Fwd: Çayır-meralarla ilgili terimler, Türkçe karşılıkları ve bunlar arasındaki terminolojik ilişkiler

[Yasemin Çevik]

---------- Yönlendirilmiş ileti ----------
Kimden: Ali KOÇ <ak...@atauni.edu.tr>
Tarih: 22 Haziran 2009 13:54
Konu: Re: Çayır-meralarla ilgili terimler, Türkçe karşılıkları ve bunlar arasındaki terminolojik ilişkiler
Kime: Yasemin Çevik <yasemin....@gmail.com>

Yasemin hanım merhaba,

Aşağıda parantez içiersinde kelimelerin karşısında anlamlar yazmaya çalıştım Selamlar

 

Grasslands: Otlak (Mera, Otlat da meranın Türkçe karşılığı gibi düşünülebilir. ABD de buğdaygillerin yoğun olduğu meralar grasssland olarak tanımlanmaktadır.)
 
Pastures: Mera (Pasture iyi vasıflı mera, bizdeki taban meralara yakın bir mera tipi. Türkçede bire bir karşılığı yok. Ancak verimli mera olarak tanımlanabilir)
 
Natural pastures: Doğal mera (Tamam doğru bir tanımlama)
 
Permanent pastures: Daimi mera (doğru tanımlama)
 
Sown pastures: Yapay mera, Suni mera (Doğru)
 
Mixed pastures : Karışık mera (ABD de kullanılan bir tanımlama. ABD doğal meraları baklagil ve diğer familya türleri yönünden nispeten zayıf onlar mixed ifadesini sıcak ve serin mevsim bitkilerinin karışık olduğu meralar için kullanırlar. Türkçe karşılık tamamen yanlış olmuş. Bizde bu yönde bir ayrım yok)
 
Pasturing: Merada otlatma (Bizdeki hayvancılığa benzer bir terim. Mera hayvancılığı daha doğru olabilir)
 
Grazing: Otlatma (tamam)
 
Grazing lands : Otlatma alanı (tamam)
 
Rangelands: Yem alanı, yaylım (Tamamen yanlış bir tanımlama. Rangelands bire bir Türkiye meralarını tanımlar. Karışık bitkilerden meydana gelmiş vasat verimli mera anlamında kullanılır. BU tanımdaki meralarda çalış, geven vs geniş yapraklılar hatırı sayılır yer alır)

Browsing: Otlama (hayvanın kendisi için), (Browsing: çalı otlama: sizin tanımınız yanlış)
 
Foraging: Yem arama (hayvanın kendisi için) (Hayvanın otlaması. Arama değil.Yem tüketme olabilir belki)
 
Grazing systems: Otlatma sistemleri (tamam)
 
Grazing capasity: Otlatma kapasitesi (tamam)
 
Grazing intensty: Otlatma yoğunluğu (tamam)
 
Meadows: Çayır (tamam)

Dr Ali KOC
Ataturk University
Faculty of Agriculture
25240 Erzurum, TURKEY
Phone: 90 442 231 25 26
ak...@atauni.edu.tr

----- Original Message -----

From: Yasemin Çevik

To: ak...@atauni.edu.tr ; ago...@yahoo.com ; riza.a...@ege.edu.tr ; mal...@nku.edu.tr

Sent: Monday, June 22, 2009 11:58 AM

Subject: Çayır-meralarla ilgili terimler, Türkçe karşılıkları ve bunlar arasındaki terminolojik ilişkiler

Değerli  öğretim üyeleri,

 

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Yayın Dairesi Başkanlığı olarak Tarımsal kavramlar, bunları temsil eden terimler ve bu terimler arasındaki ilişkilerin incelendiği ve tartışıldığı bir elektronik tartışma platformu oluşturmuş bulunmaktayız. Öğretim üyesi, araştırmacı ve uzmanlardan oluşan 66 kişilik gruba isteyen herkes katılabilir. Bu grupta çayır, mera ve otlak gibi bazı terimlerin Türkçe ve İngilizce karşılıklarını incelediğimiz bölümünde aşağıdaki tablo ortaya çıkmıştır. Bu tablo CAB Tesarus, AGROVOC tesarus ve NAL Tesarus gibi uluslararası kaynaklar ve sözlükler incelenerek ortaya çıkarılmıştır. Sözkonusu kaynaklarda terimlerin yer aldığı şekli de ekteki dökümanda verilmektedir . Burada yer alan bazı kısaltmalar şu manaya gelmektedir:

 

BT: geniş terim, NT: dar terim, RT: İlgili terim, UF: yerine kullan, UF+ birlikte kullan

 

Türkiye'deki tarımla ilgili sözlük, dizin ve literatür taraması yapıldığında bu terimlerin Türkçe karşılıkları hususunda karışıklıklar ve belirsizlikler bulunmaktadır. Bizdeki sözlüklerde çoğu terimlerin karşılığına "çayır ve mera " açıklaması yapılıp geçilmiştir. Fakat dünya literatüründe bu terimlerin temsil ettiği kavramlar farklı farklıdır. Örneğin,

 

Dünyadaki tarım literatürüne ait olan en önemli terminolojilerde kapsamları farklı olduğundan dolayı “grasslands”, “pastures” , “meadows” terimleri ayrı ayrı tanımlayıcı terim olarak yer almıştır (CAB Tesarus, AGROVOC Tesarus, Merriam Webster’s Col. Dictionary) . Yani farklı kavramların karşılığı olarak tayin edilmiştir. NAL Tesarusda da   “grasslands” ve  “pastures” terimleri  farklı  iki kavrama karşılık olduğu; “meadows” terimi için de doğal alanlar için “grasslands”, otlatma amacıyla kullanılanlar için “pastures”  teriminin kullanılması gerektiği belirtilmektedir.  Bunlarla ilgili kayıtlar ektedir.  Şu halde “grasslands” ve “pastures” terimlerine farklı farklı Türkçe karşılıklar tayin etmemiz gerekmektedir.  Şimdiye kadar gruptan aldığım katkılarda ve Türkçe sözlük ve dizinlerde bu terimlerin “eşanlamlı” olarak nitelendirildiğini saptamış bulunmaktayım. Fakat bu iki terimin farklı kavramları karşıladığı uluslar arası terminolojide gösterildiği gibi açıktır. “Meadows” terimi de iki literatüre göre farklı kavramlara karşılık olarak kullanılmıştır.

 

Bu değerlendirmeler ışığında çayır ve meralarla ilgili olan bu kavramlar ve Türkçe karşılıkları aralarındaki terminolojik ilişkiler gözönünde bulundurularak, tekrarlanmayacak şekilde ortaya çıkarılmasına, terimler arasındaki karmaşanın engellenmesine ve gelecekte de sözlüklere bu şekliyle yerleşmesine ihtiyaç duyulmaktadır. 

 

Konunun en yetkili uzmanları olarak aşağıdaki tabloda yer alan İngilizce terimler ve  Türkçe karşılıklarını, terimler arasındaki ilişkileri de değerlendirerek "tekrarlanmayacak şekilde en doğru biçimde nasıl düzenlenmelidir" sorusunu yanıtlayacak şekilde görüşlerinizi bildirebilir misiniz? 

 

Tarımın terminolojisi sizin gibi uzmanların katkılarını beklemektedir. Bu konuya göstereceğiniz hassasiyet için şimdiden teşekkür ederim.

 

Saygılarımla,

 

Yasemin ÇEVİK

Tarım ve Köyişleri Bakanlığı Yayın Dairesi Başkanlığı

Türkçe AGROVOC Koordinatörü

Yenimahalle/ANKARA

 

Tel: 0312 315 65 33

 

 

 

Grasslands: Otlak
 
Pastures: Mera
 
Natural pastures: Doğal mera
 
Permanent pastures: Daimi mera
 
Sown pastures: Yapay mera, Suni mera
 
Mixed pastures : Karışık mera
 
Pasturing: Merada otlatma
 
Grazing: Otlatma
 
Grazing lands : Otlatma alanı
 
Rangelands: Yem alanı, yaylım
 
Browsing: Otlama (hayvanın kendisi için),
 
Foraging: Yem arama (hayvanın kendisi için)
 
Grazing systems: Otlatma sistemleri
 
Grazing capasity: Otlatma kapasitesi
 
Grazing intensty: Otlatma yoğunluğu
 
Meadows: Çayır

--
Bu mesaj MailScanner tarafindan virus ve tehlikeli
icerik taramasindan gecirilmistir.

[Yasemin Çevik]

---------- Yönlendirilmiş ileti ----------
Kimden: Rıza Avcıoğlu <riza.a...@ege.edu.tr>
Tarih: 22 Haziran 2009 15:32

Konu: Re: Çayır-meralarla ilgili terimler, Türkçe karşılıkları ve bunlar arasındaki terminolojik ilişkiler
Kime: Yasemin Çevik <yasemin....@gmail.com>

Değerli meslekdaşım ,

çok yararlı bir çalışma yapıyorsunuz.

Kuşkusuz elimden gelen desteği vermek isterim

Ekte gönderdiğiniz dosya ya baktım ama nasıl çalışıp size geri gönderirimi çözemedim.

Ayrıca orijinal mail de yazdığınız listede çoğul tekil sorunu var, yine mera ile otlak aynı terimler ve Amerikan - İngiliz terimleri farklıdır ama aynı anlama gelir, örneğin: Amerikalılar mera ya Pasture derken İngilizler , Avrupalılar Grassland derler her ikisi aynı anlamda ve Otlak teriminin de karşılığıdır. Bu detayları size aktarmak için ekteki dosyanız üzerinde açıklamalar yapıp göndermek yararlı olurmu?

görüşmek dileğiyle,

Prof.Dr.Rıza AVCIOĞLU

EÜZF Tarla Bitkişleri Bölümü

Borenova - İzmir

 

EGE ÜNİVERSİTESİ
-----------------------------------------------------------------------
Bu elektronik posta ve onunla iletilen bütün dosyalar sadece
göndericisi tarafindan almasi amaclanan yetkili gercek ya da tüzel
kisinin kullanimi icindir. Eger söz konusu yetkili alici
degilseniz bu elektronik postanin icerigini aciklamaniz,
kopyalamaniz, yönlendirmeniz ve kullanmanizkesinlikle yasaktir
ve bu elektronik postayi derhal silmeniz gerekmektedir.

EGE ÜNİVERSİTESİ bu mesajin icerdigi bilgilerin doğruluğu veya
eksiksiz oldugu konusunda herhangi bir garanti vermemektedir. Bu
nedenle bu bilgilerin ne sekilde olursa olsun iceriginden, iletilmesinden,
alinmasindan ve saklanmasindan sorumlu degildir.
Bu mesajdaki görüsler yalnizca gönderen kisiye aittir ve
EGE ÜNİVERSİTESİ'nin görüslerini yansitmayabilir

-----------------------------------------------------------------------

This e-mail and any attachments may contain confidential and
privileged information. If you are not the intended recipient,
please notify the sender immediately by return e-mail, delete this
e-mail and destroy any copies. Any dissemination or use of this
information by a person other than the intended recipient is
unauthorized and may be illegal.

EGE UNIVERSITY makes no warranty as to the accuracy or completeness
of any information contained in this message and hereby excludes any
liability of any kind for the information contained therein or for
the information transmission, reception, storage or use of
such in any way whatsoever. The opinions expressed in this
message belong to sender alone and may not necessarily reflect the
opinions of EGE UNIVERSITY.

[Yasemin Çevik]

---------- Yönlendirilmiş ileti ----------
Kimden: ahmet gökkuþ <ago...@yahoo.com>
Tarih: 23 Haziran 2009 14:22

Konu: Re: Çayır-meralarla ilgili terimler, Türkçe karşılıkları ve bunlar arasındaki terminolojik ilişkiler
Kime: Yasemin Çevik <yasemin....@gmail.com>

Yasemin Hanım,      Terimler konusunda bir çalışma içinde olanızı kutluyorum. Bizlerin de yıllardan beri düşündüğümüz, hatta bazı küçük teşebbüslerde de bulunduğunuz bir konuya Bakanlık olarak el atılması beni mutlu etti. Aşağıda belirttiğiniz terimlerle ilgili olarak görüşlerim özetle şu şekilde.      Türkçe'de otlatma alanları ile ilgili olarak sadece mera ya da otlak tanımı kullanılmaktadır. Bunların dışında yaylım, yaylak ve kışlak tanımlarına da rastlıyoruz. "Mera" Arapça kökenli, "otlak" ise Türkçe bir kelime. İki kelime arasında başka bir fark yok. Her ikisi de otlatılan yerleri kastedmektedir ve eşanlamlıdır. Buna karşılık İngilizce'de otlatma alanları, özelliklerine göre kendi içinde ayrılmaktadır. Örneğin grassland buğdaygil ağırlıklı mera/otlak'tır. Rangeland ise buğdaygillerle birlikte diğer türlerinde belirli oranda yer alıdığı biraz daha verimsiz mera/otlak olarak ifade edilmektedir. Pasture daha çok verimli, bakımlı meralar için kullanılmaktadır. Ancak bu üç kelimenin karşılığı da Türkçe'de mera ya da otlaktır. Dolayısıyla Türkçe'de karşılıkları olmadığı için, kanımca bunların her biri için ayrı Türkçe karşılıklar aramaya gerek yok. Ayrıca ABD'ye özgü olan prairie tanımı da verimli mera anlamında kullanılmaktadır.      Meadow kelimesinin tam karşılığı "çayır"dır.      Pasturing ve grazing kelimelerinin her ikisi de "otlatma" anlamı taşımaktadır.      Browsing'in Türkçe karşılığı "çalı otlama/otlatma"dır.      Foraging "otlama" anlamında kullanılmaktadır.      Aşağıda yazdığınız diğer kelimelerin Türkçe karşılıkları bana göre de uygundur.      Çalışmalarınızda başarılar diliyor, saygılar sunuyorum.                                                                                              Prof.Dr.Ahmet GÖKKUŞ --- On Mon, 6/22/09, Yasemin Çevik <yasemin....@gmail.com> wrote: From: Yasemin Çevik <yasemin....@gmail.com> Subject: Çayır-meralarla ilgili terimler, Türkçe karşılıkları ve bunlar arasındaki terminolojik ilişkiler To: ak...@atauni.edu.tr, ago...@yahoo.com, riza.a...@ege.edu.tr, mal...@nku.edu.tr Date: Monday, June 22, 2009, 11:58 AM