Kushtetuta E Kosoves 1974 Pdf Download !EXCLUSIVE!
Carmen Hoogland
Në prill të vitit 1973 u hartua projekti i Kushtetutës së re të RSFJ-ës, projektkushtetutat republikane dhe ato krahinore. Diskutimet publike rreth tyre zgjatën më shumë se gjysmë viti, pra deri më 21 shkurt të vitit 1974 kur Kuvendi Federativ miratoi Kushtetutën e re të RSFJ-ës, ndërsa Kushtetuta e KSA e Kosovës, u miratua më 28 shkurt të vitit 1974.
Me nxjerrjen e Kushtetutës së RSFJ, vazhdoi procesi i avancimit të pozitës së kushtetutës së Kosovës në kuadrin e federalizimit jugosllav. Kosova me dispozitat e kësaj Kushtetute u përcaktua si njësi autonome politike territoriale dhe si element konstituiv i federalizimit. Pozita e kushtetuese e Kosovës sipas Kushtëtutës së RSFJ-ës të vitit 1974, në shumë sfera ishte e ngjashme me pozitën e republikave, madje sipas kësaj kushtetute, Kosova ishte njësi e mëvetësishme federale dhe element konstituiv, që do të thotë, se asaj i jepej e drejta e vetëpërcaktimit të ri statusor, pas shpërbërjes së RSFJ-ës.
Pa marr parasysh të metat dhe mangësit e Kushtetutës së Kosovës dhe asaj tē RSFJ-së të vitit 1974, për shqiptarët dhe qytetarët tjerë të Kosovës ajo paraqet një moment shumë të rëndësishëm, ngase ajo i krijonte KSA të Kosovës hapsira të reja për një evoluim të mëtejshëm të statusit të saj. Me kushtetutën e vitit 1974, Kosova del nga sundimi i Serbisë, si pjesë integrale e Jugosllavisë. Kushtetuta në fjalë ishte mjaftë e avansuar për dallim nga kushtetutat e tjera të mëparshme (1946, 1963).
The Constitution of the Socialist Autonomous Province of Kosovo was adopted on February 28, 1974, by the Assembly of Kosovo[14] and the Assembly of Yugoslavia, whilst Kosovo was still an autonomous province of Serbia. The federal 1974 Yugoslav Constitution that was adopted a week earlier granted federal units of the Socialist Federal Republic of Yugoslavia to create their own constitutions, making this the first constitution of Kosovo that was integrated into a constitution of the SFR Yugoslavia.[15] It replaced the Kosovo Constitutional Law of 1963,[16][17] granting Kosovo a high degree of constitutional, legislative and judicial autonomy.[18] Per the Constitutions of SFR Yugoslavia from 1974, SAP Kosovo also gained its own Constitution and the highest officials, most notably Presidency and Government.[19]
The constitution stated that all ethnicities of Kosovo should unite under the people's socialist revolution and the Communist party in its lead, against class warfare and further class inequality. The head of the Assembly Ilaz Kurteshi [sr; sq] signed the constitution on 27 February 1974 and it was adopted the same day.[20]
After the speech that Slobodan Milošević gave on 24 April 1987 and on 28 June 1989, the Gazimestan speech in front of a large number of ethnic Serbs at the main celebration marking the 600th anniversary of the Battle of Kosovo. Some[who?] think that this speech helped Miloševic consolidate his authority in Serbia.[22] With the rise to power of nationalist movement in Serbia, the limitation of powers for Kosovo begin. In 1989 the Serbian assembly began passing amendments for restricting Kosovo's powers, guaranteed by the 1974 SFRY Constitution. It could propose such amendments but these required acceptance by the Kosovo Assembly before being adopted.
Me pëlqimin e kuvendeve të republikave dhe të krahinave për zgjidhjet bazë, Komisioni Koordinues dhe komisioni ekzistues për çështje kushtetuese, së bashku, në prill të vitit 1973, arritën të hartojnë Projektin e Kushtetutës së re të RSFJ, i cili në korrik u dha për diskutim publik, edhe Projektkushtetutat republikane dhe krahinore.[26]
Gjithsesi, kushtetuta e re e Kosovës, si një proces pozitiv i pas vitit 1966, ka në përmbajtje përpjekjet e përbashkëta të gjitha kombeve dhe kombësive të krahinës, për të zhvilluar më tej statusin politik shoqëror e ekonomik të saj.
Edhe pse në sistemin kushtetues të vitit 1974, statusi i popullsisë shqiptare diferencohej nga ai i pakicave të tjera kombëtare, duke u konsideruar kombësi e madhe dhe duke krijuar formën e vet të organizimit politik, shoqëror të Krahinës Socialiste Autonome, ajo nuk e zgjidhi problemin kombëtar të popullsisë shqiptare në Kosovë.
Between 1945 and 1963 it was officially named the Autonomous Region of Kosovo and Metohija,[2] with a level of self-government lower than that of the Autonomous Province of Vojvodina. In 1963 it was granted the same level of autonomy as Vojvodina, and accordingly its official name was changed to Autonomous Province of Kosovo and Metohija. In 1968 the term "Metohija" was dropped,[3] and the prefix "Socialist" was added,[4] changing the official name of the province to Socialist Autonomous Province of Kosovo. In 1974 both autonomous provinces (Vojvodina and Kosovo) were granted significantly increased levels of autonomy. In 1989, under the presidency of Slobodan Milošević, that level of autonomy was reduced. In 1990 the term "Metohija" was reinserted into the provincial name,[5] with "Socialist" being dropped. From that point on the official name of the province was once again Autonomous Province of Kosovo and Metohija, as it had been between 1963 and 1968.
The Socialist Autonomous Province of Kosovo received more autonomy within Serbia and Yugoslavia by constitutional reform in 1974. In the new constitutions of Yugoslavia and Serbia, adopted during the reform of 1974, Kosovo was granted major autonomy, allowing it to have not only its own administration and assembly, but also a substantial constitutional, legislative and judicial autonomy.[24]
Në këtë përidhë filloi disi një reforme me demokratike në ish-RSFJ dhe amandamentohet kushtetuta e ish-RSFJ me amandamentet e vitit 1968/71 dhe 72 ku pozita e Kosovës avancohet, sepse del nga struktura ekskluzive kushtetuese e Serbisë dhe bëhet element Konstituiv në nivel të federates së ish-Jugosllavisë. Me këto amandamente Kosovës i jepet e drejta që të aprovojë Ligjin Kushtetues me 24.02.1969. Kjo ishte një avancim bukur i madh në krahasim me vitet e kaluara, por ishte kompromisi i kërkesave për Republikë që u paraqitën në demonstratat e vitit 1968. Në kuadër të avancimit të statusit të Kosovës në vitin 1969 në kuadrin e Gjykatës së Lartë Krahinore, konstituohet Dega Gjyqësore-Kushtetuese si organ i posaçëm i Krahinës për mbrojtjen e kushtetutshmërisë dhe ligjshmërisë, ndërsa ma vonë në vitin 1972 me amendamentin X të Ligjit Kushtetues u formua GJYKATA KUSHTETUESE E KOSOVËS si organ i pavarur i Krahinës.
Zhvillimet e mëtutjeshme dihen nga të gjithë, pas instalimit të administratës civile të OKB-së në Kosovë fillon rregullimi politiko-shoqëror i Kosovës dhe në vitin 2001 aprovohet Korniza Kushtetuese e Kosovës nga PSSP të OKB-së. Aprovimi i kësaj kornize kishte shkaktuar mospajtime të mëdha në Kosovë në mes të spektrit politik, sepse korniza kushtetuese në shumë aspekte kishte kthim mbrapa në raport me Kushtetutën e Kosovës të vitit 1974, ndër to ishte edhe ajo që Kosovës ju mohua Gjykata Kushtetuese dhe u formu një dhomë e veçante në kuadër të Gjykatës Supreme, për ta mbikëqyrë interpretimin e kornizës kushtetuese ( me sa e di kjo dhomë nuk ka funksionuar asnjëherë).
Miratimi i Kushtetutës së re në Republikën Socialiste Federale të Jugosllavisë (RSFJ) më 21 Shkurt të vitit 1974, u parapri nga përgatitje të gjera dhe të gjata. Ato filluan më 1 korrik 1966, me shkarkimin e Nënkryetarit të RSFJ-së, Aleksandar Rankoviq, në Plenumin e Brionit, dhe vazhduan me Ndryshimet Kushtetuese më 1968, të cilat filluan federalizimin e vendit dhe në 1972 kur Presidenca u prezantua si kreu kolektiv i shtetit.
Baraliu tha për KosovaPress se me Kushtetutën e vitit 1974, vetëm Kuvendi ishte ai që mer rte vendime për ndryshime territoriale, derisa sipas tij me Kushtetutën aktuale Kosova ka probleme serioze me sovranitetin dhe kufijtë e saj.
Në Kosovë për herë të parë u kalua Ligja Kushtetuese më 1968. Vite më vonë, më 1974, u miratua Kushtetuta e Krahinës Socialiste Autonome të Kosovës. Më 1990, u nxor Kushtetuta e Kaçanikut e Republikës së Kosovës, e cila nuk arriti të zbatohet në tërësi për shkak të okupimit serb. Pas Luftës Çlirimtare u adoptua Korniza Kushtetuese, ligj i përkohshëm për vetëqeverisje, kurse më 2008, pas Shpalljes së Pavarësisë së Kosovës, hyri në fuqi Kushtetuta moderne e Republikës së Kosovës.
Përkundër kësaj, evident është fakti që as gjatë Luftës së Dytë Botërore dhe as pas saj Kosova nuk ka qenë ndonjëherë pjesë e shtetit të pavarur serb. Duhet nënvizuar se edhe në statusin e dyfishtë (deri diku paradoksal) që kishte Kosova gjatë periudhës së kushtetutës së vitit 1946 dhe kushtetutës së vitit 1974 të Jugosllavisë, inkuadrimi i Kosovës në Serbi ka qenë vetëm në Serbinë si subjekt/republikë federative në kuadër të Jugosllavisë dhe jo në Serbinë sovrane ndërkombëtarisht. Andaj nuk mund të konsiderohet argument juridik pohimi që Kosova ka qenë pjesë e Serbisë dhe se qenka shkëputur dhunshëm nga ajo.
dd2b598166