Lesoni 4:- Melino 'oku mo'oni

17 views
Skip to first unread message

JF

unread,
May 23, 2010, 9:24:21 PM5/23/10
to Speed The Light Ministry
LESONI 4
Koe Melino ‘oku Mo’oni pea moe Melino Fakahala
‘Ihe ngaahi ‘aho ni, ‘oku tau fanongo ai kihe tokolahi he mamani, ‘oku
nau si’i tangi, ko ‘enau fiema’u mo’oni ‘ae melino. Nau si’i faka’amu,
ke ngata aa, ‘ae ngaahi tau, pehe kihe ngaahi feke’ikei, moe ke koia,
‘oku kei hokohoko koia he mamani. Ko ‘enau ngaahi pena eni, hange koia
‘oku ha atu koia ‘i lalo:

Koe tau pe feta’aki ‘oku ‘ikai koha me’a lelei ia ki he fanongo.
Tokolahi ‘o kitautolu, ‘oku ‘ikai ketau sai’ia hetau fakakaukau atu
koia kihe kau sotia, he mate koia he mala’etau, pe koe ngaahi fo’i
pomu koia ‘oku fa’a fakapaaki he ngaahi kolo, ka ‘oku fonu ai ‘ae
matu’a, finematu’a pea pehe ki he longa’ifanau. Kuo fiu tali ‘aupito
pe ‘ae tokolahi ia kiha taimi, he ‘ikai toe hoko ha tau ai, pea ke
“tokalingolingo mo’oni ‘ae melino he mamani”
Talamai kiate kitautolu he folofola, koe ‘Eiki koia ko Sisu Kalaisi ‘e
pau ke hoko ia koe Tu’i ha ‘aho, pea tene pule’i ‘a mamani, mei he
kolo koia ko Selusalema (vakai kia ‘Isaia 2:1-5). ‘E ‘iloa pe ui ia
koe “Pilinisi ‘oe M_______________ (‘Isaia 9:6). Taimi koia ‘e Tu’i ai
‘a Sisu he mamani, ‘e toe ‘iai nai ha tau (Maika 4:3)? _____ Ka ko
Sisu Kalaisi tene tau’i ‘e ia _______________ ‘o a’u ki he ngata’anga
‘o mamani" (Saame 46:9).
Ko hono mo’oni, ‘e tokalingolingo pe ‘ae melino ‘i mamani. Ka ‘oku
pule’i nai ‘e Sisu Kalaisi ‘a mamani he ‘aho ni mei Selusalema?
_____ ‘Oku melino nai ‘a mamani he ‘aho ni, pe ‘oku feke’ike’i mo tau
‘a mamani he ‘aho ni (vakai kia Matiu 24:6-7)?
_________________________ ‘I he ‘aho ni, koe Pilinisi koia ‘oe mamani
koe Tevolo (Sione 16:11), ka ‘oku tau ‘ilo’i, ‘oku ‘ikai koe Pilinisi
ia ‘oe Melino! Talamai he folofola kiate kitautolu, ‘e tokalingolingo
‘ae melino ‘i mamani, ka ‘oku te’eki ke hoko mai! He ‘ikai pe tu’uloa
mo mo’oni foki ‘ae tokalingolingo ia ‘ae melino, ka ‘ikai hoko mai ‘ae
Pilinisi koia ‘ae Melino!
1.Taimi ‘e ni’ihi, ‘oku fiema’u pe ‘ae tau ia he mamani kuo fonu
angahala’ia
Koha polisi ‘oku ‘ikai kene ongo’i fiemalie kene ngaue’aki ‘ene
me’afana kene fana’i’aki ha taha, ka ‘ihe tafa’aki ‘e taha, ‘oku lava
pe ketau fakatonuhia’i, ‘oku malava pe ke ‘iai ‘ene totonu kene
ngaue’aki? ______ Sai ko fe leva e taimi totonu kiai kene ngaue’aki?
Kapau leva koha tangata faihia eni, ‘oku ne feinga ke fakaehaua’i ‘ae
mo’ui ‘ae kakai ni, tonu nai ki he tokotaha polisi ni, kene ta’ofi ‘ae
tangata faihia ni, ‘aki ha’a ne fa’ahinga founga? ______
Fefe leva kapau koha taha faihia, hae’i homou fale, ko ‘ene feinga atu
ke tamate’i ‘ae fine’eiki, totonu nai kihe tangata’eiki, kene
taufale’i a’e fo’i hia ni? ______ Fefe leva kapau koe founga pe ‘e
taha ‘ae tangata’eiki ke ta’ofitu’u ‘ae fu’u hia ni ko ‘ene feinga ke
tamate’i ‘ae hia ni, he ‘oku ‘ikai pe toe ‘iai ha founga kehe ia ke
ta’ofi’aki ‘ae fu’u teu fakapoo ni ? _____
Mahalo pe he taimi lahi, he ‘ikai pe te tau fie tamate kitautolu, ka
‘oku ‘iai e taimi ‘e ni’ihi, koe tamate, koe founga totonu pe ia ‘e
taha ke fakahoko, pea ‘oku toe fu’u fiema’u lahi ia kete fakahoko.
Manatu’i ‘oku kehekehe pe ‘ae teuaki fakapoo mo ‘ete tamate tangata.
Koe teuaki fakapoo, ko ‘ete fakapoongi (‘o ‘iai e loto fakapoo ‘iate
kita) ia ha taha, ‘o ‘ikai ko ha’ate tamete’i pe tokotaha koia (‘iha
fakatu’utamaki), ka ‘oku te palani’i lelei hono fakahoko. Koe tamate
leva, koe fo’i lea fakalukufua ia, ‘oku ‘uhinga pe ia, ko ha’ate “ai
ha me’a ke mate” Koe fakapo kotoa pe koe tamate tangata, ka ‘oku ‘ikai
koe tamate tangata kotoa pe koe fakapo. Koe fo’i lea koia “TAMATE”’oku
ha koia ‘ia ‘Ekisotosi 20:13, ‘e malava pe ketau pehe koe “FAKAPO”."
Vakai kia Matiu 19:18: "PEA HE ‘IKAI TOE ‘IAI HA_______________."
Ne tamate’i ‘e Tevita ‘a Kolaiate (1 Samiuela vahe 17). Ne houhau nai
‘ae ‘Otua ‘ia Tevita pe na’e fiefia ia he me’a koia ne fai ‘e Tevita?
_______________________________ Ne fai ‘e Tevita ia ‘ae me’a totonu.
Manatu’i koe ‘Otua ia, na’a ne fakaivia, fakapotoa mo fakataukei’i ‘a
Tevita hono tamate’i koia ‘ae fu’u saianiti ni!
Hange pe koia koe fatongia ‘oe tamai kene malu’i hono ki’i famili,
tatau tofu pe ia moe feinga koia ‘ae polisi ke malu’i e kakai he hala,
hange pe ia koe feinga koia ‘ae sotia kene malu’i kitautolu
tangata’ifonua, he hoko mai koia ‘ae tau. Koe fatongia faingata’a ‘oku
‘ihe uma koia ‘oe sotia, ka koe fatongia matu’aki mahu’inga ia kiate
kitautolu, pea ‘oku totonu ketau lotu ma’a kinautolu, ‘oku nau si’i
faifatongia ki he lelei ‘a hotau fonua.

2. Koe fo’I, ‘oku ne fakatupu ‘e ia ‘ae tau. Koe malohi, ‘oku ne ‘omai
‘e ia ‘ae melino
Tokolahi ‘iate kitautolu, ‘ikai ke tau fie kau kiha fa’ahinga tau pe
fehangahangai mo ha fili, kae ‘oua pe ‘oku tau ongo’I, te tau ikuna’i
‘ae tau. Koe vale pe, ‘e ‘alu ki he mala’e tau, ka ‘oku ne ‘ilo
fakapapau, kuo pau pe kene fo’i. Teke fie vale, kapau teke pole’i ‘ae
hau koia ‘o mamani he fuhu, pauni mamafa? Ko Kolaiate koe HAU ia he
mala’etau (vakai kia 1 Samuela 17:4), na’a ne fu’u lahi mo ma’olunga
pea mo kaukaua foki, pea ne ‘ikai ha taha ia tene fie tau mo ia! Koe
ma’u koia ‘ae kau ‘Isileli, ko Kolaiate ‘e pau pe ia ke malohi, pea ‘i
he’enau fakakaukau koia, ne ‘ikai ai pe ke toe fie tu’uhake ha taha ia
ke fehangahangai pea mo Kolaiate. Ka koe ha koaa na’e lava ai ‘e
Tevita ia ‘o tau’i ‘ae saianiti? Ne tui nai ‘a Tevita ‘e malohi nai ‘a
Kolaiate? Ne tui nai ‘a Tevita ‘oku malohiange mo lahiange hono ‘Otua
‘ana ‘ia Kolaiate?
‘Ia Luke 11:21 ne talanoa ai ‘a Sisu kiha tangata koloa’ia, lahi ‘ene
ngaahi koloa ‘i hono ‘api, ‘e malava ke hoko ia kene faka’ai’ai ‘ae
kau kaiha’a kenau kaiha’asi ‘ene koloa. Koe ha nai ne manavahe ai e
kakai kenau o ‘o kaiha’a mei he ‘api koia ‘ae tangata ni?
_________________________________________________________________
Kapau leva kuo ke fakamahafu koe, to’o ha’o ngaahi me’atau, toe
fakakaukauange, kimu’a pea ke toki ‘alu ke fai ho kaiha’asi ‘ae koloa
‘ae tangata ni! Koe tangata ni ‘oku ha ngali nonga pe ia, mahalo pe
‘oku fu’u faka’apa’apa’i he sosaieti, pea hoko eni, ke ‘ikai pe toe
fie’alu ha taha ia ke kaiha’a mei hono ‘api.
Ka ne ‘iai ha ‘aho ‘e taha, ne fononga mai ai ha tangata to’a (Lau ‘a
Luke 11:22). Koe ha leva ‘ae me’a koia ne hoko kihe tangata koloa’ia?
Ne ‘ohofi nai ia? _____ Na’a ne ikuna pe ‘ulungia?
__________________________ Koe to’a ko eni, ne toe lahiange ‘ene
me’atau, pea na’a ne malava ‘anoa pe kene ikuna’i ‘o kapau tena veipa
pea moe koloa’ia, pea kene to’o kotoa ‘ae ngaahi koloa koia ‘ae
koloa’ia. Koe me’atatau pe eni, ‘oku hoko koia ki he ngaahi pule’anga
pe ngaahi fonua. Koha fonua hau, he ‘ikai pe ke nofonofo ‘ae fanga
ki’i fonua vaivai ia pea nau fakakaukau kenau ‘ohofi ia.
‘E anga fefe leva, ha hao hotau fonua mei ha’ano ‘ohofi (siakale’i ‘ae
tali tonu )?

a. Tau hu’I mahafu pea tapu ‘aupito ketau toe ala ki ha me’atau.
e.Tau lea atu mu’a ki he ngaahi fonua kehe, “Tau femilono’aki mu’a”.
He ‘ikai pe temau toe tau kimautolu, tatau ai pe kapau temou ‘ohofi
kimautolu!"
f.Tu’uma’u pea mo lototo’a, he ‘ikai pe ke ‘ohofi kitautolu ia ‘eha
fonua.
h. Faka’auha e ngaahi me’atau pea fekau’I mu’a ‘ae kau sotia ke kumi
hanau ngaue fo’ou.
Taimi ‘e ni’ihi, ‘oku fu’u fiema’u ia ketau to’a mo matengata’a!
Taimilahi ‘e hoko ia koe me’a ia te tau mate ai pe mo’ui! Kapau teke
fehangahangai moha fu’u laione he vaota ‘o ‘Afilika, ‘iha fu’u
‘ata’ataaloa nai he loto vaotaa ni, ‘o ‘ikai toe ‘iai ha feitu’u keke
lele ‘o toi ai, pe ha fu’u ‘akau keke lele ‘o kaka ai, ‘oua na’a ke
teitei tu’u atu ‘o ta’alo mai’aki ha ki’i fuka hinehina ko ha’o
fakamelino mai ki he fu’u laione ni. Tene tuku tamate’i koe! Koho
laifolo (me’afana), koia ia ‘e tau ma’au, koe mahafu ‘e keli ia hono
‘ulu, ‘o kapau teke fana’I ia ‘o tau lelei hono ‘ulu. Koia ‘e malohi,
koia pe ia ‘e ikuna!
Na’e ‘iai e lave ‘ae ‘Eiki ko Sisu Kalaisi ‘ia Luke14:31-32. Koe
me’a fakatu’i, pe ia kene tu’utu’uni ha’ane piutau mo ha Tu’I kehe.
Nau fa’a ki’i taimi ai, he taimi lahi, kanau fakakaukau lelei ki he
tu’utu’uni koia ‘oku teu kenau fakahoko. “Teu ikana’i nai hoku fili he
mala’etau? Tokolahi fe’unga pe nai ‘eku kau Sotia? Malohi fe’unga nai
pe koaa ‘eku kautau keu ikuna’i ‘ae fili?" Kapau leva ‘oku ne sio koe
kautau koia ‘oe Tu’i ‘e taha, ‘oku fu’u tokolahiange ia mo kaukaua,
koe ha nai e me’a koia tene fai? Tene tau nai pe ‘e tukulolo ia (Luke
14:32)? ______________________________________ Koe pule’anga koia
tene ikuna’i ‘ae tau, tene peheange kihe pule’anga fo’i "Tau pea teke
‘auha ai, tukulolo mokomoko pea teke mo’ui”Koe ha ‘ae fili teke fai?"
Tokolahi ‘iate kitautolu ‘oku ‘ikai ke tau fie tau kitautolu ia mo ha
fu’u kautau malohi pea mo tokolahi foki. Koe filii, ‘e manavahe ma’u
pe ia kene ‘ohofi ‘ae fa’ahi ‘e taha, he taimi koia ‘oku nau ‘ilo’i
ai, koe fa’ahi ‘e taha, ‘oku fu’u malohi mo kaukauaange ia, ‘iate
kinautolu. Ko Siosiua na’e kau ia mo ha fu’u kautau na’a nau ma’u ‘ae
malohi pea moe ivi ‘oe ‘Otua. Pea ‘i he’ene kau koia pea moe ‘Otua, ne
ikuna’i ai ‘e Siosiua hono ngaahi fili lahi, ka koe ngaahi fili ia ‘o
‘Isileli. Pea hange koia koe lau ‘ae folofola, ne toki ‘ilo’iange he
ngaahi fili koia ‘o Siosiua pea mo ‘isileli, koe fo’i tu’utu’uni vale
lahi ia ne nau fakahoko, kenau tau pea mo Siosiua. Ne ‘iai nai ha
melino he fonua pe ‘ikai (vakai kia Siosiua14:15)? _____ Ko Tevita ne
‘iai mo ‘ene fu’u kautau malohi ‘aupito, pea ne ngaohi ‘e Sihova ‘ae
kautau ni, koe kautau ikuna lahi he mala’etau. Ne ‘iai nai ha melino
he fonua pe ‘ikai (vakai kia 2 Samuela 7:1)? ______ ‘Oku ha’u ‘ae
melino he taimi koia ‘oku malohi mo ikuna ai koee ‘ae kautau he’e
manavahe ‘ae fili kenau faitau!

3.Totonu nai ketau Hu’imahafu?
“Hu’imahafu”, ‘oku ‘uhinga ia ke fakafoki pe fakamavahe’i ‘ae ngaahi
me’atau mei hotau nima. Taimi koia ‘oku puke ai he kau polisi ha taha
kaiha’a pangikee, me’a fika ‘uluaki ‘oku nau fai, ko ‘enau
fakamavahe’i, pe to’o, ‘ae me’atau koia ‘ae tokotaha ni, meia te ia.
To’o kotoa ‘ene me’atau heni, koe’uhi kae malava ke ‘oua na’a toe lava
‘o fakafepaki.
Totonu nai ke hu’imahafu ha fonua? Totonu nai ke faka’auha kotoa ‘eha
pule’anga ‘ene ngaahi naunau tau? Tonu nai ki ha fonua kene fai eni,
kae hoko ai heni, ke ‘ikai kene kei lava ‘e ia ‘o malu’i ia mei hono
fili?
Koe me’a fakafiefia ia ‘o kapau ‘e hanga ‘e he ‘u fonua kotoa koia ‘oe
mamani ‘o faka’auha ‘enau ngaahi me’atau, katau kamata ketau nofo
melino. Ka ‘oku ‘ikai foki ketau nofo kitautolu ia ha mamani pehe.
‘Oku fakamatala’i ‘e Semisi ‘ia Semisi 4:1-2 ‘oku tau ‘ihe mamani, koe
kakai ‘oku nau fiema’u lahi ‘e kinautolu ‘ae ngaahi me’a koia ‘oku
‘ikai ‘o nautolu, pea ‘oku nau tau’i ia ‘e kinautolu mo tamate kenau
ma’u ‘ae ngaahi me’a koia ‘oku ‘ikai kenau ma’u.
Tau pehe pe kuo felotoi ‘a mamani ke fai ha hu’imahafu, pe faka’auha
kotoa e ngaahi me’atau koia he mamani. Ka koe ongofonua ia ‘e 2, ko
‘ena fo’i fakangalingali pe, ‘oku ‘ikai kena loto naua kiai, ‘ikai ke
faka’auha ‘ena naunau tau, na kei hokohoko mafana atu pe kinaua he
fo’u me’atau fakapulipuli. A’u ki ha taimi kuo to lalo e ngaahi
pule’anga kehe ia, kuo kaukaua hona tu’unga fakamilitale ia ‘o naua.
Pea koe me’a koia ‘e hoko ai, ‘e me’a’anoa pe, ki he ongo fonua ni ia
kena taufale’i ha ki’i fonua, ‘oku na faka’amu kiai ke faka’auha. Koe
hu’imahafu tene ‘omai ‘e ia e melino ki mamani, ‘o kapau ‘e kau kotoa
kiai ‘a mamani ki he hu’imahafu
Ifo pea fakalata atu, ‘o kapau te tau nofo ‘i ha mamani, ‘oku ‘ikai
hokonoa ai ‘ae me’a koia koe kaiha’a. ‘Ikai nai koe fa’ahinga mamani
ia ‘oku tau ‘iai he taimi ni? _______ Tau pehe pe koe lea eni ‘ae
Palemia, John Key he televisone pea moe letio:
Hoku kaunga fononga, mei he ‘aho ni ‘o fai atu, ‘e kamata leva ‘etau
nofo fekoekoe’i, he ‘ikai keu toe fiema’u ke toe ‘iai ha ke, pe
longoa’a he fonua ni. Tukuange pe hotau ngaahi matapa ki hotau ngaahi
‘api ke ava, tatau pe ki he matapaa koia ‘etau ngaahi me’alele, ‘oua
na’a toe loka ha me’a. Tau faitu’utu’uni mu’a kiate kitautolu, ketau
fe’ofa’aki pea ‘oua mu’a te tau toe alaalanoa kihe ngaahi me’a koia,
‘oku ‘ikai mo’o kitautolu.
Kapau leva te tau kamata ke ‘oua na’a tau toe lokoloka ‘etau ngaahi
me’a, ‘oku ke pehe, ‘e lau eni ia he fa’ahinga ‘e ni’ihi, ko honau
faingamalie kenau titi ai leva? Mahalo pe koha toko 50 homou feitu’u,
tenau faitotonu mo muimui kihe faka’amu koia ‘e Palemia, koho fo’i
lakahala pe ‘e taha, ta’efaitotonu, tene uesia kotoa ‘ae ngaue lelei
‘ae toenga koia homou ki’i feitu’u! MANATU’I ‘OKU TE’EKI KETAU ‘I
HEVANI! Kuo ‘osi hulu ‘anoa pe ‘ae kaiha’a ia, ‘o a’u ai pe ki he
taimi koia ‘oku ke loka ai e ngaahi matapa! Ki’i fakakaukauange ki he
lahi ‘oe kaiha’a, kapau te tau faka’ata, ‘etau ngaahi matapaa kihe kau
kaiha’a! Tonu nai kiha fonua kene faka’ata pe fakafaingofua’i ‘ae
kaiha’a ke hoko ange ki hono fonua, pea ke ikuna’i ia?

4. Ne totongi kiatutolu, ketau mateuteu!
‘Ihe vahe 4 koia ‘o Nehemaia, ne langa he fanau ‘Isileli ha fu’u ‘aa,
kene takataka’i ‘a Selusalema. Ha nai e ‘uhinga ‘oe langa ni? Koha
teuteu nai? Ke ta’ota’ofi’aki nai ‘ae mole atu ‘ae longa’ifanau?
‘IKAI, koe ‘aa ni ne taumu’a ia koe malu’i mo ta’ofi’aki ‘ae ‘oho koia
‘ae fili. Koe kakai Siu, ne nau ‘osi ‘ilo’i, ‘oku ‘atakai’i kinautolu,
‘e honau ngaahi fili, koe ‘uhinga ia koee ‘enau fiema’u ke ‘iai hanau
‘aa, ke malu’i e kolo.
Ko hono mo’oni, ne ‘ikai pe ke fiema’u ia ‘e honau ngaahi fili kenau
ikuna hono langa koia ‘ae fu’u ‘aa ni. Ne palani ‘oho nai e fili he
taimi koia (Nehemaia 4:11)? _________ Ne tui nai ‘ae kainga Siu, ne
totonu kenau hu’imahafu pe ko ha’a nau feinga ke fakalahi ‘enau ngaahi
me’atau (Nehemaia. 4:13)? ________________________________ Koe ha
‘ae ngaahi me’atau koia ne nau ma’u (Nehemaia. 4:13)?
__________________________________________________ Ne nau teu tau
koaa? ______ Hange koia ne hoko, ne ‘ikai pe ha fietau ia e kau Siu
(vakai kia Nehemaia. 14:15). Ne ‘ilo’i he fili ia ‘oku nau teu tau,
pea ‘i he’ene pehe, ne ‘ikai kenau fie tau kinautolu! Ne toe foki ai
pe heni ‘ae kau Siu ‘o hoko atu hono langa koia ‘ae fu’u ‘aa ni. Ne
nau teu tau koaa pe ‘ikai (Nehemaia. 4:16-18,21)? ______
He ‘ikai pe ke ‘ohofi ‘e ha fonua ia ha fonua, ‘oku nau mateuteu
fakame’atau mo mateuteu mo’oni kiha tau. ‘Ihe kamata’anga koia ‘ae Tau
Lahi koia hono 2, ne lapasi ai ‘e Siapani ‘a ‘Amelika ‘ae Taulanga
Mata’itofe. Ne ‘ikai mateuteu foki ‘a ‘Amelika ia ki he fo’i lapasi ko
eni. ‘Oku fa’a hoko, koe ngaahi fonua koia ‘oku nau mateuteu tau, ‘oku
‘ikai kenau fa’a fie tau kinautolu! Taimi lahi, koe taimi koia ‘oku
tau vaivai mo ta’emateuteu ai, ‘oku fa’a faingofua leva ki he fili
kene ‘ohofi kitautolu. Ne toki ‘ilo’iange ‘e Siapani, ta koaa, ko
‘Amelika ia, koe fu’u fonua hau mo malohi [pea ne nau malava ‘anoa pe
ke fa’u ha pomu ‘atomi], pea ne leleiange ia kiate kinautolu, ke ‘oua
na’a nau ‘ohofi ‘ae Taulanga Mata’itofe.


5. Tau Faka’atomi
Koe ‘aho ni ‘oku ‘ikai pe ke toe ngaue’aki he kau sotia ia, ‘ae tao,
heleta pea moe ngahau. Koe ‘aho ni, kuo tau ala kitautolu kihe ngaahi
me’atau fakalilifu taha, kuo malava ke ‘ilo kiai ‘ae tangata. Koe
me’atau faka’atomi koe naunau tau malohi mo fakatu’utamaki taha ia he
mamani. Ka to ha fo’i pomu ‘atomi ha kolo, ‘e mole ‘ae mo’ui lahi ai,
pea ‘e ‘auha ‘ae ngaahi langa kotoa pe. Pea koe me’a koia ‘e muimui
atu koia he ‘osi koia ‘ae pa ‘oe fo’i pomu, ko ha fa’ahinga efuefu
fakatu’utamaki (radioactive) ‘oku aafu ia he fonua pe koe kolo tene
toe tamate’i ‘e ia, ha kakai tokolahi, pehe ki he ngaahi kolo ofi mai.
‘I he ‘aho ni, ‘oku lahi ‘ae talanoa ki he TAU FAKA’ATOMI. Pea ‘oku
manavahe kiai e tokolahi, na’a faifaiange, kuo ngaue’aki he tangata ia
‘ae nanautau faka’atomi. Ilifia ai e tokolahi, na’a kamata ha
fa’ahinga tau faka’atomi, pea ki he ngaahi pomu fakamisaile (malava
koia ke fana’i he ngaahi vakauku) ‘e malava ia ke a’u kihe feitu’u
kotoa pe ‘o mamani, pea ko hono mo’oni he ‘ikai pe toe hao mo’ui taha
ia. ‘Oku malava nai eni? ‘E ‘auha nai e fa’ahinga ‘oe tangata, ‘o
kapau ‘e fai ha tau faka’atomi? ‘E hoko eni koe ngata’anga ia ‘o
mamani?
Koe mamani koia ne fakatupu he ‘Otua, he ‘ikai ‘auha ia mei hono
ngaue’aki ‘ae naunautau faka’atomi. ‘E malava pe ketau tui kiai, ‘e
‘auha, ka, he ‘ikai te tau lava ‘e kitautolu ‘o tui kiai he’ene tu’u
fakafolofola. Koe ha ‘ae lau ‘ae folofola ki heni? Ha e ‘uhinga ‘oku
ako ai e folofola, he ‘ikai lava ‘ae fa’ahinga ia ‘oe tangata ketau
faka’auha pe ‘e kitautolu ‘a kitautolu?
Tau pehe pe, ‘e mate taha kotoa ia ‘o ka hoko mai ha tau faka’atomi.
Kapau ‘e hoko eni, ‘e toe ‘iai nai ha taha ‘e kei mo’ui nai he taimi
koia, ka hoko mai ai ‘a Kalaisi? _____ Kapau koia, ta ‘e toki ha’ele
mai ‘a Kalaisi ia kiha fu’u nge’esi mamani, ‘oku ‘ikai ke kei toe atu
ai ha taha ia ke talitali ia. Ka ‘oku ‘ikai koe me’a eni ia, ‘oku
ako’i mai he folofola kiate kitautolu. ‘Osi tala mahino pe he
Folofola, ‘i he taimi koia ‘e toe ha’ele mai ai ‘a Kalaisi, ‘e kei toe
pe kakai heni he mamani (vakai Saame 2:2 pea mo Fakaha 19:11-19). Koe
fa’ahinga ‘oe tangata, he ‘ikai pe ke ‘auha ia. Koe palani ia ‘ae
‘Otua. Talamai kiate kitautolu he Folofola, kuopau pe ke kei toe kakai
he mamani.
Tokolahi ‘ae kakai he mamani he ‘aho ni ‘oku nau manavasi’I, ‘e ‘auha
‘ae fa’ahinga ‘oe tangata, ka hoko ha tau pehe ni. Kapau leva ‘oku nau
‘ilo’i mo tui ki he’enau Folofola, tenau mahino’I, he ‘ikai ke malava
eni ke hoko, he koe’uhi he ‘oku tala fakapatonu mai he Folofola,
kuopau pe ke kei toe, ‘ae fa’ahinga ‘oe tangata ketau talitali ‘ae toe
ha’ele mai koia ‘a Kalaisi. ‘I he kuohili, na’e ‘osi hoko ‘ae
me’atatau. ‘Ihe kuonga koia ‘o ‘Eseta, ne ‘iai e kakai ne nau manavahe
‘e faka’auha kotoa ‘ae kau Siu. Pea ne ‘iai pe ‘enau mo’oni ‘i he’enau
fakakaukau ko eni (vakai kia ‘Eseta 3:13). Ka ‘o kapau ne nau tui ki
he’enau Folofola, tenau mahino’i, he ‘ikai ke malava ke hoko ia. Ne
‘osi palomesi ‘ae ‘Otua, he ‘ikai pe lava ha taha ia, kene ta’ofi ‘a
‘Isileli mei he’ene fokotu’u pule’anga (Selemaia 31:35-37; 33:24-26).
Kapau leva kuo ‘auha mo’oni e kakai Siu mei mamani, ta ‘oku LOI ‘ae
‘Otua!
Koe me’a tatau pe ia ‘oku hoko he ‘aho ni. Kuo ne ‘osi folofola mai,
he ‘ikai pe ke ‘osi pe ‘auha ‘ae fa’ahinga ia ‘oe tangata mei he
mamani, kapau ‘e hoko ha tau faka’atomi. ‘Oku ‘iai e kakai he mamani.
‘E pau pe ke ‘iai e kakai tenau kei ‘i mamani, he kuonga koia ‘oe
fakamamahi (tribulation period) (koe ta’u ia ‘e fitu kimu’a, pea toki
hoko mai koia ‘a Kalaisi ki mamani). Kuopau pe ke kei toe moe kakai,
lolotonga koia ‘ae nofo Tu’i ‘a Kalaisi ‘i mamani. Kuo te’eki pe ke
pehe mai he folofola ia kiate kitautolu, ‘e ‘auha mo’oni ‘ae fa’ahinga
‘oe tangata ‘i ha taimi.
‘Ikai ‘uhinga eni he ‘ikai ke ta’e fai ha ngaue’aki ia ‘ae naunau
‘atomi ‘i mamani. Koe fa’ahinga me’atau ni ne ‘osi ngaue’aki ia ‘i
mamani he kuohili! Ne ngaue’aki eni ‘e ‘Amelika, kene fakangata’aki e
tau lahi koia hono ua ‘a mamani. Ne tokolahi heni ‘ae kakai ne mate
‘i mamani, taimi tatau, ne hoko eni kene fakahaofi ai ha mo’ui ha
tokolahi, he tu’u fakafokifaa ko eni ‘ae tau, mei hono ngaue’aki ‘e
‘Amelika ‘ae me’atau ni. Ne fakapaaki eni ‘i Siapani. Koe ‘Otua pe,
‘oku ne ‘afio’i kapau ‘e toe ‘iai ha ngaahi pomu tatau ‘e ngaue’aki he
kaha’u.
6. Koe Faka’auha (Holocaust) tu’unuku mai koia ki he fa’ahinga ‘oe
tangata
Koe fo’i lea koia koe HOLOKOSI ("HOLOCAUST"), ‘oku ‘uhinga ia, ki he
faka’auha ‘ae me’a (kotoa) . ‘Uhinga lahi eni ki ha faka’auha’aki ha
afi (ke tutu’i kotoa, pea ke keina kotoa he afi). Tokolahi ‘iate
kitautolu, ‘oku tau nofo pe ‘o manavahe kihe faka’auha’aki koia ‘ae
‘atomi. Tau manavahe na’a ngaue’aki ‘ae ngaahi naunau faka’atomi he
kaha’u, katau ‘auha ai he afi, pea moe nunu’a koia ‘e ‘omai he ‘ataomi
kiate kitautolu.
‘Oku ‘iai ‘ae toe fu’u faka’auha lahi ia ‘e taha, ‘oku tu’unuku mai ki
he kaha’u ki hotau palanite, pea ‘e ‘auha ai e lauimiliona, ka koe
faka’auha ko ‘eni ‘oku ‘ikai koha me’a eni fakatupu ‘ehe tangata.
‘Ikai fai eni ‘e Lusia, ‘Iulaki, Siana pe ko ha toe fonuaange. ‘Ikai
koha faka’auha eni fai ha fa’ahinga fonua, ke hoko ai ha tau
faka’atomi. Ka koe faka’auha eni, ‘e ‘omi ia he ‘OTUA! ‘Io, ‘e ‘omi he
‘Otua ‘ae faka’auha lahi pea moe ngaahi tautea kehekehe ki he mamani,
lolotonga koia ‘oe ta’u fitu koia ‘oe kuonga ‘oe fakamamahi pe
koeTribulation Period (te tau toki ako kiai he lesoni hono 7). Koe
faka’auha faka e’Otua eni, DIVINE HOLOCAUST (‘e ‘omi he ‘Otua) koe
tautea ia ‘o ‘etau faiangahala. Koe kau ta’ema’oni’oni ‘e ‘auha ia
mei mamani, he hiliange pe koia ‘ae fakamaau ‘ae ‘Otua.
‘Oku fakamatala’i lelei he tohi koia ‘a Fakaha, ‘ae tautea pea ki he
faka’auha koia ‘a Sihova ‘e fai ki he mamani, he kaha’u. Fakatata’aki
eni, ‘ia Fakaha 6:8 ‘oku talamai ai kiate kitautolu_______________
konga koia ‘oe mamani ‘e faka’auha ia. Koe vahe fa ia ‘e taha, ‘oe
tokolahi koia ‘oe mamani! ‘Ia Fakaha 9:15 ‘oku tau ako mei
ai_______________ koe konga ia ‘oe tangata ‘e ‘auha ia. Koe tamate pe
faka’auha fakatokolahi eni! Teke lava ‘o toe ma’u lahiange ki he
faka’auha ni, ‘ia Fakaha vahe 8 pea moe 9. Taimi koia ‘e foki mai ai
‘a Sisu Kalaisi ki mamani, he hiliange koia ‘ae ta’u koia ‘e fitu ‘oe
fakamamahi, ‘e toe hoko atu hono toe faka’auha ‘ae ngaahi fili koia
‘ae ‘Otua, (vakai kia Fakaha 14:14-20; 19:11-20).
‘Ihe kuonga koia ‘o Mosese, ne hanga ai he ‘Otua ‘o ta’ai’aki ‘a
‘Isipite, ‘ae ngaahi faka’auha moe fakamamahi kehekehe. Teke ma’u eni
mei he ngaahi vahe koia kimu’a he tohi koia ‘a ‘Ekisoto. Koia ai, ‘i
he kaha’u, ‘e hanga ai he ‘Otua ‘o ‘omai e ngaahi faka’auha moe
fakamamahi ko eni, ‘o ‘ikai ko ‘Isipite pe, ka ki mamani hono katoa.
Ko kinautolu koia ‘e ma’u hake koia ki Hevani (vakai ki he Lesoni 3)
tenau HAO kinautolu mei he fakamamahi koia, ‘e hoko koia kia kinautolu
koia, ‘e kei TOE he mamani (Fakaha 3:10). Me’a koia keta mahino’i pea
‘oua na’a ngalo ‘iate kitautolu, koe me’a koia ne hoko koia ‘i
‘Isipite, koia he kuohili, koe ki’i fakatata si’isi’i pe ia ‘ae
faka’auha ‘oku tu’unuku mai koia ke hoko mai ki mamani he kuonga koia
‘oe fakamamahi!
‘Oku totonu pe ke ‘oua te tau manavahe. Lusia, Siaina pehe ki he
ngaahi fonua kehe, ke ‘oua na’a tau manavahe kiai. Hanga he folofola
‘o tuhu’i pau mai ‘ia ‘Isikeli vahe 38-39, ‘e tila ‘ae ‘Otua ia, moe
ngaahi fonua hau koia ‘oe Tokelau (‘a Lusia pea mo ‘ene faha’i). Ko
Setane, ‘oku ‘ikai koe tokotaha ia ketau manavahe kiai. Ka koe
tokotaha koia ketau matu’aki manavahe kiai, koe ‘Otua (vakai kia Matiu
10:28). Kapau ‘oku tau fu’u fiema’u ‘ae MELINO, pea ‘oku totonu leva
ketau fakapapau’i, ‘oku tau MELINO PEA MOE ________ (Loma 5:1).
Koe tau fakamanavahe taha kiate kitautolu kainga tui, koe taimi koia
‘oku tau fai tau ai ki he ‘Otua pea mo hono finangalo. Talamai he
folofola kiate kitautolu, koe tokotaha koia te’eki kene tali mo’oni ‘a
Kalaisi, koe FILI ia ‘ae ‘Otua (Loma 5:10). Ne pekia ‘a Kalaisi he
Kolosi, koe’uhi ke ngata a ‘a ‘etau hoko koe FILI kihe ‘Otua, pea ke
‘apa’apa ngofua ‘etau fetu’utaki moia (Loma 5:6-10). ‘Io ko kinautolu
koia kuo nau tali mo’oni ‘a Kalaisi ki loto ki he’enau mo’ui, ‘oku nau
melino kinautolu pea moe ‘Otua (Loma 5:1). Ko kinautolu koia ‘oku nau
kei fakafepaki’i mo si’aki ‘a Kalaisi, ‘oku nau kei faitau kinautolu
pea moe ‘Otua. Kapau leva ‘oku nau fakafisinga’i ‘ae ‘ofa pea moe
meesi ‘ae ‘Otua, ta ‘oku nau fiema’u ‘e kinautolu ia ‘ae houhau pea
moe tautea ‘a Sihova (Sione 3:36 and 2 Tesalonaika 1:8-9). Kuo ke
tukulolo nai ho mo’ui kia Sihova pe ‘oku ke kei faitau koe moia?
7. Koe Melino Fakahala
‘Ihe kuonga ni, neongo kuo faka’au ke ‘osi mo’oni ‘ae melino ia mei
mamani, ‘oku kei ‘omai pe ‘e Kalaisi ke tau ma’u e melino hotau ngaahi
loto (Sione 14:27). Talamai he folofola kiate kitautolu, kimu’a koia
pea toe ha’ele mai koia ‘a Kalaisi ki mamani, ‘e ‘uluaki ngaue ‘i
mamani ‘ae “MELINO FAKAHALA PE LOI”. ‘E ‘iai e fa’ahinga kakai ia
tenau pehe "____________ pea mo MALU" (1 Tesalonaika. 5:3) ka ‘ihe
taimi koia ‘e ‘ikai toe ‘iai ha melino pe malu ki he mo’ui ‘ae
tangata! ‘I he kuohili ne tangi ai e kakai, “MELINO, MELINO,” ka ‘oku
kei ‘iai nai ha melino (Selemaia 6:14; 8:11)? ______ ‘Oua na’a kakaa’i
kimoutolu he’e fa’ahinga ko eni, tenau takihala’i kimoutolu ki he
melino loi.
‘E fiema’u he tokolahi ia ke melino mo’oni e mamani, ka ke mamantu’i
eni: koe ‘Otua pe taha tene lava ‘o ‘omai ki mamani, ‘ae melino koia
‘oku mo’oni mo tolonga! Pea koia pe tene toe lava ‘o ‘omai e melino
mo’oni, ki hotau ngaahi loto. ‘Io, neongo ‘etau ‘ihe lolotonga ‘oe
fu’u mamani angahala ni, ko kitautolu koia kainga tui, te tau malava
pe ketau ma’u ‘ae MELINO (Sione 16:33). Ko fe pe feitu’u koia ‘oku
pule ai ‘a Kalaisi, kuopau pe ke tokalingolingo ai ‘ae melino! ‘Io,
kapau leva teu tukuange kia Kalaisi ke pule ‘i hoku loto, teu ma’u
leva ‘ae melino ‘i loto ‘iate au. ‘Iai e ‘aho, ‘e pule ai ‘a Kalaisi
he mamani, pea ‘e tokalingolingo ‘ae melino he mamani (vakai kia
‘Isaia 9:6-7 pea mo Luke 2:14)!
8. Teuteu ki hano ‘ohofi koe he fili
Koe kuonga eni ‘oku tau fu’u fiema’u ai ha kau sotia malohi mo to’a
foki ‘ia Kalaisi. ‘Oku mata’a, ‘ae fili, ki hono ‘ohofi ‘etau mo’ui.
Mata’a, ‘a Setane kene ‘ohofi hotau ngaahi vaivai’anga, he taimi koia
‘oku ‘ikai ke tau mateuteu fakalaumalie ai. ‘Oku ‘ahua nai holo ‘ae
tevolo ‘i mamani, he ‘aho ni, kene ‘ohofi kinautolu koia tene malava
koia kene ‘ohofi (1 Pita 5:8)? ______ Fiema’u nai kitautolu he ‘Otua
ketau malohi pe vaivai (Efeso 6:10)? ___________________ ‘Oku
finangalo nai ‘ae ‘Otua kiate kitautolu, ketau fakamahafu pe ko ‘etau
hu’imahafu (Efeso 6:11-17)? ___________________________________ ‘Oku
fiema’u nai he ‘Otua ketau fehangahangai pea moe fili pe ‘ikai? _____
Ko hai nai ‘ae fili mo’oni (‘Efeso 6:12)?
____________________________________________________ ‘Ihe taimi koia,
‘oku tu’u kalikali ai koia ‘a kitautolu kaingatui ‘ihe malohi koia ‘oe
‘Otua, koe ha leva ‘ae me’a koia ‘oku fai he fili (Semisi 4:7)?
_________________________________
‘Io, ‘oku te’eki pe ke ‘ulungia ‘a Sihova ia ha tau! Ko kinautolu koia
‘oku tu’u fakataha mo ia, ‘oku nau IKUNA KAFAKAFA! Kuo ne ‘osi
palomesi mai ‘e TAU ma’a kitaua (Ekisoto 14:14; Neheaia 4:20)! ‘Oku
malohiange ‘ae ‘Otua ia ha mahafu ‘atomi. Kapau leva koe ‘Otua ma’a
kitautolu, ko hai leva ia kene fakafepaki’i kitaua? Vakai kia 8:31.
..................................................................................................................

Vakai ki he ngaahi files keke ma'u kakato ai 'ae lesoni ni.

Fakatauange 'e hoko koe tapuaki kiate kitautolu.

Sione Fisiipeau
Reply all
Reply to author
Forward
0 new messages