çayır, otlak ve meralarla ilgili terimler

[Yasemin Çevik]

Değerli grup üyeleri;
 
Çayır, otlak ve mera ile ilgili tarım terimleri üzerindeki tartışmaya şöyle bir katkı sağlamak ve yön vermek  istiyorum:
Dünyadaki tarım literatürüne ait olan en önemli terminolojilerde kapsamları farklı olduğundan dolayı “grasslands”, “pastures” , “meadows” terimleri ayrı ayrı tanımlayıcı terim olarak yer almıştır (CAB Tesarus, AGROVOC Tesarus, Merriam Webster’s Col. Dictionary) . Yani farklı kavramların karşılığı olarak tayin edilmiştir. NAL Tesarusda da   “grasslands” ve  “pastures” terimleri  farklı  iki kavrama karşılık olduğu; “meadows” terimi için de doğal alanlar için “grasslands”, otlatma amacıyla kullanılanlar için “pastures”  teriminin kullanılması gerektiği belirtilmektedir.  Bunlarla ilgili kayıtlar ektedir.  Şu halde “grasslands” ve “pastures” terimlerine farklı farklı Türkçe karşılıklar tayin etmemiz gerekmektedir.  Şimdiye kadar gruptan aldığım katkılarda ve Türkçe sözlük ve dizinlerde bu terimlerin “eşanlamlı” olarak nitelendirildiğini saptamış bulunmaktayım. Fakat bu iki terimin farklı kavramları karşıladığı uluslar arası terminolojide gösterildiği gibi açıktır. “Meadows” terimi de iki literatüre göre farklı kavramlara karşılık olarak kullanılmıştır. Bu değerlendirmeler ışığında öncelikle bu terimlerin karşılıklarının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Benim önerim şu şekildedir:
 
Grasslands: Otlak
 
Pastures: Mera
 
Natural pastures: Doğal mera
 
Permanent pastures: Daimi mera
 
Sown pastures: Yapay mera, Suni mera
 
Mixed pastures : Karışık mera
 
Pasturing: Merada otlatma
 
Grazing: Otlatma
 
Grazing lands : Otlatma alanı
 
Rangelands: Yem alanı, yaylım
 
Browsing: Otlama (hayvanın kendisi için),
 
Foraging: Yem arama (hayvanın kendisi için)
 
Grazing systems: Otlatma sistemleri
 
Grazing capasity: Otlatma kapasitesi
 
Grazing intensty: Otlatma yoğunluğu
 
Meadows: Çayır

 

 

Yasemin ÇEVİK

[aliv...@omu.edu.tr]

Sayın Çevik'in önerileri bence gayet makul. Ancak bu terimlerin tüm bilim
camiasına aktarılması için ne yapılması gerektiği konusunda da düşünülmesi
gerektiği kanaatindeyim. Bu arada aşağıdaki terimler için de öneride
bulunulursa iyi olur sanırım.

ADF(ACID DETERGENT FIBER):
NDF (NOTRAL DETERGENT FIBER):
HAYLAGE:
KÜSPE YERİNE MEAL VEYA CAKE TERİMLERİNDEN HANGİSİ TERCİH EDİLMELİ?

Değerli grup üyeleri;
>
> Çayır, otlak ve mera ile ilgili tarım terimleri üzerindeki tartışmaya
> şöyle
> bir katkı sağlamak ve yön vermek istiyorum:
> Dünyadaki tarım literatürüne ait olan en önemli terminolojilerde
> kapsamları
> farklı olduğundan dolayı "grasslands", "pastures" , "meadows" terimleri
> ayrı
> ayrı tanımlayıcı terim olarak yer almıştır (CAB Tesarus, AGROVOC Tesarus,
> Merriam Webster's Col. Dictionary) . Yani farklı kavramların karşılığı
> olarak tayin edilmiştir. NAL Tesarusda da "grasslands" ve "pastures"
> terimleri farklı iki kavrama karşılık olduğu; "meadows" terimi için de
> doğal alanlar için "grasslands", otlatma amacıyla kullanılanlar için
> "pastures" teriminin kullanılması gerektiği belirtilmektedir. Bunlarla
> ilgili kayıtlar ektedir. Şu halde "grasslands" ve "pastures" terimlerine
> farklı farklı Türkçe karşılıklar tayin etmemiz gerekmektedir. Şimdiye
> kadar
> gruptan aldığım katkılarda ve Türkçe sözlük ve dizinlerde bu terimlerin
> "eşanlamlı" olarak nitelendirildiğini saptamış bulunmaktayım. Fakat bu iki
> terimin farklı kavramları karşıladığı uluslar arası terminolojide
> gösterildiği gibi açıktır. "Meadows" terimi de iki literatüre göre farklı
> kavramlara karşılık olarak kullanılmıştır. Bu değerlendirmeler ışığında
> öncelikle bu terimlerin karşılıklarının açıklığa kavuşturulması
> gerekmektedir. Benim önerim şu şekildedir:
>

> *Grasslands: Otlak

>
> Pastures: Mera
>
> Natural pastures: Doğal mera
>
> Permanent pastures: Daimi mera
>
> Sown pastures: Yapay mera, Suni mera
>
> Mixed pastures : Karışık mera
>
> Pasturing: Merada otlatma
>
> Grazing: Otlatma
>
> Grazing lands : Otlatma alanı
>
> Rangelands: Yem alanı, yaylım
>
> Browsing: Otlama (hayvanın kendisi için),
>
> Foraging: Yem arama (hayvanın kendisi için)
>
> Grazing systems: Otlatma sistemleri
>
> Grazing capasity: Otlatma kapasitesi
>
> Grazing intensty: Otlatma yoğunluğu
>

> Meadows: Çayır*
>
>
> Yasemin ÇEVİK
>
> >
>
> --
> This message has been scanned for viruses and
> dangerous content by MailScanner, and is
> believed to be clean.
>
>



--
This message has been scanned for viruses and
dangerous content by MailScanner, and is
believed to be clean.

[yasar guclu]

Yasemin hanımın verdiği ayrıntılı bilgiler gerçekten konuya ışık tutacak nitelikte. Ancak ufak bir çelişki var gibi görünüyor.
Anlatılanlardan anladığım kadarıyla grassland otlatma amacı dışına kalan alanlar için kullanılan bir kavram. Eğer böyle ise grassland için otalk tabirinin kullanıması pek uygun olmayacak gibi geliyor bana.
Ülkeler arası uygulama farklılıkları kelimelere karşılık bulmayı güçleştiriyor. Bizim ülkemiz için düşünüldüğünde ormanlar haricinde bütün doğal bitki örtüsüne sahip lanalar mera olarak anlaşılıyor. Bizdeki otlak tabiri de bence meraya karşılık geliyor. Çünkü devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve otlatma amacıyula kullanılan yerler için ülkemizde mera tanımı dışında bir yer bulunduğunu zannetmiyorum.
Saygılarımla...
 
Yaşar GÜÇLÜ
 

---

Date: Mon, 25 May 2009 17:17:42 +0300
Subject: [tarimterimleri:77] çayır, otlak ve meralarla ilgili terimler
From: yasemin....@gmail.com
To: tarimte...@googlegroups.com

[Yasemin Çevik]

Sayın Ayvazoğlu ve Güçlü'ye görüşlerini bizimle paylaştığı için teşekkürler.

 

Sayın Güçlü,

 

"Grasslands" terimi "pasture" ve  "meadows"  terimlerini kapsamaktadır. Ekte sizlere gönderilen örneklerde incelendiğinde "grasslands" teriminin alt grupları veya ilişkili olduğu gruplar olarak yer aldığı görülmektedir. "grasslands" terimi otlak, mera ve çayır kavramlarını kapsayan geniş bir terim. Yani otlatma amacıyla kullanılan alanların hepsini kapsamaktadır. Duruma bu açıdan bakarsak çelişki ortadan kalkacaktır diye düşünüyorum. Sadece İngilizcede değil diğer birçok dillerde de bu böyle (bakınız http://www.fao.org/aims/ag_intro.htm?termid=3366&myLangTerms=EN) Bizim dilimizde ise bu üç terimin hepsine birden "otlak ve mera" demiş geçmişiz. Halbusu ki bu terimlerin ifade ettiği kavramlarda farklılıklar var. "Otlak" ibaresi hayvanları otlatmak amacıyla kullanılan bütün yerler ( yapay mera, doğal mera, çayır, otlak gb.) kastedilmektedir.

"Çünkü devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve otlatma amacıyla kullanılan yerler için ülkemizde mera tanımı dışında bir yer bulunduğunu zannetmiyorum" derken mevzuatta "mera" tanımından başka bir tanımın yer almadığını mı kastediyorsunuz? Eğer öyle ise mevzuatta "otlak, çayır, yapay mera" gibi diğer tanımların da girmesi gerekmektedir. Ülkemizde yayınlanmış çoğu sözlüğü ve kaynağı taradım. Bütün bu terimlere "otlak ve mera", "çayır ve mera" denilip geçilmiş. Türkçe hiçbir kaynakta ayrı ayrı tanımları yapılmamış. Yabancı dildeki kaynaklarda ise ayrı ayrı tanımları yer almaktadır. Eğer mevzuatımızda ve diğer sözlük ve dizinlerde de bu tanımların yer almasını sağlayabilirsek grubumuz amacına ulaşmış olacaktır. Sayın Ayvazoğlu da bu terimleri literatüre nasıl yerleştirilebileceğini  soruyordu. İşte bu tip incelemeler, tartışmalar neticesinde doğru sonuçlar açığa çıkarılacak ve ilgili kaynaklara aktarılacaktır. Sizden birşey rica edebilirmiyim? Bu terimler gibi mevzuatımızda yer almayan terimlere rastladıkça onların mevzuatta nasıl yer alabileceği hususunda nasıl bir girişimde bulunabiliriz? Bu soruya ceva verirseniz sevinirim.

 

Yasemin ÇEVİK

26 Mayıs 2009 Salı 10:30 tarihinde yasar guclu <yasar...@hotmail.com> yazdı:

[yasar guclu]

Konuyu fazla uzatıp kafa karıştırmak istemiyorum. Ülkelerin bitki örtüsü, kültürü, ağırlık verdiği konu olguların birden fazla kavramla ifade edilmesine neden olabiliyor. Devletin hüküm ve tasarrufunda olandan kastım özel mülkiyete konu olmayan yerlerdir. ifadenizden anladığım kadarıyla grassland kelimesinin Türkçede karşılığı yok. Yani bizde böyle bir üst kavram yok yada ben bilmiyorum. mera ile çayırın ayrımı ise bana göre meranın sadece otlatma amacı ile kullanılması çayırın ise ot hasadı için de kullanılabilmesidir. Nitekim devletinhüküm ve tasarrufunda olmakla birlikte çayır niteliğinde olup ot hasad edilen alanlar var bildiğim kadarıyla.
Bir terimin mevzuatta yer alması için o terimle ilgili mevzuatta hüküm bulunması gerekir. Yani bir düzenlemede örneğin otlaklarla ilgili kurallara yer verilmişse otlak tanımınında o mevzuatın içerisine yerleştirilmesi gerekir. Maalesef öncesinde böyle bir alışkanlık olmadığı için eski kanun tüzük yönetmelik vb düzenlemelerde tanım maddesine genelde yer verilmiyordu.
 
Fakat daha yeni düzenlemelrde genellikle metinde geçen ve farklı anlamlara gelebilecek kavramların tanımlarına yer verilebiliyor. Tabii mevzuattra geçen kavramların tanımları bazen yanıltıcı olabiliyor. Çünkü çoğu zaman bu tanımlar ilgili mevzuatla sınırlı olduğundan genel anlamından daha dar olabiliyor.
 
Aslında benimde bir tarım mevzuatı sözlüğü çalışmam var. Bitirdim sayılır şu sıralar yayınlatma girişimlerim devam ediyor. kavramların ingilizce karşılıklarına da yer vermeye çalıştım. yayınlatabilirsem Başlangıç çalışma olarak faydalı olur diye umuyorum.
 
Selamlar saygılar.......
 
Yaşar GÜÇLÜ 
 

---

Date: Tue, 26 May 2009 11:08:57 +0300
Subject: [tarimterimleri:80] Re: çayır, otlak ve meralarla ilgili terimler

Windows Live™ ile e-posta kutunuzdaki işlevlerin çok ötesine geçin. Diğer Windows Live™ özelliklerine göz atın.