koe faiako moe taki mo'onia 'aupito 'a 'Ita Koloamatangi 'o fakatatau ki ho'o fakamatalaa. 'Oku ou tui lahi ko 'ene experience 'ihe ngouee 'e malava ke tokoni ki hono hiki'i mo liliui'i 'a e to'onga mo'ui 'a e si'i fanau moe kakai 'oku ne tokanga'i he koe 'role model' mahu'inga 'aupito 'a e kau faifekau 'i Tonga.
Ta ne'ine'i ke hanga 'e Sisu 'o practically fononga'i 'a e mo'uii, hangee ko 'ene lata ke feohi moe masivaa, feohi moe fehi'anekina'i koe 'uhi he 'oku faingofua 'aupito kia kinautolu kenau sio 'o 'ilo'i 'a e founga totonu 'o e nofoo meihe taa sipinga 'a Sisu, pea faingofua kenau molomolo muiva'e kiate ia 'o hangee koe molomolo muiva'e 'oku ke fakahoko kia 'Ita Koloamatangii.
daphne
|
sep...@optusnet.com.au
Kapau 'e vakai ki he ngaahi tohi fakanofo Faifekau 'ae si'i kau Faifekau na pe 'oku 'iai ha me'a ko e pau ke takimu'a he ngouee moe fangotaa, pea 'oku totonu ke lea'i kinautolu he fakataha'anga fakakuata lipooti atu mo e kau Faifekau ko ee ki he Vatikano ,'i he 'uhinga 'oku vaoa e ngaahi 'Apitukuhau pea hake pe ika 'ikai kenau toknga ki aii 'i honau lakanga Faifekauu.
Koe ngouee moe fangota ko e me'a ia 'ae kakai kotoa pe 'oku 'iai honau nifo, kete moe peito , uhuum !, pea kapau kuo nau te'enifo pee(fktapu).
'Oku ou kole ke fetongi atu mu'a 'ae fika 4 'aki e ki'i fiepoto ko enaa..
4. Kapau 'oku ma'u nifo 'a e Tangata moe fefine Tonga 'oku taau kenau takimu'a he fangota mo e ngoue i Tonga, tokoni ki ai 'ae Potungaue Ngoue moe Toutai Sailosi ee, tala kia Ti Kelo ke fakahaofi e fonu 'oua 'e toutai vale'ii. Mo hai he Potungaue Ngouee kenau faka'ai'ai 'ae oo ki 'uta 'aki hano subsidise e lolo kae lava e kakai 'o o ha vaka 'o taumata'u mo palau ha'anau ngoue.
fokotu'u atu.
takamuli.
----------------
Touhuni Hala Puopua
'Oku malie ma'u pe e lau 'a e palangi "you can take a horse to water but you can't make him drink." Te tau hela hono taki e hoosi ki he ve'e vai 'oku tafetafemalie ka kapau 'oku fakapikopiko e hoosi ia he punou 'o inu, ko Vaihi ee.
'A ia ko e me'a 'oku fiema'u pe 'e anga fefe hono train e taha fakapikopiko ke ne fai ha ngaue? We need change agents, kakai 'oku nau lava ke liliu anga. Pea 'oku ou tui ko e kakai ko ena 'oku ke fakalau mai, kau faifekau, patele, te nau lava e tafa'aki ko ia. Pea 'oku ou tui au ko e konga pe ia 'enau ngaue fakatauhi sipi, fiema'u ke ha ki tu'a mai e ola 'o e lotu lelei 'a Sisu he mo'ui 'a e kakai. Pea 'oku ou tui 'e taimi si'i pe ko lava e "hoosi 'o punou 'o inu" pea makona e famili toe si'isi'i mo e lekooti 'o e laoo mo e hia.
Kaikehe, hange kiate au ne ki'i kolosi 'eta uaea he fakamatala ne u 'oatu. Ka ko e timi mei he EEC ne nau ngaue ki he fakalakalaka fakapisinisi 'i he Pasifiki he ngaahi ta'u lahi. Ne nau hoko atu ki Tonga he ngaahi polokalama kehekehe 'o kau ai e faama lesi. Ne nau 'oatu e ongo Ha'amoa ko ena ke case study 'aki e ola lelei 'enau ngaue 'i Ha'amoa. Kae pango ko e tokotaha pe mei he Vahe Hahake na'e lava ki he Fakataha pea ko ia pe ne ne ma'u e monu, mole e faingamalie 'o e tokolahi. 'Oku toe mahu'inga leva ke te 'i he feitu'u totonu 'i he taimi totonu (right place at the right time).
Fakalata mai e Blue Mountains pea 'ofa pe 'oku 'ikai fu'u momoko.
Uani.
Date: Tue, 27 Jul 2010 18:10:35 -0700
From: sioelina...@yahoo.com.au
|
1) Koe haa koa kuo 'osi 'ilo'i ai pe 'a e founga ke ma'u ai 'a e mo'ui 'a e fonuaa kae 'ikai pe ke liliu ai 'a e fakakaukau moe to'onga mo'ui 'a e kakai 'o Tongaa 'o fakatatau kihe ngaahi iloo?
2) Koe 'ilo'i 'oku 'ikai ke fe'unga 'iate ia pee. Koe fakamatala 'a Uani, na'e 'oatu mei Ha'amoa 'a e tangata tu'umalie 'ihe too lesi (pawpaw) kene tu'uaki kihe kakai 'o Tonga 'a e too lesii, vakai'i atu ia koe tokotaha pe na'e 'alu kihe fakataha ko iaa.
3) Koe ta'ea'usia fakalaumalie nai 'eni 'oku tupu ai 'a e masiva 'a e fonuaa? Lahi pe 'a e kelekelee kae nofo pe 'a e tokolahi 'o fakatu'otu'a mai ki muli ni?
4) Koe ngaahi falekai 'i Nuku'alofa koe lahi tahaa 'oku fakalele 'ehe kau palangi pe siaina. Koe ola nai 'eni 'o e akoo 'i Tonga = process of changing the minds?
4) Kapau nai 'e takimu'a 'a e kau faifekau, kau patele, kau pisope 'ihe ngouee 'i Tonga moe faangotaa, 'oku mou pehee tene fokotu'u ha fo'i akenga fo'ou 'o e mo'ui 'a e kakai 'o e fonua?
daphne
|
Maafu Palu
Ka 'oku ou tui 'oku ai e ngaahi 'isiu lalahi ia 'oku pau ke fakatokanga'i.
(1) Kapau te u 'alu 'o to ha'aku ngoue fakakomesiale, kuo pau ke fiema'u
ha pa'anga ke u kamata'aki, ke fai'aki hano palau, pea mo hano faito'o
pea mo hano tauhi.
(2) Kapau te u 'alu 'o to ha'aku ngoue kai, kuo pau ke fiema'u ha'aku
me'alele ke u 'alu ai ki 'uta 'o to mo tauhi 'a e ngoue, tukukehe ange
'a hono palau mo e ngaahi alaame'a pehe ke fai ki he ngoue.
(3) Kapau na'e lava ke ai ha ngaahi maketi 'i muli na ke uta atu ki ai
'a e ngoue 'a si'i kau to manioke, ma'ala, kumala, talo mo e haa fua 'a
e ngoue 'oku too 'e he kau ngoue heni, 'oku ou tui na'e ai a
fakalotolahi ki he ngoue'i hotau Fonua ni. Faingofua ke tau tukuaki'i 'a
e Pule'anga 'i he me'a ni. Kae fefe kimoutolu 'oku nofo 'i muli na, te
mou lava nai 'o kumi ha ngaahi maketi ke uta atu ki ai 'a e ngoue 'a
si'i kau ngoue 'o Tonga ni. Ka 'ikai pea mou tanaki mai ha ki'i seniti
ke kamata'aki ha'aku ki'i ngoue kae toki totongi atu....hihihihi.
'A ia, 'e kei fiema'u pe ke fai ha pa'anga ia ke fai'aki ha ngoue 'o
tatau pe 'i he ngoue kai pe ko e ngoue fakakomesiale. Molekemama'o ko ha
fakatonuhia'i'aki 'a e toutou tu'u atu 'a e kau faifekau ki muli na he
'ai pa'anga, 'oku ou kau au he tui 'oku 'ikai totonu ke pehe 'a e ngaue,
ka ko 'eku sio eni ki he ngaahi me'a kuo pau ke fai ke ngoue'i'aki hotau
kelekele 'i Tonga ni.
Ko kimautolu ko eni 'i Kolo, ko homau 'api tukuhau 'omautolu ko e teau
'e taha 'oku to 'e he tama ko Kauli 'i Kolofo'ou, 'oku mau tokonaki aipe
'o a'u ki he Sapate. Pea kuo toe ha'u eni mo e Siaina ia mo 'ene laise
(fakatau'aki e pa'anga mei he fakatau faikakai 'a Sia'atoutai),
fakamolemole atu, 'oku 'ikai toe hela palau ia mo tisi. Pea ka toe
fetaulaki e to'ulaise mo e to'umei 'i Sia'atoutai, 'oku 'ikai te u 'ilo
pe ko e ha te mau toe to ngoue ai.
hehehehe.
Daphne Taukolonga wrote:
> 1) Koe haa koa _*kuo 'osi 'ilo'i*_ ai pe 'a e founga ke ma'u ai 'a e
> mo'ui 'a e fonuaa kae 'ikai pe ke liliu ai 'a e fakakaukau moe to'onga
> mo'ui 'a e kakai 'o Tongaa 'o fakatatau kihe ngaahi iloo?
>
> 2) Koe*_ 'ilo'i_* 'oku 'ikai ke fe'unga 'iate ia pee. Koe
> fakamatala 'a Uani, na'e 'oatu mei Ha'amoa 'a e tangata tu'umalie 'ihe
> too lesi (pawpaw) kene tu'uaki kihe kakai 'o Tonga 'a e too lesii,
> vakai'i atu ia koe tokotaha pe na'e 'alu kihe fakataha ko iaa.
>
> 3) Koe ta'ea'usia fakalaumalie nai 'eni 'oku tupu ai 'a e masiva 'a e
> fonuaa? Lahi pe 'a e kelekelee kae nofo pe 'a e tokolahi 'o
> fakatu'otu'a mai ki muli ni?
>
> 4) Koe ngaahi falekai 'i Nuku'alofa koe lahi tahaa 'oku fakalele 'ehe
> kau palangi pe siaina. Koe ola nai 'eni 'o e akoo 'i Tonga = process
> of changing the minds?
>
> 4) Kapau nai 'e takimu'a 'a e kau faifekau, kau patele, kau pisope
> 'ihe ngouee 'i Tonga moe faangotaa, 'oku mou pehee tene fokotu'u ha
> fo'i akenga fo'ou 'o e mo'ui 'a e kakai 'o e fonua?
>
>
>
> daphne
>
>
> <http://au.mc594.mail.yahoo.com/mc/compose?to=sioelina...@yahoo.com.au>>
>
> Uani mo Tino malo 'a e ma'u talanoa lelei mo fakatupu fakakaukau.
>
> Uani ko 'ena kotoa pe kuo ke tukumai 'ihe tepile ni. Ngoue
> moe fangota mei tahi tene lava ke fakatoli'a 'a e loto hoha'a
> moe fiekaiaa 'i Tonga.
>
> koe fifilini meihe Blue Mountain, koe haa nai 'oku tau nofo
> ai mo hotau ngaahi familii 'i muli ni kae kei tokanga ai pe
> hotau 'atamaii kihe kaha'u 'o Tongaa neongo 'oku mahino kiate
> kitautolu 'oku lahi 'a e ngaahi kelekele 'oku 'ikai ngoue'i 'i
> Tongaa.
>
>
> daphne
>
>
>
>
>
>
>
>
> --- On *Tue, 27/7/10, Touhuni Hala Puopua
> /<tou...@hotmail.com
> <http://au.mc594.mail.yahoo.com/mc/compose?to=tou...@hotmail.com>>/*
> ------------------------------------------------------------------------
>
> Date: Mon, 26 Jul 2010 17:59:45 -0700
> From: sioelina...@yahoo.com.au
> <http://au.mc594.mail.yahoo.com/mc/compose?to=sioelina...@yahoo.com.au>
> Subject: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i
> Tonga
> To: tasil...@googlegroups.com
> <http://au.mc594.mail.yahoo.com/mc/compose?to=tasil...@googlegroups.com>
>
>
> Koe fokotu'u talanoa kia kinautolu 'oku fie talanoa 'ihe
> topiki ni.
>
> Koe fifili pe koe haa kuo lahi aipe 'a e kelekelee 'i
> Tonga ka 'oku 'ikai ngoue'i. 'Oku mahino 'a e ngaahi
> kelekele 'o kinautolu ko 'eni nofo mulii 'oku 'ikai lava
> 'o ngoe'i ko 'enau nofo muli.
>
> Koe kelekele ko 'eni 'o kinautolu 'oku nofo 'i Tongaa,
> 'oku 'iai nai ha ngaahi 'uhinga kehe 'oku 'ikai
> faka'aonga'i ai kihe ngouee?
>
> 'Oku 'alu ange ke masiva 'a Tonga pea kau ai moe fiekaia
> 'a e tokolahi ka 'oku pulipulia koe 'ikai ke 'iai ha
> ma'u'anga pa'anga ke lava 'o fakataumai ha kato me'akai.
>
> Koe 'uhinga nai 'o e ta'engoue 'a e kakaii tokolahi koe
> 'ikai kenau poto 'ihe fo'i ngaaue ko ia koe 'ngoue'?
>
> daphne
>
>
>
>
>
> --
> 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he
> memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
> Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko
> e tasil...@googlegroups.com
> <http://au.mc594.mail.yahoo.com/mc/compose?to=tasil...@googlegroups.com>
> Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email
> ki he tasilisili-...@googlegroups.com
> <http://au.mc594.mail.yahoo.com/mc/compose?to=tasilisili-...@googlegroups.com>
> Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e
> http://groups.google.com/group/tasilisili
> ------------------------------------------------------------------------
> Australia's #1 job site If It Exists, You'll Find it on
> SEEK <http://clk.atdmt.com/NMN/go/157639755/direct/01/> --
> 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he
> memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
> Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko
> e tasil...@googlegroups.com
> <http://au.mc594.mail.yahoo.com/mc/compose?to=tasil...@googlegroups.com>
> Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email
> ki he tasilisili-...@googlegroups.com
> <http://au.mc594.mail.yahoo.com/mc/compose?to=tasilisili-...@googlegroups.com>
> Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e
> http://groups.google.com/group/tasilisili
>
>
> --
> 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he
> memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
> Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e
> tasil...@googlegroups.com
> <http://au.mc594.mail.yahoo.com/mc/compose?to=tasil...@googlegroups.com>
> Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki
> he tasilisili-...@googlegroups.com
> <http://au.mc594.mail.yahoo.com/mc/compose?to=tasilisili-...@googlegroups.com>
Touhuni Hala Puopua
Ne fakatau manioke Fisi e ki'i falekoloa Siaina homau feitu'u (Hurstville) 'i he early 90s, ko e ifo atu. Pea 'ohovale pe kuo hu e manioke Tonga. Ne mau oo 'o haka 'ikai kei bicarbonate soda 'aki hono haka 'ikai pe ke moluu ia. Ne iku 'o lava atu pe taha ia mo 'ene haka ki he falekoloa Siaina 'o launga pea ne puli 'osi ai pe 'a e manioke Tonga. Taimi ni 'oku fakatau e manioke Fisi 'o na fe'auhi mo e manioke Vietnam 'a ia 'oku $2.50 ki he kilo. Pau ke tau matu'aki tokanga mei Tonga ke 'omai e lelei taha he 'oku fe'auhi e ngaahi fonua ia he maketi.
Ko e tafa'aki leva 'e taha ko hoku kainga 'oku nofo pe ia heni ka 'oku too ngoue pe ia 'i Tonga pea folau atu pe ia ki Tonga fakamahina tolu ke vakai'i 'ene ngoue. Kuo 'osi pau pe 'ene maketi 'ana 'i Tonga ko e utu pe 'alu hangatonu ki he ngaahi fiema'u ko ia 'ikai toe hela ki Talamahu.
Ko 'eku vakai ki he anga 'emau nofo 'i muli ni, ko e ki'i konga kelekele 'oku mau fetangutu'i ai neongo 'ene si'isi'i 'o fakafehoanaki ki hotau ngaahi fu'u 'api kolo 'i Tonga, 'oku lava pe 'o too ai e hopa, siaine, talo, pele, mango, etc. Ka 'oku ou tui 'e toe too atu kapau 'e too mo ha fu'u mei hoto 'api kolo, pehe ki ha manioke hunuki hifo 'o 'atakai fakataha mo ha 'ulu talo ee. Talaatu he'ikai ke toe hela taha ia 'o fakatau me'akai 'i maketi.
Ne u 'i Tonga he 2003 pea ne fai e feleleaki holo he kumi lemani. Kuo u pehe pe foki 'e au 'oku kei toe e 'ulu lemani mei he kuohili ka ne u mei too fo'ohake hono fakatau e lemani $2.50 ki he fo'i lemani 'e taha he ko e lemani 'oatu mei muli. Ne ma'ama'a ange e falekoloa 'e taha na'e $2 ki he fo'i lemani kae 'ikai ke u 'ilo'i e fale ko ia. Lahi pe laime ia 'i maketi kae hala mo ha fo'i lemani. Ne u talaange ki hoku famili mo e ngaahi maheni, kapau te mou faama aa e lemani ngali sai ange ia. Ka fua 20 e fu'u lemani 'e 1 pea taa te mou tu'u malie kimoutolu he lemani 'ata'ataa pe. Taimi ni 'oku te'eki pe ke lahi e lemani kei lahi ange pe 'asi 'a e laime.
'Oku ou tui ko e kau Siaina te nau taki e ngoue mo e ma'ala 'oku tau anga maheni ki ai he 'oku nau ngaue malohi. Ko e fakafiefia 'ete 'a'ahi atu ki Tonga 'o vakai ki he mahu 'a e vesitapolo kalasi kehekehe he ngaahi 'aho ni he'enau too pea ko ena kuo nau kamata mo e too strawberries.
Uani.
Date: Wed, 28 Jul 2010 10:25:57 +1200
Subject: Re: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
From: sako...@gmail.com
To: tasil...@googlegroups.com
Touhuni Hala Puopua
Kuo ha e 'aka pasikala ia kuo 'ai ai ke tau heka me'alele 'oku $3 tupu e totongi 'o e 'utu ki he lita? Pea kuo ha e huo epu ia mo e huo langa kuo tau 'ai palau ai? Ko e ngoue kai eni masi'i 'oku 'ikai ko e ngoue fakamaketi ki Talamahu pe ko Tu'apule'anga, hehehe!
'Ofa atu ee,
Uani.
> From: maafu...@gmail.com
> To: tasil...@googlegroups.com
> Subject: Re: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
>
>
> Ka 'oku ou tui 'oku ai e ngaahi 'isiu lalahi ia 'oku pau ke fakatokanga'i.
>
> me'alele ke u 'alu ai ki 'uta 'o to mo tauhi 'a e ngoue, tukukehe ange
> 'a hono palau mo e ngaahi alaame'a pehe ke fai ki he ngoue.
>
Maafu Palu
Mahino pe kuo ngalo 'aupito 'ia koe 'a e ngoue. Ko hai te ne lava 'o epu
ha 'eka 'e 1 ke to ai ha'ane manioke? 'Osi e epu pea toe langa kotoa e
me'a ko ia ke to ai e manioke.
'E toki 'aonga e huo epu ia ki hano tauhi 'o e ngoue kuo 'osi to. Pea ko
e pasikala, 'e tui'i ai kita he hala pule'anga he 'oku lahi e me'alele
ia 'i Tonga ni.
Sai pe tuku aipe aa ho'omou seniti, ka u 'aka pasikala pe aa ki he
Siaina 'o mai ha laise ke tali'aki ha'o fou mai heni ke tau kaihaka...
pea sai pe he 'oku lahi mo e mei heni 'i Sia'atoutai.
'ofa atu,
Touhuni Hala Puopua wrote:
> Masi'i Ma'afu
>
> Kuo ha e 'aka pasikala ia kuo 'ai ai ke tau heka me'alele 'oku $3 tupu
> e totongi 'o e 'utu ki he lita? Pea kuo ha e huo epu ia mo e huo
> langa kuo tau 'ai palau ai? Ko e ngoue kai eni masi'i 'oku 'ikai ko e
> ngoue fakamaketi ki Talamahu pe ko Tu'apule'anga, hehehe!
>
>
> 'Ofa atu ee,
> Uani.
>
> > From: maafu...@gmail.com
> > To: tasil...@googlegroups.com
> > Subject: Re: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
> >
> > Malo 'aupito Daphne 'a e fokotu'u fakakaukau,
> >
> > Ka 'oku ou tui 'oku ai e ngaahi 'isiu lalahi ia 'oku pau ke
> fakatokanga'i.
> >
> > (2) Kapau te u 'alu 'o to ha'aku ngoue kai, kuo pau ke fiema'u ha'aku
> > me'alele ke u 'alu ai ki 'uta 'o to mo tauhi 'a e ngoue, tukukehe ange
> > 'a hono palau mo e ngaahi alaame'a pehe ke fai ki he ngoue.
> >
> ------------------------------------------------------------------------
> Find it at CarPoint.com.au New, Used, Demo, Dealer or Private?
> <http://clk.atdmt.com/NMN/go/206222968/direct/01/> --
Sisitoutai Taufa
> 1) Koe haa koa _*kuo 'osi 'ilo'i*_ ai pe 'a e founga ke ma'u ai 'a e
> mo'ui 'a e kakai 'o Tongaa 'o fakatatau kihe ngaahi iloo?
>
> too lesi (pawpaw) kene tu'uaki kihe kakai 'o Tonga 'a e too lesii,
> vakai'i atu ia koe tokotaha pe na'e 'alu kihe fakataha ko iaa.
>
> 3) Koe ta'ea'usia fakalaumalie nai 'eni 'oku tupu ai 'a e masiva 'a e
> fonuaa? Lahi pe 'a e kelekelee kae nofo pe 'a e tokolahi 'o
> fakatu'otu'a mai ki muli ni?
>
> 4) Koe ngaahi falekai 'i Nuku'alofa koe lahi tahaa 'oku fakalele 'ehe
> kau palangi pe siaina. Koe ola nai 'eni 'o e akoo 'i Tonga = process
> of changing the minds?
>
> 4) Kapau nai 'e takimu'a 'a e kau faifekau, kau patele, kau pisope
> 'ihe ngouee 'i Tonga moe faangotaa, 'oku mou pehee tene fokotu'u ha
> fo'i akenga fo'ou 'o e mo'ui 'a e kakai 'o e fonua?
>
>
>
> daphne
>
>
>
> Uani mo Tino malo 'a e ma'u talanoa lelei mo fakatupu fakakaukau.
>
> Uani ko 'ena kotoa pe kuo ke tukumai 'ihe tepile ni. Ngoue
> moe fangota mei tahi tene lava ke fakatoli'a 'a e loto hoha'a
> moe fiekaiaa 'i Tonga.
>
> koe fifilini meihe Blue Mountain, koe haa nai 'oku tau nofo
> ai mo hotau ngaahi familii 'i muli ni kae kei tokanga ai pe
> hotau 'atamaii kihe kaha'u 'o Tongaa neongo 'oku mahino kiate
> kitautolu 'oku lahi 'a e ngaahi kelekele 'oku 'ikai ngoue'i 'i
> Tongaa.
>
>
> daphne
>
>
>
>
>
>
>
>
> /<tou...@hotmail.com
> <http://au.mc594.mail.yahoo.com/mc/compose?to=tou...@hotmail.com>>/*
>
>
> Koe fokotu'u talanoa kia kinautolu 'oku fie talanoa 'ihe
> topiki ni.
>
> Koe fifili pe koe haa kuo lahi aipe 'a e kelekelee 'i
> Tonga ka 'oku 'ikai ngoue'i. 'Oku mahino 'a e ngaahi
> kelekele 'o kinautolu ko 'eni nofo mulii 'oku 'ikai lava
> 'o ngoe'i ko 'enau nofo muli.
>
> Koe kelekele ko 'eni 'o kinautolu 'oku nofo 'i Tongaa,
> 'oku 'iai nai ha ngaahi 'uhinga kehe 'oku 'ikai
> faka'aonga'i ai kihe ngouee?
>
> 'Oku 'alu ange ke masiva 'a Tonga pea kau ai moe fiekaia
> 'a e tokolahi ka 'oku pulipulia koe 'ikai ke 'iai ha
> ma'u'anga pa'anga ke lava 'o fakataumai ha kato me'akai.
>
> Koe 'uhinga nai 'o e ta'engoue 'a e kakaii tokolahi koe
> 'ikai kenau poto 'ihe fo'i ngaaue ko ia koe 'ngoue'?
>
> daphne
>
>
>
>
>
> --
> 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he
> memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
> Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko
> e tasil...@googlegroups.com
> Australia's #1 job site If It Exists, You'll Find it on
> 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he
> memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
> Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko
> e tasil...@googlegroups.com
> Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e
> http://groups.google.com/group/tasilisili
>
>
> --
> 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he
> memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
> Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e
> tasil...@googlegroups.com
> Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e
> http://groups.google.com/group/tasilisili
>
>
> --
> 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i
> he "Tasilisili-he-ngaluope"
> Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e
> tasil...@googlegroups.com
> Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he
> tasilisili-...@googlegroups.com
> Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e
> http://groups.google.com/group/tasilisili
>
>
> --
> 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he
> "Tasilisili-he-ngaluope"
> Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e
> tasil...@googlegroups.com
> Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he
> tasilisili-...@googlegroups.com
> Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e
> http://groups.google.com/group/tasilisili
Malo � tau toe ma� e �ho ni pea malo e fa� fifili,pea �ku � ai e me� �ku
ou fakatoknga�,hei�lo pe te tau tatau ai pe �kai,he neongo �tau loto
atu ke foki e kakai ki Tokanga,ka kuo hu� mai pe tahi ia � e fie nofo
kolomu�,pea �ku �kai ko Tonga pe ia �ku hoko aii,ko e peau ta� mapule�a
ia ki mamani.Kapau � fehu�a pe ko e ha � e nga�nu pehe ai � e nofo mo e
fakakaukau � mamani pea aafuhia mo Tongga,�ku ou tui ka fkma�po�po e
tali he�kai fu� faikehekehe,mahalo pe � mate pe ngaahi tali ki he
faingamalie ange mo e toe faingofua ange.
Totonu ke tau fehu�a � e tupu�nga- ko au �hinga �luaki ko e ako-ko e
ako ko ena kuo ke toe fokotu� atu � Tonga �ku ne toe faka�i�i e Tonga ke
ako malohi ke valavala ma� pe ka � faingamalie pe ia--,sio ki he taimi
na� taha ai pe ako � Tonga na� nau ako nofo ma� pea pau ia ke nau ngoue
ke tauhi�ki kinautolu,fai mai � ua mo tolu � e ngaahi kolisi,sio ki he
taimi ni ,ko e ako�nga � fiha �ku nau kei ngaue ngoue ke tauhi�ki kiautolu.
�ku �ka fai hano tukuaki� kovi e ako molekemama� nau kei ako nofo ma�
pe na� nau kei faka�i�i pe � e pau ke faka�onga� � e kelekele,-ko e nofo
pe tutuku mai � e ngaahi to�ako,ni�hi ma� �nau ngaahi ngaue kae kei
manako pe ke � ai ha fu� ngoue � honau �pi �ta,pea ma� pe faingamalie
��hi ki he ngoue�nga. Ka �ku fefe � e �ho ni? koma atu pe Sisi T.
Maafu Palu
fifili (fakamatala a'usia eni 'o 'ikai ko ha lasu)
1) Koe haa koa _*kuo 'osi 'ilo'i*_ ai pe 'a e founga ke ma'u ai 'a e
mo'ui 'a e fonuaa kae 'ikai pe ke liliu ai 'a e fakakaukau moe to'onga
mo'ui 'a e kakai 'o Tongaa 'o fakatatau kihe ngaahi iloo?
Kapau te mau too ngoue kai kotoa pe, 'e 'ikai pe solova ai e palopalema
ia, he kuo pau ke totongi e 'uhila, vai, ako 'a e fanau, kavenga ki he
siasi mo e famili, na'a mo e kilimi fulunifo, 'oku 'ikai te mau kei
fulunifo'aki e te'ehoosi he taimi ni he kuo 'osi fakataha pe ia mo
ho'omou hiki atu ki muli na. Kapau na'e lava ke totongi tangai manioke e
'uhila na'e mei sai. 'A ia kuo pau ke fakakomesiale 'a e ngoue 'i Tonga
ni ke hoa mo e kuonga. Ka 'oku 'ikai ha maketi ke 'ave ki ai 'a e ngoue.
Kapau na'a mou lava 'o alea'i ha maketi hena ('o 'oua 'e toe kaakaa ha
taha he kau alea) ke uta atu 'emau ngoue, na'e mei lahi 'a e kakai 'e
ngoue.
2) Koe*_ 'ilo'i_* 'oku 'ikai ke fe'unga 'iate ia pee. Koe fakamatala
'a Uani, na'e 'oatu mei Ha'amoa 'a e tangata tu'umalie 'ihe too lesi
(pawpaw) kene tu'uaki kihe kakai 'o Tonga 'a e too lesii, vakai'i atu ia
koe tokotaha pe na'e 'alu kihe fakataha ko iaa.
Ko hono palopalema 'o e ngaahi faingamalie pehe ni, he 'oku 'ikai ke
fa'a tu'uaki fakalelei 'e he ngaahi potungaue 'oku 'omai ki ai 'a e
ngaahi me'a pehe ni. Ko e tokolahi 'o e kau ngoue 'oku 'ikai ha'anau TV
ke nau sio ai ki he ngaahi me'a pehe ni. Pea 'oku mo'ua ia he huo 'ene
ngoue 'o 'ikai fa'a fanongo he letioo ke ne 'ilo. 'O tu'unga ai hono
ta'e'ilo'i 'o e ngaahi faingamalie ko eni. Hange ko eni, mahina e ua kuo
'osi, na'e ha'u ai ha kau palangi NZ ko e fiema'u kau exporter Tonga
(fa'ahinga me'a pe). Na'e 'ikai tokolahi 'a e kakai ne 'ilo ki ai he ne
'ikai sai hono fanongonogo 'o tu'unga ai 'a e ma'u 'e ha ki'i tokosi'i
'a e faingamalie ni.
3) Koe ta'ea'usia fakalaumalie nai 'eni 'oku tupu ai 'a e masiva 'a e
fonuaa? Lahi pe 'a e kelekelee kae nofo pe 'a e tokolahi 'o
fakatu'otu'a mai ki muli ni?
'Oku mahino mei he'eku fakamatala 'i 'olunga ta 'oku 'ikai ko ha
palopalema fakalaumalie eni ia 'oku mau fekuki mo ia 'i Tonga ni. Mo'oni
'oku lahi e kelekele, ka kuo pau ke kei fiema'u pe ha pa'anga ia ke
fai'aki e mo'ui 'i Tonga ni 'o hange ko ia 'oku ou fakamatala ki ai 'i
'olunga (1). Kapau te mou lava 'o ha'u 'o too aa 'ekimoutolu ha ngoue
heni 'i Tonga ni, ke mahino 'oku lava pe 'a e me'a 'oku mou lau, pea
'osi, pea tuku ki homou kainga 'i Tonga ni ke nau hoko atu hono tauhi mo
hono fakamaketi'i (ke mou hoko ko e fa'ifa'itaki'anga ki he Tonga 'o e
mo'oni 'oku mou taukave'i), te mau tui atu ki ho'omou lau pea 'e 'ikai
te mau toe kole atu. Ko e to ngoue ko eni, 'aki e pasikala, huo epu mo e
huo langa, 'oua na'a palau pe tisi pe uki kau ngaue ke huo mo tauhi ho'o
ngoue na'a fiema'u ha pa'anga ki ai. 'Alu ho'o pasikala 'o uta mai ai
ho'o kau'i manioke mei Houma pe ko 'Utulau 'oku lahi ai (kae tokanga pe
na'a ma'u koe).
4) Koe ngaahi falekai 'i Nuku'alofa koe lahi tahaa 'oku fakalele 'ehe
kau palangi pe siaina. Koe ola nai 'eni 'o e akoo 'i Tonga = process of
changing the minds?
'Oku 'ikai ko e ako pe 'oku fiema'u ki he fakalele falekai. 'Oku
fiema'u 'a e pa'anga lahi ke kamata'aki 'a e pisinisi kotoa pe
(capital). 'Oku toe fiema'u mo e pa'anga ke totongi'aki kau ngaue, mo
tauhi 'a e falekai. Pea 'oku taau foki ke tokanga'i mo e maketi mo e
anga 'etau nofo fakatonga. Hange, ko e pau ke tau fuakavenga he lotu, mo
'etau ngaahi putu 'e fakafalala mai ia kia kita 'oku ai 'ete pisinisi ke
si'i tamate'i kita. 'A ia 'oku liliu 'e he ako 'a e 'atamai 'o e Tonga,
ka 'oku 'ikai te ne ma'u 'a e naunau fe'unga ke kamata'aki e pisinisi 'o
hange ko e Siaina.
4) Kapau nai 'e takimu'a 'a e kau faifekau, kau patele, kau pisope 'ihe
ngouee 'i Tonga moe faangotaa, 'oku mou pehee tene fokotu'u ha fo'i
akenga fo'ou 'o e mo'ui 'a e kakai 'o e fonua?
Mo'oni 'oku tonu ke too 'e he faifekau ha'ane ki'i ngoue ke kai ai mo
hono famili. Ka 'oku 'ikai ko e tefito'ingaue 'a e faifekau ia ko e hoko
ko e fa'ifa'itaki'anga he to ngoue. Ko hono fatongia ke takimu'a 'i hono
'ave 'o e kakai ki he 'Eiki ko Sisu Kalaisi ke nau ma'u e mo'ui 'o lahi
'aupito meiate Ia.
Feefee kapau te mou ki'i 'ahi'ahi 'o omai 'o nofo 'i Tonga ni 'o kumi
ngaue ai 'i ha ta'u 'e tolu pe lahi hake 'o 'oua te mou feinga ki muli
ke 'omi ha pa'anga mei ai ka mou feinga pe ke mou mo'ui 'iate kimoutolu
pe 'i he me'a 'oku mou ma'u 'i Tonga ni.
Tu'a'ofaatu kau epu'i ange fu'u ngoue mei ko eni ke tali'aki kimoutolu
ha'amou ha'u ke tau kaihaka.
> ------------------------------------------------------------------------
> Date: Tue, 27 Jul 2010 18:10:35 -0700
> From: sioelina...@yahoo.com.au
> Subject: Re: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
> To: tasil...@googlegroups.com
>
> 1) Koe haa koa _*kuo 'osi 'ilo'i*_ ai pe 'a e founga ke ma'u ai 'a e
> mo'ui 'a e fonuaa kae 'ikai pe ke liliu ai 'a e fakakaukau moe to'onga
> mo'ui 'a e kakai 'o Tongaa 'o fakatatau kihe ngaahi iloo?
>
> 2) Koe*_ 'ilo'i_* 'oku 'ikai ke fe'unga 'iate ia pee. Koe
> fakamatala 'a Uani, na'e 'oatu mei Ha'amoa 'a e tangata tu'umalie 'ihe
> too lesi (pawpaw) kene tu'uaki kihe kakai 'o Tonga 'a e too lesii,
> vakai'i atu ia koe tokotaha pe na'e 'alu kihe fakataha ko iaa.
>
> 3) Koe ta'ea'usia fakalaumalie nai 'eni 'oku tupu ai 'a e masiva 'a e
> fonuaa? Lahi pe 'a e kelekelee kae nofo pe 'a e tokolahi 'o
> fakatu'otu'a mai ki muli ni?
>
> 4) Koe ngaahi falekai 'i Nuku'alofa koe lahi tahaa 'oku fakalele 'ehe
> kau palangi pe siaina. Koe ola nai 'eni 'o e akoo 'i Tonga = process
> of changing the minds?
>
> 4) Kapau nai 'e takimu'a 'a e kau faifekau, kau patele, kau pisope
> 'ihe ngouee 'i Tonga moe faangotaa, 'oku mou pehee tene fokotu'u ha
> fo'i akenga fo'ou 'o e mo'ui 'a e kakai 'o e fonua?
>
> daphne
>
>
>
>
>
> ------------------------------------------------------------------------
> Australia's #1 job site If It Exists, You'll Find it on SEEK
> <http://clk.atdmt.com/NMN/go/157639755/direct/01/> --
Maafu Palu
Ma'afu Palu
"Love endures all things" Saul of Tarsus d. AD 64.
Kolopeaua Tonga
Faka'ofa e tala e fakapikopiko i Tonga kae fefe fakapikopiko i Muli na.
Ko e tu'u e ngoue i Tonga 'oku totonu ke fai hano toe FU'U savea lahi ki ai..Hange ko 'eni na'e ha e to hina? to Kava? to Talo, Manioke, 'Ufi? to'u meleni, lesi mo e paingani? etc..etc.
Na'e iai e ngaahi matavaivai ai 'ilo lelei pe he kau faama/exporter/ middleman/ agent...na'e fiu tali e matu'a ki he 'enau $ pea mole toe fie ngoue.
'Alu ange pe motu'a mei muli ni o 'omi 'enau ngoue ka e toki oange pea 'oku nau kei tali ni pe ki ai. Pea kapau e omi ha'anau puha me'akai pea talu ai. Pea ka tufa mai ha manioke/talo/ufi pea tuku tau fetuli he taimi tanaki ai. Na'e iai e matu'a to kava na'e 'omi 'enau kava ki muli ni pea 'oku nau kei talitali mai ki ai..Faka'ofa eee.
Kapau ko ia Fefe honau loto fiengoue??? hange e fai ha FU'U holomui.
'Oku tonu ke tau 'alu ki Tonga 'o ngoue..ko e labour $6/hr/ head e kautaha, palau $100/hr.mo e ha fua..pea ke tau fakafuofua ai ki he cost na'e lave ki ai 'a Maafu. 'Oku 'ikai ke nau ma'u e $ ko ia ke fai 'aki..pea toki to e fu'u ngoue ki ia pea toki tauhi. Na'e 'alu ange e motua o fai 'ene to manioke 'eka e 4 cost him more than $1,900 'ikai kau ai e tauhi pea pehe he motu'a ni sai ange kai ma laise he feinga ki 'uta.
Ko e anga pe sio he faingata'a'ia e kau ngoue. huanoa kaa tau ka to ha fu'u ngoue Koloti.
Kolo
> Date: Wed, 28 Jul 2010 20:35:04 +1000
> From: papaif...@gmail.com
> To: tasil...@googlegroups.com
> Subject: Re: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
>
> > 1) Koe haa koa _*kuo 'osi 'ilo'i*_ ai pe 'a e founga ke ma'u ai 'a e
> > mo'ui 'a e fonuaa kae 'ikai pe ke liliu ai 'a e fakakaukau moe to'onga
> > mo'ui 'a e kakai 'o Tongaa 'o fakatatau kihe ngaahi iloo?
> >
> > 'aho ni, hahaha!
> >
> > Tonga. Ko e tokolahi 'oku nau nofo pe 'o kole mai ki honau
> > famili 'i muli ni ke nau mo'ui ai. 'Ikai ngata ai, ko e
> > fakapikopiko ko eni 'oku nau toe fanau'i 'enautolu e
> > ngaahi hia kehe he taimi 'oku nau fusimo'omo ai, hange ko
> > e kaiha'a. Ka ko e me'a eni 'oku malie 'e 'osi atu e
> > to'utangata ia ko eni 'oku tokoni ki Tonga pea 'e tupu
> > hake 'etau fanau 'a tautolu 'i he 'atakai kehe pea 'oku
> > si'isi'i 'eku tui te nau kei fai e 'ave silini ko eni 'oku
> > tau fai ki hotau famili ki Tonga.
> >
Maafu Palu
Lolotonga pe 'eku fakakaukau hake ki he me'a ko ena mo ho'o fokotu'u
mai. Kapau 'oku pehe 'enau ngaohikovia si'etau kau ngoue he te'eki ke
ngoue'i kotoa 'a Tonga ni, huanoa 'oka tau ka ngoue'i kotoa 'a Tonga ni
'o uta atu ki muli.
'ofa atu.
> > > 'Oku 'asi e kalasi fo'ou ia 'o e *"fakapikopiko" *'i
> > > Tonga. Ko e tokolahi 'oku nau nofo pe 'o kole mai ki honau
> > > famili 'i muli ni ke nau mo'ui ai. 'Ikai ngata ai, ko e
> > > fakapikopiko ko eni 'oku nau toe fanau'i 'enautolu e
> > > ngaahi hia kehe he taimi 'oku nau fusimo'omo ai, hange ko
> > > e kaiha'a. Ka ko e me'a eni 'oku malie 'e 'osi atu e
> > > to'utangata ia ko eni 'oku tokoni ki Tonga pea 'e tupu
> > > hake 'etau fanau 'a tautolu 'i he 'atakai kehe pea 'oku
> > > si'isi'i 'eku tui te nau kei fai e 'ave silini ko eni 'oku
> > > tau fai ki hotau famili ki Tonga.
> > >
> > >
> ------------------------------------------------------------------------
>
> > >
> > > Koe 'uhinga nai 'o e ta'engoue 'a e kakaii tokolahi koe
> > > 'ikai kenau poto 'ihe fo'i ngaaue ko ia koe 'ngoue'?
>
> > > daphne
> > >
> > >
>
Saulisi Mafile'o
Sione M. Veituna
Mahalo ko e me'a fua lelei ena ongo tama kia kimautolu ko eni oku fa'a fakaanga mei muli fekau'aki mo e ngaahi me'a 'oku hoko 'i Tonga, tau tomu'a foki ki Tonga o nofo ai mo ngaue ai ha ta'u 'e 3 pe lahi hake pea te ke toki tala oku fakapikopiko e kakai, he he he he.
Kolo, hange oku ke lea mei muli ha ha ha ha ha,
ko e kii talanoa fakatu'a 'eni ia, he 'e kei i Sia'atoutai...nae 'iai 'eku kii manioke 'eka e 2 nae too he api tukuhau oo e kau Kolomotu'a he tafa'aki to'omatu'u e alu atu ki Sia'atotuai, pea 'aho koee na'a ma omai ai mo e tauhi ke to'o ange kii fu'u manioke e 2 ke 'ahi'ahi pe kuo fe'unga ke ta'aki ko e Tokonaki ia, ma foki mai he uike taha kuo vaea e manioke ia ho'o ta'aki, pehee mai e tamasi'i ia, pau pe ia ko e ta'aki fakamaketi eni, he vave pehee hono ta'aki, kuo talaange 'e au, 'ikai ...mahalo ko e ta'aki pe he tama ha'ana e api ko e totongi 'eta ngoue ai ha ha ha ha ha. pehee mai e masii ia, aaah he ikai ke ta'aki vale pehee he motu'a ia, mahalo ko ha fu'u manioke pe ia e 3 te ne ta'aki, kuo pehee atu tuku kehee kapau oku ne fiema'u ke tuku mai ha message ke ta get out of the land, ha ha ha ha , ne vilitaki pe leka koe kaiha'a fakamaketi eni, kuo pehee ange masi'i mahalo oku lahi ange e fiema'u 'a e tama na'a ne ta'aki 'eta manioke he 'eta fiema'u, ta'aki mai aa e toenga ke ave o tufatufa ma'ae kolo (Satisi) ke nau inasi ho'o kakava
na'e fa'a lau 'e he matu'a ngoue he 'aho koe ke 'ai pe mo ha 'inasi 'o e kaiha'a he ngoue 'oku te fai. he oku lahi pe mo e kau fakapikopiko ta'e fienima nima 'uli oku taka he fonua, pea lahi pe mo e kau makau kaihaha'a ia oku nofo pe ke lama e ngaue 'a e ni'ihi ke kaiha'asia
kiate au, tau fai pe koe ha pe ha kihi'i me'a te tau lava 'o tokoni 'aki ki hotau fonua tatau ai pe pe oku tau nofo i fe kae ikai ko e fakaanga pe, pea na'a 'oku mo'oni e lau 'a Ma'afu kimu'a atu ko hotau palopolema ko e palopolema fakalaumalie kae 'ikai ko e faka'ekonomika pe fakasosiale pe fakapolitikale,,,, etc.
moe hufia atu ai pe fonua mo e teu fili falealea ki Novema
Ma'ananga
From: Maafu Palu <maafu...@gmail.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Thu, July 29, 2010 3:20:06 PM
lfun...@yahoo.com.au
Kolo mo Ma'afu
Ma'ananga
Malo 'aupito Kolo,
'ofa atu.
--
ke...@post.com
"Believe those who are seeking the truth. Doubt those who find it."---Andre Gide
david niu
sep...@optusnet.com.au
Taa ko e taimi eni 'oe kumi ivi , kae pehe ia 'oku 'ikai ngoue'i ee.
Kole atu kia Kolopeaua mo e kautama ko ena , vakai ko 'eku hola mai 'aku he 'ikai ke u lava'i 'a 'utaa ka nau toe kola'i atu au ke u 'alu atu 'o fakaeve holo honau ngaahi 'api, ha ha ha.
Koloa pe ena 'oku 'ikai ongo mai ha mate fiekaia, hange ko ia 'i muli nii.
takamuli.
-----------
Sione M. Veituna
From: "lfun...@yahoo.com.au" <lfun...@yahoo.com.au>
To: "tasil...@googlegroups.com" <tasil...@googlegroups.com>
Sent: Thu, July 29, 2010 4:03:46 PM
Subject: RE: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
sfaupula
----- Original Message -----From: Sione M. Veituna
--
'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili
No virus found in this incoming message.
Checked by AVG - www.avg.com
Version: 8.5.441 / Virus Database: 271.1.1/3035 - Release Date: 07/28/10 17:38:00
sep...@optusnet.com.au
'Oku 'iai moe fa'ahinga 'oku fakatau konga ngoue pe kuo taimi ke faka'aonga'i 'o fetuku mai, kiate au ko e fa'ahinga eni 'oku taau ke ngaue'aki 'e Tonga. Koe taimi faingata'a eni ka 'e mau pe ha taha falala'anga i Tonga ke tokoni hono alea'i fklelei ke ma'u pe si'a mo'ui 'a Tonga pea toe ma'u pe mo si'a mo'ui 'ae motu'a faama mulii.
Too 'a Tonga, Fakatau konga ngoue 'a Muli ni pea 'e 'ikai ha ta'efefala'aki he'e clear e me'a kotoa tu'unga he'ena aleaa, mahalo.
Ka ko e 'ai koaa ke 'osi hono ngoue'i ka e 'ikai toe ha vao ke mokomoko ai 'a Tonga ?
takamuli.
Maama Tupa
=====================
Sione M. Veituna
From: Maama Tupa <maam...@yahoo.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Thu, July 29, 2010 5:58:54 PM
Subject: Re: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
sep...@optusnet.com.au
Kapau 'e 'alu ha Faifekau mei he Kolo hoko mai 'i Fatai he hala hihifo 'o fangota, ko e haa ha'omou poa Fakapulia mo Ma'afu ka Sapate 'oku te'eki ke a'u mai ? ha ha ha..
takamuli.
-----------
lfun...@yahoo.com.au
tino tahitu'a
fakatupu fakakaukau pea oku ou tui ko e 'uhinga pe ia 'oe tasilisil...
Kuo tau talanoa 'o ma'u hono mo'oni. Tuku pe si'i kau faifekau ke nau fai pe
si'enau ngaue faka-faifekau. Ko honau pani ia 'o kinautolu mei langi he koe'uhi
na'e 'ikai ke to ngoue 'a Sisu na'a ne kumi 'a 'ene kau 'apositolo ke nau fai 'a
e ngaahi me'a kotoa pe ko iaa. Tau sio ki he feinga 'a e kau toutaii pea ko e
mei 'aho telee mo e 'ikai ke ola..Na'e toki folofola pe 'a Sisu 'a'au e kupenga
ki he mata'u 'oe vaka...Ko ia ai kinautolu ko eee 'oku 'ikai ke faifekau...mou
laka atu ki 'uta pea fakakukafi he 'oku tau taki taha pe taleniti he ko ho'o
ta'e fie faifekau ko ho'o ta'e fie fai 'a e ngaue 'a IA 'oku 'oku 'o kitautolu.
Tala 'a Puala 'AMUSIA 'A IA 'OKU HOHOLI KE FAIFEKAU.....Pea ko e kakai ia 'oku
'o kinautolu 'a e kalauni 'osi tuku pe ma'a kinautolu 'o meimei tatau pe mo
ha'ate feinga ke fakahaofi he Laumalie..Pea kapau te nau faifekau mo lahi e
laumalie 'oku nau fakahaofi'aki hano feinga'i ke tali 'a e 'Alo ko Sisu Kalaisi
pea 'oku 'i ai hono NAAUNAU 'O E KALAUNI ko iaa ki he kau faifekau...
Ko 'etau fehu'i..Ko e ha e me'a na'e 'ikai ke tau oo ai 'o faifekau...kuo tau
practice mo nofo ki he tui ko iaaa..ka tau ka 'ofa he faifekau mo tauhi ia ki
'api siasi..pea 'oku tau ma'u 'a e tapuaki makehe mo'oni...
1. Oku foha 'a 'etau ngoue
2. 'Oku ma'u 'a 'etau toutai
3. 'Oku poto 'a 'etau fanau..pea 'oku 'ikai ko e faifekau 'oku ne 'omai..Ka ko
IA(SIHOVA) 'oku fakafofonga'i 'e he Faifekau. Ko kinautolu ko e kau TOUTAI
TANGATA PE................kai ke 'asi ai ha toutai ika ia ai..pe to ngoue...
Ko e folofola pe na'e 'asi ai.........
'A'AU 'A E KUPENGA KI HE MATA'U 'O E VAKA...PITA FAKATO'OTO'O MUIMUI MAI.....TE
U NGAOHI KOE KE KE HOKO KO E TOUTAI TANGATA
I he laka atu 'a ha'a 'Isileli 'i he toafaa, ko honau tokotokoo ne tuki pe he
toafa pea na'e malava ke ma'u ai e fanga ki'i lepa(luo). I he taimi ko ee ne to
ai ha ki'i 'uha...pea 'oku 'i ai leva 'a e vai ai...pea tokoni ki he'enau
ma'u'anga vaii...ne nau laka pe mo kai mana ka nau kei hanu pee....
'Oku ou tui 'OKU 'IKAI KE TOE KEHEKEHE IA MO KITAUTOLU TONGA...TA U LAKA PE MO
KAI HE MANA MEIA SIHOVA PEA KUO 'AI 'ENI KE TAU 'AVE E KAU FAIFEKAU KE NAU OO 'O
NGOUE...ka e ha kitautolu? Manatu'i ko 'enau lau 'a e Tohitapu 'oku fiema'u e
taimi ki he MEDITATION.ko e fakakaukau loto ko e ha e fekau 'a e 'Otua ki hono
siasi ha maii......kuo u tui kapau te nau ngoue..No time for Meditation..Mahalo
pe 'e ia pe taimi te nau meditate ai..ka te nau lahilahi meditate kinautolu pe
'e foha nai 'enau ngoue pe 'ikai...
Ko ia ai kainga mou 'ofa mai aa he Lotu...
TC
Maafu Palu
Loloto fau e ngaahi koloa fakalaumalie ko ena kuo ke tuku mai. 'Oku
mo'oni ho'o lau ki he meditation ka 'oku ou tui 'oku lahi hoku ngaahi
tokoua faifekau 'oku nau lau tohitapu pe kae meditate ia he ngoue mo e
pa'anga mo e ngaahi me'a kehekehe pe ia.
Ko e me'a 'e taha Tino, 'oku tau ma'u mei he Tohitapu, ka ai ha ipu vai
pe 'e foaki ma'a ha taha Kalisitiani, 'a ia 'oku 'ikai ko e kau faifekau
pe ke fai ki ai 'etau 'ofa, ka ko e ngaahi tokoua 'o Sisu Kalaisi 'oku
si'i hifo mo faingata'a'ia. He ko e fai kiate kinautolu 'oku si'i hifo
he kakai lotu ko e fai pe ia kia Sisu.
Ko ia, 'oua na'a fakangatangata pe ho'o 'ofa ki he kau faifekau, kae
fakakau atu ki ai mo si'a kakai lotu he siasi 'oku faingata'a'ia mo ai
hanau ngaahi masiva'anga.
Si'oto'ofaatu.
Lousiale Uasike
Lousiale Uasike
tino tahitu'a
fo'i lapalapa hina kava 'a'ana mei fale koloa 'o tupunga ai 'a 'ene si'isi'i pea
ta 'oku 'aonga ange pe ke 'oua 'e ngaue'i 'aki 'a e akonaki 'a Sisu..ka paa'i he
taha ho kou'ahe pea 'oange mo ho'o kou'ahe 'e taha ka e 'oange 'a e akonaki ia
'a Mosese..Osi taimi ke hili e uipi ki he tu'a 'oe vale..He 'oku tau tui pe na'e
'ikai ke ha'u 'a Sisu tamate'i 'a e lao 'o Mosese ka na'e ha'ele mai pe ke
fakalahi e lao o Mosese ta 'oku kei 'aonga pe 'a e lao 'o Mosese.
Pau ange 'ete 'ofa 'a kita ki he faifekau ke ne toki fai 'e ia ha lotu 'o e si'i
ko 'eni 'iate kita he oku fanongo 'a Sihova ki he lotu 'a e ma'oni'oni (Aisea
59:1-2)..Ko e me'a ko ee ki he'eku lotu 'a'aku mo e foaki ki he fa'ahinga ko
'eni..mahalo ko setane ia 'e fanongo mai kiate au. Ka u feinga ni ke fakalelei'i
au...lol!
'Oku 'i ai pe kalasi si'i ia 'oku 'uhinga mo'oni ki ai 'a Sisu. Ko Tonga ni ia
he'eku tuii Ma'afu 'oku 'ikai ke 'i ai 'a e fa'ahinga si'i ia ko eee ne 'uhinga
ki ai 'a Sisu..hahaha! Ko e masiva pe ia 'a e Tonga ko e kaiha'a mo e ta heu ki
he tu'utu'uni 'a e lotu pea toki tangutu pe ia 'i 'api 'o fakapoto mei ai mo e
poto ta'e poto.
Kuo vave mai ha taimi 'e transfer 'e he 'Otua 'a e me'a kotoa pe ki he'ene
kakai. Kakai 'oku nau ngaue ma'ana. Kakai 'oku nau nofo 'o (MEDITATE) fakalaulau
loto ki hono faka'ofo'ofa mo hono lotolotonga.
Alu pe ha motu'a ia 'o talanoa politiki he faikava pea ha'u pe ia 'o mohemohe
'ata'ataa pe ka e hela'ia holo 'a e finemotu'a ia he feinga holo ha kai e
fanau...Kuo to teve fifisi 'ataa pe ngaahi 'api ia 'i Tonga ni 'oku totonu pe ke
mohu tafea pe. Uluaki lau pe 'ete faka'ofa 'a'ata pea te tangutangutu ai pe
kita...'Oku ou tui ko e kau si'i 'oku 'uhinga ki ai 'a Sisu ko e kau faifekau he
ko kinautolu 'oku nau fai 'ene ngaahi fekau. Ko ia ai ko 'eku fale'i ki he case
'i Tonga ni.
Ka 'oku 'i ai ha'o me'a lelei 'ave ke polopolo 'e he faifekau. Tui pau ki ai he
'oku akonaki lelei pe Tohitapu ki ai. Oku 'ilo lelei e kakai 'oku nau
fakamu'omu'a ke 'ave me'a lelei ki he faifekau. Oku ou mata tou feiva he tapuaki
'oku nau ma'u. - Me'a ia 'oku 'osi fakamo'oni ta'u lahi pea 'oku tau sio leva ki
hono fua pea 'oku tau ako mei ai. Ko 'eku lau ki he fa'ahinga 'e ni'ihi sio pe
'oku ola lelei hono ola ka e ta'eako ai pe ia. Ko me'a ia 'oku fakafepaki'i ai
'e he kau saienisi 'a e lotu ko e 'ikai ke experiment pea toki ma'u mei ai 'a e
FACTS. Kuo 'osi experiment e lotu he'etau sio 'ata'ataa pe pea 'oku tau tui 'oku
mo'oni 'a Sihova..hoii
Oku ou toe fiefia he'eku fa'a lue mai he pongipongi 'oku luelue fakamalohisino
ha kau faifekau. Ko e taimi 'oku te ongo'i mo'ui lelei ai pea 'oku ifo hono fai
e ngaue 'a Sihova pea 'oku te sio ki he si'oata 'oku te talavou 'i he taimi ko
ee 'oku te tui ai 'a hoto hekesi mo hoto kote pea 'oku te fofonga ola. Oku
fiema'u pe ke faka'ofo'ofa e kau faifekau. Oua 'e fu'u papela 'o hange ko Aisea
Vimahi he New Life. Malanga mai ia ka e mei mahae e fanga ki'i sote ia 'oku
tuii...lol!
Ai pe ke sino sino lelei mo ha faka'ofo'ofa pea 'oku fiefia leva e kainga lotu
he 'ai ai 'enau fotunga lelei he langilangi mo e naaunau 'o e 'Otua ka e toe
sino faka'ofo'ofa mo'oni ki he mamata 'a e kainga lotu.
malo mo e ofa
Tongan Crusader
----- Original Message ----
From: Maafu Palu <maafu...@gmail.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Fri, July 30, 2010 10:27:52 AM
Subject: Re: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
Malo 'aupito Tino,
Si'oto'ofaatu.
-- 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he
sep...@optusnet.com.au
Maama , 'ai pea ke 'eva ange ki Kalapu kapau 'oku ke inu kava pe taame'a lea, ke faingofua ha'amau puke Koe ki a Lief , ha ha ha.
'Ikai ! tahi kehe 'aupito e talanoa siitu'a 'ae tangata ni.
Takamuli.
> lfun...@yahoo.com.au <lfun...@yahoo.com.au> wrote:
>
> Maama ka toe 2 hoó talanoa mafuli talauhuí pehe ni è toò leva èta memipa
> he paenga ni ee.ka ke kumi ha forum á Tefisi ò lea mafuli ai
> -----Original Message-----
> From: Maama Tupa
> Sent: 29/07/2010, 3:58 pm
> To: tasil...@googlegroups.com
> Subject: Re: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
>
>
>
Sione 'Atupuha Koloti
1) kapau ko e ngoue pe ki he me'atokoni 'a e famili mo e kavenga pea 'ai fe'unga pe! vakai atu pe ha ki'i hectare 'e 1 pe toumui 'ai aipe manioke mo e kiki (vegetable).2) kapau ko e ngoue ke lave ai 'a e ngaahi fiema'u fakalotofonua (maketi, juice, chip etc)pea to e ki'i lease atu ha 'api 'e taha!3) kapau ko e ngoue ke tauhi mo tu'apule'anga pea lease atu moha 'api 'e 5 pe 10!1) = 'oku fkpipiko he ko e ngoue pe mo e 'eva, mohe, kole silini ki muli.2) = 'oku ki'i ifo ange ia! ave atu fo'i manioke ki he Small Industries Ma'ufanga 'o fua ma'u aipe me'i kalasini!3) = 'oku fai 'a e fe'auhi pea 'e 'iku lease 'e he ng. kautaha (Wespac, ANZ,TCC etc) 'a e ng. 'api 'uta 'o ngoue'i pea 'e 'osi 'a Tonga pe lease atu mo Niue, 'Ata etc)moutolu 'ofa fonua 'i heni (Fisi) pe NZ, Aust etc 'oua to e kai ha me'a kai ha ngoue (taro etc) mei ha fonua kehe (neongo 'ene ma'ama'a), order (uta) atu 'etau kape, ufi, manioke, mei, etc ke mou 'inasi (neongo 'ene fa'a ki'i mamafa)sai ke fokotu'u ai ha ngaahi kosilio fakafonua ke nau tokanga'i 'a e ngaue ni!pauange polokalama toli ia ki NZ/AUST he 'oku 'ikai ke to e uta meleni? kumala?paingani? etc!malo e tafu pea 'ofa ke tokoni hake 'etau ngoue (koula), vakai atu ha taha mei potungaue ngoue ke tokoni mai ha information!'ofa atukoloti
2010/7/27 Daphne Taukolonga <sioelina...@yahoo.com.au>
From: Touhuni Hala Puopua <tou...@hotmail.com>
Subject: RE: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
To: tasil...@googlegroups.com
Received: Tuesday, 27 July, 2010, 3:07 AM
Kaikehe, ko e kaveinga mahu'inga eni he 'oku tangutu 'a Tonga he koula kae 'ikai ngaue'i pea 'e ngoto pe 'etau mo'ui fakapa'anga kae 'ikai pe tu'u ha taha ia ki 'uta. 'Oku 'asi e kalasi fo'ou ia 'o e "fakapikopiko" 'i Tonga. Ko e tokolahi 'oku nau nofo pe 'o kole mai ki honau famili 'i muli ni ke nau mo'ui ai. 'Ikai ngata ai, ko e fakapikopiko ko eni 'oku nau toe fanau'i 'enautolu e ngaahi hia kehe he taimi 'oku nau fusimo'omo ai, hange ko e kaiha'a. Ka ko e me'a eni 'oku malie 'e 'osi atu e to'utangata ia ko eni 'oku tokoni ki Tonga pea 'e tupu hake 'etau fanau 'a tautolu 'i he 'atakai kehe pea 'oku si'isi'i 'eku tui te nau kei fai e 'ave silini ko eni 'oku tau fai ki hotau famili ki Tonga.
Taimi ko ee 'eku kei si'i hake, na'e oo e 'api kotoa ki 'uta pea na'a mo e ngaahi kalapu kava Tonga, na'e 'i ai 'enau ngaahi toutu'u 'o nau kava Tonga pe ka nau toe ngoue lahi. Hange ko e ngaahi koloo mo e ngaahi feohi'anga kehe na'e 'i ai pe 'enau kau toutu'u. 'Oku 'ikai ke u 'ilo pe 'oku kei hoko atu e founga ko eni pe 'oku inu kava 'ata'ataa pe kau tangata ia.
'A ia ko e fakapikopiko e 'uhinga 'e taha pea ko e 'uhinga 'e taha hange 'oku lomi'i fakasosiale he fakakaukau 'a e tokolahi, tokua 'oku te ma'ulalo kita he 'alu ki 'uta pe ko e 'alu 'o fakahee te'epupulu. Tu'u leva e fakakaukau ia he fo'i 'uhinga ko ia kae 'ikai mu'a ke te 'alu kita 'o fai e me'a 'oku te 'ilo'i 'oku mo'oni, ko e ngoue mo e fangota ke ma'u mo'ui ai hoto ki'i famili.
Te'eki mahalo ke fu'u tokanga e tokolahi ki he pisinisi 'o 'uta mo tahi. Ne 'i ai e tokoni 'a e EEC he ta'u 'e taha ke oo atu 'o fakalele e pisinisi too lesi pea 'oatu leva mo e ongo Ha'amoa kuo na mo'umo'ua he too lesi fakataha mo e kau saianisi he tafa'aki ko eni. Ko e 'uhinga foki ko e 'akau eni 'oku to ngofua pea pa'anga lelei hono uta ki muli. 'Oku mou pehe ko e tokofiha na'e ha'u ki he kalasi? Fo'i toko 1 matee pee. 'Ikai foki fie faama lesi ha taha ia kae mole atu fu'u faingamalie ko ia.
Malie ma'u pe 'a e ngaahi fakaholomui, 'isa, fakalakalaka mei he 'Otu Motu Anga'ofa.
'Ofa atu,
Uani.
'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili
'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili
Maama Tupa
Maama , 'ai pea ke 'eva ange ki Kalapu kapau 'oku ke inu kava pe taame'a lea, ke faingofua ha'amau puke Koe ki a Lief , ha ha ha.'Ikai ! tahi kehe 'aupito e talanoa siitu'a 'ae tangata ni.
Takamuli.
Maama ka toe 2 hoó talanoa mafuli talauhuí pehe ni è toò leva èta memipa he paenga ni ee.ka ke kumi ha forum á Tefisi ò lea mafuli ai...
Sorryyyyyyyyyyyyyy,
Kolopeaua Tonga
Ko e fakahaohaoa he ko ha hopo, 'oku tau fihia ma'u pe he kai e talotonga 'oku ifo mo moluu ..he Takamuli.
Ka oku tau fiema'u ke tau to ha fu'u ngoue ke aonga ki ai e taimi ka e tuku e kaiha'a mo e fakataleoli. Kapau 'oku 'ikai pea ai ha'atau project ngaahi lolo hange ko Ha'amoa.
Na'e iai e project ngaahi lolo a Ha'amoa fai 'e he kakai fefine pe fai pe i honau ngaahi api takitaha. Ko e oatu pe misini tatau niu mo e vau niu pea tuku atu kenau fai e ngaue. 'Oku iai 'enau ngaahi maketi ki tu'apuleanga. 'Oku ola lelei pea mo'ui aupito fakatatau ki he lipooti. Na'a 'oku totonu ke tau feinga he tokoni ko eni ke kamata ha'a tau ki'i project ngaahi lolo ki Tonga. Kolo
penisimani mone
--
'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he "Tasilisili-he-ngaluope"
Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e tasil...@googlegroups.com
Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he tasilisili-...@googlegroups.com
Pea ko e website 'a e Tasilisili ko e http://groups.google.com/group/tasilisili
--
fakapulia
sep...@optusnet.com.au
Ha ha ha,Kolopeaua malo 'e mo'ui tau moe ngaue mei hena.
'Oku ou loto pe ke fktaukei'i 'a Maama, ko'etau ngoue 'oku 'ikai tamala he feitu'u kotoa pee, hange koe Manioke; kau 'ohovale he toe kanolelei 'i Nuku'alofa 'ae me'a ni, Maama ee he kohomu ZOne pe 'oku kanolelei aii.
Ko e fa'ahinga faka'aki'akimui 'a Maama ,he 'ikai fu'u mama'o ia mei he sipinga 'a Vealoloko mo Pitasoni mo'e kau tama honau polokaa.
'Oku fai pe 'ae "mahumahuu"ho'omou toe pole'i mai kemau foki atu 'o ngouee, ka kuo u 'osi ilifia au he'emau kau muli ne nofo heni pea nau tu'u atu ke ngoue , toe vaku mai ki heni he 'oku kei taukei ange pe moutolu 'oku kei toe henaa he fa'ahinga view 'oku mau lele atu mo iaa.
'ofa atu.
takamuli.
-----------
ke...@post.com
"Believe those who are seeking the truth. Doubt those who find it."---Andre Gide
From: Lousiale Uasike <ikunam...@yahoo.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Thu, Jul 29, 2010 2:43 pm
Subject: Re: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
mohetaulanga kupu
From: "ke...@post.com" <ke...@post.com>
To: tasil...@googlegroups.com
Sent: Sat, 31 July, 2010 9:21:07 AM
Subject: Re: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
Maafu Palu
ta ko ena kuo 'osi ma'ala'anga pe 'etau me'a ho'o ala mai, 'ikai te u
toe 'ilo pe teu hu atu 'ifee..
mohetaulanga kupu wrote:
> Loke mo MPalu mo Peni moe kau Tangata leo hotau palepale mou lave mai.
> 'Oku malie 'ae Talanoa ni koe fai atu 'ae Palofita he fakatokanga ka
> naupuke e nautolu a Selemaia o Li ki he lepa. Hange kiate au koe
> loloto ia 'oe angahala 'ae kakai isileli,'oku nau tangutu he Lepa 'oku
> ikai vai koe pelepela pe pea ngalo a Selemaia 'ihe Pela,'oku fakatatau
> 'ae angahala 'ae kakai 'oku nau tangutu he Pela.'Oua e tolo koe anga
> pe sio ka mou lave mai. Seniale.
>
> ------------------------------------------------------------------------
> *From:* "ke...@post.com" <ke...@post.com>
> *To:* tasil...@googlegroups.com
> *Sent:* Sat, 31 July, 2010 9:21:07 AM
> *Subject:* Re: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
>
> Ko e ta'alo pe foki Lou pea ta ko ena ia 'oku pehe...eh ko e me'a pe
> na'a hange ko e talanoa 'a e tama Tukulalo ki he'ene 'alu atu ke taa
> toume he 'aa pulu, pea ko 'ene toho'i mai e va'a toume 'e taha kuo
> ta'ofi ia 'e he fu'u pulu. Talaange 'e he fu'u pulu, hanga kimu'a pea
> ko 'eku taa'i eni koe ke 'oua na'a ke toe ha'u ki loto'aa ni. Ha'u koe
> 'o taa e toume kau kai 'e au 'a e ha.
>
> *__________________________________________
> "Believe those who are seeking the truth. Doubt those who find
> it."---Andre Gide
> *
>
>
> -----Original Message-----
> From: Lousiale Uasike <ikunam...@yahoo.com>
> To: tasil...@googlegroups.com
> Sent: Thu, Jul 29, 2010 2:43 pm
> Subject: Re: [tasilisili] Lahi 'a e Kelekele 'ikai Ngoue'i 'i Tonga
>
> *From:* "ke...@post.com <mailto:ke...@post.com>" ke...@post.com
> <mailto:ke...@post.com> . . . 'ofa pe 'oku 'ikai fakakau mo e ng.
> kelekele pehe 'i hono feinga'i ko eni ke ngoue'i.
> *********************************************************************************************************
> loke, ko e 'uhinga ia 'o e feinga'i ha sino'i pa'anga ke totongi 'aki
> e palau mo e misini keli ko e a'u atu 'a e ngoue ki he kaikai'anga
> si'i fanga pulu ne tulolo. he ka 'ahi'ahi 'a e kau kolo tapu 'a ma'afu
> mo pisikoa ke nau keli huo sipeiti ke 'ai ma'ala honau toumu'a ki
> simana - ko e toe ta'u kakato 'e taha 'a e keli sipeiti 'ata'ata pea
> 'e toe fakamoluu vai hono nofo'i 'e he fanga pulu he lau'ita'u. pea
> manatu'i ke tapuni e matapa na'a hola e fanga pulu 'o maumau'i e ngoue
> 'a fohe he kaunga'api. 'ofa mo e lotu, lou.
>
> --
> 'Oku tufa atu e email ni koe'uhi 'oku kau ho tu'asila he memipa 'i he
> "Tasilisili-he-ngaluope"
> Ko e tu'asila ke 'ave ki ai ha'o email ki he Tasilisili ko e
> tasil...@googlegroups.com <mailto:tasil...@googlegroups.com>
> Ke to'o ho tu'asila mei he memipa ki he Tasilisili, email ki he
> tasilisili-...@googlegroups.com
> <mailto:tasilisili-...@googlegroups.com>
Daphne Taukolonga
Ma'afu
Na'aku 'osi lau pe ho'o fakamatala ko 'eni. 'Oku mahino mai 'eni taa 'oku mahu pe homou ngaahi peito 'o kimoutolu.
'Oku 'iai 'a e fa'ahinga tokolahi 'aupito 'i Tonga na 'oku fiekaia pea koe tokolahi 'oku 'ikai ke 'iai hanau 'api tukuhau, tautefito 'enau fonuu ki Nuku'alofa. 'Oku 'iai moe ngaahi fa'ee mo 'enau ngaahi faanau 'oku 'osi liaki kinautolu 'e honau ngaahi malii pea 'oku nau fakatauatu honau ngaahi sinoo pea sio 'enau fanau 'ihe tangata kehe 'ihe uike kotoa koe 'uhinga koe si'i feinga 'a e ngaahi fa'e ko ia ke fafanga 'enau fanau.
Koe fokotu'u atuu, tukumu'a ho'o mou fakama'ito'aa, koe talamai kemau ooatu 'o ngoue 'oku mau nofo fiemalie pe kimautolu 'i muli ni? Kapau he'ikai ke 'iai ha'amau ngaaue 'oku mau vahe meihe pule'angaa. 'Oku 'iai 'a e fanau fefine 'oku 'i lalo honau ta'u motu'a 'ihe 16, they have no choice but to use their bodies, they have to do whatever they can in order to feed themselves, and their families. 'E lava ke vahe atu ki ai ho'omou ngouee kapau 'oku fonu ngutungutu homou ngaahi peito.
koe lukuluku atu peee.
daphne
|
|
|
|
|